Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

2023-04-25 11:49 AM

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng bạch cầu ái toan tăng cao. Nó xảy ra trong nhiều loại bệnh khác nhau, từ dị ứng đến nhiễm trùng đến ung thư đến các nguyên nhân vô căn. Những mức độ nghiêm trọng này từ tự giới hạn đến đe dọa tính mạng.

Tăng bạch cầu ái toan trong máu có thể được phân loại là nhẹ (350–1.500 bạch cầu ái toan/<L), trung bình (1.500–5.000 tế bào/<L) hoặc nặng (hơn 5.000 tế bào/<L).

Hội chứng tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng từ 1500 trở lên. Hội chứng tăng bạch cầu ái toan (HES) hiện được định nghĩa là số lượng bạch cầu ái toan trên 1500/<L mà không có bằng chứng rõ ràng về nguyên nhân thứ phát. Trước đây, định nghĩa yêu cầu phải có sự hiện diện của bạch cầu ái toan trong hơn 6 tháng và bằng chứng về tổn thương cơ quan đích.

Nguyên nhân

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan. Nghiên cứu gần đây đã tập trung vào lý do tại sao xảy ra tình trạng sản xuất quá nhiều bạch cầu ái toan bị điều hòa. Sự xâm nhập của bạch cầu ái toan và giải phóng các chất trung gian thường gây tổn thương cơ quan. Nói chung, nồng độ của bạch cầu ái toan trong các mô của vật chủ cao hơn nhiều so với trong máu ngoại vi, vì vậy phải theo dõi các tác động của cơ quan đích.

Nguyên nhân được chia thành nguyên phát, thứ phát và vô căn.

Các nguyên nhân thứ phát phổ biến nhất là dị ứng, nhiễm trùng và ung thư. Nhóm vô căn là một nhóm không đồng nhất được gọi là HES. Nó được chia thành sáu biến thể: dạng tăng sinh tủy, dạng tế bào lympho, gia đình, chồng chéo, liên kết và không xác định.

Đánh giá đặc điểm

Lịch sử du lịch, thuốc men, lịch sử gia đình và xem xét các hệ thống là đặc biệt quan trọng.

Bệnh nhân mắc HES có thể có các dấu hiệu thực thể liên quan đến da, phổi, tim, đường tiêu hóa và hệ thần kinh. Các vấn đề về da bao gồm chàm, đỏ da, mày đay tái phát và phù mạch. Các khiếu nại về phổi chính là ho và khó thở. Các vấn đề về đường tiêu hóa có thể gây đau bụng, sụt cân, nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Sự tham gia của tim dẫn đến hoại tử, sau đó là xơ hóa và có thể là nguyên nhân chính gây bệnh tật. Các biểu hiện thần kinh có thể bao gồm thuyên tắc não, bệnh não hoặc bệnh thần kinh ngoại vi.

Bởi vì tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi có thể lẻ tẻ, nên có thể cần nhiều hơn một CBC để xác minh mức độ nghiêm trọng.

Nếu nghi ngờ có tình trạng dị ứng, lấy phết mũi và đờm để tìm bạch cầu ái toan.

Nếu nghi ngờ có ký sinh trùng, xét nghiệm bắt đầu với ba mẫu phân để tìm trứng và ký sinh trùng. Nếu đây không phải là chẩn đoán, hãy xem xét huyết thanh học theo chỉ định, phân tích nước tiểu để tìm trứng sán máng và sinh thiết ruột non hoặc cơ để tìm bệnh giun xoắn.

Để đánh giá sự liên quan của cơ quan đích, lấy các chất hóa học trong máu, đặc biệt là men gan, creatine kinase, chức năng thận và troponin.

Điện tâm đồ, siêu âm tim và chụp X-quang ngực giúp sàng lọc các tổn thương về tim và phổi. CT scan ngực hoặc bụng có thể xác định khối u.

Sinh thiết tủy xương nên được thực hiện để đánh giá các rối loạn dòng vô tính.

Việc xác định chẩn đoán tăng bạch cầu ái toan là rất quan trọng vì việc điều trị và tiên lượng rất khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu chẩn đoán vẫn khó nắm bắt sau khi làm việc, hãy cân nhắc giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa về huyết học hoặc bệnh truyền nhiễm.

