- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Đau cổ: phân tích triệu chứng
Đau cổ: phân tích triệu chứng
Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Đau cổ được định nghĩa là cơn đau xảy ra ở bất cứ đâu giữa đáy hộp sọ và ngực. Cơn đau này có thể xảy ra ở phía trước, phía sau hoặc bên. Cột sống cổ là một trong những khớp di động và phức tạp nhất trong cơ thể.
Trung bình cổ di chuyển hơn 600 lần một giờ, không có gì ngạc nhiên khi nó là nguyên nhân gây đau phổ biến. Hầu hết các cơn đau cổ đều tồn tại trong thời gian ngắn và tự khỏi. Người khám phải thận trọng khi cho rằng nguyên nhân gây đau là nội tại ở cổ mà không đánh giá bệnh nhân về các yếu tố nguy cơ và tình trạng gây đau liên quan đến vùng cổ như đau thắt ngực, bóc tách động mạch chủ hoặc bệnh lý trung thất khác.
Nguyên nhân
Chấn thương, các nguyên nhân liên quan đến công việc (ví dụ: lao động chân tay, lái xe trong thời gian dài, cúi đầu về phía trước khi đánh máy), hút thuốc và tiền sử đau thắt lưng trước đây được coi là các yếu tố nguy cơ gây đau cổ. Thông thường, không có nguyên nhân cụ thể nào có thể được gợi ra.
Các triệu chứng do bệnh lý cổ có thể chuyển sang các vùng khác trên cơ thể, phổ biến nhất là lưng trên, ngực và cánh tay. Tương tự như vậy, cơn đau do bệnh lý ở vai hoặc ngực có thể liên quan đến cổ.
Dịch tễ học. Đau cổ cực kỳ phổ biến trong dân số nói chung, với tỷ lệ hiện mắc trong đời là 40–70%. Viêm khớp cổ gặp ở 80% người trên 50 tuổi và bệnh lý rễ thần kinh cổ gặp ở 83,2/100.000 dân số nói chung, hầu hết trong số họ thuộc phân bố C6–7.
Đánh giá đặc điểm
Đặc trưng cho vị trí, chất lượng, cường độ, bức xạ, thời gian và các triệu chứng liên quan giúp xác định nguyên nhân gây đau cổ.
Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh; các triệu chứng ở chi dưới, chẳng hạn như dị cảm ở chi dưới, rối loạn chức năng ruột/bàng quang, có thể chỉ ra hội chứng chùm đuôi ngựa; và sốt, sụt cân và các tổn thương khớp khác có thể chỉ ra viêm khớp, nhiễm trùng hoặc ung thư.
Các triệu chứng bất thường có thể liên quan đến bệnh lý ở cổ và không nên coi thường. Kích hoạt hệ thống thần kinh giao cảm có thể gây đau mắt, chảy nước mắt nhiều hơn và nhìn mờ. Kích thích rễ thần kinh C3–5 (do liên quan đến dây thần kinh cơ hoành) có thể gây ra các triệu chứng hô hấp như khó thở.
Khám nên bao gồm kiểm tra, sờ nắn để tìm điểm đau ở cả đường giữa và vùng ký sinh trùng, phạm vi chuyển động, kiểm tra mạch máu thần kinh và các xét nghiệm đặc biệt. Kiểm tra cổ nên đánh giá xem có mất lông mi bình thường, phát ban hoặc các bất thường khác không. Phạm vi hoạt động của chuyển động được quan sát. Giảm phạm vi chuyển động tích cực có thể liên quan đến bệnh lý xương cơ bản như viêm khớp hoặc có thể là do co thắt cơ. Mất phạm vi chuyển động thụ động thường là do bệnh lý xương tiềm ẩn. Kiểm tra thần kinh mạch máu bao gồm đánh giá sức mạnh vận động, cảm giác và phản xạ gân sâu.
Các xét nghiệm hiếm khi cần thiết ở những bệnh nhân bị đau cổ.
Nghi ngờ bệnh ác tính hoặc viêm khớp, chẳng hạn như viêm khớp dạng thấp hoặc viêm cột sống dính khớp, có thể tiến hành các xét nghiệm như yếu tố dạng thấp, tốc độ máu lắng, công thức máu toàn bộ và/hoặc HLA B27.
X quang thường hữu ích trong các trường hợp chấn thương, các triệu chứng ở rễ hoặc các triệu chứng kéo dài (3–6 tuần). Các chế độ xem điển hình bao gồm chụp trước sau, chụp răng (nhìn bằng miệng), và chụp X quang cột sống cổ bên. Tất cả bảy đốt sống cổ nên được hình dung trong X quang bên. Các mặt cắt xiên giúp đánh giá lỗ thần kinh và các thành phần phía sau. Các hình ảnh uốn cong và mở rộng thu được khi nghi ngờ sự mất ổn định của cột sống cổ. Điều quan trọng cần nhớ là những bất thường trên X-quang là phổ biến trong dân số nói chung và có thể không phải là nguyên nhân gây ra các triệu chứng.
Chụp cắt lớp vi tính được sử dụng tốt nhất để xác định bệnh lý xương như gãy xương nhẹ, trong khi chụp cộng hưởng từ là lý tưởng cho bệnh lý mô mềm, chẳng hạn như bệnh đĩa đệm và hẹp ống sống. Việc sử dụng phương pháp ghi đĩa đệm để xác định vị trí chính xác của đĩa đệm gây đau đang gây tranh cãi.
