- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Tim to: phân tích triệu chứng
Tim to: phân tích triệu chứng
Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Tim to là sự giãn rộng của tim. Đây là một phát hiện về thể chất, thường là kết quả của các bệnh khác và hầu như luôn luôn bất thường. Kích thước tim được xác định dễ dàng và phổ biến nhất bằng chụp X-quang ngực theo tỷ lệ tim-ngực (CTR). Điều này được đo bằng tỷ lệ giữa phép đo ngang rộng nhất của tim với phép đo ngang rộng nhất của lồng ngực bên trong. Tỷ lệ tim-ngực thường là 50–55% ở người lớn và lên đến 60% ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tim có thể to lên một cách giả tạo do những bất thường của thành ngực hoặc do kỹ thuật chụp X-quang không phù hợp.
Nguyên nhân
Hầu hết tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim. Do đó, tim to thường là kết quả của các rối loạn tim mạch khác (tăng huyết áp, bệnh thiếu máu cục bộ, bệnh van tim hoặc bất thường cấu trúc mang tính gia đình) nhưng cũng có thể do các bệnh hệ thống (thiếu máu, nhiễm virus hoặc rickettsia, độc tố do vết cắn hoặc vết chích, thuốc, rối loạn đồng hóa), steroid, cường giáp hoặc suy giáp, cường cận giáp, bệnh to cực, tiểu đường, bệnh tự miễn dịch và thâm nhiễm [amyloid hoặc sarcoid], và di căn. Phình thất và tràn dịch màng ngoài tim cũng có thể phóng to bóng tim.
Hoạt động thể thao đáng kể có thể gây ra bệnh tim to, được gọi là "trái tim của vận động viên".
Trong nhiều trường hợp, đặc biệt là với phì đại thất trái, tim to có thể hồi phục bằng cách điều trị nguyên nhân cơ bản.
Đánh giá đặc điểm
Tiền sử bệnh lý có thể bao gồm suy tim sung huyết, bệnh mạch vành, tăng huyết áp, sốt thấp khớp và các bệnh hệ thống. Tiền sử gia đình có thể tiết lộ tăng huyết áp, tăng lipid máu hoặc đột tử. Lịch sử xã hội có thể bao gồm lạm dụng rượu hoặc chất kích thích hoặc tiếp xúc với chất độc tim.
Đánh giá hệ thống có thể bao gồm mệt mỏi, chóng mặt, khó thở, đau thắt ngực, ho, phù nề, tiểu đêm và giảm cân với chứng suy mòn tim, cũng như các triệu chứng cụ thể hơn đối với bất kỳ bệnh nền hệ thống nào.
Khám tim mạch
Kiểm tra có thể ghi nhận một biến dạng lồng ngực gây ra chứng tim to rõ ràng hoặc một bên có thể nhìn thấy được ở đường giữa đòn.
Sờ điểm xung động tối đa (PMI) bên dưới khoang liên sườn thứ năm và bên cạnh đường giữa đòn là đặc hiệu cao đối với phì đại thất trái trong trường hợp không có bất thường ở thành ngực. PMI có thể lan tỏa (2–3 cm) và có thể tăng động ở trạng thái tăng trương lực giao cảm, hoặc có thể cảm thấy yếu ở bệnh cơ tim giãn.
PMI có thể không sờ thấy được với tràn dịch màng ngoài tim. Nếu PMI không thể được đánh giá bằng cách sờ nắn, vị trí của đường viền bên trái của tim có thể được xác định bằng cách gõ nhẹ. Độ mờ bên ngoài đường giữa đòn và không gian liên sườn thứ năm là bất thường. Các xung ngoại vi có thể yếu và có thể phát hiện các xung luân phiên khi chức năng thất trái giảm. Có thể nghe tim tiếng thổi của các van bất thường gây ra chứng tim to, cũng như tiếng thổi trào ngược do các buồng tim bị giãn. Tiếng tim giảm hoặc tiếng cọ xát có thể được ghi nhận với bệnh màng ngoài tim. Có thể nghe thấy tiếng phi nước đại S3 và S4 khi bị suy tim do tim to. Loạn nhịp tim là phổ biến với tim to. Tăng huyết áp, là một nguyên nhân gây ra bệnh cơ tim, có thể xuất hiện.
Bệnh ngoài tim
Kết quả kiểm tra có thể liên quan đến các nguyên nhân cơ bản của bệnh tim to (ví dụ: bệnh tự miễn dịch, nhiễm trùng, nội tiết và nghiện rượu). Các biểu hiện ngoài tim điển hình của suy tim (ho, khó thở, rales, thở khò khè, phù, trào ngược gan-tĩnh mạch và căng tĩnh mạch cảnh) do tim to có thể xuất hiện.
