Tim to: phân tích triệu chứng

2023-02-02 01:38 PM

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tim to là sự giãn rộng của tim. Đây là một phát hiện về thể chất, thường là kết quả của các bệnh khác và hầu như luôn luôn bất thường. Kích thước tim được xác định dễ dàng và phổ biến nhất bằng chụp X-quang ngực theo tỷ lệ tim-ngực (CTR). Điều này được đo bằng tỷ lệ giữa phép đo ngang rộng nhất của tim với phép đo ngang rộng nhất của lồng ngực bên trong. Tỷ lệ tim-ngực thường là 50–55% ở người lớn và lên đến 60% ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tim có thể to lên một cách giả tạo do những bất thường của thành ngực hoặc do kỹ thuật chụp X-quang không phù hợp.

Nguyên nhân

Hầu hết tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim. Do đó, tim to thường là kết quả của các rối loạn tim mạch khác (tăng huyết áp, bệnh thiếu máu cục bộ, bệnh van tim hoặc bất thường cấu trúc mang tính gia đình) nhưng cũng có thể do các bệnh hệ thống (thiếu máu, nhiễm virus hoặc rickettsia, độc tố do vết cắn hoặc vết chích, thuốc, rối loạn đồng hóa), steroid, cường giáp hoặc suy giáp, cường cận giáp, bệnh to cực, tiểu đường, bệnh tự miễn dịch và thâm nhiễm [amyloid hoặc sarcoid], và di căn. Phình thất và tràn dịch màng ngoài tim cũng có thể phóng to bóng tim.

Hoạt động thể thao đáng kể có thể gây ra bệnh tim to, được gọi là "trái tim của vận động viên".

Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là với phì đại thất trái, tim to có thể hồi phục bằng cách điều trị nguyên nhân cơ bản.

Đánh giá đặc điểm

Tiền sử bệnh lý có thể bao gồm suy tim sung huyết, bệnh mạch vành, tăng huyết áp, sốt thấp khớp và các bệnh hệ thống. Tiền sử gia đình có thể tiết lộ tăng huyết áp, tăng lipid máu hoặc đột tử. Lịch sử xã hội có thể bao gồm lạm dụng rượu hoặc chất kích thích hoặc tiếp xúc với chất độc tim.

Đánh giá hệ thống có thể bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, khó thở, đau thắt ngực, ho, phù nề, tiểu đêm và giảm cân với chứng suy mòn tim, cũng như các triệu chứng cụ thể hơn đối với bất kỳ bệnh nền hệ thống nào.

Khám tim mạch

Kiểm tra có thể ghi nhận một biến dạng lồng ngực gây ra chứng tim to rõ ràng hoặc một bên có thể nhìn thấy được ở đường giữa đòn.

Sờ điểm xung động tối đa (PMI) bên dưới khoang liên sườn thứ năm và bên cạnh đường giữa đòn là đặc hiệu cao đối với phì đại thất trái trong trường hợp không có bất thường ở thành ngực. PMI có thể lan tỏa (2–3 cm) và có thể tăng động ở trạng thái tăng trương lực giao cảm, hoặc có thể cảm thấy yếu ở bệnh cơ tim giãn.

PMI có thể không sờ thấy được với tràn dịch màng ngoài tim. Nếu PMI không thể được đánh giá bằng cách sờ nắn, vị trí của đường viền bên trái của tim có thể được xác định bằng cách gõ nhẹ. Độ mờ bên ngoài đường giữa đòn và không gian liên sườn thứ năm là bất thường. Các xung ngoại vi có thể yếu và có thể phát hiện các xung luân phiên khi chức năng thất trái giảm. Có thể nghe tim tiếng thổi của các van bất thường gây ra chứng tim to, cũng như tiếng thổi trào ngược do các buồng tim bị giãn. Tiếng tim giảm hoặc tiếng cọ xát có thể được ghi nhận với bệnh màng ngoài tim. Có thể nghe thấy tiếng phi nước đại S3 và S4 khi bị suy tim do tim to. Loạn nhịp tim là phổ biến với tim to. Tăng huyết áp, là một nguyên nhân gây ra bệnh cơ tim, có thể xuất hiện.

Bệnh ngoài tim

Kết quả kiểm tra có thể liên quan đến các nguyên nhân cơ bản của bệnh tim to (ví dụ: bệnh tự miễn dịch, nhiễm trùng, nội tiết và nghiện rượu). Các biểu hiện ngoài tim điển hình của suy tim (ho, khó thở, rales, thở khò khè, phù, trào ngược gan-tĩnh mạch và căng tĩnh mạch cảnh) do tim to có thể xuất hiện.

