Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

2023-04-25 11:49 AM

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng bạch cầu ái toan tăng cao. Nó xảy ra trong nhiều loại bệnh khác nhau, từ dị ứng đến nhiễm trùng đến ung thư đến các nguyên nhân vô căn. Những mức độ nghiêm trọng này từ tự giới hạn đến đe dọa tính mạng.

Tăng bạch cầu ái toan trong máu có thể được phân loại là nhẹ (350–1.500 bạch cầu ái toan/<L), trung bình (1.500–5.000 tế bào/<L) hoặc nặng (hơn 5.000 tế bào/<L).

Hội chứng tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng từ 1500 trở lên. Hội chứng tăng bạch cầu ái toan (HES) hiện được định nghĩa là số lượng bạch cầu ái toan trên 1500/<L mà không có bằng chứng rõ ràng về nguyên nhân thứ phát. Trước đây, định nghĩa yêu cầu phải có sự hiện diện của bạch cầu ái toan trong hơn 6 tháng và bằng chứng về tổn thương cơ quan đích.

Nguyên nhân

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan. Nghiên cứu gần đây đã tập trung vào lý do tại sao xảy ra tình trạng sản xuất quá nhiều bạch cầu ái toan bị điều hòa. Sự xâm nhập của bạch cầu ái toan và giải phóng các chất trung gian thường gây tổn thương cơ quan. Nói chung, nồng độ của bạch cầu ái toan trong các mô của vật chủ cao hơn nhiều so với trong máu ngoại vi, vì vậy phải theo dõi các tác động của cơ quan đích.

Nguyên nhân được chia thành nguyên phát, thứ phát và vô căn.

Các nguyên nhân thứ phát phổ biến nhất là dị ứng, nhiễm trùng và ung thư. Nhóm vô căn là một nhóm không đồng nhất được gọi là HES. Nó được chia thành sáu biến thể: dạng tăng sinh tủy, dạng tế bào lympho, gia đình, chồng chéo, liên kết và không xác định.

Đánh giá đặc điểm

Lịch sử du lịch, thuốc men, lịch sử gia đình và xem xét các hệ thống là đặc biệt quan trọng.

Bệnh nhân mắc HES có thể có các dấu hiệu thực thể liên quan đến da, phổi, tim, đường tiêu hóa và hệ thần kinh. Các vấn đề về da bao gồm chàm, đỏ da, mày đay tái phát và phù mạch. Các khiếu nại về phổi chính là ho và khó thở. Các vấn đề về đường tiêu hóa có thể gây đau bụng, sụt cân, nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Sự tham gia của tim dẫn đến hoại tử, sau đó là xơ hóa và có thể là nguyên nhân chính gây bệnh tật. Các biểu hiện thần kinh có thể bao gồm thuyên tắc não, bệnh não hoặc bệnh thần kinh ngoại vi.

Bởi vì tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi có thể lẻ tẻ, nên có thể cần nhiều hơn một CBC để xác minh mức độ nghiêm trọng.

Nếu nghi ngờ có tình trạng dị ứng, lấy phết mũi và đờm để tìm bạch cầu ái toan.

Nếu nghi ngờ có ký sinh trùng, xét nghiệm bắt đầu với ba mẫu phân để tìm trứng và ký sinh trùng. Nếu đây không phải là chẩn đoán, hãy xem xét huyết thanh học theo chỉ định, phân tích nước tiểu để tìm trứng sán máng và sinh thiết ruột non hoặc cơ để tìm bệnh giun xoắn.

Để đánh giá sự liên quan của cơ quan đích, lấy các chất hóa học trong máu, đặc biệt là men gan, creatine kinase, chức năng thận và troponin.

Điện tâm đồ, siêu âm tim và chụp X-quang ngực giúp sàng lọc các tổn thương về tim và phổi. CT scan ngực hoặc bụng có thể xác định khối u.

Sinh thiết tủy xương nên được thực hiện để đánh giá các rối loạn dòng vô tính.

Việc xác định chẩn đoán tăng bạch cầu ái toan là rất quan trọng vì việc điều trị và tiên lượng rất khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu chẩn đoán vẫn khó nắm bắt sau khi làm việc, hãy cân nhắc giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa về huyết học hoặc bệnh truyền nhiễm.

Chẩn đoán phân biệt

Tiên phát

Bao gồm bệnh bạch cầu cấp tính và rối loạn tủy mãn tính có bằng chứng về sự mở rộng dòng vô tính. Bệnh bạch cầu tăng bạch cầu ái toan cấp tính có bất thường nhiễm sắc thể 16 liên quan đến FAB M4. Các bệnh ung thư khác liên quan đến sự bất thường của interleukin 3 và 5.

Thứ phát

Ký sinh trùng xâm lấn mô: Tăng bạch cầu ái toan rất có thể xảy ra khi ấu trùng giun sán hoặc giun trưởng thành đang di chuyển trong các mô của vật chủ. Sàng lọc Strongyloides stercoralis, giun móc, giun chỉ và giun đũa chó. Động vật nguyên sinh đơn bào, chẳng hạn như Giardia lamblia và Entamoeba histolytica, không gây tăng bạch cầu ái toan. Tuy nhiên, hai trường hợp ngoại lệ đáng kể là Dientamoeba fragilis và Isospora belli. Xét nghiệm huyết thanh học có sẵn cho Trichinella, Wuchereria, Toxocara, Schistosoma và Echinococcus.

Nấm: Aspergillosis và coccidiomycosis.

