Vô kinh: phân tích triệu chứng

2023-03-29 03:17 PM

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Vô kinh thường được chia thành dạng nguyên phát và dạng thứ phát.

Vô kinh nguyên phát

Nó được định nghĩa là không có kinh nguyệt ở tuổi 15 hoặc 16 nếu có sự phát triển bình thường và có các đặc điểm sinh dục phụ và ở tuổi 13 nếu không có các đặc điểm sinh dục phụ. Nếu đau vùng chậu theo chu kỳ đều đặn mà không chảy máu, đánh giá cụ thể về tắc nghẽn dòng chảy ra có thể được xem xét ở tuổi 13 hoặc trẻ hơn.

Vô kinh thứ phát

Nó được định nghĩa là không có kinh nguyệt trong hơn ba chu kỳ ở những phụ nữ có chu kỳ khá đều đặn trong quá khứ hoặc 6 tháng ở những phụ nữ trước đây đã có kinh nguyệt.

Nguyên nhân của vô kinh nguyên phát và thứ phát có thể được chia thành bốn loại:

Vùng dưới đồi/tuyến yên (25%). Buồng trứng không đáp ứng với kích thích vùng dưới đồi-tuyến yên. Điều này có thể là do thiếu hụt hormone giải phóng gonadotropin (GnRH) bẩm sinh (khi kết hợp với chứng mất khứu giác là hội chứng Kallmann), vô kinh vùng dưới đồi chức năng (bài tiết GnRH vùng dưới đồi bất thường), bệnh tuyến yên (chẳng hạn như bệnh thâm nhiễm và khối u), hoặc tăng prolacten máu.

Buồng trứng (50%). Đó là suy buồng trứng nguyên phát do rối loạn sinh dục (hội chứng Turner), hội chứng nữ hóa tinh hoàn, hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), viêm buồng trứng tự miễn và hóa trị hoặc xạ trị.

Bất thường đường ra (20%). Müllerian agenesis (không có tử cung, ống dẫn trứng hoặc tử cung) và màng trinh không có lỗ.

Các nguyên nhân hiếm gặp khác (5%). Bất thường thụ thể và thiếu hụt enzyme như hội chứng không nhạy cảm hoàn toàn với androgen và thiếu hụt 5α-reductase.

Nguyên nhân vô kinh thứ phát:

Nguyên nhân phổ biến nhất của vô kinh thứ phát là mang thai. Các nguyên nhân khác theo thứ tự tần suất giảm dần là do buồng trứng (40%), vùng dưới đồi (35%), tuyến yên (19%), tử cung/đường ra (9%) và các nguyên nhân khác (1%).

Vùng dưới đồi. Vô kinh vùng dưới đồi chức năng (giảm bài tiết GnRH không rõ nguyên nhân; các yếu tố nguy cơ bao gồm thiếu hụt dinh dưỡng do giảm cân và tập thể dục), các bệnh thâm nhiễm (ung thư hạch và bệnh sacoit), hoặc các bệnh toàn thân.

Tuyến yên. Các khối u (u tiết prolactin, u tiết hormone vỏ thượng thận và u tuyến), bệnh to cực, hội chứng Sheehan, chiếu xạ vùng đầu, các bệnh thâm nhiễm như bệnh hemochromatosis và tăng prolactin máu.

Buồng trứng. Suy buồng trứng nguyên phát hoặc suy buồng trứng sớm (suy giảm tế bào trứng trước 40 tuổi) và PCOS.

Tắc nghẽn tử cung/đường ra. hội chứng Asherman.

Những người khác bao gồm rối loạn chức năng tuyến giáp.

Đánh giá đặc điểm

Tiền sử bệnh nên bao gồm tiền sử kinh nguyệt và tiền sử sản khoa chi tiết, tiền sử bệnh án và phẫu thuật, tiền sử xã hội, thuốc men và các yếu tố nguy cơ gây vô kinh. Tiền sử kinh nguyệt và sản khoa nên bao gồm ngày của kỳ kinh cuối cùng nếu biết, tần suất và thời gian có kinh, sử dụng biện pháp tránh thai, số lần mang thai, số lần sinh, sảy thai và phá thai tự chọn. Các triệu chứng khác bao gồm không dung nạp lạnh hoặc nóng, thay đổi giọng nói, tóc quá nhiều, giảm hoặc tăng cân, cường độ tập thể dục, nhức đầu, khiếm khuyết thị trường, giao hợp đau và các dấu hiệu thiếu hụt estrogen (bốc hỏa, khô âm đạo và ngủ không ngon giấc).

