Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

2023-04-25 11:49 AM

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng bạch cầu ái toan tăng cao. Nó xảy ra trong nhiều loại bệnh khác nhau, từ dị ứng đến nhiễm trùng đến ung thư đến các nguyên nhân vô căn. Những mức độ nghiêm trọng này từ tự giới hạn đến đe dọa tính mạng.

Tăng bạch cầu ái toan trong máu có thể được phân loại là nhẹ (350–1.500 bạch cầu ái toan/<L), trung bình (1.500–5.000 tế bào/<L) hoặc nặng (hơn 5.000 tế bào/<L).

Hội chứng tăng bạch cầu ái toan đề cập đến số lượng từ 1500 trở lên. Hội chứng tăng bạch cầu ái toan (HES) hiện được định nghĩa là số lượng bạch cầu ái toan trên 1500/<L mà không có bằng chứng rõ ràng về nguyên nhân thứ phát. Trước đây, định nghĩa yêu cầu phải có sự hiện diện của bạch cầu ái toan trong hơn 6 tháng và bằng chứng về tổn thương cơ quan đích.

Nguyên nhân

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan. Nghiên cứu gần đây đã tập trung vào lý do tại sao xảy ra tình trạng sản xuất quá nhiều bạch cầu ái toan bị điều hòa. Sự xâm nhập của bạch cầu ái toan và giải phóng các chất trung gian thường gây tổn thương cơ quan. Nói chung, nồng độ của bạch cầu ái toan trong các mô của vật chủ cao hơn nhiều so với trong máu ngoại vi, vì vậy phải theo dõi các tác động của cơ quan đích.

Nguyên nhân được chia thành nguyên phát, thứ phát và vô căn.

Các nguyên nhân thứ phát phổ biến nhất là dị ứng, nhiễm trùng và ung thư. Nhóm vô căn là một nhóm không đồng nhất được gọi là HES. Nó được chia thành sáu biến thể: dạng tăng sinh tủy, dạng tế bào lympho, gia đình, chồng chéo, liên kết và không xác định.

Đánh giá đặc điểm

Lịch sử du lịch, thuốc men, lịch sử gia đình và xem xét các hệ thống là đặc biệt quan trọng.

Bệnh nhân mắc HES có thể có các dấu hiệu thực thể liên quan đến da, phổi, tim, đường tiêu hóa và hệ thần kinh. Các vấn đề về da bao gồm chàm, đỏ da, mày đay tái phát và phù mạch. Các khiếu nại về phổi chính là ho và khó thở. Các vấn đề về đường tiêu hóa có thể gây đau bụng, sụt cân, nôn mửa hoặc tiêu chảy.

Sự tham gia của tim dẫn đến hoại tử, sau đó là xơ hóa và có thể là nguyên nhân chính gây bệnh tật. Các biểu hiện thần kinh có thể bao gồm thuyên tắc não, bệnh não hoặc bệnh thần kinh ngoại vi.

Bởi vì tăng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi có thể lẻ tẻ, nên có thể cần nhiều hơn một CBC để xác minh mức độ nghiêm trọng.

Nếu nghi ngờ có tình trạng dị ứng, lấy phết mũi và đờm để tìm bạch cầu ái toan.

Nếu nghi ngờ có ký sinh trùng, xét nghiệm bắt đầu với ba mẫu phân để tìm trứng và ký sinh trùng. Nếu đây không phải là chẩn đoán, hãy xem xét huyết thanh học theo chỉ định, phân tích nước tiểu để tìm trứng sán máng và sinh thiết ruột non hoặc cơ để tìm bệnh giun xoắn.

Để đánh giá sự liên quan của cơ quan đích, lấy các chất hóa học trong máu, đặc biệt là men gan, creatine kinase, chức năng thận và troponin.

Điện tâm đồ, siêu âm tim và chụp X-quang ngực giúp sàng lọc các tổn thương về tim và phổi. CT scan ngực hoặc bụng có thể xác định khối u.

Sinh thiết tủy xương nên được thực hiện để đánh giá các rối loạn dòng vô tính.

Việc xác định chẩn đoán tăng bạch cầu ái toan là rất quan trọng vì việc điều trị và tiên lượng rất khác nhau, tùy thuộc vào nguyên nhân. Nếu chẩn đoán vẫn khó nắm bắt sau khi làm việc, hãy cân nhắc giới thiệu đến bác sĩ chuyên khoa về huyết học hoặc bệnh truyền nhiễm.

