Tim to: phân tích triệu chứng

2023-02-02 01:38 PM

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tim to là sự giãn rộng của tim. Đây là một phát hiện về thể chất, thường là kết quả của các bệnh khác và hầu như luôn luôn bất thường. Kích thước tim được xác định dễ dàng và phổ biến nhất bằng chụp X-quang ngực theo tỷ lệ tim-ngực (CTR). Điều này được đo bằng tỷ lệ giữa phép đo ngang rộng nhất của tim với phép đo ngang rộng nhất của lồng ngực bên trong. Tỷ lệ tim-ngực thường là 50–55% ở người lớn và lên đến 60% ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tim có thể to lên một cách giả tạo do những bất thường của thành ngực hoặc do kỹ thuật chụp X-quang không phù hợp.

Nguyên nhân

Hầu hết tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim. Do đó, tim to thường là kết quả của các rối loạn tim mạch khác (tăng huyết áp, bệnh thiếu máu cục bộ, bệnh van tim hoặc bất thường cấu trúc mang tính gia đình) nhưng cũng có thể do các bệnh hệ thống (thiếu máu, nhiễm virus hoặc rickettsia, độc tố do vết cắn hoặc vết chích, thuốc, rối loạn đồng hóa), steroid, cường giáp hoặc suy giáp, cường cận giáp, bệnh to cực, tiểu đường, bệnh tự miễn dịch và thâm nhiễm [amyloid hoặc sarcoid], và di căn. Phình thất và tràn dịch màng ngoài tim cũng có thể phóng to bóng tim.

Hoạt động thể thao đáng kể có thể gây ra bệnh tim to, được gọi là "trái tim của vận động viên".

Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là với phì đại thất trái, tim to có thể hồi phục bằng cách điều trị nguyên nhân cơ bản.

Đánh giá đặc điểm

Tiền sử bệnh lý có thể bao gồm suy tim sung huyết, bệnh mạch vành, tăng huyết áp, sốt thấp khớp và các bệnh hệ thống. Tiền sử gia đình có thể tiết lộ tăng huyết áp, tăng lipid máu hoặc đột tử. Lịch sử xã hội có thể bao gồm lạm dụng rượu hoặc chất kích thích hoặc tiếp xúc với chất độc tim.

Đánh giá hệ thống có thể bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, khó thở, đau thắt ngực, ho, phù nề, tiểu đêm và giảm cân với chứng suy mòn tim, cũng như các triệu chứng cụ thể hơn đối với bất kỳ bệnh nền hệ thống nào.

Khám tim mạch

Kiểm tra có thể ghi nhận một biến dạng lồng ngực gây ra chứng tim to rõ ràng hoặc một bên có thể nhìn thấy được ở đường giữa đòn.

Sờ điểm xung động tối đa (PMI) bên dưới khoang liên sườn thứ năm và bên cạnh đường giữa đòn là đặc hiệu cao đối với phì đại thất trái trong trường hợp không có bất thường ở thành ngực. PMI có thể lan tỏa (2–3 cm) và có thể tăng động ở trạng thái tăng trương lực giao cảm, hoặc có thể cảm thấy yếu ở bệnh cơ tim giãn.

PMI có thể không sờ thấy được với tràn dịch màng ngoài tim. Nếu PMI không thể được đánh giá bằng cách sờ nắn, vị trí của đường viền bên trái của tim có thể được xác định bằng cách gõ nhẹ. Độ mờ bên ngoài đường giữa đòn và không gian liên sườn thứ năm là bất thường. Các xung ngoại vi có thể yếu và có thể phát hiện các xung luân phiên khi chức năng thất trái giảm. Có thể nghe tim tiếng thổi của các van bất thường gây ra chứng tim to, cũng như tiếng thổi trào ngược do các buồng tim bị giãn. Tiếng tim giảm hoặc tiếng cọ xát có thể được ghi nhận với bệnh màng ngoài tim. Có thể nghe thấy tiếng phi nước đại S3 và S4 khi bị suy tim do tim to. Loạn nhịp tim là phổ biến với tim to. Tăng huyết áp, là một nguyên nhân gây ra bệnh cơ tim, có thể xuất hiện.

Bệnh ngoài tim

Kết quả kiểm tra có thể liên quan đến các nguyên nhân cơ bản của bệnh tim to (ví dụ: bệnh tự miễn dịch, nhiễm trùng, nội tiết và nghiện rượu). Các biểu hiện ngoài tim điển hình của suy tim (ho, khó thở, rales, thở khò khè, phù, trào ngược gan-tĩnh mạch và căng tĩnh mạch cảnh) do tim to có thể xuất hiện.