Cần phải khám sức khỏe toàn diện, bao gồm chiều cao, cân nặng và chỉ số BMI, và khám vùng chậu hoàn chỉnh. Đánh giá tâm trạng, tình trạng dinh dưỡng và khoang miệng (khám răng để phát hiện chứng cuồng ăn) cũng rất quan trọng.

Mụn trứng cá, rậm lông, bệnh gai đen, bướu trâu, sự hiện diện và phân bố của lông mu/nách, dễ bị bầm tím, bướu cổ, cổ có màng và tiết sữa là những đặc điểm có thể giúp chẩn đoán.

Vô kinh kèm theo rậm lông có thể gợi ý PCOS hoặc khối u tiết androgen của buồng trứng hoặc tuyến thượng thận.

Chẩn đoán

Bước đầu tiên trong chẩn đoán là loại trừ khả năng mang thai bằng cách thực hiện xét nghiệm gonadotropin màng đệm β-người trong huyết thanh hoặc nước tiểu. Các xét nghiệm khác trong phòng thí nghiệm bao gồm hormone kích thích tuyến giáp, prolactin huyết thanh, hormone kích thích nang trứng (FSH) (mức cao cho thấy suy buồng trứng), estradiol (mức thấp với FSH thấp cho thấy suy sinh dục vùng dưới đồi), và tổng testosterone và dehydroepiandrosterone-sulfate (mức cao có thể chỉ ra khối u tiết androgen).

Xét nghiệm với progesterone: Medroxyprogesterone acetate 10 mg/ngày trong 10 ngày được đưa ra. Chảy máu rút cho thấy mức độ estrogen đầy đủ để tăng sinh nội mạc tử cung, ngoài việc không có bất thường đường dẫn lưu.

Nếu xét nghiệm progesterone thất bại, nội mạc tử cung có thể được mồi bằng estrogen không liên hợp đường uống 0,625 mg/ngày trong 35 ngày và bổ sung progestin (medroxyprogesterone axetat 10 mg/ngày) từ ngày 26 đến ngày 35. Không có chảy máu là một dấu hiệu rõ ràng của hội chứng Asherman. Có thể cần phải chụp thêm hình ảnh bao gồm hysterosalpingogram và soi buồng tử cung để phân giải chất kết dính.

Các xét nghiệm khác có thể được xem xét, nếu được chỉ định, là xét nghiệm di truyền cho karyotyping để kiểm tra các bất thường về nhiễm sắc thể, chẳng hạn như hội chứng Turner và quét mật độ xương cho bệnh nhân có nguy cơ mắc bệnh loãng xương.

Bài viết cùng chuyên mục

Sốt: tầm soát nhiễm trùng bằng cận lâm sàng

Sự phối hợp lâm sàng với phân tích cận lâm sàng có thể phát hiện được các nguyên nhân không nhiễm trùng của sốt. Các bước tầm soát đầy đủ có thể là không cần thiết ở tất cả bệnh nhân, đặc biệt là với những bệnh nhân đã có tiêu điểm nhiễm trùng rõ ràng.

Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng

Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.

Định hướng chẩn đoán tiêu chảy

Tiêu chảy cấp dưới hai tuần thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh đầu tiên của bệnh lý ruột viêm, tiêu chảy mạn tính có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng.

Men gan tăng cao: phân tích triệu chứng

Các men gan (aminotransferase) là các enzym tế bào được tìm thấy trong tế bào gan; chúng được giải phóng vào huyết thanh do tổn thương tế bào gan, do đó làm tăng nồng độ trong huyết thanh từ mức cơ bản thấp.

Tiêu chuẩn Duke cải tiến để chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn

Cấy máu dương tính với các sinh vật gây viêm nội tâm mạc nhiễm trùng điển hình, từ 2 mẫu cấy máu riêng biệt hoặc 2 mẫu cấy dương tính từ các mẫu lấy cách nhau > 12 giờ, hoặc 3 hoặc phần lớn 4 lần cấy máu riêng biệt.

