Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng

2023-04-26 10:13 AM

Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Giảm bạch cầu trung tính được định nghĩa là số lượng bạch cầu trung tính tuyệt đối (ANC) <1.500 tế bào/L. Giảm bạch cầu trung tính nghiêm trọng được định nghĩa là ANC có <500 tế bào/L. Nguy cơ nhiễm trùng tăng lên với mức độ <1.000 tế bào/<L và phụ thuộc vào nguyên nhân và thời gian giảm bạch cầu trung tính. Vì ANC chỉ chiếm 3% số lượng bạch cầu trung tính của cơ thể, giảm bạch cầu trung tính khi chức năng tủy được bảo tồn sẽ làm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Nhiễm trùng trong trường hợp giảm bạch cầu trung tính nghiêm trọng thường do hệ thực vật bình thường gây ra.

Nguyên nhân

Giảm bạch cầu trung tính có thể bẩm sinh hoặc mắc phải. Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm (a) giảm sản xuất, (b) tăng cường phá hủy ngoại vi và (c) tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô. Nhiễm trùng thường gây giảm bạch cầu trung tính mắc phải.

ANC có thể khác nhau tùy theo chủng tộc và dân tộc. Người da đen và một số người Do Thái thường có ANC thấp tới 1.500/L và không có biểu hiện lâm sàng.

Đánh giá đặc điểm

Nên khai thác tiền sử nhiễm trùng thường xuyên hoặc tái phát, cũng như các triệu chứng sốt, ớn lạnh, đổ mồ hôi ban đêm, dễ chảy máu hoặc bầm tím và sụt cân ngoài ý muốn. Chủng tộc, dân tộc, các loại thuốc trước đây và hiện tại, lạm dụng rượu, tiếp xúc với chất độc và tiền sử gia đình nên được tìm kiếm.

Khoang miệng nên được khám phá, vì viêm nướu và viêm miệng có thể là những triệu chứng đầu tiên của giảm bạch cầu trung tính. Có thể có lách to và hạch to. Ở trẻ em, bằng chứng về sự chậm phát triển có thể chỉ ra một rối loạn bẩm sinh. Kiểm tra các xoang, tai và vùng quanh trực tràng để phát hiện nhiễm trùng đang hoạt động.

Xét nghiệm phết máu ngoại vi và phân biệt thủ công xác nhận chẩn đoán giảm bạch cầu trung tính. Nếu pancytopenia tồn tại, cần phải sinh thiết tủy xương. Nếu bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính nhẹ và không bị nhiễm trùng, có thể thực hiện các phép đo ANC tối đa ba lần mỗi tuần để theo dõi quá trình giải quyết hoặc chẩn đoán giảm bạch cầu trung tính theo chu kỳ. Nếu số lượng bình thường hóa, việc giám sát trong năm tới nên bao gồm xét nghiệm công thức máu toàn bộ khi có dấu hiệu nhiễm trùng đầu tiên để tìm kiếm sự tái phát. Nếu giảm bạch cầu trung tính không giải quyết được sau 8 tuần, nhiễm trùng tái phát phát triển hoặc số lượng ANC (<1.000/L) thấp hơn được ghi nhận, thì cần phải điều trị thêm. Các xét nghiệm bổ sung trong phòng thí nghiệm có thể bao gồm sinh thiết tủy xương (ngay cả khi không phải pancytopenic), kháng thể kháng nhân, nồng độ bổ thể, yếu tố dạng thấp, kháng thể kháng bạch cầu trung tính, số lượng hồng cầu lưới, lactate dehydrogenase, tốc độ lắng hồng cầu, hormone kích thích tuyến giáp, globulin miễn dịch, huyết thanh học virus gây suy giảm miễn dịch ở người, vitamin Nồng độ B12 và folate, và nuôi cấy tủy xương.

Giảm bạch cầu di truyền là rất hiếm. Hai dạng chính bao gồm giảm bạch cầu trung tính theo chu kỳ và giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh nghiêm trọng (hội chứng Kostmann). Đột biến gen ELA2 và HAX1 có liên quan đến các rối loạn này.

Biểu hiện lâm sàng

Các dấu hiệu và triệu chứng thường dựa trên nguyên nhân cơ bản của giảm bạch cầu trung tính; tuy nhiên, giảm bạch cầu trung bình đến nặng có thể xuất hiện khi nhiễm trùng tái phát. Phản ứng viêm giảm dần, giảm các dấu hiệu X quang, dấu hiệu phúc mạc, đái mủ hoặc sốt. Do đó, tình trạng nhiễm trùng của bệnh nhân có thể không bị phát hiện cho đến cuối khóa học.

Điều trị ban đầu

Sốt và giảm bạch cầu cần được điều trị ngay lập tức bằng kháng sinh theo kinh nghiệm.

Đánh giá rủi ro

Việc xác định rủi ro của bệnh nhân sẽ quyết định điều trị nội trú so với điều trị ngoại trú và điều trị bằng đường uống so với đường tiêm. Bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính trong thời gian ngắn (<7 ngày) và không có bệnh đi kèm thường được coi là có nguy cơ thấp. Bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính trong thời gian dài hơn, mắc bệnh đi kèm, ANCs <100 tế bào/μL hoặc giảm bạch cầu trung tính do hóa trị liệu được coi là có nguy cơ cao.

