- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Ho ra máu, chẩn đoán và điều trị
Ho ra máu, chẩn đoán và điều trị
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Điểm thiết yếu trong chẩn đoán
Tiền sử hút thuốc lá.
Sốt, ho và các triệu chứng khác của nhiễm trùng đường hô hấp dưới.
Chảy máu mũi họng hoặc tiêu hóa.
Chụp X quang ngực và thử máu.
Nhận định chung
Ho ra máu là khạc máu có nguồn gốc bên dưới dây thanh âm. Nó thường được phân loại là, nhẹ, trung bình hoặc lớn, sau này được xác định là hơn 200 - 600 ml (khoảng 1 - 2 ly) trong 24 giờ. Các cách phân chia tùy ý trên lâm sàng, vì lượng máu hiếm khi được định lượng chính xác. Ho ra máu lớn có thể được định nghĩa là bất kỳ số máu ho ra làm biến đổi huyết động đáng kể hoặc đe dọa hệ thống thông khí, trong trường hợp mục tiêu quản lý ban đầu không phải là chẩn đoán, nhưng để điều trị.
Phổi được cung cấp với lượng máu kép. Các động mạch phổi xuất phát từ tâm thất phải cung cấp máu cho các nhu mô phổi với áp suất thấp. Các động mạch phế quản xuất phát từ động mạch chủ hoặc động mạch liên sườn và mang máu dưới áp lực của hệ thống vào đường hô hấp, mạch máu, rốn phổi, và màng phổi tạng. Mặc dù lưu thông phế quản chỉ chiếm 1 - 2% tổng lưu lượng máu phổi, nó có thể tăng đáng kể trong điều kiện viêm mãn tính, ví dụ, giãn phế quản mãn tính và thường là nguồn gốc của ho ra máu.
Các nguyên nhân gây ho ra máu có thể được phân loại theo giải phẫu. Máu có thể phát sinh từ đường hô hấp trong COPD, giãn phế quản, và ung thư biểu mô phế quản; từ mạch máu phổi trong suy thất trái, hẹp van hai lá, tắc mạch phổi, dị dạng động tĩnh mạch và/ hoặc từ nhu mô phổi trong viêm phổi, hít cocaine, hoặc các bệnh tự miễn dịch (như bệnh u hạt Wegener hoặc Goodpasture). Xuất huyết phế nang khuếch tán là do mạch máu nhỏ chảy máu thường do rối loạn tự miễn dịch và kết quả là máu xâm nhập vào trong phế nang thấy khi chụp X quang ngực. Hầu hết các trường hợp ho ra máu diễn biến trong bối cảnh điều trị ngoại trú là do nhiễm khuẩn (ví dụ, viêm phế quản cấp tính hoặc mãn tính, viêm phổi, lao phổi). Ho ra máu gia tăng do ung thư phổi với độ tuổi, chiếm đến 20% các trường hợp ở người cao tuổi. Ít gặp hơn (< 10% trường hợp), tăng áp tĩnh mạch phổi (ví dụ, hẹp van hai lá, tắc mạch phổi) gây ra ho ra máu. Hầu hết các trường hợp ho ra máu mà không có nguyên nhân có thể nhìn thấy trên CT scan hoặc soi phế quản sẽ tự giải quyết trong vòng 6 tháng mà không cần điều trị, với ngoại lệ đáng chú ý bệnh nhân có nguy cơ cao bị ung thư phổi (người hút thuốc lá trên 40 tuổi). Xuất huyết do điều trị có thể theo sinh thiết transbronchial phổi, thuốc chống đông máu, hoặc vỡ động mạch phổi do vị trí xa của một ống thông bóng nghiêng. Nguyên nhân không được xác định lên đến 15 - 30% trường hợp.
