Rối loạn sắc tố da (nốt ruồi, bớt, tàn nhang) lành tính

2015-01-10 08:20 AM
Tàn nhang và nốt ruồi son là các đốm nâu phẳng. Tàn nhang đầu tiên xuất hiện ở trẻ nhỏ, khi tiếp xúc với tia cực tím, và mờ dần với sự chấm dứt của ánh nắng mặt trời

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nốt ruồi

Nói chung, nốt ruồi là lành tính và nhỏ (< 6 mm). Tổn thương có biên giới được xác định rõ và một màu đơn sắc tố từ màu be hoặc màu hồng đến màu nâu sẫm. Việc kiểm tra phải được ưu tiên hơn về lịch sử.

Nốt ruồi có một lịch sử tự nhiên bình thường. Trong thập kỷ đầu tiên của bệnh nhân về cuộc sống, nốt ruồi thường xuất hiện bằng phẳng, nhỏ, tổn thương màu nâu. Họ được gọi là nevi nối vì các tế bào nevus ở ngã ba của lớp biểu bì và hạ bì. Trong 2 thập kỷ tiếp theo, các nốt ruồi phát triển về kích thước và thường trở nên lớn lên, phản ánh sự xuất hiện của một thành phần da, tạo ra hợp chất nevi. Nốt ruồi có thể bị thâm và phát triển trong thời kỳ mang thai. Khi bệnh nhân 70 – 80 tuổi, nốt ruồi có thể trắng, hầu hết các nốt ruồi đã mất đi phần nối và có màu tối. Ở mỗi giai đoạn của cuộc sống, nốt ruồi bình thường cũng phân định, đối xứng, và thống nhất đường viền và màu sắc.

Nốt ruồi không điển hình

Thuật ngữ "nevus không điển hình" hay "nốt ruồi không điển hình" đã thay thế "nevus loạn sản." Việc chẩn đoán nốt ruồi không điển hình được thực hiện trên lâm sàng và mô học, nốt ruồi nên được loại bỏ chỉ khi họ đang bị nghi ngờ là khối u ác tính. Trên lâm sàng, các nốt ruồi lớn (> 6 mm đường kính), với biên giới bất thường không rõ ràng và sắc tố phân bố không đều. Người ta ước tính rằng khoảng 5 - 10% dân da trắng có một hoặc nevi không điển hình. Các nghiên cứu đã xác định nguy cơ gia tăng của khối u ác tính trong các quần thể sau: bệnh nhân có từ 50 nevi và ít nhất một nốt ruồi 8 mm hay lớn hơn, và bệnh nhân có một vài đến nhiều nốt ruồi chắc chắn không điển hình. Những bệnh nhân này xứng đáng được giáo dục và thường xuyên (thường là 6 - 12 tháng) theo dõi. Sắc tộc với khối u ác tính gia đình (nhiều nevi không điển hình và một lịch sử gia đình) đáng chú ý gần gũi hơn, như nguy cơ phát triển các khối u ác duy nhất hoặc thậm chí nhiều ở những người này tiếp cận 50% lên 50 tuổi.

Nốt bớt màu xanh

Nevi màu xanh, hơi cao, tổn thương màu xanh - đen nhỏ có ở tay, lưng. Nó rất phổ biến ở những người gốc Á Châu, và một bệnh nhân có thể có một vài trong số nó. Nếu không thay đổi trong nhiều năm, nó có thể được coi là lành tính, nevi xanh ác tính hiếm gặp. Tuy nhiên, sẩn và nốt sần màu xanh-đen mới hoặc phát triển phải được đánh giá để loại trừ nốt khối u ác tính.

Tàn nhang và nốt ruồi son

Tàn nhang (ephelides) và nốt ruồi son (lentigines) là các đốm nâu phẳng. Tàn nhang đầu tiên xuất hiện ở trẻ nhỏ, khi tiếp xúc với tia cực tím, và mờ dần với sự chấm dứt của ánh nắng mặt trời. Ở người lớn, lentigines dần dần xuất hiện trong khu vực tiếp xúc ánh nắng, đặc biệt là ở bàn tay, trên lưng và ngực trên, bắt đầu từ thập niên thứ tư đến thứ năm của cuộc sống. Nó là những điểm vàng, thường là 3 - 5 mm đường kính. Trên lưng, nó có thể có ranh giới rất không đều (inkspot lentigines). Nó không phai mầu với sự chấm dứt của ánh nắng mặt trời. Nên được đánh giá giống như tất cả các tổn thương sắc tố: Nếu các sắc tố đồng nhất, đối xứng và phẳng, có khả năng lành tính nhất. Có thể được điều trị bằng bôi tretinoin 0,1%, tazarotene 0,1%, 4-hydroxyanisole 2% với tretinoin 0,01% (Solage), liệu pháp laser, và phương pháp áp lạnh.

