Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng

2023-04-26 10:13 AM

Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Giảm bạch cầu trung tính được định nghĩa là số lượng bạch cầu trung tính tuyệt đối (ANC) <1.500 tế bào/L. Giảm bạch cầu trung tính nghiêm trọng được định nghĩa là ANC có <500 tế bào/L. Nguy cơ nhiễm trùng tăng lên với mức độ <1.000 tế bào/<L và phụ thuộc vào nguyên nhân và thời gian giảm bạch cầu trung tính. Vì ANC chỉ chiếm 3% số lượng bạch cầu trung tính của cơ thể, giảm bạch cầu trung tính khi chức năng tủy được bảo tồn sẽ làm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Nhiễm trùng trong trường hợp giảm bạch cầu trung tính nghiêm trọng thường do hệ thực vật bình thường gây ra.

Nguyên nhân

Giảm bạch cầu trung tính có thể bẩm sinh hoặc mắc phải. Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm (a) giảm sản xuất, (b) tăng cường phá hủy ngoại vi và (c) tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô. Nhiễm trùng thường gây giảm bạch cầu trung tính mắc phải.

ANC có thể khác nhau tùy theo chủng tộc và dân tộc. Người da đen và một số người Do Thái thường có ANC thấp tới 1.500/L và không có biểu hiện lâm sàng.

Đánh giá đặc điểm

Nên khai thác tiền sử nhiễm trùng thường xuyên hoặc tái phát, cũng như các triệu chứng sốt, ớn lạnh, đổ mồ hôi ban đêm, dễ chảy máu hoặc bầm tím và sụt cân ngoài ý muốn. Chủng tộc, dân tộc, các loại thuốc trước đây và hiện tại, lạm dụng rượu, tiếp xúc với chất độc và tiền sử gia đình nên được tìm kiếm.

Khoang miệng nên được khám phá, vì viêm nướu và viêm miệng có thể là những triệu chứng đầu tiên của giảm bạch cầu trung tính. Có thể có lách to và hạch to. Ở trẻ em, bằng chứng về sự chậm phát triển có thể chỉ ra một rối loạn bẩm sinh. Kiểm tra các xoang, tai và vùng quanh trực tràng để phát hiện nhiễm trùng đang hoạt động.

Xét nghiệm phết máu ngoại vi và phân biệt thủ công xác nhận chẩn đoán giảm bạch cầu trung tính. Nếu pancytopenia tồn tại, cần phải sinh thiết tủy xương. Nếu bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính nhẹ và không bị nhiễm trùng, có thể thực hiện các phép đo ANC tối đa ba lần mỗi tuần để theo dõi quá trình giải quyết hoặc chẩn đoán giảm bạch cầu trung tính theo chu kỳ. Nếu số lượng bình thường hóa, việc giám sát trong năm tới nên bao gồm xét nghiệm công thức máu toàn bộ khi có dấu hiệu nhiễm trùng đầu tiên để tìm kiếm sự tái phát. Nếu giảm bạch cầu trung tính không giải quyết được sau 8 tuần, nhiễm trùng tái phát phát triển hoặc số lượng ANC (<1.000/L) thấp hơn được ghi nhận, thì cần phải điều trị thêm. Các xét nghiệm bổ sung trong phòng thí nghiệm có thể bao gồm sinh thiết tủy xương (ngay cả khi không phải pancytopenic), kháng thể kháng nhân, nồng độ bổ thể, yếu tố dạng thấp, kháng thể kháng bạch cầu trung tính, số lượng hồng cầu lưới, lactate dehydrogenase, tốc độ lắng hồng cầu, hormone kích thích tuyến giáp, globulin miễn dịch, huyết thanh học virus gây suy giảm miễn dịch ở người, vitamin Nồng độ B12 và folate, và nuôi cấy tủy xương.

Giảm bạch cầu di truyền là rất hiếm. Hai dạng chính bao gồm giảm bạch cầu trung tính theo chu kỳ và giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh nghiêm trọng (hội chứng Kostmann). Đột biến gen ELA2 và HAX1 có liên quan đến các rối loạn này.

Biểu hiện lâm sàng

Các dấu hiệu và triệu chứng thường dựa trên nguyên nhân cơ bản của giảm bạch cầu trung tính; tuy nhiên, giảm bạch cầu trung bình đến nặng có thể xuất hiện khi nhiễm trùng tái phát. Phản ứng viêm giảm dần, giảm các dấu hiệu X quang, dấu hiệu phúc mạc, đái mủ hoặc sốt. Do đó, tình trạng nhiễm trùng của bệnh nhân có thể không bị phát hiện cho đến cuối khóa học.

Điều trị ban đầu

Sốt và giảm bạch cầu cần được điều trị ngay lập tức bằng kháng sinh theo kinh nghiệm.

Đánh giá rủi ro

Việc xác định rủi ro của bệnh nhân sẽ quyết định điều trị nội trú so với điều trị ngoại trú và điều trị bằng đường uống so với đường tiêm. Bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính trong thời gian ngắn (<7 ngày) và không có bệnh đi kèm thường được coi là có nguy cơ thấp. Bệnh nhân bị giảm bạch cầu trung tính trong thời gian dài hơn, mắc bệnh đi kèm, ANCs <100 tế bào/μL hoặc giảm bạch cầu trung tính do hóa trị liệu được coi là có nguy cơ cao.