X quang ngực

Chụp X-quang ngực thẳng đứng sau-trước với xương sườn thứ 10 có thể nhìn thấy khi hít vào hoàn toàn ở vị trí không xoay mà không có biến dạng lồng ngực là hữu ích để xác định CTR. Tuy nhiên, 1/5 các trường hợp tim to được xác nhận bằng siêu âm tim không được nhìn thấy trên X-quang ngực.

Điện tâm đồ

Điện tâm đồ (ECG) hầu như luôn luôn bất thường với chứng tim to, mặc dù những thay đổi này thường không đặc hiệu. Biên độ điện áp thường được tăng lên hoặc dịch chuyển trục. Rối loạn nhịp nhĩ và thất thường gặp, rung nhĩ xảy ra ở 25% bệnh nhân mắc bệnh cơ tim. Bởi vì chuyển đạo V1 trực tiếp trên tâm nhĩ, đạo trình này có thể chỉ ra sự giãn nở của tâm nhĩ. Sóng P cao ở V1 cho thấy phì đại tâm nhĩ, trong khi sóng P rộng có thể biểu thị sự giãn nở của tâm nhĩ. Khi đạo trình V5 đi qua tâm thất trái, sóng R cao ở V5 cho thấy phì đại tâm thất trái. Cũng có thể có những thay đổi thiếu máu cục bộ được ghi nhận trên điện tâm đồ ở bệnh nhân tim to.

Siêu âm tim

Siêu âm tim là xét nghiệm được lựa chọn để chẩn đoán xác định phì đại tim. Nó cũng có thể mang lại thông tin hữu ích về chức năng tâm thu và tâm trương, phì đại thành tim, vùng thiếu máu cục bộ, chứng phình động mạch, tràn dịch màng ngoài tim và van tim.

Xét nghiệm huyết thanh học

Xét nghiệm huyết thanh học chủ yếu xác định các rối loạn nguyên nhân toàn thân và peptide bài niệu natri loại B (được gọi là peptide CHF ở nhiều cơ sở) tăng lên khi căng thành tâm thất. Tim to do suy tim sung huyết cũng có thể dẫn đến tăng nồng độ troponin huyết thanh.

Di truyền

Có các bệnh cơ tim giãn cũng như tắc nghẽn có tính chất gia đình và phì đại tâm nhĩ phải có tính gia đình. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự hiện diện của một số alen gen nhất định có thể thay đổi nguy cơ phì đại tim. Nhiều nguyên nhân tự miễn dịch và nội tiết của bệnh tim to được biết là có tính chất gia đình.

Chẩn đoán phân biệt

Điều rất quan trọng là trước tiên phải phân biệt thật với tim to giả tạo do kỹ thuật chụp X quang không tối ưu. Ở đây, yếu tố quan trọng nhất là một nguồn cảm hứng thích hợp để lộ xương sườn thứ 10.

Mặt khác, tim có vẻ lớn hơn và hình cầu hơn về phía bên trái. Phim chụp trước-sau và chụp X-quang ngực di động, được chụp gần hơn so với hình ảnh thẳng đứng tiêu chuẩn, cũng phóng to trái tim một cách sai lệch. Quan điểm nằm ngửa ngăn cản cảm hứng đầy đủ. Xoay thân, vẹo cột sống và lõm ngực cũng có thể gây ra chứng tim to rõ ràng.

Biểu hiện lâm sàng

Tim to sẽ kém hiệu quả hơn trong việc cung cấp đủ lưu lượng máu cho chính nó và cho cơ thể. Do đó, biểu hiện lâm sàng của chứng tim to chủ yếu là biểu hiện của suy tim (ví dụ: khó thở, chóng mặt và mệt mỏi). Các triệu chứng khác là rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực và đột tử. Các biểu hiện khác là các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể đối với bệnh cụ thể gây ra bệnh tim to.

Bài viết cùng chuyên mục

Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý

Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.

Phát ban toàn thân cấp: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nhập viện cho bất kỳ các bệnh nhân có tình trạng đỏ da nhiều, đánh giá và cần tiến hành hội chẩn da liễu ngay. Điều trị sau đó dựa vào chấn đoán chính xác và được hướng dẫn bởi đánh giá của chuyên gia da liễu.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Dáng đi bất thường: phân tích triệu chứng bệnh lý

Sự tầm soát dáng đi nhạy cho việc phát hiện những bất thường về thần kinh vận động, cảm giác và hệ cơ xương ở chi dưới bởi vì bước đi là một hoạt động phối hợp phức tạp so với các test chức năng thần kinh.