Dày sừng tiết bã

Dày sừng (Keratoses) tiết bã là mảng lành tính, màu be đến nâu hoặc thậm chí là đen, 3 - 20 mm đường kính, với một bề mặt mịn như nhung hoặc nốt sần nhỏ. Nó xuất hiện mắc kẹt hoặc dán lên da. Rất phổ biến, đặc biệt là ở người cao tuổi và có thể bị nhầm lẫn với khối u ác tính hoặc các loại u dưới da. Mặc dù có thể đông lạnh bằng nitơ lỏng hoặc nạo nếu bị ngứa hoặc bị viêm, nói chung không cần điều trị.

 

 

Bài viết cùng chuyên mục

Tiêu chuẩn Duke cải tiến để chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn

Cấy máu dương tính với các sinh vật gây viêm nội tâm mạc nhiễm trùng điển hình, từ 2 mẫu cấy máu riêng biệt hoặc 2 mẫu cấy dương tính từ các mẫu lấy cách nhau > 12 giờ, hoặc 3 hoặc phần lớn 4 lần cấy máu riêng biệt.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Biểu hiện toàn thân và đau trong thận tiết niệu

Đau là biểu hiện của căng tạng rỗng (niệu quản, ứ nước tiểu) hoặc căng bao cơ quan (viêm tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận).

Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng

Hạch cổ 2 bên thường do viêm họng, ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản.

Chảy máu sau mãn kinh: phân tích triệu chứng

Chảy máu âm đạo bất thường là một vấn đề ngoại trú phổ biến, xảy ra ở 10% phụ nữ trên 55 tuổi và chiếm 70% số lần khám phụ khoa trong những năm tiền mãn kinh và sau mãn kinh.

Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập

Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng

Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng qua tiền sử bệnh lý

Sau khi yêu cầu bệnh nhân mô tả các triệu chứng hoặc vấn đề y tế khiến họ phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế, hãy bắt đầu khám phá mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh có thể tồn tại.

Giai đoạn cuối đời của bệnh nhân

Trải nghiệm của bệnh nhân vào cuối của cuộc sống bị ảnh hưởng bởi những kỳ vọng của họ về cách họ sẽ chết và ý nghĩa của cái chết.

Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.

Đánh trống ngực: phân tích triệu chứng

Đánh trống ngực là một nhận thức bất thường khó chịu về nhịp tim. Chúng thường được mô tả là tim đập thình thịch.

Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác

Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.

Dị vật và trầy xước giác mạc: phân tích triệu chứng

Các vật dẫn đến dị vật giác mạc và hoặc trầy xước bao gồm cát, bụi bẩn, lá cây và các vật liệu hữu cơ cũng như tiếp xúc với các vật liệu như phoi kim loại hoặc hạt thủy tinh.

Định hướng chẩn đoán mệt mỏi

Mệt mỏi là tình trạng kiệt quệ về thể chất và hoặc tinh thần, điều này rất phổ biến và không đặc hiệu, do vậy mà việc xác định tình trạng bệnh nền gặp nhiều khó khăn.

Sốt không xác định được nguồn gốc (FUO)

Các thuật toán tiêu chuẩn cho sốt không xác định được nguồn gốc rất khó để suy luận cho bệnh nhân, Tuy nhiên, kết quả của lịch sử, khám lâm sàng, xét nghiệm thường quy

Nguy cơ tự tử: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Tự tử thường được coi là một quyết định đạo đức mâu thuẫn với nhiều giá trị tôn giáo và xã hội, đối với nhiều cá nhân cố gắng hoặc tự tử, chất lượng cuộc sống đã trở nên cạn kiệt đến mức không còn lựa chọn nào khác.

Triệu chứng và dấu hiệu bệnh tim

Các triệu chứng khó thở, đau ngực, hồi hộp, choáng và ngất, phù, các dấu hiệu tím, xanh tái, khó thở nhanh, ran hai đáy phổi, mạch đập vùng trước tim.

Đánh trống ngực: đánh giá bệnh cảnh khi thăm khám

Nhiều bệnh nhân với đánh trống ngực mô tả nhịp tim mạnh và rõ hơn là nhanh, chậm hay bất thường. Điều này phản ánh tình trạng tăng thể tích tống máu như hở chủ, thiếu máu, dãn mạch, hoặc chỉ là chú ý đến nhịp tim.

Đau bụng: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân đau bụng có thể khá đa dạng do bệnh lý ngoài ổ bụng hoặc các nguồn trong ổ bụng, các phát hiện vật lý có thể thay đổi, tình trạng đe dọa đến tính mạng có thể phát triển.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Buồn nôn và ói mửa: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Buồn nôn là triệu chứng gặp phải trong nhiều rối loạn cũng gây nôn, nôn là một phản ứng nhằm bảo vệ khỏi việc nuốt phải các chất có hại hoặc độc hại.

Đau màng phổi: phân tích triệu chứng

Màng phổi thành là nguồn gốc chính của cơn đau do hô hấp, bề mặt trên của cơ hoành và ranh giới bên của trung thất, nó được chi phối bởi các dây thần kinh liên sườn.