- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì
Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Theo khảo sát 65,7% người trưởng thành, đại diện cho gần 100 triệu người, được phân loại là thừa cân hoặc béo phì (được định nghĩa là BMI từ 25 kg / m2 trở lên). Trong dân số nói chung, 35% được coi là thừa cân (BMI từ 25 đến 29,9), và 30,7% được coi là béo phì (BMI từ 30 trở lên). Do đó, béo phì đại diện cho vấn đề sức khỏe quan trọng nhất liên quan đến chế độ ăn uống mà các chuyên gia chăm sóc sức khỏe gặp phải.
Có một số yếu tố lối sống có thể dẫn đến béo phì. Khi lượng calo liên tục vượt quá yêu cầu sẽ dẫn đến tình trạng béo phì. Ngược lại cũng đúng như vậy. Ít hơn 1% của tất cả các trường hợp béo phì có liên quan đến nguyên nhân nội tiết thần kinh, và những tình trạng này hiếm khi gây ra béo phì lớn. Các hội chứng này bao gồm suy giáp, suy tuyến yên, thừa vỏ thượng thận, hội chứng buồng trứng đa nang và khối u vùng dưới đồi hoặc các tổn thương khác đối với phần này của não, cũng như một số tình trạng di truyền hiếm gặp. Hội chứng Prader-Willi là một hội chứng tăng vi sắc thể hiếm gặp liên quan đến chứng béo phì nặng ở trẻ em, chậm phát triển trí tuệ và không phát triển giới tính.
Khai thác tiền sử
Tiền sử tập trung vào béo phì nên bao gồm lịch sử theo thứ tự thời gian về cân nặng của bệnh nhân, xác định tuổi khi khởi phát, mô tả về tăng cân và các sự kiện kích động. Đối với phụ nữ, tăng cân thường xảy ra ở tuổi vị thành niên, mang thai, những năm nuôi con và mãn kinh. Đối với nhiều bệnh nhân, tăng cân xảy ra khi ngừng hút thuốc hoặc những thay đổi khác trong lối sống, chẳng hạn như thay đổi tình trạng hôn nhân, nghề nghiệp hoặc nhà ở. Tiền sử của bệnh nhân có thể gợi ý, như đã đề cập, một số nguyên nhân nội tiết gây tăng cân. Ngoại trừ hội chứng buồng trứng đa nang, những tình trạng này không phổ biến là nguyên nhân gây béo phì. Một số loại thuốc được biết là gây tăng cân như một tác dụng phụ ngoài ý muốn. Các nhóm thuốc phổ biến nhất là thuốc chống trầm cảm (thuốc ba vòng và mirtazapine), lithium, thuốc chống loạn thần (phenothiazines, butyrophenones, olanzapine, clozapine và risperidone), thuốc chống co giật (axit valproic, car-bamazepine), hormone steroid (dẫn xuất corticosteroid, megestrol acetate ), và thuốc chống đái đường (insulin, sulfonylureas, thiazolidinediones).
Khi lịch sử cân nặng của bệnh nhân được ghi lại, điều quan trọng là phải nhạy cảm. Nhiều bệnh nhân cảm thấy bị phân biệt đối xử vì béo phì hoặc cảm thấy xấu hổ và thất vọng về việc không thể kiểm soát cân nặng của mình.
Ngoài việc mô tả lịch sử theo thứ tự thời gian về cân nặng của bệnh nhân, điều quan trọng là phải đánh giá tác động của bệnh béo phì đối với bệnh nhân. Béo phì có thể ảnh hưởng đến hoạt động sức khỏe thể chất và tinh thần của bệnh nhân, cả hai đều là những khía cạnh quan trọng của chất lượng cuộc sống. Ảnh hưởng về thể chất của béo phì bao gồm khó khăn khi vận động, chẳng hạn như cúi người, quỳ gối và leo cầu thang; Các ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần có thể bao gồm lòng tự trọng thấp, hình ảnh cơ thể kém, xấu hổ và cô lập xã hội. Cũng nên xác định liệu bệnh nhân có tham gia bất kỳ chương trình quản lý cân nặng nào trước đây hay không và phản ứng với điều trị.
