Ho ra máu, chẩn đoán và điều trị

2014-10-12 08:34 AM
Các động mạch phế quản xuất phát từ động mạch chủ hoặc động mạch liên sườn và mang máu dưới áp lực của hệ thống vào đường hô hấp, mạch máu, rốn phổi, và màng phổi tạng

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Điểm thiết yếu trong chẩn đoán

Tiền sử hút thuốc lá.

Sốt, ho và các triệu chứng khác của nhiễm trùng đường hô hấp dưới.

Chảy máu mũi họng hoặc tiêu hóa.

Chụp X quang ngực và thử máu.

Nhận định chung

Ho ra máu là khạc máu có nguồn gốc bên dưới dây thanh âm. Nó thường được phân loại là, nhẹ, trung bình hoặc lớn, sau này được xác định là hơn 200 - 600 ml (khoảng 1 - 2 ly) trong 24 giờ. Các cách phân chia tùy ý trên lâm sàng, vì lượng máu hiếm khi được định lượng chính xác. Ho ra máu lớn có thể được định nghĩa là bất kỳ số máu ho ra làm biến đổi huyết động đáng kể hoặc đe dọa hệ thống thông khí, trong trường hợp mục tiêu quản lý ban đầu không phải là chẩn đoán, nhưng để điều trị.

Phổi được cung cấp với lượng máu kép. Các động mạch phổi xuất phát từ tâm thất phải cung cấp máu cho các nhu mô phổi với áp suất thấp. Các động mạch phế quản xuất phát từ động mạch chủ hoặc động mạch liên sườn và mang máu dưới áp lực của hệ thống vào đường hô hấp, mạch máu, rốn phổi, và màng phổi tạng. Mặc dù lưu thông phế quản chỉ chiếm 1 - 2% tổng lưu lượng máu phổi, nó có thể tăng đáng kể trong điều kiện viêm mãn tính, ví dụ, giãn phế quản mãn tính và thường là nguồn gốc của ho ra máu.

Các nguyên nhân gây ho ra máu có thể được phân loại theo giải phẫu. Máu có thể phát sinh từ đường hô hấp trong COPD, giãn phế quản, và ung thư biểu mô phế quản; từ mạch máu phổi trong suy thất trái, hẹp van hai lá, tắc mạch phổi, dị dạng động tĩnh mạch và/ hoặc từ nhu mô phổi trong viêm phổi, hít cocaine, hoặc các bệnh tự miễn dịch (như bệnh u hạt Wegener hoặc Goodpasture). Xuất huyết phế nang khuếch tán là do mạch máu nhỏ chảy máu thường do rối loạn tự miễn dịch và kết quả là máu xâm nhập vào trong phế nang thấy khi chụp X quang ngực. Hầu hết các trường hợp ho ra máu diễn biến trong bối cảnh điều trị ngoại trú là do nhiễm khuẩn (ví dụ, viêm phế quản cấp tính hoặc mãn tính, viêm phổi, lao phổi). Ho ra máu gia tăng do ung thư phổi với độ tuổi, chiếm đến 20% các trường hợp ở người cao tuổi. Ít gặp hơn (< 10% trường hợp), tăng áp tĩnh mạch phổi (ví dụ, hẹp van hai lá, tắc mạch phổi) gây ra ho ra máu. Hầu hết các trường hợp ho ra máu mà không có nguyên nhân có thể nhìn thấy trên CT scan hoặc soi phế quản sẽ tự giải quyết trong vòng 6 tháng mà không cần điều trị, với ngoại lệ đáng chú ý bệnh nhân có nguy cơ cao bị ung thư phổi (người hút thuốc lá trên 40 tuổi). Xuất huyết do điều trị có thể theo sinh thiết transbronchial phổi, thuốc chống đông máu, hoặc vỡ động mạch phổi do vị trí xa của một ống thông bóng nghiêng. Nguyên nhân không được xác định lên đến 15 - 30% trường hợp.

