Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng

2022-10-26 03:26 PM

Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Mục tiêu của việc khám sức khỏe là để có được thông tin hợp lệ liên quan đến sức khỏe của bệnh nhân. Bác sỹ phải có khả năng xác định, phân tích và tổng hợp thông tin tích lũy thành một đánh giá toàn diện.

Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất. Kết quả dương tính giả hoặc âm tính giả làm giảm độ chính xác của kỹ thuật. Sự khác biệt có thể xảy ra khi các kỹ thuật được thực hiện bởi những người khám khác nhau, với các thiết bị khác nhau, trên những bệnh nhân khác nhau.

Thành kiến ​​vô thức là một khái niệm quan trọng cần hiểu. Ai cũng biết rằng sự thiên vị vô thức đối với người giám định có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá một kết quả vật lý. Ví dụ, ở những bệnh nhân bị rung nhĩ nhanh, nhịp thất không đều và thay đổi từ 150 đến 200 nhịp mỗi phút. Tốc độ xung xuyên tâm thấp hơn đáng kể, do sự thiếu hụt xung. Nếu những người kiểm tra ghi lại nhịp tim đỉnh đầu tiên, họ thấy rằng tốc độ thay đổi từ 150 đến 200 nhịp mỗi phút. Nếu sau đó họ kiểm tra xung hướng tâm, họ sẽ phát hiện ra tốc độ xung nhanh hơn so với khi họ đo xung hướng tâm trước. Do đó, quan sát đầu tiên thiên vị quan sát thứ hai. Ngoài ra, nếu người kiểm tra xác định nhịp tim hướng tâm đầu tiên và nhịp tim thứ hai, nhịp tim đỉnh có vẻ chậm hơn,

Điều quan trọng là phải xem lại các khái niệm về độ nhạy và độ đặc hiệu. Độ nhạy là tần suất kết quả dương tính của xét nghiệm hoặc kỹ thuật ở những người mắc bệnh hoặc tình trạng. Độ đặc hiệu là tần suất kết quả âm tính của một xét nghiệm hoặc kỹ thuật ở những người không mắc bệnh hoặc tình trạng. Độ nhạy và độ đặc hiệu đề cập đến các đặc tính của xét nghiệm hoặc kỹ thuật, trong khi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe quan tâm đến các thuộc tính hoặc đặc điểm của bệnh nhân, được đặc trưng bởi các giá trị tiên đoán. Giá trị tiên đoán dương tính là tần suất mắc bệnh ở những bệnh nhân có kết quả xét nghiệm dương tính. Giá trị tiên đoán âm tính là tần suất thiếu bệnh ở những bệnh nhân có kết quả xét nghiệm âm tính. Câu hỏi, ''Khả năng một phụ nữ có khối vú cứng như đá bị ung thư là gì?'' giải quyết giá trị dự đoán dương. Giá trị dự đoán phụ thuộc vào tỷ lệ mắc bệnh trong dân số tương ứng, cũng như độ nhạy và độ đặc hiệu của xét nghiệm. Ở một cá thể thuộc quần thể có tỷ lệ mắc bệnh thấp, kết quả xét nghiệm dương tính vẫn cho giá trị dự đoán dương tính thấp.

Ví dụ, khơi gợi sự hiện diện của độ mờ da gáy là một kỹ thuật có độ nhạy cao để phát hiện cổ trướng. Do đó, một người khám không phát hiện thấy chuyển động âm ỉ trong bụng của bệnh nhân có thể chắc chắn một cách hợp lý rằng kết quả âm tính này loại trừ cổ trướng. Ngược lại, việc tìm thấy các vi mạch trong vùng hoàng điểm của võng mạc là một phát hiện có tính đặc hiệu cao đối với bệnh tiểu đường. Do đó, một bác sỹ tìm thấy vi mạch ở hoàng điểm có thể tin tưởng một cách hợp lý rằng phát hiện này xác nhận bệnh tiểu đường, bởi vì những người bình thường không mắc bệnh tiểu đường không có vi mạch hoàng điểm; nghĩa là, việc tìm thấy các vi phình mạch tại hoàng điểm có độ đặc hiệu cao. Thật không may, một kỹ thuật hiếm khi vừa rất nhạy cảm vừa rất cụ thể. Một số kỹ thuật phải được áp dụng cùng nhau để đưa ra đánh giá thích hợp.

Tóm tắt:

1. Một kỹ thuật hoặc xét nghiệm có độ nhạy cao có thể được sử dụng một cách tự tin để loại trừ bệnh tật cho một bệnh nhân có kết quả âm tính.

2. Một kỹ thuật hoặc xét nghiệm có độ đặc hiệu cao có thể được sử dụng một cách tự tin để xác nhận bệnh cho một bệnh nhân có kết quả dương tính.

Bài viết cùng chuyên mục

Ho cấp tính, ho dai dẳng và mãn tính

Ở người lớn khỏe mạnh, chứng ho cấp tính hầu hết là do nhiễm trùng đường hô hấp do virus. Các tính năng khác của nhiễm trùng như sốt, nghẹt mũi, đau họng và giúp xác định chẩn đoán.

Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật

Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.

Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì

Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Tiêu chảy: đánh giá độ nặng và phân tích nguyên nhân

Giảm thể tích máu có thể dẫn đến tổn thương thận cấp trước thận, đặc biệt là nếu như kết hợp thêm thuốc hạ huyết áp hoặc các thuốc độc cho thận như lợi tiểu, ức chế men chuyển, NSAIDS.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Mệt mỏi: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng

Một số bệnh nhân, khó để phân biệt giữa mệt mỏi và khó thở; nếu có một bệnh sử rõ ràng hoặc bằng chứng của giảm khả năng gắng sức. Cân nhắc tiếp cận tương tự đối với khó thở gắng sức mạn tính.

Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân

Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.

Điểm mù thị giác: phân tích triệu chứng

Điểm mù thị giác có thể được phân loại theo vị trí của nó trong trường thị giác, điểm mù thị giác trung tâm và điểm mù thị giác ngoại vi.

Phân tích triệu chứng ngủ nhiều để chẩn đoán và điều trị

Ngủ nhiều quá mức nên được phân biệt với mệt mỏi tổng quát và mệt mỏi không đặc hiệu, vì bệnh nhân thường sử dụng các thuật ngữ thay thế cho nhau.

Thăm khám bệnh nhân suy dinh dưỡng

Trên cơ sở bệnh sử và kết quả khám sức khỏe, bệnh nhân được xếp theo 3 loại là dinh dưỡng tốt, suy dinh dưỡng trung bình hoặc nghi ngờ và suy dinh dưỡng nặng.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá chẩn đoán nguyên nhân

Giảm điểm glasgows thường phổ biến sau cơn co giật, nhưng nhớ rằng khởi phát cơn co giật có thể được làm dễ bởi nhiều nguyên nhân bao gồm hạ glucose máu, chấn thương đầu ± tụ máu nội sọ, hội chứng cai rượu, quá liều thuốc.

Đau ngực: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của đau ngực thường lành tính và không do tim, cách tiếp cận tiêu chuẩn là cần thiết, do bỏ sót một tình trạng đe dọa đến tính mạng.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân

Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.

Ho ra máu: phân tích triệu chứng

Bất kể tỷ lệ là bao nhiêu, bước đầu tiên trong đánh giá là phân biệt xem bệnh nhân có ho ra máu thực sự hay chảy máu từ nguồn khác, ví dụ: nôn ra máu hoặc ho giả ra máu.

Đau cổ: phân tích triệu chứng

Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh.

Tiểu không tự chủ: phân tích triệu chứng

Tỷ lệ tiểu không tự chủ tăng theo tuổi và cao tới 34% ở nữ và 11% ở nam. Đó là nguyên nhân chính dẫn đến việc rút lui khỏi xã hội và mất khả năng sống độc lập.

Nguy cơ té ngã: cách thực hiện đánh giá dáng đi

Sự an toàn và vững chắc chung; bất thường dáng đi một bên (đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh khớp, đau); bước đi ngắn, lê chân (bệnh Parkinson, bệnh lý mạch máu não lan tỏa); dáng đi bước cao.

Tốc độ máu lắng và Protein phản ứng C: phân tích triệu chứng

ESR và CRP hiện là các chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất về phản ứng protein giai đoạn cấp tính được sử dụng để phát hiện các bệnh liên quan đến nhiễm trùng cấp tính và mãn tính, viêm nhiễm, chấn thương, phá hủy mô, nhồi máu và ung thư tiên tiến.

Khối u bìu: phân tích triệu chứng

Trong quá trình đánh giá bất kỳ khối u bìu nào, mục tiêu chính là xác định xem có chỉ định chuyển tuyến ngay lập tức hay không.

Phòng chống thương tích và bạo lực

Giết người và tai nạn xe cơ giới là một nguyên nhân chính gây tử vong liên quan đến thương tích ở người trưởng thành trẻ tuổi

Khám lão khoa: điểm đặc biệt trong đánh giá người già yếu suy kiệt

Khi có thể, xem xét các yếu tố trong tiền sử bệnh nhân có tương tự với những thông tin của người chứng kiến, người chăm sóc, người thân, ghi chú của bệnh nhân hoặc các nhân viên y tế khác không.

Đau thắt ngực: các bước đánh giá thêm nếu nghi ngờ

Mức độ đau thắt ngực không dựa trên mức đau mà dựa trên tần số triệu chứng, giới hạn khả năng gắng sức hoạt động chức năng. Bởi vì những thông tin này sẽ hướng dẫn điều trị và theo dõi đáp ứng, đánh giá triệu chứng chính xác.

Định hướng chẩn đoán khó nuốt

Bệnh nhân với khó nuốt cần loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng, trừ khi tiền sử chỉ ra vấn đề miệng hầu, kiểm tra thực quản để loại trừ tắc nghẽn cơ học.