- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Khối u bìu: phân tích triệu chứng
Khối u bìu: phân tích triệu chứng
Trong quá trình đánh giá bất kỳ khối u bìu nào, mục tiêu chính là xác định xem có chỉ định chuyển tuyến ngay lập tức hay không.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Thuật ngữ khối bìu là chung chung và bao gồm các khối rời rạc như ung thư biểu mô cũng như sưng tổng quát. Các khối ở bìu có thể lành tính, giải phẫu, nhiễm trùng hoặc ác tính. Ý nghĩa lâm sàng có thể từ hoàn toàn lành tính đến cấp cứu cần điều trị phẫu thuật ngay lập tức. Chẩn đoán phân biệt các khối ở bìu có thể được phân loại dựa trên cơ sở giải phẫu: da, thừng tinh, mào tinh và tinh hoàn. Tổn thương da bao gồm u nang bã nhờn, viêm mô tế bào bao gồm bệnh Fournier (viêm cân hoại tử đáy chậu và bìu) và ung thư biểu mô tế bào vảy. Các tổn thương của thừng tinh bao gồm thoát vị bẹn gián tiếp, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tụ máu, xoắn ruột thừa tinh hoàn và tràn dịch tinh mạc. Sưng mào tinh hoàn có thể biểu hiện viêm mào tinh hoàn hoặc tinh trùng. Các khối tinh hoàn bao gồm tràn dịch tinh mạc, ung thư biểu mô, giãn tĩnh mạch thừng tinh, xoắn tinh hoàn và viêm tinh hoàn.
Trong quá trình đánh giá bất kỳ khối u bìu nào, mục tiêu chính là xác định xem có chỉ định chuyển tuyến ngay lập tức hay không, như trong trường hợp xoắn tinh hoàn, bệnh Fournier và thoát vị bị nghẹt hoặc nghẹt.
Xoắn là một cấp cứu ngoại khoa. Khả năng cứu tinh hoàn là 90% khi tháo xoắn được thực hiện trong vòng 6 giờ kể từ khi khởi phát triệu chứng.
Chỉ 10% bệnh nhân bị xoắn tinh hoàn báo cáo chấn thương trước đó. Hematocele thường liên quan đến chấn thương trực tiếp.
Đau cấp tính (<24 giờ) có nhiều khả năng liên quan đến xoắn, viêm tinh hoàn, viêm mào tinh hoàn, tụ máu, thoát vị nghẹt hoặc nghẹt, hoặc bệnh Fournier. Đau âm ỉ hơn có liên quan đến thoát vị không nghẹt hoặc nghẹt, tràn dịch màng tinh mạc, nhiễm trùng da tùy theo nguyên nhân và khối u. Trong một số trường hợp, các khối không đau như trường hợp của một số khối u, giãn tĩnh mạch thừng tinh và một số tràn dịch tinh mạc.
Khối bìu của một loạt các bệnh lý có thể xảy ra trong suốt cuộc đời. Giãn tĩnh mạch thừng tinh xảy ra ở 15% dân số nam giới. Nguyên nhân phổ biến nhất của khối cấp tính ở trẻ em dưới 13 tuổi là xoắn tinh hoàn ruột thừa. U tinh hoàn là khối u ác tính thường gặp nhất ở nam giới từ 25 đến 35 tuổi.
Bệnh nhân bị xoắn, viêm mào tinh hoàn và một số trường hợp viêm mào tinh hoàn cũng có thể kêu buồn nôn. Nôn có thể xuất hiện cùng với xoắn.
Sốt có thể đi kèm với viêm mô tế bào, bệnh Fournier, viêm mào tinh hoàn và viêm tinh hoàn. Bệnh nhân mắc bệnh Fournier thường có các dấu hiệu nhiễm trùng toàn thân như hạ huyết áp, nôn mửa và thờ ơ. Tiền sử chảy mủ dương vật thường thấy ở bệnh nhân viêm mào tinh hoàn. Ở 80% bệnh nhân quai bị, các triệu chứng viêm tinh hoàn xuất hiện lần đầu tiên trong vòng 8 ngày kể từ khi tuyến nước bọt bị tổn thương.
Bệnh lao và giang mai cũng có thể gây viêm tinh hoàn.
