Tim to: phân tích triệu chứng

2023-02-02 01:38 PM

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tim to là sự giãn rộng của tim. Đây là một phát hiện về thể chất, thường là kết quả của các bệnh khác và hầu như luôn luôn bất thường. Kích thước tim được xác định dễ dàng và phổ biến nhất bằng chụp X-quang ngực theo tỷ lệ tim-ngực (CTR). Điều này được đo bằng tỷ lệ giữa phép đo ngang rộng nhất của tim với phép đo ngang rộng nhất của lồng ngực bên trong. Tỷ lệ tim-ngực thường là 50–55% ở người lớn và lên đến 60% ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tim có thể to lên một cách giả tạo do những bất thường của thành ngực hoặc do kỹ thuật chụp X-quang không phù hợp.

Nguyên nhân

Hầu hết tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim. Do đó, tim to thường là kết quả của các rối loạn tim mạch khác (tăng huyết áp, bệnh thiếu máu cục bộ, bệnh van tim hoặc bất thường cấu trúc mang tính gia đình) nhưng cũng có thể do các bệnh hệ thống (thiếu máu, nhiễm virus hoặc rickettsia, độc tố do vết cắn hoặc vết chích, thuốc, rối loạn đồng hóa), steroid, cường giáp hoặc suy giáp, cường cận giáp, bệnh to cực, tiểu đường, bệnh tự miễn dịch và thâm nhiễm [amyloid hoặc sarcoid], và di căn. Phình thất và tràn dịch màng ngoài tim cũng có thể phóng to bóng tim.

Hoạt động thể thao đáng kể có thể gây ra bệnh tim to, được gọi là "trái tim của vận động viên".

Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là với phì đại thất trái, tim to có thể hồi phục bằng cách điều trị nguyên nhân cơ bản.

Đánh giá đặc điểm

Tiền sử bệnh lý có thể bao gồm suy tim sung huyết, bệnh mạch vành, tăng huyết áp, sốt thấp khớp và các bệnh hệ thống. Tiền sử gia đình có thể tiết lộ tăng huyết áp, tăng lipid máu hoặc đột tử. Lịch sử xã hội có thể bao gồm lạm dụng rượu hoặc chất kích thích hoặc tiếp xúc với chất độc tim.

Đánh giá hệ thống có thể bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, khó thở, đau thắt ngực, ho, phù nề, tiểu đêm và giảm cân với chứng suy mòn tim, cũng như các triệu chứng cụ thể hơn đối với bất kỳ bệnh nền hệ thống nào.

Khám tim mạch

Kiểm tra có thể ghi nhận một biến dạng lồng ngực gây ra chứng tim to rõ ràng hoặc một bên có thể nhìn thấy được ở đường giữa đòn.

Sờ điểm xung động tối đa (PMI) bên dưới khoang liên sườn thứ năm và bên cạnh đường giữa đòn là đặc hiệu cao đối với phì đại thất trái trong trường hợp không có bất thường ở thành ngực. PMI có thể lan tỏa (2–3 cm) và có thể tăng động ở trạng thái tăng trương lực giao cảm, hoặc có thể cảm thấy yếu ở bệnh cơ tim giãn.

PMI có thể không sờ thấy được với tràn dịch màng ngoài tim. Nếu PMI không thể được đánh giá bằng cách sờ nắn, vị trí của đường viền bên trái của tim có thể được xác định bằng cách gõ nhẹ. Độ mờ bên ngoài đường giữa đòn và không gian liên sườn thứ năm là bất thường. Các xung ngoại vi có thể yếu và có thể phát hiện các xung luân phiên khi chức năng thất trái giảm. Có thể nghe tim tiếng thổi của các van bất thường gây ra chứng tim to, cũng như tiếng thổi trào ngược do các buồng tim bị giãn. Tiếng tim giảm hoặc tiếng cọ xát có thể được ghi nhận với bệnh màng ngoài tim. Có thể nghe thấy tiếng phi nước đại S3 và S4 khi bị suy tim do tim to. Loạn nhịp tim là phổ biến với tim to. Tăng huyết áp, là một nguyên nhân gây ra bệnh cơ tim, có thể xuất hiện.

Bệnh ngoài tim

Kết quả kiểm tra có thể liên quan đến các nguyên nhân cơ bản của bệnh tim to (ví dụ: bệnh tự miễn dịch, nhiễm trùng, nội tiết và nghiện rượu). Các biểu hiện ngoài tim điển hình của suy tim (ho, khó thở, rales, thở khò khè, phù, trào ngược gan-tĩnh mạch và căng tĩnh mạch cảnh) do tim to có thể xuất hiện.