Chỉ định dùng fluoroquinolone dự phòng ở những bệnh nhân có nguy cơ cao.

Trị liệu dài hạn

Điều trị bằng yếu tố kích thích dòng bạch cầu hạt (G-CSF) được chỉ định trong trường hợp giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh nghiêm trọng và giảm bạch cầu trung tính do hóa trị liệu. Cấy ghép tế bào gốc có thể cung cấp phương pháp điều trị chữa bệnh cho những người đáp ứng kém với G-CSF.

Bài viết cùng chuyên mục

Khiếm thính ở người cao tuổi

Khuếch đại nghe phù hợp có thể là một thách thức vì sự kỳ thị liên quan đến hỗ trợ nghe cũng như chi phí của các thiết bị như vậy

Tiểu đêm: phân tích triệu chứng

. Sinh lý bệnh cơ bản có thể phụ thuộc vào một số vấn đề hoàn toàn là cơ học và đối với những vấn đề khác có thể liên quan đến các cơ chế nội tiết tố thần kinh phức tạp.

Đau bìu: phân tích triệu chứng

Hầu hết các nguyên nhân phổ biến của đau bìu là do các tình trạng lành tính như viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch tinh mạc, tinh trùng, viêm nút quanh động mạch và u nang mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.

Hôn mê: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Hôn mê là tình trạng bất tỉnh một khoảng thời gian kéo dài được phân biệt với giấc ngủ bởi không có khả năng đánh thức bệnh nhân.

Khám lão khoa: tiếp cận bệnh nhân già yếu suy kiệt

Thách thức trong việc đánh giá lão khoa cấp tính thường phức tạp do các quan niệm sai lầm mà quá trình luôn có sự khó chịu và mệt mỏi trong đó.

Thăm khám tình trạng bệnh nhân kèm theo các dấu hiệu cấp cứu

Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh.

Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân

Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.

Điều trị đau không dùng thuốc và diễn biến cuối đời

Nhiều bệnh nhân bị bệnh nan y chết trong tình trạng mê sảng, rối loạn ý thức và một sự thay đổi nhận thức mà phát triển trong một thời gian ngắn và được thể hiện bằng cách giải thích sai

Phân tích triệu chứng đau đầu để chẩn đoán và điều trị

Đau đầu thường được phân loại thành các loại nguyên phát và thứ phát với hệ thống phân loại quốc tế về rối loạn đau đầu, phiên bản thứ hai.

Suy giáp: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp nguyên phát là viêm tuyến giáp tự miễn, hoặc bệnh Hashimoto, là kết quả của sự phá hủy dần dần tuyến giáp bởi các tế bào T.

Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng

Hạch cổ 2 bên thường do viêm họng, ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản.

Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.

Đánh trống ngực: đánh giá bệnh cảnh khi thăm khám

Nhiều bệnh nhân với đánh trống ngực mô tả nhịp tim mạnh và rõ hơn là nhanh, chậm hay bất thường. Điều này phản ánh tình trạng tăng thể tích tống máu như hở chủ, thiếu máu, dãn mạch, hoặc chỉ là chú ý đến nhịp tim.

Khám lâm sàng: hướng dẫn thực hành thăm khám

Cần nâng cao sự ấn tượng về chức năng tâm thần cao hơn trong quá trình hỏi bệnh. Nếu phát hiện những bất thường liên quan khi thăm khám lâm sàng thường quy, tiến hành đánh giá chi tiết các hệ thống có liên quan.

Tiếng thở rít: phân tích triệu chứng

Thở rít thì hít vào, cho thấy có tắc nghẽn ở hoặc trên thanh quản, thở rít hai pha với tắc nghẽn tại hoặc dưới thanh quản, thở khò khè gợi ý tắc khí quản xa hoặc phế quản gốc.

Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị

Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.

Phát ban toàn thân cấp: phân biệt các bệnh cảnh lâm sàng

Bài viết này nhằm cung cấp một cách tiếp cận từng bước để xác định được những trường hợp ban da toàn thân cấp là những cấp cứu trong da liễu cần được hỏi ý kiến chuyên khoa da liễu và điều trị ngay.

Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng

Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.

Đau màng phổi: phân tích triệu chứng

Màng phổi thành là nguồn gốc chính của cơn đau do hô hấp, bề mặt trên của cơ hoành và ranh giới bên của trung thất, nó được chi phối bởi các dây thần kinh liên sườn.

Mệt mỏi: đánh giá các nguyên nhân tinh thần và thể chất

Bệnh sử khai thác cẩn thận có thể cho thấy rằng vấn đề thực tế không chỉ là mệt mỏi, chẳng hạn hụt hơi, nên được tiếp tục kiểm tra. Nếu có các đặc điểm khu trú hoặc đặc hiệu hơn, chẳng hạn ho ra máu, sốt, vàng da lộ rõ, nên được tập trung đánh giá đầu tiên.