Thăm khám tình trạng bệnh nhân kèm theo các dấu hiệu cấp cứu

2022-11-01 09:30 AM

Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh. Thăm khám tình trạng kèm theo là một phương pháp có hệ thống để xác định xem có các tình trạng hoặc thương tích khác và cần được chú ý hay không.

Thăm khám tình trạng kèm theo bao gồm một cuộc hỏi nhanh, kiểm tra các dấu hiệu quan trọng và khám sức khỏe. AMPLE ghi nhớ có thể hữu ích trong việc thu thập thông tin thích hợp:

A: dị ứng (allergies).

M: thuốc hiện đang dùng (medications currently being taken).

P: tiền sử bệnh trong quá khứ (past medical history).

L: bữa ăn cuối cùng (last meal).

E: sự kiện trước vấn để y tế (events preceding the medical event).

Bệnh nhân chấn thương cần thiết phải tìm hiểu thông tin về cơ chế của chấn thương. Bệnh nhân bị chấn thương va đập hay vết thương xuyên thấu?. Trong trường hợp tai nạn xe, xác định xem liệu bệnh nhân có bị đẩy ra khỏi xe hay thắt dây an toàn và liệu có bị thương hoặc tử vong khác trong vụ tai nạn hay không. Ngoài ra, nạn nhân chấn thương phải khám tất cả xương và khớp - bao gồm khung xương sườn, xương chậu, xương mặt và hộp sọ - được sờ nắn và nén nhẹ để xác định xem liệu có gãy xương bước ra hay nứt xương; cũng kiểm tra sự ổn định của cấu trúc và chức năng. Kiểm tra thần kinh sàng lọc là cần thiết để xác định xem có các phát hiện thần kinh sọ khu trú, vận động hoặc cảm giác hay không. Hầu hết các bệnh nhân bị chấn thương đa hệ thống đều yêu cầu khám trực tràng để xác định sự hiện diện của máu, đau hoặc di chuyển lên trên của tuyến tiền liệt. Sau đó là dấu hiệu của tổn thương niệu đạo.

Nếu cảnh giác, bệnh nhân bị thương có thể hướng đến các vùng cơ thể thích hợp để đánh giá trong quá trình khám. Việc đánh giá bệnh nhân bao gồm việc kiểm tra ba vùng chính: đầu và cổ, thân và tứ chi. Có cử động được cổ? Yêu cầu di chuyển cổ từ từ. Cử động vai được không? Yêu cầu bệnh nhân hít thở sâu và sau đó thở ra. Điều này có gợi ra bất kỳ đau đớn? Có cử động được các ngón tay không? Có thể bẻ cong cánh tay? Cử động được các ngón chân không? mắt cá chân? Bệnh nhân có thể uốn cong chân không? Nếu bệnh nhân có thể cử động tất cả các chi mà không thấy đau, hãy từ từ giúp bệnh nhân về tư thế ngồi. Nếu bệnh nhân không thể cử động một bộ phận cơ thể hoặc chỉ có thể làm như vậy khi bị đau, hãy đánh giá lại đường thở, nhịp thở và tuần hoàn và nhận sự trợ giúp ngay lập tức.

Đầu và cổ

Nhìn vào mặt nạn nhân. Đánh giá màu da và nhiệt độ. Có bằng chứng về mắt gấu trúc hay dấu hiệu của Battle không? Chảy  máu  vùng đáy mắt, hay còn gọi là mắt gấu trúc, được nhìn thấy từ 6 đến 12 giờ sau khi bị gãy đáy hộp sọ. Dấu hiệu của Battle là bầm máu sau tai do gãy xương nền hoặc xương thái dương; dấu hiệu này có thể mất từ ​​24 đến 36 giờ để phát triển.

Kiểm tra kích thước đồng tử và khả năng phản ứng với ánh sáng. Các con ngươi có bằng nhau không? Con ngươi có chính xác không? Có bị giãn đồng tử một bên không? Con ngươi có cố định không?