Chẩn đoán phân biệt

Tiên phát

Bao gồm bệnh bạch cầu cấp tính và rối loạn tủy mãn tính có bằng chứng về sự mở rộng dòng vô tính. Bệnh bạch cầu tăng bạch cầu ái toan cấp tính có bất thường nhiễm sắc thể 16 liên quan đến FAB M4. Các bệnh ung thư khác liên quan đến sự bất thường của interleukin 3 và 5.

Thứ phát

Ký sinh trùng xâm lấn mô: Tăng bạch cầu ái toan rất có thể xảy ra khi ấu trùng giun sán hoặc giun trưởng thành đang di chuyển trong các mô của vật chủ. Sàng lọc Strongyloides stercoralis, giun móc, giun chỉ và giun đũa chó. Động vật nguyên sinh đơn bào, chẳng hạn như Giardia lamblia và Entamoeba histolytica, không gây tăng bạch cầu ái toan. Tuy nhiên, hai trường hợp ngoại lệ đáng kể là Dientamoeba fragilis và Isospora belli. Xét nghiệm huyết thanh học có sẵn cho Trichinella, Wuchereria, Toxocara, Schistosoma và Echinococcus.

Nấm: Aspergillosis và coccidiomycosis.

Virus: Nhiễm virus gây giảm bạch cầu ái toan ngoại trừ các retrovirus. Sàng lọc HIV-1, virus hướng bạch huyết T ở người (HTLV-1), và đặc biệt là HTLV-2.

Rối loạn dị ứng. Viêm da dị ứng, hen suyễn và viêm mũi. Tăng bạch cầu ái toan trong cả máu và đờm xảy ra với bệnh hen suyễn. Phân biệt bao gồm COPD và viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan. Tăng bạch cầu ái toan ở mũi được phát hiện với bệnh viêm mũi dị ứng nhưng không có giá trị chẩn đoán.

Các phản ứng thuốc.

Viêm mạch máu. Hội chứng Churg-Strauss (u hạt dị ứng)

Các bệnh ung thư như u lympho có tăng bạch cầu ái toan nhưng không có rối loạn dòng vô tính. tế bào mast hệ thống

Suy thượng thận: Bệnh Addison hoặc thiếu hụt tương đối cortisol

Bệnh tự miễn dịch.

Hội chứng tăng bạch cầu ái toanv ô căn:

Các biến thể tế bào lympho tế bào T (L-HES): Các vấn đề về da, tăng globulin máu đa dòng do tế bào T sản xuất IL-5 bất thường.

Các biến thể tăng sinh tủy (M-LES): Tăng B12 huyết thanh, tăng tryptase huyết thanh và gan hoặc lách to. Bất thường nhiễm sắc thể được gọi là phản ứng tổng hợp F1P1L1-PDGRFalpha. Hầu như chỉ xảy ra ở nam giới.

Gia đình: Nhiễm sắc thể thường chiếm ưu thế (5q 31–33).

Không xác định: Phạm vi từ lành tính đến phức tạp đến liên quan từng đợt Có thể có phù mạch từng đợt.

Chồng chéo: Tăng bạch cầu ái toan chỉ ảnh hưởng đến một cơ quan, chẳng hạn như viêm phổi mãn tính tăng bạch cầu ái toan và bệnh đường tiêu hóa tăng bạch cầu ái toan.

Liên quan: Tăng bạch cầu ái toan là do một bệnh thứ hai như viêm loét đại tràng, sacoit hoặc bệnh mạch máu collagen.

Bài viết cùng chuyên mục

Phân tích triệu chứng đau đầu để chẩn đoán và điều trị

Đau đầu thường được phân loại thành các loại nguyên phát và thứ phát với hệ thống phân loại quốc tế về rối loạn đau đầu, phiên bản thứ hai.

Đau bụng mạn tính (từng giai đoạn): đặc điểm từng bệnh lý cụ thể

Đau bụng mạn tính là đau tồn tại trong hơn sáu tháng và xảy ra không có bằng chứng của một rối loạn về thể chất cụ thể. Nó cũng không liên quan đến các chức năng của cơ thể (chẳng hạn như kinh nguyệt, nhu động ruột hoặc ăn uống), thuốc hoặc độc tố.

Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập

Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.

Khám lâm sàng: hướng dẫn thực hành thăm khám

Cần nâng cao sự ấn tượng về chức năng tâm thần cao hơn trong quá trình hỏi bệnh. Nếu phát hiện những bất thường liên quan khi thăm khám lâm sàng thường quy, tiến hành đánh giá chi tiết các hệ thống có liên quan.

Định hướng chẩn đoán khó thở

Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.

Đau đầu gối: phân tích triệu chứng

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân như chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Viêm da dị ứng (Eczema)

Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.

Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể

Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.

Định hướng chẩn đoán đau ngực từng cơn

Đau ngực từng cơn có thể là cơn đau thắt ngực do tim, cũng có thể do các rối loạn dạ dày thực quản, những rối loạn của cơ xương, cơn hen phế quản hoặc lo lắng.

Tiếng cọ màng ngoài tim: phân tích triệu chứng

Viêm màng ngoài tim cấp nói chung là một tình trạng lành tính, tự giới hạn và dễ điều trị, viêm có thể tạo ra phản ứng huyết thanh, sợi huyết hoặc mủ.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá chẩn đoán nguyên nhân

Giảm điểm glasgows thường phổ biến sau cơn co giật, nhưng nhớ rằng khởi phát cơn co giật có thể được làm dễ bởi nhiều nguyên nhân bao gồm hạ glucose máu, chấn thương đầu ± tụ máu nội sọ, hội chứng cai rượu, quá liều thuốc.

Cường giáp/Nhiễm độc giáp: phân tích triệu chứng

Trong cường giáp nặng, lo lắng, khả năng cảm xúc, suy nhược, không dung nạp nhiệt, giảm cân và tăng tiết mồ hôi là phổ biến.

Lách to: phân tích triệu chứng

Nhiều nguyên nhân gây lách to có thể được nhóm thành các loại sau: giải phẫu, huyết học, nhiễm trùng, miễn dịch, ung thư, thâm nhiễm và xung huyết.

Phân tích triệu chứng mệt mỏi để chẩn đoán và điều trị

Mệt mỏi có thể là do vấn đề y tế, bệnh tâm thần hoặc các yếu tố lối sống, trong một số trường hợp, nguyên nhân không bao giờ được xác định.

Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật

Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.

Rối loạn sắc tố: phân tích triệu chứng

Với một số rối loạn sắc tố, nguyên nhân có thể dễ dàng được xác định là do di truyền, do ánh nắng mặt trời, do thuốc, nhiễm trùng hoặc viêm. Trong một số trường hợp, nguyên nhân ít rõ ràng hơn.

Đau

Thuốc dạng thuốc phiện được chỉ định cho đau nặng mà các tác nhân kém hiệu lực hơn không thể làm giảm nhẹ đau.

Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.

Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý

Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.

Chảy máu sau mãn kinh: phân tích triệu chứng

Chảy máu âm đạo bất thường là một vấn đề ngoại trú phổ biến, xảy ra ở 10% phụ nữ trên 55 tuổi và chiếm 70% số lần khám phụ khoa trong những năm tiền mãn kinh và sau mãn kinh.

Tím tái: phân tích triệu chứng

Tím tái xuất hiện khi nồng độ hemoglobin khử trong các mô da vượt quá 4 g/dL, tím tái được phân loại là trung ương hoặc ngoại vi dựa trên sự bất thường cơ bản.

Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán

Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).

Mệt mỏi: đánh giá bổ sung thiếu máu

Đánh giá lại các triệu chứng và công thức máu toàn bộ sau khi bổ sung sắt và điều trị nguyên nhân nền. Chuyển bệnh nhân với giảm thể tích trung bình của hồng cầu và dự trữ sắt bình thường đến chuyên gia huyết học để đánh giá cho chẩn đoán thay thế.

Triệu chứng và dấu hiệu bệnh tim

Các triệu chứng khó thở, đau ngực, hồi hộp, choáng và ngất, phù, các dấu hiệu tím, xanh tái, khó thở nhanh, ran hai đáy phổi, mạch đập vùng trước tim.