- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Thăm khám tình trạng bệnh nhân kèm theo các dấu hiệu cấp cứu
Thăm khám tình trạng bệnh nhân kèm theo các dấu hiệu cấp cứu
Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh. Thăm khám tình trạng kèm theo là một phương pháp có hệ thống để xác định xem có các tình trạng hoặc thương tích khác và cần được chú ý hay không.
Thăm khám tình trạng kèm theo bao gồm một cuộc hỏi nhanh, kiểm tra các dấu hiệu quan trọng và khám sức khỏe. AMPLE ghi nhớ có thể hữu ích trong việc thu thập thông tin thích hợp:
A: dị ứng (allergies).
M: thuốc hiện đang dùng (medications currently being taken).
P: tiền sử bệnh trong quá khứ (past medical history).
L: bữa ăn cuối cùng (last meal).
E: sự kiện trước vấn để y tế (events preceding the medical event).
Bệnh nhân chấn thương cần thiết phải tìm hiểu thông tin về cơ chế của chấn thương. Bệnh nhân bị chấn thương va đập hay vết thương xuyên thấu?. Trong trường hợp tai nạn xe, xác định xem liệu bệnh nhân có bị đẩy ra khỏi xe hay thắt dây an toàn và liệu có bị thương hoặc tử vong khác trong vụ tai nạn hay không. Ngoài ra, nạn nhân chấn thương phải khám tất cả xương và khớp - bao gồm khung xương sườn, xương chậu, xương mặt và hộp sọ - được sờ nắn và nén nhẹ để xác định xem liệu có gãy xương bước ra hay nứt xương; cũng kiểm tra sự ổn định của cấu trúc và chức năng. Kiểm tra thần kinh sàng lọc là cần thiết để xác định xem có các phát hiện thần kinh sọ khu trú, vận động hoặc cảm giác hay không. Hầu hết các bệnh nhân bị chấn thương đa hệ thống đều yêu cầu khám trực tràng để xác định sự hiện diện của máu, đau hoặc di chuyển lên trên của tuyến tiền liệt. Sau đó là dấu hiệu của tổn thương niệu đạo.
Nếu cảnh giác, bệnh nhân bị thương có thể hướng đến các vùng cơ thể thích hợp để đánh giá trong quá trình khám. Việc đánh giá bệnh nhân bao gồm việc kiểm tra ba vùng chính: đầu và cổ, thân và tứ chi. Có cử động được cổ? Yêu cầu di chuyển cổ từ từ. Cử động vai được không? Yêu cầu bệnh nhân hít thở sâu và sau đó thở ra. Điều này có gợi ra bất kỳ đau đớn? Có cử động được các ngón tay không? Có thể bẻ cong cánh tay? Cử động được các ngón chân không? mắt cá chân? Bệnh nhân có thể uốn cong chân không? Nếu bệnh nhân có thể cử động tất cả các chi mà không thấy đau, hãy từ từ giúp bệnh nhân về tư thế ngồi. Nếu bệnh nhân không thể cử động một bộ phận cơ thể hoặc chỉ có thể làm như vậy khi bị đau, hãy đánh giá lại đường thở, nhịp thở và tuần hoàn và nhận sự trợ giúp ngay lập tức.
Đầu và cổ
Nhìn vào mặt nạn nhân. Đánh giá màu da và nhiệt độ. Có bằng chứng về mắt gấu trúc hay dấu hiệu của Battle không? Chảy máu vùng đáy mắt, hay còn gọi là mắt gấu trúc, được nhìn thấy từ 6 đến 12 giờ sau khi bị gãy đáy hộp sọ. Dấu hiệu của Battle là bầm máu sau tai do gãy xương nền hoặc xương thái dương; dấu hiệu này có thể mất từ 24 đến 36 giờ để phát triển.
Kiểm tra kích thước đồng tử và khả năng phản ứng với ánh sáng. Các con ngươi có bằng nhau không? Con ngươi có chính xác không? Có bị giãn đồng tử một bên không? Con ngươi có cố định không?
Có dịch chảy ra từ tai, mũi, miệng không?
Kiểm tra cổ. Cân đối của khí quản? Nghi ngờ chấn thương ngực, chẳng hạn như tràn khí màng phổi, nếu khí quản không nằm ở đường giữa. Sờ cổ để tìm crepitus, đó là dấu hiệu của không khí dưới da do tràn khí màng phổi.
Bụng
Kiểm tra vùng bụng. Có chướng bụng? Có bằng chứng về chấn thương bụng do va đập, chẳng hạn như bầm máu, trầy xước, hoặc vết thương ở bụng không? Dấu hiệu của Cullen là sự đổi màu hơi xanh quanh rốn là dấu hiệu của xuất huyết trong ổ bụng hoặc chấn thương. Dấu hiệu của Gray Turner là sự đổi màu sắc thái xung quanh hai bên sườn, gợi ý đến chảy máu sau phúc mạc. Sưng tấy hoặc bầm máu thường xuất hiện muộn; do đó, sự hiện diện của nó là vô cùng quan trọng.
Sờ bụng nhẹ nhàng, lưu ý sự hiện diện của cảm giác đau. Nếu bệnh nhân là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, luôn xem xét khả năng có thể mang thai.
Kiểm tra hậu môn và đáy chậu. Kiểm tra máu niệu đạo.