Tốc độ dẫn truyền thần kinh và điện cơ đồ có thể hữu ích trong việc phân biệt rễ thần kinh với bệnh lý thần kinh ngoại biên.
Bệnh thoái hóa đĩa đệm cổ có thể có yếu tố di truyền. Khuynh hướng di truyền đối với các rối loạn viêm nhiễm như viêm khớp dạng thấp, viêm cột sống dính khớp và viêm xương khớp đã được thiết lập rõ ràng.
Bài viết cùng chuyên mục
Rối loạn sắc tố: phân tích triệu chứng
Với một số rối loạn sắc tố, nguyên nhân có thể dễ dàng được xác định là do di truyền, do ánh nắng mặt trời, do thuốc, nhiễm trùng hoặc viêm. Trong một số trường hợp, nguyên nhân ít rõ ràng hơn.
Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng
Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.
Ngã và rối loạn dáng đi ở người cao tuổi
Những thay đổi này, người lớn tuổi dễ mắc ngã khi bị thách thức bởi một sự vi phạm bổ sung cho bất kỳ hệ thống này
Phòng ngừa ung thư
Hút thuốc lá là nguyên nhân quan trọng nhất của ung thư, khám sức khỏe và khám phụ khoa phòng ngừa là một trong những lý do phổ biến nhất cho các chuyến thăm chăm sóc ngoại chẩn
Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng
Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.
Mê sảng mất trí và lú lẫn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Ớ những bệnh nhân đang có bệnh lý ác tính, suy giảm miễn dịch hoặc ngã gần đây mà không có chấn thương đầu rõ ràng, đầu tiên cần tìm kiếm những nguyên nhân khác gây mê sảng nhưng cũng nên CT sọ não sớm để loại trừ.
Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng
Hạch cổ 2 bên thường do viêm họng, ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản.
Nhịp tim nhanh: phân tích triệu chứng
Triệu chứng nhịp tim nhanh gồm khó chịu ở ngực, khó thở, mệt mỏi, choáng váng, tiền ngất, ngất và đánh trống ngực, cần tìm kiếm trong tiền sử bệnh lý.
Ho ra máu, chẩn đoán và điều trị
Các động mạch phế quản xuất phát từ động mạch chủ hoặc động mạch liên sườn và mang máu dưới áp lực của hệ thống vào đường hô hấp, mạch máu, rốn phổi, và màng phổi tạng
Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng
Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.
Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo
Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.
Sa sút trí tuệ: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Sa sút trí tuệ là một hội chứng hơn là một căn bệnh, nguyên nhân và sinh lý bệnh có thể khác nhau rất nhiều, hầu hết các loại sa sút trí tuệ phổ biến hơn đều tiến triển.
Phù gai thị: phân tích triệu chứng
Phù gai thị thực sự luôn đi kèm với tăng áp lực nội sọ, chẩn đoán phân biệt đối với phù gai thị gồm chấn thương, khối u nội sọ, hẹp cống não, giả u não (tăng áp lực nội sọ vô căn.
Đau khớp: phân tích triệu chứng
Đau khớp có thể là biểu hiện của nhiều nguyên nhân, bao gồm chấn thương cơ học đối với khớp, bệnh thoái hóa khớp, viêm xương khớp, nhiễm trùng và viêm cục bộ hoặc toàn thân.
Kỹ năng khám sức khỏe trên lâm sàng
Mặc dù bác sỹ không sử dụng tất cả các kỹ thuật nhìn sờ gõ nghe cho mọi hệ cơ quan, nên nghĩ đến bốn kỹ năng trước khi chuyển sang lĩnh vực tiếp theo được đánh giá.
Lú lẫn mê sảng: đánh giá khi có tổn thương
Khi không chỉ định chụp hình ảnh não, có thể duy trì các biện pháp điều trị trong vài ngày. CT sọ não có thể được chỉ định để loại trừ xuất huyết dưới nhện và những bất thường cấu trúc khác nếu bệnh nhân thất bại điểu trị hoặc nặng hơn.
Khám lão khoa: tiếp cận bệnh nhân già yếu suy kiệt
Thách thức trong việc đánh giá lão khoa cấp tính thường phức tạp do các quan niệm sai lầm mà quá trình luôn có sự khó chịu và mệt mỏi trong đó.
Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng
Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.
Mất ý thức thoáng qua: ngất và co giật
Chẩn đoán mất ý thức thoáng qua thường dựa vào sự tái diễn, và sự phân tầng nguy cơ là điều thiết yếu để xác định những người cần phải nhập viện, và những người được lượng giá an toàn như bệnh nhân ngoại trú.
Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.
Biểu hiện toàn thân và đau trong thận tiết niệu
Đau là biểu hiện của căng tạng rỗng (niệu quản, ứ nước tiểu) hoặc căng bao cơ quan (viêm tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận).
Đau bụng mạn tính (từng giai đoạn): đặc điểm từng bệnh lý cụ thể
Đau bụng mạn tính là đau tồn tại trong hơn sáu tháng và xảy ra không có bằng chứng của một rối loạn về thể chất cụ thể. Nó cũng không liên quan đến các chức năng của cơ thể (chẳng hạn như kinh nguyệt, nhu động ruột hoặc ăn uống), thuốc hoặc độc tố.
Tiếp cận chẩn đoán bệnh nhân bị bệnh nặng
Việc tiếp cận hầu hết, nếu không phải tất cả, bệnh nhân trong tình huống cấp tính, trước tiên phải xác định không bị ngừng tim phổi và không có xáo trộn lớn các dấu hiệu sinh tồn.
Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.