Nôn ra máu: đánh giá tình trạng lâm sàng

Mọi bệnh nhân nôn ra máu có các dấu hiệu của shock hoặc có bằng chứng bệnh nhân vẫn đang chảy máu, nên tiến hành nội soi cấp cứu sau khi đã hồi sức đầy đủ cho bệnh nhân.

Tiếng thở rít: phân tích triệu chứng

Thở rít thì hít vào, cho thấy có tắc nghẽn ở hoặc trên thanh quản, thở rít hai pha với tắc nghẽn tại hoặc dưới thanh quản, thở khò khè gợi ý tắc khí quản xa hoặc phế quản gốc.

Sốt: đánh giá chuyên sâu ở bệnh nhân sốt dai dẳng không rõ nguyên nhân

Nếu nguyên nhân gây sốt vẫn không rõ ràng, tiếp tục làm các xét nghiệm chuyên sâu với chụp bạch cầu gắn nhãn, xạ hình xương, siêu âm Doppler và/hoặc sinh thiết gan, và cân nhắc các chẩn đoán loại trừ, ví dụ bệnh Behget's, sốt địa Trung Hải, sốt giả tạo.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Khám lâm sàng: hướng dẫn thực hành thăm khám

Cần nâng cao sự ấn tượng về chức năng tâm thần cao hơn trong quá trình hỏi bệnh. Nếu phát hiện những bất thường liên quan khi thăm khám lâm sàng thường quy, tiến hành đánh giá chi tiết các hệ thống có liên quan.

Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.

Các biểu hiện thường gặp trong bệnh nội tiết

Gen gây béo sản xuất ra leptin, một cytokin do các tế bào mỡ tiết ra nhằm đối phó với sự cất giữ chất mỡ. Khi béo lên, leptin sẽ tác động đến vùng dưới đồi

Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh

Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.

Nhìn đôi: phân tích triệu chứng

Nhìn đôi xảy ra khi cảnh trước mắt dưới dạng hai hình ảnh khác nhau, quá trình lập bản đồ bình thường không thể xảy ra và bộ não cảm nhận được hai hình ảnh chồng lên nhau.

Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng

Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.

Giai đoạn cuối đời của bệnh nhân

Trải nghiệm của bệnh nhân vào cuối của cuộc sống bị ảnh hưởng bởi những kỳ vọng của họ về cách họ sẽ chết và ý nghĩa của cái chết.

Sức khoẻ và phòng ngừa dịch bệnh

Tại Hoa Kỳ, tiêm chủng trẻ em đã dẫn đến loại bỏ gần hết bệnh sởi, quai bị, rubella, bệnh bại liệt, bạch hầu, ho gà và uốn ván

Đau bụng cấp: vị trí hướng lan và tính chất của đau khi chẩn đoán

Những nguyên nhân gây ra đau bụng cấp được liệt kê dươi đây. Những số trong ngoặc tương ứng với những vùng khác nhau của bụng, được thể hiện ở hình, nơi mà cơn đau nổi bật, điển hình nhất.

Định hướng chẩn đoán đau ngực từng cơn

Đau ngực từng cơn có thể là cơn đau thắt ngực do tim, cũng có thể do các rối loạn dạ dày thực quản, những rối loạn của cơ xương, cơn hen phế quản hoặc lo lắng.

Lesovir: thuốc điều trị nhiễm virus viêm gan C mạn tính

Lesovir được chỉ định điều trị cho những bệnh nhân nhiễm virus viêm gan C mạn tính genotype 1, 4, 5 hoặc 6. Liều khuyến cáo của Lesovir là 1 viên, uống 1 lần/ngày cùng hoặc không cùng với thức ăn.

Ngất: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Ngất có thể được phân loại bằng cách sử dụng các hệ thống khác nhau từ các tình trạng ác tính và lành tính đến các tình trạng do tim và không do tim.

Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.

Đánh giá nhồi máu cơ tim không có ST chênh/ đau thắt ngực không ổn định

Phân tầng nguy cơ bệnh nhân bằng thang điểm TIMI hoặc các thang điểm khác. Cho dù bệnh nhân có biến chứng hay đau ngực tiếp diễn, nên theo dõi điện tâm đồ liên tục cho bệnh nhân nguy cơ trung bình.

Đột quỵ: phân tích triệu chứng

Đột quỵ được định nghĩa là tình trạng thiếu hụt thần kinh cấp tính kéo dài hơn 24 giờ. Các vấn đề kéo dài dưới 24 giờ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Đau đầu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Đau đầu là triệu chứng rất thường gặp và thường lành tính. Điều thách thức là phải nhận ra số ít bệnh nhân có bệnh lý nghiêm trọng hoặc cần điều trị đặc hiệu.