Chẩn đoán phân biệt

Tiên phát

Bao gồm bệnh bạch cầu cấp tính và rối loạn tủy mãn tính có bằng chứng về sự mở rộng dòng vô tính. Bệnh bạch cầu tăng bạch cầu ái toan cấp tính có bất thường nhiễm sắc thể 16 liên quan đến FAB M4. Các bệnh ung thư khác liên quan đến sự bất thường của interleukin 3 và 5.

Thứ phát

Ký sinh trùng xâm lấn mô: Tăng bạch cầu ái toan rất có thể xảy ra khi ấu trùng giun sán hoặc giun trưởng thành đang di chuyển trong các mô của vật chủ. Sàng lọc Strongyloides stercoralis, giun móc, giun chỉ và giun đũa chó. Động vật nguyên sinh đơn bào, chẳng hạn như Giardia lamblia và Entamoeba histolytica, không gây tăng bạch cầu ái toan. Tuy nhiên, hai trường hợp ngoại lệ đáng kể là Dientamoeba fragilis và Isospora belli. Xét nghiệm huyết thanh học có sẵn cho Trichinella, Wuchereria, Toxocara, Schistosoma và Echinococcus.

Nấm: Aspergillosis và coccidiomycosis.

Virus: Nhiễm virus gây giảm bạch cầu ái toan ngoại trừ các retrovirus. Sàng lọc HIV-1, virus hướng bạch huyết T ở người (HTLV-1), và đặc biệt là HTLV-2.

Rối loạn dị ứng. Viêm da dị ứng, hen suyễn và viêm mũi. Tăng bạch cầu ái toan trong cả máu và đờm xảy ra với bệnh hen suyễn. Phân biệt bao gồm COPD và viêm phế quản tăng bạch cầu ái toan. Tăng bạch cầu ái toan ở mũi được phát hiện với bệnh viêm mũi dị ứng nhưng không có giá trị chẩn đoán.

Các phản ứng thuốc.

Viêm mạch máu. Hội chứng Churg-Strauss (u hạt dị ứng)

Các bệnh ung thư như u lympho có tăng bạch cầu ái toan nhưng không có rối loạn dòng vô tính. tế bào mast hệ thống

Suy thượng thận: Bệnh Addison hoặc thiếu hụt tương đối cortisol

Bệnh tự miễn dịch.

Hội chứng tăng bạch cầu ái toanv ô căn:

Các biến thể tế bào lympho tế bào T (L-HES): Các vấn đề về da, tăng globulin máu đa dòng do tế bào T sản xuất IL-5 bất thường.

Các biến thể tăng sinh tủy (M-LES): Tăng B12 huyết thanh, tăng tryptase huyết thanh và gan hoặc lách to. Bất thường nhiễm sắc thể được gọi là phản ứng tổng hợp F1P1L1-PDGRFalpha. Hầu như chỉ xảy ra ở nam giới.

Gia đình: Nhiễm sắc thể thường chiếm ưu thế (5q 31–33).

Không xác định: Phạm vi từ lành tính đến phức tạp đến liên quan từng đợt Có thể có phù mạch từng đợt.

Chồng chéo: Tăng bạch cầu ái toan chỉ ảnh hưởng đến một cơ quan, chẳng hạn như viêm phổi mãn tính tăng bạch cầu ái toan và bệnh đường tiêu hóa tăng bạch cầu ái toan.

Liên quan: Tăng bạch cầu ái toan là do một bệnh thứ hai như viêm loét đại tràng, sacoit hoặc bệnh mạch máu collagen.

Bài viết cùng chuyên mục

Đa hồng cầu: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh đa hồng cầu có liên quan đến tình trạng thiếu oxy, nên cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng tình trạng hô hấp.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Phù hai chi dưới (chân)

Manh mối cho thấy DVT bao gồm tiền sử ung thư, cố định chi gần đây, hoặc giam ngủ ít nhất là 3 ngày sau phẫu thuật lớn, Tìm kiếm cho cách giải thích khác

Thiếu máu trong bệnh mạn tính

Tình trạng giảm erythropoietin ít khi là nguyên nhân quan trọng gây sản xuất hồng cầu dưới mức từ trong suy thận, khi đó erythropoietin giảm là một quy luật.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.