Có dịch chảy ra từ tai, mũi, miệng không?

Kiểm tra cổ. Cân đối của khí quản? Nghi ngờ chấn thương ngực, chẳng hạn như tràn khí màng phổi, nếu khí quản không nằm ở đường giữa. Sờ cổ để tìm crepitus, đó là dấu hiệu của không khí dưới da do tràn khí màng phổi.

Bụng

Kiểm tra vùng bụng. Có chướng bụng? Có bằng chứng về chấn thương bụng do va đập, chẳng hạn như bầm máu, trầy xước, hoặc vết thương ở bụng không? Dấu hiệu của Cullen là sự đổi màu hơi xanh quanh rốn là dấu hiệu của xuất huyết trong ổ bụng hoặc chấn thương. Dấu hiệu của Gray Turner là sự đổi màu sắc thái xung quanh hai bên sườn, gợi ý đến chảy máu sau phúc mạc. Sưng tấy hoặc bầm máu thường xuất hiện muộn; do đó, sự hiện diện của nó là vô cùng quan trọng.

Sờ bụng nhẹ nhàng, lưu ý sự hiện diện của cảm giác đau. Nếu bệnh nhân là phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, luôn xem xét khả năng có thể mang thai.

Kiểm tra hậu môn và đáy chậu. Kiểm tra máu niệu đạo.

Khám trực tràng để đánh giá trương lực cơ vòng hậu môn, xem có máu hay không và rằng tuyến tiền liệt có ở vị trí bình thường hay không.

Xương chậu

Dùng hai mũi bàn tay tạo áp lực nhẹ nhàng hướng xuống trên gai chậu trước trên và mu bàn tay.

Các chi

Kiểm tra và sờ nắn tất cả các chi để tìm bằng chứng thương tích. Cố gắng xác định có thể cử động tất cả các chi. Sờ nắn tất cả các xung ngoại vi.

Lưng

Kiểm tra lưng, tìm các dấu hiệu thương tích. Nhẹ nhàng đưa tay vào bên dưới lưng và cổ mà không làm bệnh nhân cử động. Nếu điều này không thể thực hiện được, bệnh nhân nên được nhẹ nhàng ''cuộn gỗ'' sang một bên. Để làm được điều này, cần ít nhất bốn trợ lý: một để kiểm soát đầu và cổ, hai để lăn bệnh nhân sang một bên, và một để thận trọng cử động các chi dưới.

Bài viết cùng chuyên mục

Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt

Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.

Tiểu máu: phân tích triệu chứng

Tiểu máu đại thể với sự đổi màu đỏ rõ ràng, lớn hơn 50 tế bào hồng cầu/trường năng lượng cao hoặc tiểu máu vi thể được phát hiện bằng que nhúng sau đó kiểm tra bằng kính hiển vi.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Khó nuốt miệng hầu: các nguyên nhân thường gặp

Tổn thương neuron vận động trên của dây thần kinh sọ IX-XII hai bên dẫn đến cơ lưỡi và hầu nhỏ, co rút và cử động chậm với giật cằm nhanh. Điều này có thể liên quan với rối loạn giọng nói và cảm xúc không ổn định.

Lú lẫn mạn tính: đánh giá về tình trạng lâm sàng

Thực hiện CT sọ não ở mỗi bệnh nhân biểu hiện lú lẫn mãn tính. Nó có thể giúp phát hiện được các nguyên nhân hồi phục được như xuất huyết dưới nhện, hoặc não úng thủy áp lực bình thường hoặc gợi ý các yếu tố nguyên nhân gây bệnh như bệnh mạch máu.

Ho: phân tích triệu chứng

Ho được kích hoạt thông qua kích hoạt cảm giác của các sợi hướng tâm trong dây thần kinh phế vị, phản xạ nội tạng này có thể được kiểm soát bởi các trung tâm vỏ não cao hơn.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng

Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.