Khám lâm sàng
Theo hướng dẫn gần đây nhất, việc đánh giá tình trạng nguy cơ thừa cân và béo phì dựa trên chỉ số BMI, vòng eo của bệnh nhân và tình trạng bệnh đi kèm.
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp (bao gồm cả chứng ngưng thở khi ngủ), một số bệnh ung thư và hội chứng chuyển hóa. một nhóm các yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch và tiểu đường. Các yếu tố đặc trưng của hội chứng này là béo bụng, nồng độ chất béo trung tính tăng cao, mức cholesterol lipoprotein mật độ cao thấp, huyết áp tăng và suy giảm đường huyết lúc đói. Mỡ thừa vùng bụng, một dấu hiệu của hội chứng chuyển hóa, có thể được định nghĩa lâm sàng khi chu vi vòng eo lớn hơn 40 inch (102 cm) ở nam giới và lớn hơn 35 inch (88 cm) ở phụ nữ. Để đo chu vi vòng eo, một dấu ngang được vẽ ngay trên đường viền bên trên cùng của mào chậu. Sau đó, một miếng vải hoặc băng kim loại được đặt trong một mặt phẳng nằm ngang xung quanh bụng ở mức của dấu. Phép đo được thực hiện ở mức hô hấp tối thiểu bình thường. Vòng eo tăng lên có thể cho thấy nguy cơ gia tăng ngay cả khi ở mức cân nặng hợp lý. Ngược lại, vòng eo ít hữu ích hơn như một dấu hiệu độc lập về nguy cơ y tế khi BMI lớn hơn 35.
Quy trình khám sức khỏe đối với bệnh nhân béo phì cũng giống như quy trình đối với những bệnh nhân trưởng thành khác, ngoại trừ các biện pháp cụ thể để xác định loại béo phì (chiều cao, cân nặng và vòng eo) và sử dụng máy đo huyết áp thích hợp. Vòng bít bàng quang không có chiều rộng thích hợp với chu vi cánh tay của bệnh nhân có thể gây ra sai số hệ thống trong việc đo huyết áp; nếu bàng quang quá hẹp, áp lực sẽ bị đánh giá quá cao và dẫn đến chẩn đoán sai là tăng huyết áp. Lỗi thường gặp nhất khi đo huyết áp là "còng sai", trong đó còng quá rộng chiếm 84% trong số ''còng sai''. Để tránh sai sót, vòng bít ''lý tưởng'' phải có chiều dài bàng quang bằng 80% và chiều rộng ít nhất là 40% chu vi cánh tay (tỷ lệ chiều dài và chiều rộng là 2: 1). Do đó, nên chọn loại vòng bít lớn dành cho người lớn (16 x 36 cm) cho bệnh nhân béo phì nhẹ đến trung bình (hoặc cánh tay chu vi từ 14 đến 17 inch [36 đến 43 cm]) trong khi vòng bít đùi người lớn (16 x 42 cm) phải được sử dụng cho bệnh nhân có chu vi cánh tay lớn hơn 17 inch.
Khi người phỏng vấn hoàn thành phần xem xét các hệ thống trong lịch sử và thực hiện khám sức khỏe, điều quan trọng là phải có chỉ số nghi ngờ cao đối với các bệnh liên quan đến béo phì. Về mặt lâm sàng, béo phì ảnh hưởng đến ít nhất chín hệ thống cơ quan. Béo phì có liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư vú và ung thư nội mạc tử cung ở phụ nữ. Cơ chế này được cho là có liên quan đến tăng estrogen tuần hoàn do hậu quả của việc tăng chuyển đổi nội tiết tố androgen thành estrogen trong mô mỡ. Béo phì làm tăng nguy cơ hình thành sỏi mật do tăng thể tích túi mật và ứ đọng dịch mật. Tăng sản xuất cholesterol cũng được cho là có vai trò nhất định. Bệnh thoái hóa khớp gặp ở những người béo phì thường xuyên hơn ở những người có cân nặng bình thường. Bất kể đó là yếu tố gây bệnh, thoái hóa khớp làm trầm trọng thêm các triệu chứng khớp. Một mối liên hệ tích cực đã được ghi nhận giữa chất béo trung tính trong huyết thanh và mức cholesterol lipoprotein mật độ thấp và bệnh béo phì. Mức độ cholesterol lipoprotein mật độ cao có xu hướng thấp hơn ở bệnh nhân béo phì. Hội chứng pickwickian, hoặc béo phì thông khí, được đặc trưng bởi béo phì rõ rệt, buồn ngủ, ngừng thở định kỳ (ngừng thở thoáng qua), giảm oxy máu mãn tính (thiếu oxy trong máu), tăng CO2 (giữ lại carbon dioxide) và đa hồng cầu (tăng số lượng màu đỏ tế bào máu). Mặc dù các cá nhân khác nhau, số lượng và mức độ nghiêm trọng của các bệnh kèm theo cơ quan cụ thể thường tăng lên khi mức độ béo phì ngày càng tăng.