Chỉ định dùng fluoroquinolone dự phòng ở những bệnh nhân có nguy cơ cao.

Trị liệu dài hạn

Điều trị bằng yếu tố kích thích dòng bạch cầu hạt (G-CSF) được chỉ định trong trường hợp giảm bạch cầu trung tính bẩm sinh nghiêm trọng và giảm bạch cầu trung tính do hóa trị liệu. Cấy ghép tế bào gốc có thể cung cấp phương pháp điều trị chữa bệnh cho những người đáp ứng kém với G-CSF.

Bài viết cùng chuyên mục

Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng

Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.

Đau ngực cấp: phân tích đặc điểm điện tâm đồ và các triệu chứng lâm sàng

Nếu có ST chênh lên nhưng không phù hợp những tiêu chuẩn, làm lại điện tâm đồ thường xuyên và xử trí như bệnh nhân nhồi máu cơ tim không ST chênh lên/ đau thắt ngực không ổn định.

Khám lão khoa: điểm đặc biệt trong đánh giá người già yếu suy kiệt

Khi có thể, xem xét các yếu tố trong tiền sử bệnh nhân có tương tự với những thông tin của người chứng kiến, người chăm sóc, người thân, ghi chú của bệnh nhân hoặc các nhân viên y tế khác không.

Đồng tử không đều: phân tích triệu chứng

Ở hầu hết các bệnh nhân, đồng tử không đều được phát hiện tình cờ; các triệu chứng là tương đối hiếm gặp, cần hỏi về các triệu chứng ở mắt như đau, đỏ, chảy nước mắt, sợ ánh sáng.

Sốt: tầm soát nhiễm trùng bằng cận lâm sàng

Sự phối hợp lâm sàng với phân tích cận lâm sàng có thể phát hiện được các nguyên nhân không nhiễm trùng của sốt. Các bước tầm soát đầy đủ có thể là không cần thiết ở tất cả bệnh nhân, đặc biệt là với những bệnh nhân đã có tiêu điểm nhiễm trùng rõ ràng.

Đa hồng cầu: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh đa hồng cầu có liên quan đến tình trạng thiếu oxy, nên cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng tình trạng hô hấp.

Trầm cảm: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Để được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm, bệnh nhân phải trải qua năm triệu chứng trở lên và phải có tâm trạng chán nản và hoặc giảm hứng thú trong 2 tuần.

Viêm da dị ứng (Eczema)

Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

Lú lẫn mê sảng: đánh giá khi có tổn thương

Khi không chỉ định chụp hình ảnh não, có thể duy trì các biện pháp điều trị trong vài ngày. CT sọ não có thể được chỉ định để loại trừ xuất huyết dưới nhện và những bất thường cấu trúc khác nếu bệnh nhân thất bại điểu trị hoặc nặng hơn.

Thăm khám tình trạng bệnh nhân kèm theo các dấu hiệu cấp cứu

Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh.

Cơ sở khoa học và quan sát trong lập luận chẩn đoán bệnh lý

Đây là một trong những phần quan trọng nhất, vì nó xem xét các phương pháp và khái niệm đánh giá các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến lý luận chẩn đoán.

Phòng chống lạm dụng rượu và ma túy bất hợp pháp

Phòng chống lạm dụng rượu và ma túy bất hợp pháp! Tỷ lệ lạm dụng có vẻ cao hơn ở nam giới, người da trắng, thanh niên chưa lập gia đình và cá nhân...

Đau bụng: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân đau bụng có thể khá đa dạng do bệnh lý ngoài ổ bụng hoặc các nguồn trong ổ bụng, các phát hiện vật lý có thể thay đổi, tình trạng đe dọa đến tính mạng có thể phát triển.

Insulin tiêm dưới da cho bệnh nhân nằm viện: phác đồ và mục tiêu điều trị

Có khoảng ba mươi phần trăm, bệnh nhân nhập viện bị tăng đường huyết, nhiều bệnh nhân trong số này có tiền sử đái tháo đường trước đó

Bệnh tiêu chảy: đánh giá đặc điểm

Tiêu chảy có thể đi kèm với sốt, đau quặn bụng, đại tiện đau, phân nhầy và/hoặc phân có máu, ngoài ra, thời gian tiêu chảy có tầm quan trọng lâm sàng đáng kể.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Đánh giá chức năng nhận thức: lú lẫn mê sảng và mất trí

Cần chắc chắn rằng sự suy giảm nhận thức rõ ràng không do các vấn đề giao tiếp hoặc một rối loạn riêng biệt về hiểu, khó tìm từ diễn đạt (mất ngôn ngữ diễn đạt), trí nhớ (hội chứng quên), hành vi và khí sắc.

Khối u vú: đặc điểm ác tính và lành tính

Siêu âm là phương thức chấn đoán hình ảnh được lựa chọn cho phụ nữ dưới 35 tuổi do mô u có mật độ cao. Đánh giá bệnh học được thực hiện bằng chấn đoán tế bào học bằng chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết lõi hoặc đôi khi là xẻ sinh thiết.

Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.