X quang ngực

Chụp X-quang ngực thẳng đứng sau-trước với xương sườn thứ 10 có thể nhìn thấy khi hít vào hoàn toàn ở vị trí không xoay mà không có biến dạng lồng ngực là hữu ích để xác định CTR. Tuy nhiên, 1/5 các trường hợp tim to được xác nhận bằng siêu âm tim không được nhìn thấy trên X-quang ngực.

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ (ECG) hầu như luôn luôn bất thường với chứng tim to, mặc dù những thay đổi này thường không đặc hiệu. Biên độ điện áp thường được tăng lên hoặc dịch chuyển trục. Rối loạn nhịp nhĩ và thất thường gặp, rung nhĩ xảy ra ở 25% bệnh nhân mắc bệnh cơ tim. Bởi vì chuyển đạo V1 trực tiếp trên tâm nhĩ, đạo trình này có thể chỉ ra sự giãn nở của tâm nhĩ. Sóng P cao ở V1 cho thấy phì đại tâm nhĩ, trong khi sóng P rộng có thể biểu thị sự giãn nở của tâm nhĩ. Khi đạo trình V5 đi qua tâm thất trái, sóng R cao ở V5 cho thấy phì đại tâm thất trái. Cũng có thể có những thay đổi thiếu máu cục bộ được ghi nhận trên điện tâm đồ ở bệnh nhân tim to.

Siêu âm tim

Siêu âm tim là xét nghiệm được lựa chọn để chẩn đoán xác định phì đại tim. Nó cũng có thể mang lại thông tin hữu ích về chức năng tâm thu và tâm trương, phì đại thành tim, vùng thiếu máu cục bộ, chứng phình động mạch, tràn dịch màng ngoài tim và van tim.

Xét nghiệm huyết thanh học

Xét nghiệm huyết thanh học chủ yếu xác định các rối loạn nguyên nhân toàn thân và peptide bài niệu natri loại B (được gọi là peptide CHF ở nhiều cơ sở) tăng lên khi căng thành tâm thất. Tim to do suy tim sung huyết cũng có thể dẫn đến tăng nồng độ troponin huyết thanh.

Di truyền

Có các bệnh cơ tim giãn cũng như tắc nghẽn có tính chất gia đình và phì đại tâm nhĩ phải có tính gia đình. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự hiện diện của một số alen gen nhất định có thể thay đổi nguy cơ phì đại tim. Nhiều nguyên nhân tự miễn dịch và nội tiết của bệnh tim to được biết là có tính chất gia đình.

Chẩn đoán phân biệt

Điều rất quan trọng là trước tiên phải phân biệt thật với tim to giả tạo do kỹ thuật chụp X quang không tối ưu. Ở đây, yếu tố quan trọng nhất là một nguồn cảm hứng thích hợp để lộ xương sườn thứ 10.

Mặt khác, tim có vẻ lớn hơn và hình cầu hơn về phía bên trái. Phim chụp trước-sau và chụp X-quang ngực di động, được chụp gần hơn so với hình ảnh thẳng đứng tiêu chuẩn, cũng phóng to trái tim một cách sai lệch. Quan điểm nằm ngửa ngăn cản cảm hứng đầy đủ. Xoay thân, vẹo cột sống và lõm ngực cũng có thể gây ra chứng tim to rõ ràng.

Biểu hiện lâm sàng

Tim to sẽ kém hiệu quả hơn trong việc cung cấp đủ lưu lượng máu cho chính nó và cho cơ thể. Do đó, biểu hiện lâm sàng của chứng tim to chủ yếu là biểu hiện của suy tim (ví dụ: khó thở, chóng mặt và mệt mỏi). Các triệu chứng khác là rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực và đột tử. Các biểu hiện khác là các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể đối với bệnh cụ thể gây ra bệnh tim to.

Bài viết cùng chuyên mục

Ù tai: phân tích triệu chứng

Bản thân ù tai không phải là bệnh mà là triệu chứng của một số quá trình đang diễn ra khác, bệnh lý hoặc lành tính, nhiều giả thuyết đã được đề xuất về cơ chế bệnh sinh.

Viêm mũi: phân tích triệu chứng

Viêm mũi dị ứng là kết quả của tình trạng viêm niêm mạc do dị ứng, viêm mũi không dị ứng không phụ thuộc vào immunoglobulin E (IgE) hoặc quá trình viêm chủ yếu.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Sưng bìu: phân tích đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Cân nhắc cận lâm sàng thám xét ban đầu với siêu âm bìu nếu bệnh cảnh lâm sàng gợi ý chẩn đoán thay thế như viêm tinh hoàn mào tinh, ví dụ dịch mủ niệu đạo, đau khu trú ở mào tinh, tuổi trên 30.