Các triệu chứng
Máu nhuốm đờm trong bối cảnh nhiễm trùng đường hô hấp trên ở người khỏe mạnh, trẻ (tuổi < 40 tuổi) không hút thuốc không đảm bảo đánh giá chẩn đoán rộng nếu ho ra máu lắng xuống với độ tăng lên của nhiễm trùng. Tuy nhiên, ho ra máu thường là dấu hiệu của căn bệnh nguy hiểm, đặc biệt là ở những bệnh nhân với một xác suất cao trước khi bệnh lý phổi cơ bản. Người ta không nên phân biệt giữa đờm máu sọc và ho có máu đờm vì liên quan đến các kế hoạch đánh. Mục tiêu của lịch sử là để xác định bệnh nhân có nguy cơ với một trong các rối loạn nêu trên. Tính năng thích hợp bao gồm quá khứ hay sử dụng thuốc lá hiện nay, thời gian của các triệu chứng, và sự hiện diện của nhiễm trùng đường hô hấp. Nguồn không phải phổi như bệnh sốt xuất huyết, từ mũi hoặc đường tiêu hóa cũng nên được loại trừ.
Khám lâm sàng
Mạch nhanh, hạ huyết áp, và giảm độ bão hòa oxy cho thấy xuất huyết khối lượng lớn yêu cầu đánh giá khẩn cấp và ổn định tình hình. Lỗ mũi ngoài và hầu họng nên được kiểm tra cẩn thận để xác định nguồn tiềm năng chảy máu đường hô hấp trên. Kiểm tra ngực và tim có thể phát hiện bằng chứng của suy tim, hoặc hẹp van hai lá.
Chẩn đoán
Đánh giá chẩn đoán bao gồm X quang phổi và thử máu. Kiểm tra chức năng thận, nước tiểu, và các nghiên cứu đông máu thích hợp trong những hoàn cảnh cụ thể. Tiểu máu đi kèm với ho ra máu có thể là một đầu mối để hội chứng Goodpasture hoặc viêm mạch. Soi phế quản cho thấy ung thư endobronchial trong 3 - 6% bệnh nhân ho ra máu có X-quang ngực bình thường (không lateralizing). Gần như tất cả các bệnh nhân là những người hút thuốc ở độ tuổi trên 40, và hầu hết đều đã có các triệu chứng trong hơn 1 tuần. Nội soi phế quản được chỉ định ở những bệnh nhân như vậy. CT scan ngực độ phân giải cao, nội soi phế quản và bổ sung cần được xem xét mạnh ở những bệnh nhân X-quang ngực bình thường và rủi ro thấp cho bệnh ác tính. Có thể hình dung giãn phế quản bị nghi ngờ và dị dạng động tĩnh mạch và sẽ hiển thị các tổn thương phế quản trung tâm trong nhiều trường hợp. CT ngực độ phân giải cao là thử nghiệm và lựa chọn khi nghi ngờ ác tính ngoại vi nhỏ. CT mạch máu đã trở thành thử nghiệm ban đầu của sự lựa chọn để đánh giá bệnh nhân bị nghi ngờ thuyên tắc phổi, mặc dù thận trọng nên được thực hiện để tránh tải tương phản lớn ở bệnh nhân có bệnh thận mãn tính (creatinine huyết thanh> 2,0 g / dl hoặc creatinine trong phạm vi bình thường tăng lên nhanh chóng).
Điều trị
Việc quản lý ho ra máu nhẹ bao gồm việc xác định và điều trị các nguyên nhân cụ thể. Ho ra máu lớn là đe dọa tính mạng. Đường hô hấp cần được bảo vệ với đặt nội khí quản, thông khí đảm bảo, duy trì và lưu thông hiệu quả. Nếu biết vị trí chảy máu, bệnh nhân cần được đặt ở tư thế nằm với bên phổi có liên quan. Xuất huyết không kiểm soát được bằng nội soi phế quản cần tư vấn phẫu thuật. Ở những bệnh nhân ổn định, soi phế quản có thể khoanh vùng vị trí chảy máu và chụp động mạch có thể thấy động mạch phế quản có liên quan. Làm thuyên tắc có hiệu quả ban đầu bằng nội soi trong 85% các trường hợp, mặc dù tái xuất huyết có thể xảy ra trong 20% bệnh nhân trong năm sau. Động mạch cột sống trước xuất phát từ động mạch phế quản trong lên đến 5% số người, và có thể dẫn đến liệt hai chân nếu nó vô tình đưa ống thông vào làm tắc.
Bài viết cùng chuyên mục
Thiếu máu: phân tích triệu chứng
Thiếu máu chỉ là một triệu chứng của bệnh chứ không phải bản thân bệnh. Bất cứ khi nào thiếu máu được tìm thấy, nguyên nhân phải được tìm kiếm.
Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng
Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.
Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim
Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.
Phân tích triệu chứng ngủ nhiều để chẩn đoán và điều trị
Ngủ nhiều quá mức nên được phân biệt với mệt mỏi tổng quát và mệt mỏi không đặc hiệu, vì bệnh nhân thường sử dụng các thuật ngữ thay thế cho nhau.
Phân tích triệu chứng chán ăn để chẩn đoán và điều trị
Chán ăn là tình trạng chán ăn kéo dài, đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều vấn đề y tế và cần được phân biệt với bệnh chán ăn tâm thần.
Giao hợp đau: phân tích triệu chứng
Giao hợp đau, thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến rối loạn chức năng tình dục nữ, một tỷ lệ nhỏ nam giới cũng bị chứng đau khi giao hợp.
Lú lẫn mê sảng do hạ natri máu: các bước đánh giá lâm sàng
Giảm nhanh Na+ huyết tương có thể dẫn đến phù não đe dọa tính mạng và yêu cầu phải điều chỉnh nhanh chóng. Ngược lại giảm từ từ Na+ cho phép các neuron thần kinh điều chỉnh thích nghi áp lực thẩm thấu.
Thiểu niệu và vô niệu: phân tích triệu chứng
Thiểu niệu cấp tính nên được nhập viện do nguy cơ phát triển các biến chứng có thể gây tử vong như tăng kali máu, quá tải dịch, nhiễm toan chuyển hóa và viêm màng ngoài tim.
Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên
ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.
Đau thắt lưng: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Cân nhắc đi lặc cách hồi thần kinh nếu đau thắt lưng kèm theo khó chịu ở cẳng chân và đùi hai bên ví dụ: cảm giác bỏng, đè ép, tê rần; tăng lên khi đi hoặc đứng và giảm nhanh khi ngồi, nằm xuống hoặc cúi người tới trước.
Dáng đi bất thường: phân tích triệu chứng bệnh lý
Sự tầm soát dáng đi nhạy cho việc phát hiện những bất thường về thần kinh vận động, cảm giác và hệ cơ xương ở chi dưới bởi vì bước đi là một hoạt động phối hợp phức tạp so với các test chức năng thần kinh.
Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.
Thiếu máu trong bệnh mạn tính
Tình trạng giảm erythropoietin ít khi là nguyên nhân quan trọng gây sản xuất hồng cầu dưới mức từ trong suy thận, khi đó erythropoietin giảm là một quy luật.
Viêm thận bể thận trong chẩn đoán và điều trị
Beta lactam tĩnh mạch và một thuốc nhóm Aminoglycosid là lực chọn ban đầu khi chưa có kháng sinh đồ, Ở cơ sở ngoại trú có thể điều trị bằng Trimethoprim sulfamethoxazol
Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật
Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.
Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm
Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.
Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt
Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.
Phát ban dát sẩn: phân tích triệu chứng
Khi phát ban dát sẩn có liên quan đến sốt, nên nghi ngờ nguyên nhân nhiễm trùng. Nếu không có sốt, phản ứng dị ứng thường là nguyên nhân.
Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng
Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.
Cổ trướng: phân tích triệu chứng
Cổ trướng là do giãn động mạch ngoại vi ở bệnh nhân xơ gan, tăng áp tĩnh mạch cửa gây ra tăng áp lực xoang, gây ra sự giãn động mạch nội tạng và ngoại biên qua trung gian oxit nitric.
Mệt mỏi: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng
Một số bệnh nhân, khó để phân biệt giữa mệt mỏi và khó thở; nếu có một bệnh sử rõ ràng hoặc bằng chứng của giảm khả năng gắng sức. Cân nhắc tiếp cận tương tự đối với khó thở gắng sức mạn tính.
Sốt phát ban: phân tích triệu chứng
Tiếp cận chẩn đoán phân biệt là phân biệt giữa các thực thể khác nhau gây sốt và bệnh tật bằng các loại phát ban mà chúng thường gây ra.
Khó thở: phân tích triệu chứng
Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.
Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn
Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.
Đau thắt lưng: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Thông qua tiền sử và thăm khám lâm sàng kèm theo chụp hình ảnh cột sống rất quan trọng để xác định xem bệnh nhân đau thắt lưng có bệnh học nghiêm trọng và/ hoặc có thể chữa trị được hay không.
