Giai đoạn cuối đời của bệnh nhân

2015-01-09 01:11 AM

Trải nghiệm của bệnh nhân vào cuối của cuộc sống bị ảnh hưởng bởi những kỳ vọng của họ về cách họ sẽ chết và ý nghĩa của cái chết.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Chăm sóc cho bệnh nhân vào cuối của cuộc sống là một trách nhiệm quan trọng và là cơ hội tốt cho các bác sĩ. Bác sĩ lâm sàng chiến đấu để kéo dài cuộc sống phải nhận ra khi cuộc sống kết thúc để tiếp tục chăm sóc đúng cách cho bệnh nhân của họ. Thật không may, hầu hết các hướng dẫn thực hành lâm sàng không bao gồm sự chú ý đáng kể đến chăm sóc giai đoạn cuối. Giai đoạn cuối đời đề cập đến tập trung chăm sóc cho những cái chết gần kề vào các mục tiêu của việc làm giảm các triệu chứng đau buồn và thúc đẩy chất lượng cuộc sống hơn là cố gắng để chữa bệnh chính. Từ quan điểm y tế, kết thúc của cuộc sống có thể được định nghĩa là thời gian khi chết, dù là do căn bệnh hoặc cấp tính hoặc mãn tính được dự kiến trong tuần, vài tháng tới và không thể đoán trước bởi sự can thiệp y tế hợp lý.

Tiên lượng giai đoạn cuối đời

Các bác sĩ phải giúp bệnh nhân hiểu được khi họ đang đến gần cuối của cuộc đời. Thông tin này có ảnh hưởng đến quyết định điều trị của bệnh nhân và có thể thay đổi cách họ dành thời gian còn lại của họ. Trong khi một số bệnh như ung thư là thuận lợi hơn để ước tính tiên lượng liên quan đến quá trình thời gian cho đến chết, nguyên nhân phổ biến khác gây tử vong, bao gồm cả bệnh tim, đột quỵ, bệnh phổi mãn tính và mất trí nhớ, có đường cong biến thiên hơn và khó dự đoán tiên lượng. Ngay cả đối với những bệnh nhân bị ung thư, bác sĩ ước tính tiên lượng thường không chính xác và thường quá lạc quan. Tuy nhiên, kinh nghiệm lâm sàng, dữ liệu dịch tễ học, hướng dẫn chuyên nghiệp và mô hình thuốc và các công cụ dự báo hệ thống, nghiên cứu để hiểu và tiên lượng tốt hơn kết quả và rủi ro của điều trị, có thể được sử dụng để giúp bệnh nhân xác định giai đoạn cuối của cuộc đời họ.

Kỳ vọng về sự kết thúc của cuộc sống

Trải nghiệm của bệnh nhân vào cuối của cuộc sống bị ảnh hưởng bởi những kỳ vọng của họ về cách họ sẽ chết và ý nghĩa của cái chết. Nhiều người lo sợ họ sẽ mất nhiều hơn cả cái chết. Bệnh nhân báo cáo những nỗi sợ hãi chết trong đau hoặc nghẹt thở, mất kiểm soát, sỉ nhục, cô lập, và trở thành một gánh nặng cho gia đình của họ. Tất cả những lo lắng có thể được cải thiện với điều trị hỗ trợ tốt được cung cấp bởi một nhóm người chăm sóc chu đáo.

Cái chết thường được bác sĩ, bệnh nhân và gia đình coi như là một thất bại của y học. Thái độ này có thể tạo hoặc nâng cao một cảm giác tội lỗi về việc không ngăn chặn cái chết. Cả hai nói chung, công chúng và các nhà lâm sàng thường đồng lõa trong việc phủ nhận cái chết, điều trị người chết chỉ đơn thuần là bệnh nhân và cái chết như một kẻ thù để được chiến đấu ở bệnh viện chứ không phải là một kết quả không thể tránh khỏi để được coi như một phần của cuộc sống ở nhà. Kết quả là, khoảng 75 - 80% số người chết trong bệnh viện hoặc các cơ sở chăm sóc dài hạn.

Ngay cả khi các bác sĩ tiếp tục theo đuổi cách chữa bệnh có khả năng hồi phục, cung cấp sự thoải mái và giúp bệnh nhân chuẩn bị cho cái chết là những cân nhắc quan trọng nhất. Bệnh nhân vào cuối cuộc đời và gia đình của họ xác định một số yếu tố quan trọng đối với chất lượng cuối cùng của cuộc sống chăm sóc: quản lý đau và các triệu chứng khác đầy đủ, tránh kéo dài không phù hợp chết, giữ gìn phẩm giá, chuẩn bị cho cái chết, đạt được một cảm giác kiểm soát , giảm gánh nặng cho người khác, và tăng cường các mối quan hệ với những người thân yêu.