Bảng. Đánh giá các hệ thống cơ quan liên quan đến béo phì
|
Tim mạch: Tăng huyết áp Suy tim sung huyết Tâm phế mạn Suy tĩnh mạch Thuyên tắc phổi Bệnh động mạch vành Rung nhĩ Nội tiết: Hội chứng chuyển hóa Tiểu đường tuýp 2 Rối loạn lipid máu Hội chứng buồng trứng đa nang / androgen Vô kinh / vô sinh / rối loạn kinh nguyệt Cơ xương khớp: Tăng acid uric máu và bệnh gút Bất động Viêm xương khớp (đầu gối và hông) Đau lưng dưới Tâm lý học: Trầm cảm / lòng tự trọng thấp Rối loạn hình ảnh cơ thể Sự kỳ thị xã hội Bổ sung: Striae distensae (vết rạn da) Ứ đọng sắc tố của chân Phù bạch huyết Viêm mô tế bào Intertrigo, carbuncles Acanthosis nigricans / thẻ da |
Hô hấp: Khó thở Khó thở khi ngủ Hội chứng giảm thông khí Hội chứng Pickwickian Bệnh hen suyễn Tiêu hóa: Bệnh trào ngược dạ dày thực quản Bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu Sỏi mật Thoát vị Ung thư ruột kết Bộ phận sinh dục tiết niệu: Tiểu không kiểm soát căng thẳng Bệnh cầu thận liên quan đến béo phì Bệnh thận giai đoạn cuối Suy sinh dục (nam) Ung thư vú và tử cung Các biến chứng khi mang thai Thần kinh học: Đột quỵ Tăng huyết áp nội sọ vô căn Đau cơ dị cảm |
Bài viết cùng chuyên mục
Ho cấp tính, ho dai dẳng và mãn tính
Ở người lớn khỏe mạnh, chứng ho cấp tính hầu hết là do nhiễm trùng đường hô hấp do virus. Các tính năng khác của nhiễm trùng như sốt, nghẹt mũi, đau họng và giúp xác định chẩn đoán.
Rụng tóc: đánh giá đặc điểm
Rụng tóc có thể được phân loại theo biểu hiện lâm sàng, nghĩa là, theo việc rụng tóc là cục bộ hay toàn thể, ngoài ra, việc phân loại có thể dựa trên bệnh lý của tình trạng gây rụng tóc.
Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập
Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.
Đồng tử không đều: phân tích triệu chứng
Ở hầu hết các bệnh nhân, đồng tử không đều được phát hiện tình cờ; các triệu chứng là tương đối hiếm gặp, cần hỏi về các triệu chứng ở mắt như đau, đỏ, chảy nước mắt, sợ ánh sáng.
Đánh giá chức năng nhận thức: lú lẫn mê sảng và mất trí
Cần chắc chắn rằng sự suy giảm nhận thức rõ ràng không do các vấn đề giao tiếp hoặc một rối loạn riêng biệt về hiểu, khó tìm từ diễn đạt (mất ngôn ngữ diễn đạt), trí nhớ (hội chứng quên), hành vi và khí sắc.
Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung
Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.
