- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Loét áp lực do tỳ đè
Loét áp lực do tỳ đè
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Yếu tố cần thiết của chẩn đoán
Kiểm tra nguy cơ bệnh nhân nhập viện và hàng ngày sau đó.
Loét áp lực nên được mô tả bởi một trong sáu giai đoạn:
Sung huyết (giai đoạn I).
Mở rộng thông qua lớp biểu bì (giai đoạn II).
Da mất độ dày tối đa (giai đoạn III).
Vết thương đủ sâu với phần mở rộng vào cơ, xương, hay các cấu trúc hỗ trợ (giai đoạn IV).
Loét hoại tử.
Tổn thương mô sâu bị nghi ngờ là một vùng da bị đổi màu hoặc phồng rộp.
Nhận định chung
Phần lớn các vết loét áp lực tỳ đè phát triển trong thời gian nằm viện do một bệnh cấp tính. Tỷ lệ sự cố này khoảng từ 3% đến 30% và thay đổi tùy theo đặc điểm bệnh nhân. Các yếu tố nguy cơ chính đối với loét áp lực là bất động. Yếu tố nguy cơ góp phần khác bao gồm giảm nhận thức giác quan, độ ẩm (tiểu không tự chủ và phân), tình trạng dinh dưỡng kém, ma sát và lực cắt.
Bảng điều chỉnh bổ sung thêm hai giai đoạn với bốn giai đoạn loét áp lực ban đầu: tổn thương mô sâu và đường hầm bị nghi ngờ. Loét trong đó được bao phủ (màu vàng, nâu, xám, xanh hoặc màu nâu) và / hoặc loét hoại tử (nâu hoặc đen) được coi là đường hầm. Tổn thương mô sâu bị nghi ngờ là một vùng da còn nguyên vẹn màu tím hoặc màu hạt dẻ đổi màu hoặc khối chứa đầy máu. Khu vực này có thể đau đớn, xâm lấn mô lân cận.
Một số công cụ đánh giá rủi ro được sử dụng để đánh giá nguy cơ loét áp lực. Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực.
Phòng ngừa
Sử dụng các bề mặt hỗ trợ (bao gồm nệm, giường và đệm), tái định vị bệnh nhân, tối ưu hóa tình trạng dinh dưỡng và giữ ẩm da xương cùng là chiến lược đã được chứng minh là làm giảm viêm loét áp lực. Hãy dùng cho bệnh nhân nguy cơ vừa phải đến bệnh nhân có nguy cơ cao, nệm hoặc lớp phủ làm giảm áp lực mô bên dưới một tấm nệm tiêu chuẩn.
Đánh giá
Đánh giá loét áp lực nên bao gồm yếu tố nguy cơ và mục tiêu chăm sóc, giai đoạn vết thương, kích thước, độ sâu, có hay không có dịch tiết, loại dịch rỉ, sự xuất hiện của giường vết thương, và theo dõi nhiễm trùng, hoặc viêm mô tế bào. Khi tiến độ chữa lành kém hoặc loét áp lực không điển hình, sinh thiết phải được thực hiện để loại trừ bệnh ác tính hoặc các tổn thương khác ít gặp hơn như viêm da mủ.
Điều trị
Điều trị là nhằm mục đích hướng tới loại bỏ các mảnh vụn hoại tử và duy trì vết thương ẩm sẽ thúc đẩy chữa lành và hình thành mô hạt. Các loại thuốc được khuyến nghị phụ thuộc vào vị trí và độ sâu của vết thương, mô hoại tử hoặc không gian chết, và số lượng dịch tiết. Thiết bị giảm áp lực (ví dụ như giường, không khí - chất lỏng) có liên quan đến tỷ lệ chữa bệnh được cải thiện. Mặc dù tình trạng dinh dưỡng kém là một yếu tố nguy cơ cho sự phát triển của loét áp lực, kết quả thử nghiệm của việc bổ sung dinh dưỡng trong điều trị loét áp lực đã gây thất vọng.
Các nhà cung cấp có thể dễ dàng bị choáng ngợp bởi giới thiệu các sản phẩm có sẵn để điều trị thành lập loét áp lực. Hầu hết cần chỉ định từ một nhóm chuyên gia chăm sóc vết thương để lựa chọn một dòng sản phẩm chăm sóc vết thương hợp lý và có hướng dẫn đơn giản. Bệnh nhân bị bệnh giai đoạn cuối nhận chăm sóc giảm nhẹ, điều trị thích hợp có thể được chuyển đến trạng thái thoải mái (bao gồm giảm thiểu tiết dịch thay băng và mùi) hơn là những nỗ lực hướng tới chữa bệnh.
Các biến chứng
Loét áp lực có liên quan đến tỷ lệ tử vong tăng lên, mặc dù quan hệ nhân quả chưa được chứng minh. Các biến chứng bao gồm đau, viêm mô tế bào, viêm tủy xương, nhiễm trùng hệ thống, và kéo dài thời gian nằm viện.