Giao tiếp và chăm sóc bệnh nhân

Chăm sóc cho bệnh nhân vào cuối của cuộc sống đòi hỏi các kỹ năng lâm sàng tương tự sử dụng trong các nhiệm vụ khác về chăm sóc y tế: chẩn đoán điều kiện chữa trị được, cung cấp giáo dục bệnh nhân, tạo điều kiện cho việc ra quyết định, và thể hiện sự hiểu biết và quan tâm. Kỹ năng giao tiếp là cực kỳ quan trọng. Giao tiếp chất lượng cao kết hợp với sự hài lòng và nhận thức của bệnh nhân mong muốn lớn hơn. Khi cần thiết, việc sử dụng của một thông dịch viên chuyên nghiệp có thể tạo điều kiện giao tiếp rõ ràng và các vấn đề văn hóa giúp đỡ người môi giới. Đặc biệt, các bác sĩ phải trở nên thành thạo trong việc cung cấp thông tin xấu và sau đó đối phó với hậu quả của nó.

Ba nghĩa vụ tiếp tục là trung tâm vai trò của bác sĩ lâm sàng tại thời điểm này. Đầu tiên phải làm việc để xác định, hiểu, và giảm bớt đau khổ, trong đó có thể bao gồm đau khổ về thể chất, tâm lý, xã hội, hoặc tinh thần. Trong việc hỗ trợ với chuyển hướng và phát triển, cung cấp hỗ trợ, đánh giá ý nghĩa, và bồi dưỡng, bác sĩ có thể giúp cải thiện tình trạng đau khổ của bệnh nhân và giúp bệnh nhân sống đầy đủ trong giai đoạn này của cuộc sống.

Thứ hai, các bác sĩ có thể phục vụ như là người hỗ trợ hoặc chất xúc tác để hy vọng. Trong khi một kết quả cụ thể có thể rất khó (như chữa bệnh ung thư sau điều trị thông thường và thực nghiệm đầy đủ), hy vọng có thể được định nghĩa là niềm tin của bệnh nhân trong những gì vẫn còn có thể. Mặc dù kỳ vọng vào một "phương thuốc thần kỳ" có thể đơn giản và thậm chí có hại, hy vọng để làm dịu đau, hòa giải với những người thân yêu, để khám phá ý nghĩa, và để chuyển hóa tinh thần là thực tế ở cuối của cuộc đời. Với những câu hỏi như "Điều gì vẫn có thể bây giờ?" "Khi nhìn vào tương lai, những gì hy vọng?" "Những gì tốt có thể đến điều này?" bác sĩ có thể giúp bệnh nhân phát hiện ra niềm hy vọng, khám phá các mục tiêu có ý nghĩa và thực tế, và phát triển các chiến lược để hiện thực hóa chúng.

Thứ ba, cảm giác bị cô lập và nhu cầu sợ chết của bệnh nhân mà bác sĩ khẳng định rằng y học sẽ tiếp tục được cung cấp trong suốt các giai đoạn cuối cùng của cuộc sống. Lời hứa của không từ bỏ có lẽ là nguyên lý trung tâm của sự kết thúc của cuộc sống và chăm sóc là cam kết của một bác sĩ với một bệnh nhân để phục vụ như là một đối tác quan tâm, một nguồn lực cho sáng tạo giải quyết vấn đề, làm dịu đau khổ, một hướng dẫn trong thời kỳ bất ổn, và làm chứng cho bệnh nhân-những kinh nghiệm không có vấn đề gì xảy ra. Các bác sĩ có thể nói với một bệnh nhân, "Tôi sẽ chăm sóc bất cứ điều gì xảy ra." Bệnh nhân chết lâm sàng cần không nhất thiết phải có sự hiện diện - để giải quyết tất cả các vấn đề mà là một cam kết để nhận ra và nhận được những khó khăn và trải nghiệm của bệnh nhân, tôn trọng và cảm thông. Tốt nhất, các mối quan hệ với bệnh nhân của bác sĩ lâm sàng có thể là một giao ước của lòng từ bi và sự công nhận của cộng đồng nhân loại.