Khám trực tràng để đánh giá trương lực cơ vòng hậu môn, xem có máu hay không và rằng tuyến tiền liệt có ở vị trí bình thường hay không.
Xương chậu
Dùng hai mũi bàn tay tạo áp lực nhẹ nhàng hướng xuống trên gai chậu trước trên và mu bàn tay.
Các chi
Kiểm tra và sờ nắn tất cả các chi để tìm bằng chứng thương tích. Cố gắng xác định có thể cử động tất cả các chi. Sờ nắn tất cả các xung ngoại vi.
Lưng
Kiểm tra lưng, tìm các dấu hiệu thương tích. Nhẹ nhàng đưa tay vào bên dưới lưng và cổ mà không làm bệnh nhân cử động. Nếu điều này không thể thực hiện được, bệnh nhân nên được nhẹ nhàng ''cuộn gỗ'' sang một bên. Để làm được điều này, cần ít nhất bốn trợ lý: một để kiểm soát đầu và cổ, hai để lăn bệnh nhân sang một bên, và một để thận trọng cử động các chi dưới.
Bài viết cùng chuyên mục
Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim
Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.
Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể
Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.
Tiếng thở rít: phân tích triệu chứng
Thở rít thì hít vào, cho thấy có tắc nghẽn ở hoặc trên thanh quản, thở rít hai pha với tắc nghẽn tại hoặc dưới thanh quản, thở khò khè gợi ý tắc khí quản xa hoặc phế quản gốc.
Khám lâm sàng tình trạng dinh dưỡng
Tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân dựa trên chiều cao và cân nặng được diễn giải bằng chỉ số khối cơ thể, là một chỉ số đáng tin cậy hơn về tình trạng béo phì so với các bảng chiều cao cân nặng.
Định hướng chẩn đoán đau bụng cấp
Nhiều nguyên nhân nghiêm trọng của đau bụng cấp hoặc có nguồn gốc hoặc thúc đẩy bởi một qúa trình viêm trong ổ bụng.
Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.
Liệu pháp insulin trong điều trị đái tháo đường: tuýp 1 và tuýp 2
Liệu pháp insulin nền và liệu pháp insulin tích cực, cho bệnh nhân đái tháo đường không đạt mục tiêu đường huyết
Lú lẫn mạn tính: đánh giá về tình trạng lâm sàng
Thực hiện CT sọ não ở mỗi bệnh nhân biểu hiện lú lẫn mãn tính. Nó có thể giúp phát hiện được các nguyên nhân hồi phục được như xuất huyết dưới nhện, hoặc não úng thủy áp lực bình thường hoặc gợi ý các yếu tố nguyên nhân gây bệnh như bệnh mạch máu.
Tiểu khó: phân tích triệu chứng
Chẩn đoán phổ biến nhất cho bệnh nhân mắc chứng khó tiểu là nhiễm trùng đường tiết niệu, mặc dù là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các triệu chứng khó tiểu, nhưng nhiều nguyên nhân khác cần được chẩn đoán chính xác.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.
Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow
Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.
Sốt: đánh giá dấu hiệu triệu chứng và các yếu tố nguy cơ
Mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở các bệnh nhân đặc biệt. Các chủng tác nhân hiện hành thường gặp như viêm phổi có thể khác nhau tùy theo dịch tễ từng vùng, do đó hội chấn với chuyên gia truyền nhiễm ngay ở giai đoạn ban đầu.
Co giật: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân gây co giật bao gồm rối loạn chức năng hệ thống thần kinh trung ương nguyên phát cũng như rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh hệ thống.
Loét áp lực do tỳ đè
Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực
Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán
Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).
Đau
Thuốc dạng thuốc phiện được chỉ định cho đau nặng mà các tác nhân kém hiệu lực hơn không thể làm giảm nhẹ đau.
Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.
Bệnh học chứng khó tiêu
Điêu trị chứng khó tiêu hướng về nguyên nhân cơ bản, ở những bệnh nhân khó tiêu không do loét, cần xem xét:
Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên
ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.
Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác
Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.
Thiếu vitamin D: phân tích triệu chứng
Khi sự hấp thụ canxi ở ruột không cung cấp đủ canxi để duy trì mức canxi máu bình thường, Vit D sẽ ức chế các tế bào tạo xương và kích hoạt các tế bào hủy xương để huy động canxi từ xương.
Khó nuốt thực quản (rối loạn vận động): các nguyên nhân thường gặp
Co thắt thực quản gây khó nuốt khởi phát chậm (thường là hàng năm), xuất hiện với thức ăn lỏng và rắn, và có thể bắt đầu không liên tục. Khó chịu sau xương ức và tiếng ọc ạch là thường thấy.
Dáng đi bất thường: phân tích triệu chứng bệnh lý
Sự tầm soát dáng đi nhạy cho việc phát hiện những bất thường về thần kinh vận động, cảm giác và hệ cơ xương ở chi dưới bởi vì bước đi là một hoạt động phối hợp phức tạp so với các test chức năng thần kinh.
Phân tích triệu chứng chán ăn để chẩn đoán và điều trị
Chán ăn là tình trạng chán ăn kéo dài, đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều vấn đề y tế và cần được phân biệt với bệnh chán ăn tâm thần.
Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể
Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.