X quang ngực

Chụp X-quang ngực thẳng đứng sau-trước với xương sườn thứ 10 có thể nhìn thấy khi hít vào hoàn toàn ở vị trí không xoay mà không có biến dạng lồng ngực là hữu ích để xác định CTR. Tuy nhiên, 1/5 các trường hợp tim to được xác nhận bằng siêu âm tim không được nhìn thấy trên X-quang ngực.

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ (ECG) hầu như luôn luôn bất thường với chứng tim to, mặc dù những thay đổi này thường không đặc hiệu. Biên độ điện áp thường được tăng lên hoặc dịch chuyển trục. Rối loạn nhịp nhĩ và thất thường gặp, rung nhĩ xảy ra ở 25% bệnh nhân mắc bệnh cơ tim. Bởi vì chuyển đạo V1 trực tiếp trên tâm nhĩ, đạo trình này có thể chỉ ra sự giãn nở của tâm nhĩ. Sóng P cao ở V1 cho thấy phì đại tâm nhĩ, trong khi sóng P rộng có thể biểu thị sự giãn nở của tâm nhĩ. Khi đạo trình V5 đi qua tâm thất trái, sóng R cao ở V5 cho thấy phì đại tâm thất trái. Cũng có thể có những thay đổi thiếu máu cục bộ được ghi nhận trên điện tâm đồ ở bệnh nhân tim to.

Siêu âm tim

Siêu âm tim là xét nghiệm được lựa chọn để chẩn đoán xác định phì đại tim. Nó cũng có thể mang lại thông tin hữu ích về chức năng tâm thu và tâm trương, phì đại thành tim, vùng thiếu máu cục bộ, chứng phình động mạch, tràn dịch màng ngoài tim và van tim.

Xét nghiệm huyết thanh học

Xét nghiệm huyết thanh học chủ yếu xác định các rối loạn nguyên nhân toàn thân và peptide bài niệu natri loại B (được gọi là peptide CHF ở nhiều cơ sở) tăng lên khi căng thành tâm thất. Tim to do suy tim sung huyết cũng có thể dẫn đến tăng nồng độ troponin huyết thanh.

Di truyền

Có các bệnh cơ tim giãn cũng như tắc nghẽn có tính chất gia đình và phì đại tâm nhĩ phải có tính gia đình. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự hiện diện của một số alen gen nhất định có thể thay đổi nguy cơ phì đại tim. Nhiều nguyên nhân tự miễn dịch và nội tiết của bệnh tim to được biết là có tính chất gia đình.

Chẩn đoán phân biệt

Điều rất quan trọng là trước tiên phải phân biệt thật với tim to giả tạo do kỹ thuật chụp X quang không tối ưu. Ở đây, yếu tố quan trọng nhất là một nguồn cảm hứng thích hợp để lộ xương sườn thứ 10.

Mặt khác, tim có vẻ lớn hơn và hình cầu hơn về phía bên trái. Phim chụp trước-sau và chụp X-quang ngực di động, được chụp gần hơn so với hình ảnh thẳng đứng tiêu chuẩn, cũng phóng to trái tim một cách sai lệch. Quan điểm nằm ngửa ngăn cản cảm hứng đầy đủ. Xoay thân, vẹo cột sống và lõm ngực cũng có thể gây ra chứng tim to rõ ràng.

Biểu hiện lâm sàng

Tim to sẽ kém hiệu quả hơn trong việc cung cấp đủ lưu lượng máu cho chính nó và cho cơ thể. Do đó, biểu hiện lâm sàng của chứng tim to chủ yếu là biểu hiện của suy tim (ví dụ: khó thở, chóng mặt và mệt mỏi). Các triệu chứng khác là rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực và đột tử. Các biểu hiện khác là các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể đối với bệnh cụ thể gây ra bệnh tim to.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật

Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.

Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.

Cơ sở khoa học và quan sát trong lập luận chẩn đoán bệnh lý

Đây là một trong những phần quan trọng nhất, vì nó xem xét các phương pháp và khái niệm đánh giá các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến lý luận chẩn đoán.

Định hướng chẩn đoán đau ngực từng cơn

Đau ngực từng cơn có thể là cơn đau thắt ngực do tim, cũng có thể do các rối loạn dạ dày thực quản, những rối loạn của cơ xương, cơn hen phế quản hoặc lo lắng.

Run cơ: phân tích triệu chứng

Run là một trong những rối loạn vận động phổ biến nhất và được đặc trưng bởi một chuyển động dao động và thường nhịp nhàng.