Các triệu chứng

Máu nhuốm đờm trong bối cảnh nhiễm trùng đường hô hấp trên ở người khỏe mạnh, trẻ (tuổi < 40 tuổi) không hút thuốc không đảm bảo đánh giá chẩn đoán rộng nếu ho ra máu lắng xuống với độ tăng lên của nhiễm trùng. Tuy nhiên, ho ra máu thường là dấu hiệu của căn bệnh nguy hiểm, đặc biệt là ở những bệnh nhân với một xác suất cao trước khi bệnh lý phổi cơ bản. Người ta không nên phân biệt giữa đờm máu sọc và ho có máu đờm vì liên quan đến các kế hoạch đánh. Mục tiêu của lịch sử là để xác định bệnh nhân có nguy cơ với một trong các rối loạn nêu trên. Tính năng thích hợp bao gồm quá khứ hay sử dụng thuốc lá hiện nay, thời gian của các triệu chứng, và sự hiện diện của nhiễm trùng đường hô hấp. Nguồn không phải phổi như bệnh sốt xuất huyết, từ mũi hoặc đường tiêu hóa cũng nên được loại trừ.

Khám lâm sàng

Mạch nhanh, hạ huyết áp, và giảm độ bão hòa oxy cho thấy xuất huyết khối lượng lớn yêu cầu đánh giá khẩn cấp và ổn định tình hình. Lỗ mũi ngoài và hầu họng nên được kiểm tra cẩn thận để xác định nguồn tiềm năng chảy máu đường hô hấp trên. Kiểm tra ngực và tim có thể phát hiện bằng chứng của suy tim, hoặc hẹp van hai lá.

Chẩn đoán

Đánh giá chẩn đoán bao gồm X quang phổi và thử máu. Kiểm tra chức năng thận, nước tiểu, và các nghiên cứu đông máu thích hợp trong những hoàn cảnh cụ thể. Tiểu máu đi kèm với ho ra máu có thể là một đầu mối để hội chứng Goodpasture hoặc viêm mạch. Soi phế quản cho thấy ung thư endobronchial trong 3 - 6% bệnh nhân ho ra máu có X-quang ngực bình thường (không lateralizing). Gần như tất cả các bệnh nhân là những người hút thuốc ở độ tuổi trên 40, và hầu hết đều đã có các triệu chứng trong hơn 1 tuần. Nội soi phế quản được chỉ định ở những bệnh nhân như vậy. CT scan ngực độ phân giải cao, nội soi phế quản và bổ sung cần được xem xét mạnh ở những bệnh nhân X-quang ngực bình thường và rủi ro thấp cho bệnh ác tính. Có thể hình dung giãn phế quản bị nghi ngờ và dị dạng động tĩnh mạch và sẽ hiển thị các tổn thương phế quản trung tâm trong nhiều trường hợp. CT ngực độ phân giải cao là thử nghiệm và lựa chọn khi nghi ngờ ác tính ngoại vi nhỏ. CT mạch máu đã trở thành thử nghiệm ban đầu của sự lựa chọn để đánh giá bệnh nhân bị nghi ngờ thuyên tắc phổi, mặc dù thận trọng nên được thực hiện để tránh tải tương phản lớn ở bệnh nhân có bệnh thận mãn tính (creatinine huyết thanh> 2,0 g / dl hoặc creatinine trong phạm vi bình thường tăng lên nhanh chóng).

Điều trị

Việc quản lý ho ra máu nhẹ bao gồm việc xác định và điều trị các nguyên nhân cụ thể. Ho ra máu lớn là đe dọa tính mạng. Đường hô hấp cần được bảo vệ với đặt nội khí quản, thông khí đảm bảo, duy trì và lưu thông hiệu quả. Nếu biết vị trí chảy máu, bệnh nhân cần được đặt ở tư thế nằm với bên phổi có liên quan. Xuất huyết không kiểm soát được bằng nội soi phế quản cần tư vấn phẫu thuật. Ở những bệnh nhân ổn định, soi phế quản có thể khoanh vùng vị trí chảy máu và chụp động mạch có thể thấy động mạch phế quản có liên quan. Làm thuyên tắc có hiệu quả ban đầu bằng nội soi trong 85% các trường hợp, mặc dù tái xuất huyết có thể xảy ra trong 20% bệnh nhân trong năm sau. Động mạch cột sống trước xuất phát từ động mạch phế quản trong lên đến 5% số người, và có thể dẫn đến liệt hai chân nếu nó vô tình đưa ống thông vào làm tắc.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau thượng vị: phân tích triệu chứng

Các triệu chứng phổ biến là đầy hơi và nhanh no, tuy nhiên, các triệu chứng chồng chéo khiến chẩn đoán trở nên khó khăn và nguyên nhân xác định không được thiết lập.