Chăm sóc cho gia đình

Chăm sóc bệnh nhân vào cuối cuộc đời, các bác sĩ phải đánh giá cao vai trò trung tâm của gia đình, bạn bè, và các đối tác và thường xuyên phải đối phó với những trải nghiệm cảm xúc mạnh của sự sợ hãi, tức giận, xấu hổ, buồn bã, và tội lỗi của những cá nhân. Trong khi những người khác có thể hỗ trợ đáng kể và sự thoải mái cho bệnh nhân vào cuối cuộc đời, sự đe dọa mất mát của một người thân cũng có thể tạo ra hay làm lộ ra rối loạn chức năng động lực gia đình hoặc đau đớn. Hơn nữa, các bác sĩ phải hài hòa với các tác động tiềm tàng gia đình bệnh nhân: trách nhiệm chăm sóc vật chất đáng kể và những gánh nặng tài chính cũng như tăng tỷ lệ sự lo âu, trầm cảm, bệnh mãn tính, và thậm chí tử vong. Người chăm sóc gia đình, thường phụ nữ, thường cung cấp số lượng lớn các dịch vụ chăm sóc cho bệnh nhân vào cuối của cuộc đời, nhưng công việc của họ thường không được thừa nhận hay đền bù.

Các bác sĩ có thể giúp các gia đình đối mặt với sự mất mát sắp xảy ra của một người thân và thường phải đàm phán trong bối cảnh nhu cầu gia đình phức tạp và thay đổi. Xác định một phát ngôn viên của gia đình, tiến hành các cuộc họp gia đình, cho phép tất cả được lắng nghe, và cung cấp thời gian cho sự đồng thuận có thể giúp các bác sĩ làm việc hiệu quả với các gia đình.

Bác sĩ tự chăm sóc

Nhiều bác sĩ chăm sóc cho bệnh nhân tìm thấy ở phần cuối của cuộc sống là một trong những khía cạnh đáng nhất của thực hành. Tuy nhiên, làm việc với những người hấp hối đòi hỏi sự khoan dung của sự không chắc chắn, không rõ ràng, và những thách thức hiện sinh. Các bác sĩ phải công nhận và tôn trọng những giới hạn của mình và tham gia với nhu cầu riêng của họ để tránh bị quá tải, quá đau khổ, hay cảm xúc đã bị giảm sút. Mở công nhận cảm xúc của riêng họ cho phép các bác sĩ xử lý cảm xúc của mình và thực hiện các bước chăm sóc bản thân: trao đổi và tư vấn với các đồng nghiệp, rút lui, thư giãn và phục hồi sức khỏe, có được hỗ trợ không chính thức hay chuyên nghiệp, hoặc thậm chí với bác sỹ - chuyển giao kỹ thuật chăm sóc bệnh nhân đến bác sĩ khác khi nó không còn có thể cho các bác sĩ lâm sàng ban đầu đáp ứng nhu cầu của bệnh nhân. Hơn nữa, chăm sóc bệnh nhân vào cuối cuộc đời không phải là thuộc trách nhiệm của các bác sĩ. Bác sĩ, y tá, nhân viên xã hội, giáo sĩ, dược sĩ và bác sĩ khác nên phối hợp nỗ lực của họ như là một phần của một nhóm liên ngành để chăm sóc cho bệnh nhân và hỗ trợ nhau.

Bài viết cùng chuyên mục

Thở khò khè: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây thở khò khè phổ biến nhất ở mọi lứa tuổi là bệnh hen, và cần cố gắng loại trừ các nguyên nhân gây thở khò khè khác, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh.

Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng

Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.

Tiếp cận bệnh nhân bị bệnh thận

Bệnh thận có thể là cấp hoặc mãn, suy thận cấp thì chức năng thận xáu đi từng giờ hoặc từng ngày làm ứ đọng sản phẩm chuyển hóa nitơ trong máu.

Hút thuốc lá và bệnh tật

Những người hút thuốc chết sớm hơn 5, 8 năm so với người không bao giờ hút thuốc, Họ có hai lần nguy cơ bệnh tim gây tử vong, 10 lần nguy cơ ung thư phổi

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Triệu chứng và dấu hiệu bệnh hô hấp

Triệu chứng bao gồm Khó thở, ho dai dẳng, thở rít, thở khò khè, ho ra máu, Dấu hiệu Thở nhanh, mạch nghich thường, tím tái, ngón tay dúi trống, gõ vang.

Phù chân: đánh giá dựa trên kết quả lâm sàng và cận lâm sàng

Cân nhắc huyết khối tĩnh mạch sâu ở bất kỳ bệnh nhân nào có phù chân cả hai bên, kể cả khi các yếu tố nguy cơ hoặc những triệu chứng/ dấu chứng khác không rõ ràng.

Khám lâm sàng: hướng dẫn thực hành thăm khám

Cần nâng cao sự ấn tượng về chức năng tâm thần cao hơn trong quá trình hỏi bệnh. Nếu phát hiện những bất thường liên quan khi thăm khám lâm sàng thường quy, tiến hành đánh giá chi tiết các hệ thống có liên quan.

Đau bìu: phân tích triệu chứng

Hầu hết các nguyên nhân phổ biến của đau bìu là do các tình trạng lành tính như viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch tinh mạc, tinh trùng, viêm nút quanh động mạch và u nang mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn.