Lú lẫn mạn tính: đánh giá về tình trạng lâm sàng

Thực hiện CT sọ não ở mỗi bệnh nhân biểu hiện lú lẫn mãn tính. Nó có thể giúp phát hiện được các nguyên nhân hồi phục được như xuất huyết dưới nhện, hoặc não úng thủy áp lực bình thường hoặc gợi ý các yếu tố nguyên nhân gây bệnh như bệnh mạch máu.

Mất ý thức thoáng qua: đánh giá các vấn đề tuần hoàn hô hấp

Bằng chứng trên điện tâm đồ của thiếu máu cơ tim cấp gợi ý rối loạn nhịp thứ phát do thiếu máu; ví dụ nhịp nhanh thất, ngất liên quan đến thiếu máu cơ tim. Thảo luận ngay với bác sĩ tim mạch nếu bất kỳ đặc điểm nào ở trên hiện diện.

Đau ở giai đoạn cuối đời

Một số bác sỹ tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân

Run cơ: phân tích triệu chứng

Run là một trong những rối loạn vận động phổ biến nhất và được đặc trưng bởi một chuyển động dao động và thường nhịp nhàng.

Suy dinh dưỡng và yếu đuối ở người cao tuổi

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và X quang hữu ích cho các bệnh nhân có giảm cân bao gồm máu toàn phần, chất huyết thanh bao gồm glucose, TSH, creatinine, canxi

Kỹ năng khám sức khỏe trên lâm sàng

Mặc dù bác sỹ không sử dụng tất cả các kỹ thuật nhìn sờ gõ nghe cho mọi hệ cơ quan, nên nghĩ đến bốn kỹ năng trước khi chuyển sang lĩnh vực tiếp theo được đánh giá.

Tiếng thở rít: phân tích triệu chứng

Thở rít thì hít vào, cho thấy có tắc nghẽn ở hoặc trên thanh quản, thở rít hai pha với tắc nghẽn tại hoặc dưới thanh quản, thở khò khè gợi ý tắc khí quản xa hoặc phế quản gốc.

Nhịp tim chậm: phân tích triệu chứng

Các tình trạng có thể nhịp tim chậm bao gồm phơi nhiễm, mất cân bằng điện giải, nhiễm trùng, hạ đường huyết, suy giáp/cường giáp, thiếu máu cơ tim.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Định hướng chẩn đoán đau bụng mạn tính

Đau bụng mạn tính rất phổ biến, hầu hết bệnh nhân trẻ sẽ có rối loạn chức năng, bệnh nhân lớn tuổi với đau bụng mới, dai dẳng, ưu tiên là loại trừ bệnh lý ác tính.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám

Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.

Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt

Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.

Khó thở: phân tích triệu chứng

Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.

Phát ban toàn thân cấp: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nhập viện cho bất kỳ các bệnh nhân có tình trạng đỏ da nhiều, đánh giá và cần tiến hành hội chẩn da liễu ngay. Điều trị sau đó dựa vào chấn đoán chính xác và được hướng dẫn bởi đánh giá của chuyên gia da liễu.

Tiết dịch âm đạo (khí hư): phân tích triệu chứng

Tiết dịch âm đạo có thể là sinh lý hoặc bệnh lý. Khi giải phẫu bệnh, người ta báo cáo rằng 90% phụ nữ bị ảnh hưởng mắc bệnh viêm âm đạo do vi khuẩn, bệnh nấm candida âm hộ-âm đạo hoặc bệnh trichomonas.

Rong kinh: phân tích triệu chứng

Rong kinh được định nghĩa là lượng máu kinh nguyệt bị mất nhiều hơn 80 ml, xảy ra đều đặn hoặc kéo dài ≥7 ngày. việc đánh giá lượng máu mất có tiện ích hạn chế.

Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính

Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone, fludrocortisone không cải thiện triệu chứng

Buồn nôn và ói mửa: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Buồn nôn là triệu chứng gặp phải trong nhiều rối loạn cũng gây nôn, nôn là một phản ứng nhằm bảo vệ khỏi việc nuốt phải các chất có hại hoặc độc hại.

Mất ý thức thoáng qua: ngất và co giật

Chẩn đoán mất ý thức thoáng qua thường dựa vào sự tái diễn, và sự phân tầng nguy cơ là điều thiết yếu để xác định những người cần phải nhập viện, và những người được lượng giá an toàn như bệnh nhân ngoại trú.

Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập

Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.