Giảm cân ngoài ý muốn: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Các vấn đề gây ra giảm cân thông qua một hoặc nhiều cơ chế, lượng calo hấp thụ không đủ, nhu cầu trao đổi chất quá mức hoặc mất chất dinh dưỡng qua nước tiểu hoặc phân.

Định hướng chẩn đoán đau ngực cấp

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi.

Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh

Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.

Vô kinh: phân tích triệu chứng

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị

Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.

Chảy máu trực tràng: đánh giá tình trạng lâm sàng

Chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa thấp ở bệnh nhân không có rối loạn huyết động tuy nhiên cần phải nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa cao nếu có các đặc điểm của shock giảm thể tích.

Điều trị theo triệu chứng: điều trị trước khi chẩn đoán xác định

Trong nhiều bệnh nhân có thay đổi ý thức hay rối loạn chức năng thần kinh cấp mà không xác định được nguyên nhân rõ ràng, thì hai tình trạng cần được loại trừ và điều trị ngay.

Đau thắt lưng: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của cơn đau là không đặc hiệu ở phần lớn những người bị đau thắt lưng cấp tính; vấn đề nghiêm trọng là rất hiếm, thường tự giới hạn, nhưng chẩn đoán phải loại trừ các nguyên nhân hiếm gặp.

Triệu chứng và dấu hiệu bệnh mắt

Tiết tố mủ thường do nhiễm vi khuẩn ở kết mạc, giác mạc hoặc túi lệ. Viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc do vi rút gây tiết tố nước.

Viêm da dị ứng (Eczema)

Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.

Lập luận chẩn đoán từ các dấu hiệu và triệu chứng

Dấu hiệu và triệu chứng thu tương tự như các xét nghiệm, thông tin và kết quả thu được được đánh giá theo cùng một cách và tuân theo các quy tắc và tiêu chuẩn bằng chứng giống nhau.

Mất thị lực: phân tích triệu chứng

Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.

Nhiễm trùng đường hô hấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám

Ở những bệnh nhân khỏe mạnh trước đó mà không có dấu hiệu ngực khu trú hoặc bất thường trên XQ phổi, chẩn đoán nhiều khả năng là nhiễm trùng hô hấp không viêm phổi, ví dụ viêm phế quản cấp.

Đau bắp chân: phân tích triệu chứng

Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.

Phù khu trú: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù một bên chân thường gợi ý những bệnh lý khu trú như tắc nghẽn tĩnh mạch hoặc bạch mạch; Phù cả hai bên có thể do bởi những nguyên nhân tại chỗ nhưng thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân.

Ho: phân tích triệu chứng

Ho được kích hoạt thông qua kích hoạt cảm giác của các sợi hướng tâm trong dây thần kinh phế vị, phản xạ nội tạng này có thể được kiểm soát bởi các trung tâm vỏ não cao hơn.

Các biểu hiện thường gặp trong bệnh nội tiết

Gen gây béo sản xuất ra leptin, một cytokin do các tế bào mỡ tiết ra nhằm đối phó với sự cất giữ chất mỡ. Khi béo lên, leptin sẽ tác động đến vùng dưới đồi

Dáng đi bất thường: phân tích triệu chứng bệnh lý

Sự tầm soát dáng đi nhạy cho việc phát hiện những bất thường về thần kinh vận động, cảm giác và hệ cơ xương ở chi dưới bởi vì bước đi là một hoạt động phối hợp phức tạp so với các test chức năng thần kinh.

Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm

Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.

Điện tâm đồ trong nhồi máu phổi

Những bất thường đặc hiệu gợi ý nhồi máu phổi bao gồm trục lệch phải mới xuất hiện, dạng R ở V1, sóng T đảo ngược ở V1=V3 hoặc block nhánh phải.

Các nguyên nhân thần kinh của ngất

Các bệnh rễ và dây thần kinh khác có hạ huyết áp tư thế gồm hội chứng Guillain Barre, thoái hóa dạng bột tiên phát, bệnh dây thần kinh do porphyrin niệu cấp, và trong ung thư biểu mô.

Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng

Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.

Khó nuốt miệng hầu: các nguyên nhân thường gặp

Tổn thương neuron vận động trên của dây thần kinh sọ IX-XII hai bên dẫn đến cơ lưỡi và hầu nhỏ, co rút và cử động chậm với giật cằm nhanh. Điều này có thể liên quan với rối loạn giọng nói và cảm xúc không ổn định.