Bài viết cùng chuyên mục
Yếu chi: phân tích các đặc điểm lâm sàng
Nếu biểu hiện hiện tại của yếu chi chỉ giới hạn ở một bên của cơ thể thì đánh giá như yếu chi một bên. Mặt khác, tiếp tục theo các cách thức chẩn đoán hiện tại thậm chí nếu các triệu chứng không đối xứng rõ ràng.
Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp
Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.
Chiến lược sử dụng thuốc giảm đau
Nếu cơn đau không thể kiểm soát mà không có tác dụng phụ khó chịu của thuốc, các bác sĩ nên xem xét sử dụng liều thấp hơn của nhiều loại thuốc, được thực hiện thường cho đau thần kinh
Tiết dịch niệu đạo: phân tích triệu chứng
Tiết dịch niệu đạo có thể nhiều hoặc ít, trong, hơi vàng hoặc trắng, có mủ, mủ nhầy hoặc huyết thanh, nâu, xanh lá cây hoặc có máu, mủ chảy nước hoặc mủ đặc.
Ho ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng
Lượng máu chảy khó xác định chính xác trên lâm sàng nhưng có thể ước lượng thể tích và tỷ lệ máu mất bằng cách quan sát trực tiếp lượng máu ho ra với một vật chứa có chia độ. Nguy cơ chủ yếu là ngạt do ngập lụt phế nang hoặc tắc nghẽn đường thở.
Suy giảm trí nhớ: phân tích triệu chứng
Trí nhớ là một quá trình nhận thức phức tạp, bao gồm cả hai khía cạnh có ý thức và vô thức của sự hồi tưởng, có thể được chia thành bốn loại.
Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng
Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.
Tim to: phân tích triệu chứng
Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.
Tương quan bệnh học lâm sàng về dinh dưỡng
Có vô số sự thiếu hụt vitamin và nguyên tố vi lượng, và việc mô tả chúng nằm ngoài phạm vi, tuy nhiên, có một số điều đáng xem xét.
Phù chân: đánh giá suy thận và chức năng thận
Xác định và điều trị những nguyên nhân, theo dõi chức năng thận và thảo luận với đội chuyên khoa thận nếu như có bất kỳ sự tụt giảm mức lọc cầu thận thêm nữa.
Tiếp cận chẩn đoán bệnh nhân bị bệnh nặng
Việc tiếp cận hầu hết, nếu không phải tất cả, bệnh nhân trong tình huống cấp tính, trước tiên phải xác định không bị ngừng tim phổi và không có xáo trộn lớn các dấu hiệu sinh tồn.
Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo
Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.
Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng
Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.
Định hướng chẩn đoán tiêu chảy
Tiêu chảy cấp dưới hai tuần thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh đầu tiên của bệnh lý ruột viêm, tiêu chảy mạn tính có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng.
Yếu chi một bên: đánh giá đặc điểm khởi phát lâm sàng
Trong tất cả các trường hợp, tham khảo lời khuyên của các chuyên gia thần kinh và tìm hiểu thêm bằng cách tiến hành chọc dịch não tủy ± MRI nếu CT không tìm ra nguyên nhân.
Đau bắp chân: phân tích triệu chứng
Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.
Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng
Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.
Đau thượng vị: phân tích triệu chứng
Các triệu chứng phổ biến là đầy hơi và nhanh no, tuy nhiên, các triệu chứng chồng chéo khiến chẩn đoán trở nên khó khăn và nguyên nhân xác định không được thiết lập.
Tiếng thổi tâm trương: phân tích triệu chứng khi nghe tim
Tiếng thổi tâm trương thường do hẹp van hai lá hoặc van ba lá hoặc hở van động mạch chủ hoặc van động mạch phổi, tiếng thổi tâm trương thường không được coi là bệnh lý.
Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung
Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.
Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân
Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.
Kỹ năng khám sức khỏe trên lâm sàng
Mặc dù bác sỹ không sử dụng tất cả các kỹ thuật nhìn sờ gõ nghe cho mọi hệ cơ quan, nên nghĩ đến bốn kỹ năng trước khi chuyển sang lĩnh vực tiếp theo được đánh giá.
Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán
Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).
Giảm cân ngoài ý muốn: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị
Các vấn đề gây ra giảm cân thông qua một hoặc nhiều cơ chế, lượng calo hấp thụ không đủ, nhu cầu trao đổi chất quá mức hoặc mất chất dinh dưỡng qua nước tiểu hoặc phân.
Lú lẫn mê sảng: đánh giá khi có tổn thương
Khi không chỉ định chụp hình ảnh não, có thể duy trì các biện pháp điều trị trong vài ngày. CT sọ não có thể được chỉ định để loại trừ xuất huyết dưới nhện và những bất thường cấu trúc khác nếu bệnh nhân thất bại điểu trị hoặc nặng hơn.