Đau đầu: đánh giá triệu chứng lâm sàng biểu hiện màng não

Nhận diện bệnh nhân viêm màng não do vi khuẩn là ưu tiên hàng đầu cho phép điều trị kháng sinh nhanh chóng để cứu sống bệnh nhân. Bệnh nhân có thể thiếu các biểu hiện kinh điển nhưng hầu hết các trường hợp sẽ có ít nhất một biểu hiện.

Mất thăng bằng: choáng mặt mất vững

Nhiều yếu tố góp phần gây mất thăng bằng, đặc biệt ở người già, bao gồm yếu chi, bệnh lý thần kinh cảm giác, tổn thương cảm giác bản thể, bệnh khớp, bệnh lý tổn thương thị giác và mất tự tin.

Ngất: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Ngất có thể được phân loại bằng cách sử dụng các hệ thống khác nhau từ các tình trạng ác tính và lành tính đến các tình trạng do tim và không do tim.

Lesovir: thuốc điều trị nhiễm virus viêm gan C mạn tính

Lesovir được chỉ định điều trị cho những bệnh nhân nhiễm virus viêm gan C mạn tính genotype 1, 4, 5 hoặc 6. Liều khuyến cáo của Lesovir là 1 viên, uống 1 lần/ngày cùng hoặc không cùng với thức ăn.

Chảy máu cam: phân tích triệu chứng

Chảy máu cam là kết quả của sự tương tác của các yếu tố gây tổn thương lớp niêm mạc và thành mạch, một số là cục bộ, một số là hệ thống và một số là sự kết hợp của cả hai.

Chứng hôi miệng: phân tích triệu chứng

Chứng hôi miệng đã bị kỳ thị, bệnh nhân hiếm khi tìm kiếm sự giúp đỡ và thường không nhận thức được vấn đề, mặc dù nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ và sự tự tin.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Nguyên tắc quản lý đau

Đối với đau liên tục, giảm đau kéo dài cũng có thể được đưa ra xung quanh thời gian với một loại thuốc tác dụng ngắn khi cần thiết để đột phá với đau đớn.

Shock: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Nhiều biểu hiện có thể có biến chứng shock nhưng ở đây, shock được coi như là biểu hiện được phát hiện đầu tiên trong theo dõi thường ngày hoặc thăm khám có trọng tâm ở những bệnh nhân nặng hoặc không rõ ràng.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý

Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.

Hiệu giá kháng thể kháng nhân (ANA) cao: phân tích triệu chứng

Kháng thể kháng nhân (ANA) được tạo ra ở những bệnh nhân mắc bệnh mô liên kết tự miễn dịch chủ yếu thuộc nhóm immunoglobulin G và thường có mặt ở mức độ cao hơn.

Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật

Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.

Suy tim sung huyết: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của suy tim khác nhau tùy thuộc vào chức năng thất trái (phân suất tống máu thất trái giảm hoặc bảo tồn), bên trái hoặc bên phải, hoặc cấp tính hoặc mãn tính.

Xét nghiệm Covid-19: hướng dẫn thu thập và xử lý bệnh phẩm

Đối với xét nghiệm chẩn đoán ban đầu với các trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 hiện tại, khuyến nghị nên thu thập và xét nghiệm bệnh phẩm đường hô hấp trên.

Sưng khớp: đánh giá các triệu chứng và nguyên nhân

Ở bệnh nhân trẻ tuổi không có tiền sử chấn thương, đã loại trừ được viêm khớp nhiễm khuẩn, sự xuất hiện của bất cứ triệu chứng nào sau đây là dấu hiệu gợi ý cao của viêm khớp phản ứng.

Khó thở cấp tính: các nguyên nhân quan trọng

Khó thở cấp được định nghĩa khi khó thở mới khởi phát hoặc trở nặng đột ngột trong 2 tuần trở lại. Khi có giảm oxy máu nghiêm trọng, tăng CO2 máu, thở dốc hoặc giảm điểm glasgow thì có thể báo hiệu những bệnh lý gây nguy hiểm đến tính mạng.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Ho cấp tính, ho dai dẳng và mãn tính

Ở người lớn khỏe mạnh, chứng ho cấp tính hầu hết là do nhiễm trùng đường hô hấp do virus. Các tính năng khác của nhiễm trùng như sốt, nghẹt mũi, đau họng và giúp xác định chẩn đoán.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.