Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

2023-04-25 11:49 AM

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng bạch cầu ái toan tăng cao. Nó xảy ra trong nhiều loại bệnh khác nhau, từ dị ứng đến nhiễm trùng đến ung thư đến các nguyên nhân vô căn. Những mức độ nghiêm trọng này từ tự giới hạn đến đe dọa tính mạng.

Tăng bạch cầu ái toan trong máu có thể được phân loại là nhẹ (350–1.500 bạch cầu ái toan/<L), trung bình (1.500–5.000 tế bào/<L) hoặc nặng (hơn 5.000 tế bào/<L).

Hội chứng tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng từ 1500 trở lên. Hội chứng tăng bạch cầu ái toan (HES) hiện được định nghĩa là số lượng bạch cầu ái toan trên 1500/<L mà không có bằng chứng rõ ràng về nguyên nhân thứ phát. Trước đây, định nghĩa yêu cầu phải có sự hiện diện của bạch cầu ái toan trong hơn 6 tháng và bằng chứng về tổn thương cơ quan đích.

Nguyên nhân

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan. Nghiên cứu gần đây đã tập trung vào lý do tại sao xảy ra tình trạng sản xuất quá nhiều bạch cầu ái toan bị điều hòa. Sự xâm nhập của bạch cầu ái toan và giải phóng các chất trung gian thường gây tổn thương cơ quan. Nói chung, nồng độ của bạch cầu ái toan trong các mô của vật chủ cao hơn nhiều so với trong máu ngoại vi, vì vậy phải theo dõi các tác động của cơ quan đích.

Nguyên nhân được chia thành nguyên phát, thứ phát và vô căn.

Các nguyên nhân thứ phát phổ biến nhất là dị ứng, nhiễm trùng và ung thư. Nhóm vô căn là một nhóm không đồng nhất được gọi là HES. Nó được chia thành sáu biến thể: dạng tăng sinh tủy, dạng tế bào lympho, gia đình, chồng chéo, liên kết và không xác định.

Đánh giá đặc điểm

Lịch sử du lịch, thuốc men, lịch sử gia đình và xem xét các hệ thống là đặc biệt quan trọng.

Bệnh nhân mắc HES có thể có các dấu hiệu thực thể liên quan đến da, phổi, tim, đường tiêu hóa và hệ thần kinh. Các vấn đề về da bao gồm chàm, đỏ da, mày đay tái phát và phù mạch. Các khiếu nại về phổi chính là ho và khó thở. Các vấn đề về đường tiêu hóa có thể gây đau bụng, sụt cân, nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Sự tham gia của tim dẫn đến hoại tử, sau đó là xơ hóa và có thể là nguyên nhân chính gây bệnh tật. Các biểu hiện thần kinh có thể bao gồm thuyên tắc não, bệnh não hoặc bệnh thần kinh ngoại vi.

Bởi vì tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi có thể lẻ tẻ, nên có thể cần nhiều hơn một CBC để xác minh mức độ nghiêm trọng.

Nếu nghi ngờ có tình trạng dị ứng, lấy phết mũi và đờm để tìm bạch cầu ái toan.

Nếu nghi ngờ có ký sinh trùng, xét nghiệm bắt đầu với ba mẫu phân để tìm trứng và ký sinh trùng. Nếu đây không phải là chẩn đoán, hãy xem xét huyết thanh học theo chỉ định, phân tích nước tiểu để tìm trứng sán máng và sinh thiết ruột non hoặc cơ để tìm bệnh giun xoắn.

Để đánh giá sự liên quan của cơ quan đích, lấy các chất hóa học trong máu, đặc biệt là men gan, creatine kinase, chức năng thận và troponin.

Điện tâm đồ, siêu âm tim và chụp X-quang ngực giúp sàng lọc các tổn thương về tim và phổi. CT scan ngực hoặc bụng có thể xác định khối u.

Sinh thiết tủy xương nên được thực hiện để đánh giá các rối loạn dòng vô tính.

Việc xác định chẩn đoán tăng bạch cầu ái toan là rất quan trọng vì việc điều trị và tiên lượng rất khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu chẩn đoán vẫn khó nắm bắt sau khi làm việc, hãy cân nhắc giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa về huyết học hoặc bệnh truyền nhiễm.