Virus: Nhiễm virus gây giảm bạch cầu ái toan ngoại trừ các retrovirus. Sàng lọc HIV-1, virus hướng bạch huyết T ở người (HTLV-1), và đặc biệt là HTLV-2.

Rối loạn dị ứng. Viêm da dị ứng, hen suyễn và viêm mũi. Tăng bạch cầu ái toan trong cả máu và đờm xảy ra với bệnh hen suyễn. Phân biệt bao gồm COPD và viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan. Tăng bạch cầu ái toan ở mũi được phát hiện với bệnh viêm mũi dị ứng nhưng không có giá trị chẩn đoán.

Các phản ứng thuốc.

Viêm mạch máu. Hội chứng Churg-Strauss (u hạt dị ứng)

Các bệnh ung thư như u lympho có tăng bạch cầu ái toan nhưng không có rối loạn dòng vô tính. tế bào mast hệ thống

Suy thượng thận: Bệnh Addison hoặc thiếu hụt tương đối cortisol

Bệnh tự miễn dịch.

Hội chứng tăng bạch cầu ái toanv ô căn:

Các biến thể tế bào lympho tế bào T (L-HES): Các vấn đề về da, tăng globulin máu đa dòng do tế bào T sản xuất IL-5 bất thường.

Các biến thể tăng sinh tủy (M-LES): Tăng B12 huyết thanh, tăng tryptase huyết thanh và gan hoặc lách to. Bất thường nhiễm sắc thể được gọi là phản ứng tổng hợp F1P1L1-PDGRFalpha. Hầu như chỉ xảy ra ở nam giới.

Gia đình: Nhiễm sắc thể thường chiếm ưu thế (5q 31–33).

Không xác định: Phạm vi từ lành tính đến phức tạp đến liên quan từng đợt Có thể có phù mạch từng đợt.

Chồng chéo: Tăng bạch cầu ái toan chỉ ảnh hưởng đến một cơ quan, chẳng hạn như viêm phổi mãn tính tăng bạch cầu ái toan và bệnh đường tiêu hóa tăng bạch cầu ái toan.

Liên quan: Tăng bạch cầu ái toan là do một bệnh thứ hai như viêm loét đại tràng, sacoit hoặc bệnh mạch máu collagen.

Bài viết cùng chuyên mục

Phân tích tình trạng té ngã để chẩn đoán và điều trị

Hầu hết xét nghiệm máu đều có giá trị thấp và nên được thực hiện để xác nhận nghi ngờ, điện tâm đồ rất hữu ích ở người cao tuổi để loại trừ bệnh tim.

Phì đại tuyến vú ở nam giới: phân tích triệu chứng

Vú nam bao gồm một lượng tối thiểu các mô mỡ và tuyến. Tỷ lệ estrogen-testosterone bị thay đổi ở nam giới có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới, hoặc sự tăng sinh của mô tuyến vú.

Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.

Đái máu với những điều thiết yếu

Khi không có triệu chứng nào khác, đái máu đại thể có thể có thể chỉ điểm nhiều hơn về khối u, nhưng cũng cần phân biệt với sỏi, các bệnh lý thận tiểu cầu và bệnh thận đa nang.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Đau thắt lưng: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của cơn đau là không đặc hiệu ở phần lớn những người bị đau thắt lưng cấp tính; vấn đề nghiêm trọng là rất hiếm, thường tự giới hạn, nhưng chẩn đoán phải loại trừ các nguyên nhân hiếm gặp.

Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng

Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức. 

Mất ý thức thoáng qua: đánh giá các vấn đề tuần hoàn hô hấp

Bằng chứng trên điện tâm đồ của thiếu máu cơ tim cấp gợi ý rối loạn nhịp thứ phát do thiếu máu; ví dụ nhịp nhanh thất, ngất liên quan đến thiếu máu cơ tim. Thảo luận ngay với bác sĩ tim mạch nếu bất kỳ đặc điểm nào ở trên hiện diện.

Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập

Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.

Vô kinh: phân tích triệu chứng

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể

Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.

Định hướng chẩn đoán nôn ra máu

Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.

Đa hồng cầu: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh đa hồng cầu có liên quan đến tình trạng thiếu oxy, nên cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng tình trạng hô hấp.

Nhìn đôi: phân tích triệu chứng

Nhìn đôi xảy ra khi cảnh trước mắt dưới dạng hai hình ảnh khác nhau, quá trình lập bản đồ bình thường không thể xảy ra và bộ não cảm nhận được hai hình ảnh chồng lên nhau.

Brain natriuretic peptide: phân tích triệu chứng

Brain natriuretic peptide cung cấp một cách để chẩn đoán và quản lý điều trị suy tim sung huyết và một loạt các bệnh khác có ảnh hưởng thứ phát đến tim.

Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể

Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.

Định hướng chẩn đoán đau ngực cấp

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi.

Rong kinh: phân tích triệu chứng

Rong kinh được định nghĩa là lượng máu kinh nguyệt bị mất nhiều hơn 80 ml, xảy ra đều đặn hoặc kéo dài ≥7 ngày. việc đánh giá lượng máu mất có tiện ích hạn chế.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Viêm da dị ứng (Eczema)

Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

Suy dinh dưỡng và yếu đuối ở người cao tuổi

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và X quang hữu ích cho các bệnh nhân có giảm cân bao gồm máu toàn phần, chất huyết thanh bao gồm glucose, TSH, creatinine, canxi

Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng

Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.

Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.

Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo

Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.