Đau cổ: phân tích triệu chứng

2023-04-10 10:11 AM

Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đau cổ được định nghĩa là cơn đau xảy ra ở bất cứ đâu giữa đáy hộp sọ và ngực. Cơn đau này có thể xảy ra ở phía trước, phía sau hoặc bên. Cột sống cổ là một trong những khớp di động và phức tạp nhất trong cơ thể.

Trung bình cổ di chuyển hơn 600 lần một giờ, không có gì ngạc nhiên khi nó là nguyên nhân gây đau phổ biến. Hầu hết các cơn đau cổ đều tồn tại trong thời gian ngắn và tự khỏi. Người khám phải thận trọng khi cho rằng nguyên nhân gây đau là nội tại ở cổ mà không đánh giá bệnh nhân về các yếu tố nguy cơ và tình trạng gây đau liên quan đến vùng cổ như đau thắt ngực, bóc tách động mạch chủ hoặc bệnh lý trung thất khác.

Nguyên nhân

Chấn thương, các nguyên nhân liên quan đến công việc (ví dụ: lao động chân tay, lái xe trong thời gian dài, cúi đầu về phía trước khi đánh máy), hút thuốc và tiền sử đau thắt lưng trước đây được coi là các yếu tố nguy cơ gây đau cổ. Thông thường, không có nguyên nhân cụ thể nào có thể được gợi ra.

Các triệu chứng do bệnh lý cổ có thể chuyển sang các vùng khác trên cơ thể, phổ biến nhất là lưng trên, ngực và cánh tay. Tương tự như vậy, cơn đau do bệnh lý ở vai hoặc ngực có thể liên quan đến cổ.

Dịch tễ học. Đau cổ cực kỳ phổ biến trong dân số nói chung, với tỷ lệ hiện mắc trong đời là 40–70%. Viêm khớp cổ gặp ở 80% người trên 50 tuổi và bệnh lý rễ thần kinh cổ gặp ở 83,2/100.000 dân số nói chung, hầu hết trong số họ thuộc phân bố C6–7.

Đánh giá đặc điểm

Đặc trưng cho vị trí, chất lượng, cường độ, bức xạ, thời gian và các triệu chứng liên quan giúp xác định nguyên nhân gây đau cổ.

Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh; các triệu chứng ở chi dưới, chẳng hạn như dị cảm ở chi dưới, rối loạn chức năng ruột/bàng quang, có thể chỉ ra hội chứng chùm đuôi ngựa; và sốt, sụt cân và các tổn thương khớp khác có thể chỉ ra viêm khớp, nhiễm trùng hoặc ung thư.

Các triệu chứng bất thường có thể liên quan đến bệnh lý ở cổ và không nên coi thường. Kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm có thể gây đau mắt, chảy nước mắt nhiều hơn và nhìn mờ. Kích thích rễ thần kinh C3–5 (do liên quan đến dây thần kinh cơ hoành) có thể gây ra các triệu chứng hô hấp như khó thở.

Khám nên bao gồm kiểm tra, sờ nắn để tìm điểm đau ở cả đường giữa và vùng ký sinh trùng, phạm vi chuyển động, kiểm tra mạch máu thần kinh và các xét nghiệm đặc biệt. Kiểm tra cổ nên đánh giá xem có mất lông mi bình thường, phát ban hoặc các bất thường khác không. Phạm vi hoạt động của chuyển động được quan sát. Giảm phạm vi chuyển động tích cực có thể liên quan đến bệnh lý xương cơ bản như viêm khớp hoặc có thể là do co thắt cơ. Mất phạm vi chuyển động thụ động thường là do bệnh lý xương tiềm ẩn. Kiểm tra thần kinh mạch máu bao gồm đánh giá sức mạnh vận động, cảm giác và phản xạ gân sâu.

Các xét nghiệm hiếm khi cần thiết ở những bệnh nhân bị đau cổ.

Nghi ngờ bệnh ác tính hoặc viêm khớp, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp hoặc viêm cột sống dính khớp, có thể tiến hành các xét nghiệm như yếu tố dạng thấp, tốc độ máu lắng, công thức máu toàn bộ và/hoặc HLA B27.

X quang thường hữu ích trong các trường hợp chấn thương, các triệu chứng ở rễ hoặc các triệu chứng kéo dài (3–6 tuần). Các chế độ xem điển hình bao gồm chụp trước sau, chụp răng (nhìn bằng miệng), và chụp X quang cột sống cổ bên. Tất cả bảy đốt sống cổ nên được hình dung trong X quang bên. Các mặt cắt xiên giúp đánh giá lỗ thần kinh và các thành phần phía sau. Các hình ảnh uốn cong và mở rộng thu được khi nghi ngờ sự mất ổn định của cột sống cổ. Điều quan trọng cần nhớ là những bất thường trên X-quang là phổ biến trong dân số nói chung và có thể không phải là nguyên nhân gây ra các triệu chứng.

Chụp cắt lớp vi tính được sử dụng tốt nhất để xác định bệnh lý xương như gãy xương nhẹ, trong khi chụp cộng hưởng từ là lý tưởng cho bệnh lý mô mềm, chẳng hạn như bệnh đĩa đệm và hẹp ống sống. Việc sử dụng phương pháp ghi đĩa đệm để xác định vị trí chính xác của đĩa đệm gây đau đang gây tranh cãi.