Chẩn đoán phân biệt

Tiên phát

Bao gồm bệnh bạch cầu cấp tính và rối loạn tủy mãn tính có bằng chứng về sự mở rộng dòng vô tính. Bệnh bạch cầu tăng bạch cầu ái toan cấp tính có bất thường nhiễm sắc thể 16 liên quan đến FAB M4. Các bệnh ung thư khác liên quan đến sự bất thường của interleukin 3 và 5.

Thứ phát

Ký sinh trùng xâm lấn mô: Tăng bạch cầu ái toan rất có thể xảy ra khi ấu trùng giun sán hoặc giun trưởng thành đang di chuyển trong các mô của vật chủ. Sàng lọc Strongyloides stercoralis, giun móc, giun chỉ và giun đũa chó. Động vật nguyên sinh đơn bào, chẳng hạn như Giardia lamblia và Entamoeba histolytica, không gây tăng bạch cầu ái toan. Tuy nhiên, hai trường hợp ngoại lệ đáng kể là Dientamoeba fragilis và Isospora belli. Xét nghiệm huyết thanh học có sẵn cho Trichinella, Wuchereria, Toxocara, Schistosoma và Echinococcus.

Nấm: Aspergillosis và coccidiomycosis.

Virus: Nhiễm virus gây giảm bạch cầu ái toan ngoại trừ các retrovirus. Sàng lọc HIV-1, virus hướng bạch huyết T ở người (HTLV-1), và đặc biệt là HTLV-2.

Rối loạn dị ứng. Viêm da dị ứng, hen suyễn và viêm mũi. Tăng bạch cầu ái toan trong cả máu và đờm xảy ra với bệnh hen suyễn. Phân biệt bao gồm COPD và viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan. Tăng bạch cầu ái toan ở mũi được phát hiện với bệnh viêm mũi dị ứng nhưng không có giá trị chẩn đoán.

Các phản ứng thuốc.

Viêm mạch máu. Hội chứng Churg-Strauss (u hạt dị ứng)

Các bệnh ung thư như u lympho có tăng bạch cầu ái toan nhưng không có rối loạn dòng vô tính. tế bào mast hệ thống

Suy thượng thận: Bệnh Addison hoặc thiếu hụt tương đối cortisol

Bệnh tự miễn dịch.

Hội chứng tăng bạch cầu ái toanv ô căn:

Các biến thể tế bào lympho tế bào T (L-HES): Các vấn đề về da, tăng globulin máu đa dòng do tế bào T sản xuất IL-5 bất thường.

Các biến thể tăng sinh tủy (M-LES): Tăng B12 huyết thanh, tăng tryptase huyết thanh và gan hoặc lách to. Bất thường nhiễm sắc thể được gọi là phản ứng tổng hợp F1P1L1-PDGRFalpha. Hầu như chỉ xảy ra ở nam giới.

Gia đình: Nhiễm sắc thể thường chiếm ưu thế (5q 31–33).

Không xác định: Phạm vi từ lành tính đến phức tạp đến liên quan từng đợt Có thể có phù mạch từng đợt.

Chồng chéo: Tăng bạch cầu ái toan chỉ ảnh hưởng đến một cơ quan, chẳng hạn như viêm phổi mãn tính tăng bạch cầu ái toan và bệnh đường tiêu hóa tăng bạch cầu ái toan.

Liên quan: Tăng bạch cầu ái toan là do một bệnh thứ hai như viêm loét đại tràng, sacoit hoặc bệnh mạch máu collagen.

Bài viết cùng chuyên mục

Yếu chi một bên: đánh giá đặc điểm khởi phát lâm sàng

Trong tất cả các trường hợp, tham khảo lời khuyên của các chuyên gia thần kinh và tìm hiểu thêm bằng cách tiến hành chọc dịch não tủy ± MRI nếu CT không tìm ra nguyên nhân.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.

Phosphatase kiềm tăng cao: phân tích triệu chứng

ALP huyết thanh chỉ nên được chỉ định nếu nghi ngờ có bệnh về xương hoặc gan. Kết quả ALP nên được so sánh với phạm vi bình thường phù hợp trên cơ sở tuổi tác và tiền sử lâm sàng.

Chứng hôi miệng: phân tích triệu chứng

Chứng hôi miệng đã bị kỳ thị, bệnh nhân hiếm khi tìm kiếm sự giúp đỡ và thường không nhận thức được vấn đề, mặc dù nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ và sự tự tin.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Đánh giá bệnh nhân: hướng dẫn thực hành

Những bệnh nhân bị bệnh cấp tính đòi hỏi cần được lượng giá một cách nhanh chóng theo các bước ABCDE với những trường hợp đe dọa tính mạng hoặc có sự xáo trộn lớn về sinh lý.

Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng

Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Chứng khó nuốt: phân tích triệu chứng

Rối loạn chuyển thức ăn qua cơ vòng thực quản trên gây các triệu chứng ở hầu họng, và rối loạn nhu động hoặc cản trở dòng thức ăn qua thực quản gây khó nuốt ở thực quản.

Dị vật và trầy xước giác mạc: phân tích triệu chứng

Các vật dẫn đến dị vật giác mạc và hoặc trầy xước bao gồm cát, bụi bẩn, lá cây và các vật liệu hữu cơ cũng như tiếp xúc với các vật liệu như phoi kim loại hoặc hạt thủy tinh.

Mất thính lực: phân tích triệu chứng

Mất thính lực có thể được chia thành ba loại nguyên nhân: mất thính lực dẫn truyền, mất thính lực thần kinh tiếp nhận và mất thính lực hỗn hợp.

Chẩn đoán bệnh lý: những xác suất và nguy cơ

Chẩn đoán khi xác suất xuất hiện được cho là đủ cao, và loại trừ chẩn đoán khi xác suất đủ thấp. Mức độ chắc chắn đòi hỏi phải dựa vào các yếu tố như hậu quả của sự bỏ sót các chẩn đoán đặc biệt, tác dụng phụ của điều trị và các nguy cơ của test chuyên sâu.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá chẩn đoán nguyên nhân

Giảm điểm glasgows thường phổ biến sau cơn co giật, nhưng nhớ rằng khởi phát cơn co giật có thể được làm dễ bởi nhiều nguyên nhân bao gồm hạ glucose máu, chấn thương đầu ± tụ máu nội sọ, hội chứng cai rượu, quá liều thuốc.

Thiếu máu: phân tích triệu chứng

Thiếu máu chỉ là một triệu chứng của bệnh chứ không phải bản thân bệnh. Bất cứ khi nào thiếu máu được tìm thấy, nguyên nhân phải được tìm kiếm.

Khối u ở vú: phân tích triệu chứng

Đánh giá khối u ở vú nên bắt đầu bằng việc hỏi bệnh sử đầy đủ và khám thực thể. Điều quan trọng là phải xác định nguy cơ mắc bệnh ung thư vú của bệnh nhân.

Vô kinh: phân tích triệu chứng

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng

Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.

Phát ban toàn thân cấp: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nhập viện cho bất kỳ các bệnh nhân có tình trạng đỏ da nhiều, đánh giá và cần tiến hành hội chẩn da liễu ngay. Điều trị sau đó dựa vào chấn đoán chính xác và được hướng dẫn bởi đánh giá của chuyên gia da liễu.

Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh

Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.

Ngã và rối loạn dáng đi ở người cao tuổi

Những thay đổi này, người lớn tuổi dễ mắc ngã khi bị thách thức bởi một sự vi phạm bổ sung cho bất kỳ hệ thống này

Rối loạn thăng bằng: các nguyên nhân cảm giác mất thăng bằng

Sự cân bằng đòi hỏi tín hiệu vào từ nhiều bộ phận cảm thụ cảm giác (thị giác, tiền đình, xúc giác, cảm giác bản thể). Giảm chức năng nhi ều hơn một trong các bộ phận này, dù rất nhỏ cũng có thể gây mất thăng bằng.

Đau đầu: đánh giá triệu chứng lâm sàng biểu hiện màng não

Nhận diện bệnh nhân viêm màng não do vi khuẩn là ưu tiên hàng đầu cho phép điều trị kháng sinh nhanh chóng để cứu sống bệnh nhân. Bệnh nhân có thể thiếu các biểu hiện kinh điển nhưng hầu hết các trường hợp sẽ có ít nhất một biểu hiện.

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng qua tiền sử bệnh lý

Sau khi yêu cầu bệnh nhân mô tả các triệu chứng hoặc vấn đề y tế khiến họ phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế, hãy bắt đầu khám phá mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh có thể tồn tại.

Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.

Định hướng chẩn đoán khó thở

Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.

Đi lại khó khăn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Nếu các vấn đề di chuyển là hậu quả của chóng mặt, đầu tiên hãy lượng giá các triệu chứng hạ huyết áp tư thế, sau khi thay đổi từ nằm sang tư thế đứng, đi kèm với cảm giác xây xẩm mặt mày/tiền ngất.