Trầm cảm ở người cao tuổi
Nói chung, fluoxetine được tránh vì thời gian hoạt động dài của nó và thuốc chống trầm cảm ba vòng cũng được tránh vì tác dụng phụ kháng cholinergic cao
Cổ trướng: phân tích triệu chứng
Cổ trướng là do giãn động mạch ngoại vi ở bệnh nhân xơ gan, tăng áp tĩnh mạch cửa gây ra tăng áp lực xoang, gây ra sự giãn động mạch nội tạng và ngoại biên qua trung gian oxit nitric.
Thiếu máu trong bệnh mạn tính
Tình trạng giảm erythropoietin ít khi là nguyên nhân quan trọng gây sản xuất hồng cầu dưới mức từ trong suy thận, khi đó erythropoietin giảm là một quy luật.
Mệt mỏi: các biểu hiện phải phân biệt
Mệt mỏi hay thiếu năng lượng thường là lý do cho việc từ bỏ các hoạt động và đặt câu hỏi cẩn thận có thể cần thiết để phân biệt giữa giới hạn hoạt động thể lực và thiếu hứng thú, quyết tâm.
Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng
Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.
Viêm họng: phân tích triệu chứng
Viêm họng bao gồm nhiều loại nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất ở những người có khả năng miễn dịch bình thường là viêm họng nhiễm trùng cấp tính, chủ yếu là do virus.
Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh
Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.
Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng
Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.
Triệu chứng và dấu hiệu bệnh hô hấp
Triệu chứng bao gồm Khó thở, ho dai dẳng, thở rít, thở khò khè, ho ra máu, Dấu hiệu Thở nhanh, mạch nghich thường, tím tái, ngón tay dúi trống, gõ vang.
Phân tích và quyết định trong chẩn đoán bệnh lý
Thông thường, cây quyết định được sử dụng để đại diện cho các lựa chọn thay thế khác nhau, với các xác suất được chỉ định cho các lựa chọn thay thế và tiện ích gắn liền với các kết quả có thể xảy ra.
Các nguyên nhân thần kinh của ngất
Các bệnh rễ và dây thần kinh khác có hạ huyết áp tư thế gồm hội chứng Guillain Barre, thoái hóa dạng bột tiên phát, bệnh dây thần kinh do porphyrin niệu cấp, và trong ung thư biểu mô.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích triệu chứng lâm sàng
Xem như là mất ý thức thoáng qua nếu nhân chứng xác định có một khoảng thời gian không có đáp ứng, bệnh nhân mô tả thức dậy hoặc tỉnh lại trên mặt đất, đặc biệt không có ký ức về việc té ngã gì trước đó, hoặc có tổn thương mặt.
Nhịp tim chậm: phân tích triệu chứng
Các tình trạng có thể nhịp tim chậm bao gồm phơi nhiễm, mất cân bằng điện giải, nhiễm trùng, hạ đường huyết, suy giáp/cường giáp, thiếu máu cơ tim.
Mê sảng ở người cao tuổi
Mặc dù các bệnh nhân lớn tuổi bị kích động sâu sắc thường nói đến cái tâm khi xem xét tình trạng mê sảng, nhiều cơn mê sảng tinh tế hơn.
Sưng khớp: đánh giá các triệu chứng và nguyên nhân
Ở bệnh nhân trẻ tuổi không có tiền sử chấn thương, đã loại trừ được viêm khớp nhiễm khuẩn, sự xuất hiện của bất cứ triệu chứng nào sau đây là dấu hiệu gợi ý cao của viêm khớp phản ứng.
Các xét nghiệm ghi hình và sinh thiết thận
Khi kích thước thận có chiều dài lớn hơn 9 cm thì chỉ ra bệnh thận không hồi phục, Trong bệnh thận một bên có thể có sự chênh lệch kích thước thận đến 1,5 cm
Khiếm thính ở người cao tuổi
Khuếch đại nghe phù hợp có thể là một thách thức vì sự kỳ thị liên quan đến hỗ trợ nghe cũng như chi phí của các thiết bị như vậy
Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng
Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.
Đau thắt ngực: các bước đánh giá thêm nếu nghi ngờ
Mức độ đau thắt ngực không dựa trên mức đau mà dựa trên tần số triệu chứng, giới hạn khả năng gắng sức hoạt động chức năng. Bởi vì những thông tin này sẽ hướng dẫn điều trị và theo dõi đáp ứng, đánh giá triệu chứng chính xác.