Tốc độ dẫn truyền thần kinh và điện cơ đồ có thể hữu ích trong việc phân biệt rễ thần kinh với bệnh lý thần kinh ngoại biên.

Bệnh thoái hóa đĩa đệm cổ có thể có yếu tố di truyền. Khuynh hướng di truyền đối với các rối loạn viêm nhiễm như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp và viêm xương khớp đã được thiết lập rõ ràng.

Bài viết cùng chuyên mục

Khàn tiếng: phân tích triệu chứng

Hầu hết các trường hợp khàn tiếng đều tự cải thiện, cần phải xem xét các nguyên nhân bệnh lý quan trọng, đặc biệt là trong những trường hợp kéo dài hơn một vài tuần.

Phù gai thị: phân tích triệu chứng

Phù gai thị thực sự luôn đi kèm với tăng áp lực nội sọ, chẩn đoán phân biệt đối với phù gai thị gồm chấn thương, khối u nội sọ, hẹp cống não, giả u não (tăng áp lực nội sọ vô căn.

Mất ý thức thoáng qua: ngất và co giật

Chẩn đoán mất ý thức thoáng qua thường dựa vào sự tái diễn, và sự phân tầng nguy cơ là điều thiết yếu để xác định những người cần phải nhập viện, và những người được lượng giá an toàn như bệnh nhân ngoại trú.

Đánh giá chức năng nhận thức: lú lẫn mê sảng và mất trí

Cần chắc chắn rằng sự suy giảm nhận thức rõ ràng không do các vấn đề giao tiếp hoặc một rối loạn riêng biệt về hiểu, khó tìm từ diễn đạt (mất ngôn ngữ diễn đạt), trí nhớ (hội chứng quên), hành vi và khí sắc.

Đau màng phổi: phân tích triệu chứng

Màng phổi thành là nguồn gốc chính của cơn đau do hô hấp, bề mặt trên của cơ hoành và ranh giới bên của trung thất, nó được chi phối bởi các dây thần kinh liên sườn.

Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng

Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.

Phòng chống thương tích và bạo lực

Giết người và tai nạn xe cơ giới là một nguyên nhân chính gây tử vong liên quan đến thương tích ở người trưởng thành trẻ tuổi

Chảy máu trực tràng: đánh giá tình trạng lâm sàng

Chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa thấp ở bệnh nhân không có rối loạn huyết động tuy nhiên cần phải nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa cao nếu có các đặc điểm của shock giảm thể tích.

Chóng mặt choáng váng: phân tích đặc điểm khởi phát

Bệnh nhân choáng váng liên tục qua vài tuần hoặc choáng váng không cải thiện nếu đang tiếp tục điều trị thì không chắc bệnh nhân có chóng mặt thật sự. Do đó cần hướng đến bác sỹ tai mũi họng để đánh giá thêm.

Đau ở giai đoạn cuối đời

Một số bác sỹ tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân

Ho cấp tính, ho dai dẳng và mãn tính

Ở người lớn khỏe mạnh, chứng ho cấp tính hầu hết là do nhiễm trùng đường hô hấp do virus. Các tính năng khác của nhiễm trùng như sốt, nghẹt mũi, đau họng và giúp xác định chẩn đoán.

Đánh trống ngực hồi hộp

Mặc dù bệnh nhân mô tả bằng vô số cách, hướng dẫn bệnh nhân mô tả cẩn thận về đánh trống ngực của họ có thể chỉ ra một cơ chế và thu hẹp chẩn đoán phân biệt.

Cương cứng kéo dài: phân tích triệu chứng

Hai loại cương cứng kéo dài, dòng chảy thấp hoặc tắc tĩnh mạch và hoặc dòng chảy cao động mạch, đã được mô tả dựa trên vấn đề cơ bản.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Run cơ: phân tích triệu chứng

Run là một trong những rối loạn vận động phổ biến nhất và được đặc trưng bởi một chuyển động dao động và thường nhịp nhàng.

Khám lão khoa: điểm đặc biệt trong đánh giá người già yếu suy kiệt

Khi có thể, xem xét các yếu tố trong tiền sử bệnh nhân có tương tự với những thông tin của người chứng kiến, người chăm sóc, người thân, ghi chú của bệnh nhân hoặc các nhân viên y tế khác không.

Viêm họng: phân tích triệu chứng

Viêm họng bao gồm nhiều loại nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất ở những người có khả năng miễn dịch bình thường là viêm họng nhiễm trùng cấp tính, chủ yếu là do virus.

Đau đầu: chọc dịch não tủy và phân tích dịch não tủy đánh giá

Viêm màng nào do vi khuẩn sớm có thể nhầm lẫn với viêm màng não do virus bởi tăng bạch cầu lympho là chủ yếu trong dịch não tủy. Nếu có bất kỳ khả năng nào của viêm màng não do vi khuẩn, điều trị kháng sinh trong lúc đợi xét nghiệm bổ sung.

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng qua tiền sử bệnh lý

Sau khi yêu cầu bệnh nhân mô tả các triệu chứng hoặc vấn đề y tế khiến họ phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế, hãy bắt đầu khám phá mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh có thể tồn tại.

Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng

Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.