Xuất huyết trực tràng: đánh giá các nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa dưới

Phần lớn bệnh nhân xuất huyết do các nguyên nhân lành tính. Ở bệnh nhân xuất huyết trực tràng cấp tính, đánh giá mức độ xuất huyết và tiến hành đầy đủ các bước cấp cứu trước khi chẩn đoán chính xác.

Định hướng chẩn đoán đau bụng cấp

Nhiều nguyên nhân nghiêm trọng của đau bụng  cấp  hoặc  có  nguồn  gốc hoặc thúc đẩy bởi một qúa trình viêm trong ổ bụng.

Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng

Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức. 

Điện tâm đồ trong nhồi máu phổi

Những bất thường đặc hiệu gợi ý nhồi máu phổi bao gồm trục lệch phải mới xuất hiện, dạng R ở V1, sóng T đảo ngược ở V1=V3 hoặc block nhánh phải.

Phân tích triệu chứng sốt để chẩn đoán và điều trị

Sốt được định nghĩa là sự gia tăng nhiệt độ trung tâm của cơ thể trên mức bình thường hàng ngày đối với một cá nhân.

Sức khoẻ và phòng ngừa dịch bệnh

Tại Hoa Kỳ, tiêm chủng trẻ em đã dẫn đến loại bỏ gần hết bệnh sởi, quai bị, rubella, bệnh bại liệt, bạch hầu, ho gà và uốn ván

Bệnh học chứng khó tiêu

Điêu trị chứng khó tiêu hướng về nguyên nhân cơ bản, ở những bệnh nhân khó tiêu không do loét, cần xem xét:

Các xét nghiệm ghi hình và sinh thiết thận

Khi kích thước thận có chiều dài lớn hơn 9 cm thì chỉ ra bệnh thận không hồi phục, Trong bệnh thận một bên có thể có sự chênh lệch kích thước thận đến 1,5 cm

Định hướng chẩn đoán mệt mỏi

Mệt mỏi là tình trạng kiệt quệ về thể chất và hoặc tinh thần, điều này rất phổ biến và không đặc hiệu, do vậy mà việc xác định tình trạng bệnh nền gặp nhiều khó khăn.

Sưng bìu: phân tích đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Cân nhắc cận lâm sàng thám xét ban đầu với siêu âm bìu nếu bệnh cảnh lâm sàng gợi ý chẩn đoán thay thế như viêm tinh hoàn mào tinh, ví dụ dịch mủ niệu đạo, đau khu trú ở mào tinh, tuổi trên 30.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Vàng da: đánh giá bổ sung bệnh gan mạn tính

Đánh giá biến chứng ở tất cả những bệnh nhân xơ gan đã biết hoặc nghi ngờ. Lượng giá bệnh não gan và khám báng, phù, vàng da và suy dinh dưỡng. Đo albumin và PT để đánh giá chức năng tổng hợp của gan.

Đau đầu gối: phân tích triệu chứng

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân như chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Tăng huyết áp: phân tích triệu chứng

Không xác định được nguyên nhân được cho là mắc tăng huyết áp nguyên phát, có một cơ quan hoặc khiếm khuyết gen cho là tăng huyết áp thứ phát.

Tiêu chảy: đánh giá độ nặng và phân tích nguyên nhân

Giảm thể tích máu có thể dẫn đến tổn thương thận cấp trước thận, đặc biệt là nếu như kết hợp thêm thuốc hạ huyết áp hoặc các thuốc độc cho thận như lợi tiểu, ức chế men chuyển, NSAIDS.

Tiếng cọ màng ngoài tim: phân tích triệu chứng

Viêm màng ngoài tim cấp nói chung là một tình trạng lành tính, tự giới hạn và dễ điều trị, viêm có thể tạo ra phản ứng huyết thanh, sợi huyết hoặc mủ.

Thăm khám bệnh nhân suy dinh dưỡng

Trên cơ sở bệnh sử và kết quả khám sức khỏe, bệnh nhân được xếp theo 3 loại là dinh dưỡng tốt, suy dinh dưỡng trung bình hoặc nghi ngờ và suy dinh dưỡng nặng.