X quang ngực
Chụp X-quang ngực thẳng đứng sau-trước với xương sườn thứ 10 có thể nhìn thấy khi hít vào hoàn toàn ở vị trí không xoay mà không có biến dạng lồng ngực là hữu ích để xác định CTR. Tuy nhiên, 1/5 các trường hợp tim to được xác nhận bằng siêu âm tim không được nhìn thấy trên X-quang ngực.
Điện tâm đồ
Điện tâm đồ (ECG) hầu như luôn luôn bất thường với chứng tim to, mặc dù những thay đổi này thường không đặc hiệu. Biên độ điện áp thường được tăng lên hoặc dịch chuyển trục. Rối loạn nhịp nhĩ và thất thường gặp, rung nhĩ xảy ra ở 25% bệnh nhân mắc bệnh cơ tim. Bởi vì chuyển đạo V1 trực tiếp trên tâm nhĩ, đạo trình này có thể chỉ ra sự giãn nở của tâm nhĩ. Sóng P cao ở V1 cho thấy phì đại tâm nhĩ, trong khi sóng P rộng có thể biểu thị sự giãn nở của tâm nhĩ. Khi đạo trình V5 đi qua tâm thất trái, sóng R cao ở V5 cho thấy phì đại tâm thất trái. Cũng có thể có những thay đổi thiếu máu cục bộ được ghi nhận trên điện tâm đồ ở bệnh nhân tim to.
Siêu âm tim
Siêu âm tim là xét nghiệm được lựa chọn để chẩn đoán xác định phì đại tim. Nó cũng có thể mang lại thông tin hữu ích về chức năng tâm thu và tâm trương, phì đại thành tim, vùng thiếu máu cục bộ, chứng phình động mạch, tràn dịch màng ngoài tim và van tim.
Xét nghiệm huyết thanh học
Xét nghiệm huyết thanh học chủ yếu xác định các rối loạn nguyên nhân toàn thân và peptide bài niệu natri loại B (được gọi là peptide CHF ở nhiều cơ sở) tăng lên khi căng thành tâm thất. Tim to do suy tim sung huyết cũng có thể dẫn đến tăng nồng độ troponin huyết thanh.
Di truyền
Có các bệnh cơ tim giãn cũng như tắc nghẽn có tính chất gia đình và phì đại tâm nhĩ phải có tính gia đình. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự hiện diện của một số alen gen nhất định có thể thay đổi nguy cơ phì đại tim. Nhiều nguyên nhân tự miễn dịch và nội tiết của bệnh tim to được biết là có tính chất gia đình.
Chẩn đoán phân biệt
Điều rất quan trọng là trước tiên phải phân biệt thật với tim to giả tạo do kỹ thuật chụp X quang không tối ưu. Ở đây, yếu tố quan trọng nhất là một nguồn cảm hứng thích hợp để lộ xương sườn thứ 10.
Mặt khác, tim có vẻ lớn hơn và hình cầu hơn về phía bên trái. Phim chụp trước-sau và chụp X-quang ngực di động, được chụp gần hơn so với hình ảnh thẳng đứng tiêu chuẩn, cũng phóng to trái tim một cách sai lệch. Quan điểm nằm ngửa ngăn cản cảm hứng đầy đủ. Xoay thân, vẹo cột sống và lõm ngực cũng có thể gây ra chứng tim to rõ ràng.
Biểu hiện lâm sàng
Tim to sẽ kém hiệu quả hơn trong việc cung cấp đủ lưu lượng máu cho chính nó và cho cơ thể. Do đó, biểu hiện lâm sàng của chứng tim to chủ yếu là biểu hiện của suy tim (ví dụ: khó thở, chóng mặt và mệt mỏi). Các triệu chứng khác là rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực và đột tử. Các biểu hiện khác là các dấu hiệu và triệu chứng cụ thể đối với bệnh cụ thể gây ra bệnh tim to.
Bài viết cùng chuyên mục
Mệt mỏi: các biểu hiện phải phân biệt
Mệt mỏi hay thiếu năng lượng thường là lý do cho việc từ bỏ các hoạt động và đặt câu hỏi cẩn thận có thể cần thiết để phân biệt giữa giới hạn hoạt động thể lực và thiếu hứng thú, quyết tâm.
Đau thượng vị: phân tích triệu chứng
Các triệu chứng phổ biến là đầy hơi và nhanh no, tuy nhiên, các triệu chứng chồng chéo khiến chẩn đoán trở nên khó khăn và nguyên nhân xác định không được thiết lập.
Cơ sở khoa học và quan sát trong lập luận chẩn đoán bệnh lý
Đây là một trong những phần quan trọng nhất, vì nó xem xét các phương pháp và khái niệm đánh giá các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến lý luận chẩn đoán.