Ù tai: phân tích triệu chứng

Bản thân ù tai không phải là bệnh mà là triệu chứng của một số quá trình đang diễn ra khác, bệnh lý hoặc lành tính, nhiều giả thuyết đã được đề xuất về cơ chế bệnh sinh.

Giao hợp đau: phân tích triệu chứng

Giao hợp đau, thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến rối loạn chức năng tình dục nữ, một tỷ lệ nhỏ nam giới cũng bị chứng đau khi giao hợp.

Nguyên tắc quản lý đau

Đối với đau liên tục, giảm đau kéo dài cũng có thể được đưa ra xung quanh thời gian với một loại thuốc tác dụng ngắn khi cần thiết để đột phá với đau đớn.

Mê sảng: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Cơ chế sinh học thần kinh của mê sảng chưa được hiểu rõ, nhưng một giả thuyết bao gồm mối quan hệ với hoạt động giảm acetycholine.

Tiếng cọ màng ngoài tim: phân tích triệu chứng

Viêm màng ngoài tim cấp nói chung là một tình trạng lành tính, tự giới hạn và dễ điều trị, viêm có thể tạo ra phản ứng huyết thanh, sợi huyết hoặc mủ.

Chảy máu trực tràng: phân tích triệu chứng

Đánh giá ban đầu nên xác định mức độ nghiêm trọng và sự ổn định huyết động của bệnh nhân và xác định nguồn gốc của chảy máu là đường tiêu hóa trên hoặc dưới về bản chất.

Nôn ra máu: đánh giá nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa trên

Với phần lớn các trường hợp chảy máu ở đường tiêu hóa trên, cấp cứu cứu sống bệnh nhân song song với lượng giá tình trạng bệnh là ưu tiên hàng đầu. Sau đó vấn đề chẩn đoán mới được đặt ra.

Đau bụng kinh: phân tích triệu chứng

Đau bụng kinh có thể được định nghĩa là cơn đau quặn thắt tái phát trong hoặc ngay trước khi hành kinh. Đây là triệu chứng phụ khoa phổ biến nhất được ghi nhận bởi phụ nữ.

Các xét nghiệm ghi hình và sinh thiết thận

Khi kích thước thận có chiều dài lớn hơn 9 cm thì chỉ ra bệnh thận không hồi phục, Trong bệnh thận một bên có thể có sự chênh lệch kích thước thận đến 1,5 cm

Điều trị đau không dùng thuốc và diễn biến cuối đời

Nhiều bệnh nhân bị bệnh nan y chết trong tình trạng mê sảng, rối loạn ý thức và một sự thay đổi nhận thức mà phát triển trong một thời gian ngắn và được thể hiện bằng cách giải thích sai

Phát ban toàn thân cấp: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nhập viện cho bất kỳ các bệnh nhân có tình trạng đỏ da nhiều, đánh giá và cần tiến hành hội chẩn da liễu ngay. Điều trị sau đó dựa vào chấn đoán chính xác và được hướng dẫn bởi đánh giá của chuyên gia da liễu.

Suy giảm trí nhớ: phân tích triệu chứng

Trí nhớ là một quá trình nhận thức phức tạp, bao gồm cả hai khía cạnh có ý thức và vô thức của sự hồi tưởng, có thể được chia thành bốn loại.

Khối u trung thất: phân tích triệu chứng

Khi nghi ngờ hoặc phát hiện khối trung thất, kiến thức về ranh giới của các ngăn trung thất riêng lẻ và nội dung của chúng tạo điều kiện cho việc đưa ra chẩn đoán phân biệt.

Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.

Sưng bìu: phân tích đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Cân nhắc cận lâm sàng thám xét ban đầu với siêu âm bìu nếu bệnh cảnh lâm sàng gợi ý chẩn đoán thay thế như viêm tinh hoàn mào tinh, ví dụ dịch mủ niệu đạo, đau khu trú ở mào tinh, tuổi trên 30.

Đau bụng cấp: vị trí hướng lan và tính chất của đau khi chẩn đoán

Những nguyên nhân gây ra đau bụng cấp được liệt kê dươi đây. Những số trong ngoặc tương ứng với những vùng khác nhau của bụng, được thể hiện ở hình, nơi mà cơn đau nổi bật, điển hình nhất.

Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng

Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.