Lú lẫn mê sảng do hạ natri máu: các bước đánh giá lâm sàng

Giảm nhanh Na+ huyết tương có thể dẫn đến phù não đe dọa tính mạng và yêu cầu phải điều chỉnh nhanh chóng. Ngược lại giảm từ từ Na+ cho phép các neuron thần kinh điều chỉnh thích nghi áp lực thẩm thấu.

Dấu hiệu bệnh lý: các bước thăm khám và chỉ định xử trí

Nếu như có dấu hiệu suy hô hấp và tràn khí màng phổi áp lực, tiến hành chọc kim hút khí cấp cứu ngay. Nếu như ran rít khắp cả lan tỏa, kiểm tra dấu hiệu của shock phản vệ. Nếu có, xử trí theo mô tả; ngược lại tiến hành thở khí dung giãn phế quản.

Nguy cơ té ngã: cách thực hiện đánh giá dáng đi

Sự an toàn và vững chắc chung; bất thường dáng đi một bên (đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh khớp, đau); bước đi ngắn, lê chân (bệnh Parkinson, bệnh lý mạch máu não lan tỏa); dáng đi bước cao.

Gan to: phân tích triệu chứng

Gan trưởng thành bình thường có khoảng giữa xương đòn là 8–12 cm đối với nam và 6–10 cm đối với nữ, với hầu hết các nghiên cứu xác định gan to là khoảng gan lớn hơn 15 cm ở đường giữa đòn.

Chảy máu trực tràng: đánh giá tình trạng lâm sàng

Chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa thấp ở bệnh nhân không có rối loạn huyết động tuy nhiên cần phải nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa cao nếu có các đặc điểm của shock giảm thể tích.

Khó nuốt thực quản (rối loạn vận động): các nguyên nhân thường gặp

Co thắt thực quản gây khó nuốt khởi phát chậm (thường là hàng năm), xuất hiện với thức ăn lỏng và rắn, và có thể bắt đầu không liên tục. Khó chịu sau xương ức và tiếng ọc ạch là thường thấy.

Nguy cơ tự tử: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Tự tử thường được coi là một quyết định đạo đức mâu thuẫn với nhiều giá trị tôn giáo và xã hội, đối với nhiều cá nhân cố gắng hoặc tự tử, chất lượng cuộc sống đã trở nên cạn kiệt đến mức không còn lựa chọn nào khác.

Quang tuyến vú bất thường: phân tích triệu chứng

Sàng lọc rộng rãi bằng chụp nhũ ảnh và những tiến bộ trong điều trị đã dẫn đến giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.

Sốt: tầm soát nhiễm trùng bằng cận lâm sàng

Sự phối hợp lâm sàng với phân tích cận lâm sàng có thể phát hiện được các nguyên nhân không nhiễm trùng của sốt. Các bước tầm soát đầy đủ có thể là không cần thiết ở tất cả bệnh nhân, đặc biệt là với những bệnh nhân đã có tiêu điểm nhiễm trùng rõ ràng.

Chảy máu cam: phân tích triệu chứng

Chảy máu cam là kết quả của sự tương tác của các yếu tố gây tổn thương lớp niêm mạc và thành mạch, một số là cục bộ, một số là hệ thống và một số là sự kết hợp của cả hai.

Nguyên tắc của trị liệu da liễu

Chất làm mềm da có hiệu quả nhất khi được áp dụng khi làm da ướt, Nếu da quá nhờn sau khi sử dụng, lau khô bằng khăn ẩm

Mụn nước và bọng nước: phân tích triệu chứng

Có nhiều nguyên nhân chúng bao gồm nhiễm herpes simplex, chàm tổ đỉa và viêm da tiếp xúc, các nguyên nhân tự miễn dịch như pemphigoid bọng nước và bệnh ly biểu bì bóng nước.

Nguyên tắc chăm sóc rối loạn ở người già (lão khoa)

Dấu hiệu bệnh thường không điển hình ở bệnh nhân cao tuổi. Một rối loạn trong một hệ thống cơ quan có thể dẫn đến các triệu chứng trong bối cảnh đan xen, đặc biệt là bị ảnh hưởng bởi bệnh từ trước.

Chóng mặt choáng váng: phân tích đặc điểm khởi phát

Bệnh nhân choáng váng liên tục qua vài tuần hoặc choáng váng không cải thiện nếu đang tiếp tục điều trị thì không chắc bệnh nhân có chóng mặt thật sự. Do đó cần hướng đến bác sỹ tai mũi họng để đánh giá thêm.

Viêm họng: phân tích triệu chứng

Viêm họng bao gồm nhiều loại nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất ở những người có khả năng miễn dịch bình thường là viêm họng nhiễm trùng cấp tính, chủ yếu là do virus.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow

Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.