Đau đầu: đánh giá triệu chứng lâm sàng biểu hiện màng não

Nhận diện bệnh nhân viêm màng não do vi khuẩn là ưu tiên hàng đầu cho phép điều trị kháng sinh nhanh chóng để cứu sống bệnh nhân. Bệnh nhân có thể thiếu các biểu hiện kinh điển nhưng hầu hết các trường hợp sẽ có ít nhất một biểu hiện.

Hồng ban đa dạng: phân tích triệu chứng

Hồng ban đa dạng thường bao gồm các hội chứng hồng ban đa dạng nhỏ (EM), hồng ban đa dạng lớn (EMM), hội chứng Stevens-Johnson (SJS) và hoại tử biểu bì nhiễm độc (TEN).

Đi tiểu ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Tiểu máu vi thể đơn độc thường phổ biến và do bệnh lý lành tính như hội chứng màng đáy cầu thận mỏng. Cần đảm bảo rằng các nguyên nhân ở trên đã được loại trừ; làm cho bệnh nhân yên tâm rằng xét nghiệm thêm là không cần thiết.

Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng

Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.

Tiêu chuẩn Duke cải tiến để chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn

Cấy máu dương tính với các sinh vật gây viêm nội tâm mạc nhiễm trùng điển hình, từ 2 mẫu cấy máu riêng biệt hoặc 2 mẫu cấy dương tính từ các mẫu lấy cách nhau > 12 giờ, hoặc 3 hoặc phần lớn 4 lần cấy máu riêng biệt.

Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.

Di chuyển khó khăn: các nguyên nhân gây té ngã

Các vấn đề di chuyển có thể tự thúc đẩy như là tình trạng giảm hoạt động dẫn đến mất chức năng và độ chắc của khối cơ. Cách tiếp cận có hệ thống một cách toàn diện là điều cần thiết.

Protein niệu: phân tích triệu chứng

Sự bài tiết liên tục albumin trong khoảng từ 30 đến 300 mg/ngày (20–200 <g/phút) được gọi là albumin niệu vi lượng, trong khi các giá trị trên 300 mg/ngày được gọi là albumin niệu đại thể.

Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng

Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức. 

Phân mỡ: phân tích đặc điểm

Phân mỡ được định nghĩa một cách định lượng là có hơn 7g chất béo trong phân trong khoảng thời gian 24 giờ trong khi bệnh nhân đang ăn kiêng không quá 100 g chất béo mỗi ngày.

Quang tuyến vú bất thường: phân tích triệu chứng

Sàng lọc rộng rãi bằng chụp nhũ ảnh và những tiến bộ trong điều trị đã dẫn đến giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.

Sưng khớp: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng

Nếu nguyên nhân tại khớp thường gây sưng, nóng, đau nhiều hơn và giới hạn vận động khớp cả các động tác chủ động và thụ động. Viêm bao hoạt dịch là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra bởi các hoạt động lặp đi lặp lại.

Nôn ra máu: đánh giá nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa trên

Với phần lớn các trường hợp chảy máu ở đường tiêu hóa trên, cấp cứu cứu sống bệnh nhân song song với lượng giá tình trạng bệnh là ưu tiên hàng đầu. Sau đó vấn đề chẩn đoán mới được đặt ra.

Đau vai: phân tích triệu chứng

Không thể đánh giá các quá trình bệnh lý một cách riêng biệt vì mối quan hệ phức tạp của đai vai với các cấu trúc khác. Vai bao gồm ba xương và bốn bề mặt khớp.

Đau đầu: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng

Loại trừ xuất huyết dưới nhện ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau đầu dữ dội lần đầu tiên hay là đau đầu nặng nhất họ từng trải qua mà đạt đỉnh trong 5 phút từ lúc khới phát và dai dẳng hơn 1 giờ.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Tím tái: phân tích triệu chứng

Tím tái xuất hiện khi nồng độ hemoglobin khử trong các mô da vượt quá 4 g/dL, tím tái được phân loại là trung ương hoặc ngoại vi dựa trên sự bất thường cơ bản.

Rối loạn thăng bằng: các nguyên nhân cảm giác mất thăng bằng

Sự cân bằng đòi hỏi tín hiệu vào từ nhiều bộ phận cảm thụ cảm giác (thị giác, tiền đình, xúc giác, cảm giác bản thể). Giảm chức năng nhi ều hơn một trong các bộ phận này, dù rất nhỏ cũng có thể gây mất thăng bằng.

Chảy máu trực tràng: phân tích triệu chứng

Đánh giá ban đầu nên xác định mức độ nghiêm trọng và sự ổn định huyết động của bệnh nhân và xác định nguồn gốc của chảy máu là đường tiêu hóa trên hoặc dưới về bản chất.

Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.