Lập luận chẩn đoán từ các dấu hiệu và triệu chứng
Dấu hiệu và triệu chứng thu tương tự như các xét nghiệm, thông tin và kết quả thu được được đánh giá theo cùng một cách và tuân theo các quy tắc và tiêu chuẩn bằng chứng giống nhau.
Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân
Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.
Mệt mỏi: đánh giá các nguyên nhân tinh thần và thể chất
Bệnh sử khai thác cẩn thận có thể cho thấy rằng vấn đề thực tế không chỉ là mệt mỏi, chẳng hạn hụt hơi, nên được tiếp tục kiểm tra. Nếu có các đặc điểm khu trú hoặc đặc hiệu hơn, chẳng hạn ho ra máu, sốt, vàng da lộ rõ, nên được tập trung đánh giá đầu tiên.
Ngứa da: phân tích triệu chứng
Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến.
Suy dinh dưỡng và yếu đuối ở người cao tuổi
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và X quang hữu ích cho các bệnh nhân có giảm cân bao gồm máu toàn phần, chất huyết thanh bao gồm glucose, TSH, creatinine, canxi
Phòng chống loãng xương
Nguy cơ của loãng xương là gãy xương khoảng 5o phần trăm đối với phụ nữ và 30 phần trăm đối với nam giới, Loãng xương gãy xương có thể gây đau đáng kể và tàn tật
Sưng khớp: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng
Nếu nguyên nhân tại khớp thường gây sưng, nóng, đau nhiều hơn và giới hạn vận động khớp cả các động tác chủ động và thụ động. Viêm bao hoạt dịch là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra bởi các hoạt động lặp đi lặp lại.
Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý
Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.
Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng
Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.
Khó thở: phân tích triệu chứng
Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.
Yếu chi: phân tích các đặc điểm lâm sàng
Nếu biểu hiện hiện tại của yếu chi chỉ giới hạn ở một bên của cơ thể thì đánh giá như yếu chi một bên. Mặt khác, tiếp tục theo các cách thức chẩn đoán hiện tại thậm chí nếu các triệu chứng không đối xứng rõ ràng.
Đổ mồ hôi đêm: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị
Đổ mồ hôi ban đêm có thể là một phản ứng tự chủ, đại diện cho một triệu chứng khá không đặc hiệu khiến bác sĩ lâm sàng phải tìm kiếm nguyên nhân cụ thể.
Đau bụng mạn tính (từng giai đoạn): đặc điểm từng bệnh lý cụ thể
Đau bụng mạn tính là đau tồn tại trong hơn sáu tháng và xảy ra không có bằng chứng của một rối loạn về thể chất cụ thể. Nó cũng không liên quan đến các chức năng của cơ thể (chẳng hạn như kinh nguyệt, nhu động ruột hoặc ăn uống), thuốc hoặc độc tố.
Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám
Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.
Triệu chứng và dấu hiệu bệnh mắt
Tiết tố mủ thường do nhiễm vi khuẩn ở kết mạc, giác mạc hoặc túi lệ. Viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc do vi rút gây tiết tố nước.
Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị
Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.
Phosphatase kiềm tăng cao: phân tích triệu chứng
ALP huyết thanh chỉ nên được chỉ định nếu nghi ngờ có bệnh về xương hoặc gan. Kết quả ALP nên được so sánh với phạm vi bình thường phù hợp trên cơ sở tuổi tác và tiền sử lâm sàng.
Rối loạn sắc tố da (nốt ruồi, bớt, tàn nhang) lành tính
Tàn nhang và nốt ruồi son là các đốm nâu phẳng. Tàn nhang đầu tiên xuất hiện ở trẻ nhỏ, khi tiếp xúc với tia cực tím, và mờ dần với sự chấm dứt của ánh nắng mặt trời
Khó nuốt thực quản (rối loạn vận động): các nguyên nhân thường gặp
Co thắt thực quản gây khó nuốt khởi phát chậm (thường là hàng năm), xuất hiện với thức ăn lỏng và rắn, và có thể bắt đầu không liên tục. Khó chịu sau xương ức và tiếng ọc ạch là thường thấy.
Khó thở cấp: đánh giá lâm sàng và chỉ định can thiệp
Đánh giá hô hấp gắng sức bởi quan sát lặp lại các yếu tố lâm sàng tần số, biên độ và dạng hô hấp; tìm kiếm dấu hiệu sử dụng cơ hô hấp phụ và những đặc điểm của suy kiệt hô hấp.
Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân
Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.
Đau thắt lưng: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Thông qua tiền sử và thăm khám lâm sàng kèm theo chụp hình ảnh cột sống rất quan trọng để xác định xem bệnh nhân đau thắt lưng có bệnh học nghiêm trọng và/ hoặc có thể chữa trị được hay không.