Các yếu tố nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục làm tăng khả năng mắc bệnh viêm mào tinh hoàn. Giao hợp chấn thương có thể dẫn đến tụ máu.
Giảm cân, chán ăn, đổ mồ hôi ban đêm và sốt có thể báo trước ung thư di căn. Một khối thay đổi kích thước có thể gợi ý hydrocele giao tiếp.
Tư thế đứng có thể làm nổi bật giãn tĩnh mạch thừng tinh hoặc tràn dịch tinh mạc, đặc biệt nếu đi kèm với nghiệm pháp Valsalva. Dấu hiệu Prehn, trong đó tinh hoàn bị ảnh hưởng nâng lên nhẹ nhàng làm giảm đau, gợi ý viêm mào tinh hoàn.
Tinh hoàn có hình dạng hơi thuôn dài. Yêu cầu bệnh nhân chứng minh khối lượng có thể khá có lợi. Giãn tĩnh mạch thừng tinh, thường nằm ở bên trái, có cảm giác giống như một sợi dây giun và nằm giữa tinh hoàn và ống bẹn. Một tinh trùng nằm như một nốt cứng trong thừng tinh. Tràn dịch tinh mạc có thể là tình trạng phì đại bìu một bên lan tỏa. Xoắn tinh hoàn khá đau khi sờ nắn.
Phản xạ cơ bìu được thực hiện bằng cách vuốt nhẹ phần giữa đùi. Thông thường, tinh hoàn cùng bên sẽ nhô lên khoảng 5–10 mm về phía ống bẹn. Với xoắn tinh hoàn, phản xạ bìu có thể không có.
Giữ một ánh sáng trên da bìu sẽ chứng minh sự xuyên sáng với một hydrocele. Túi bìu sẽ có màu đỏ khi ánh sáng khuếch tán qua chất lỏng.
Bài viết cùng chuyên mục
Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.
Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng
Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.
Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám
Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.
Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.
Yếu chi trong đột quỵ: đánh giá dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng
Chụp hình ảnh thần kinh để phân biệt đột quỵ xuất huyết não với đột quỵ nhồi máu não và để loại trừ các bệnh lý không đột quỵ, ví dụ tổn thương choán chỗ.
Đi tiểu ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng
Tiểu máu vi thể đơn độc thường phổ biến và do bệnh lý lành tính như hội chứng màng đáy cầu thận mỏng. Cần đảm bảo rằng các nguyên nhân ở trên đã được loại trừ; làm cho bệnh nhân yên tâm rằng xét nghiệm thêm là không cần thiết.
Đau ngực cấp: phân tích đặc điểm điện tâm đồ và các triệu chứng lâm sàng
Nếu có ST chênh lên nhưng không phù hợp những tiêu chuẩn, làm lại điện tâm đồ thường xuyên và xử trí như bệnh nhân nhồi máu cơ tim không ST chênh lên/ đau thắt ngực không ổn định.
Nguyên tắc quản lý đau
Đối với đau liên tục, giảm đau kéo dài cũng có thể được đưa ra xung quanh thời gian với một loại thuốc tác dụng ngắn khi cần thiết để đột phá với đau đớn.
Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt
Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.
Liệu pháp insulin trong điều trị đái tháo đường: tuýp 1 và tuýp 2
Liệu pháp insulin nền và liệu pháp insulin tích cực, cho bệnh nhân đái tháo đường không đạt mục tiêu đường huyết
Suy tim sung huyết: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân của suy tim khác nhau tùy thuộc vào chức năng thất trái (phân suất tống máu thất trái giảm hoặc bảo tồn), bên trái hoặc bên phải, hoặc cấp tính hoặc mãn tính.
Chóng mặt choáng váng: phân tích đặc điểm khởi phát
Bệnh nhân choáng váng liên tục qua vài tuần hoặc choáng váng không cải thiện nếu đang tiếp tục điều trị thì không chắc bệnh nhân có chóng mặt thật sự. Do đó cần hướng đến bác sỹ tai mũi họng để đánh giá thêm.
Định hướng chẩn đoán tiêu chảy
Tiêu chảy cấp dưới hai tuần thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh đầu tiên của bệnh lý ruột viêm, tiêu chảy mạn tính có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng.
Viêm miệng: phân tích triệu chứng
Viêm miệng đại diện cho một loại nhiễm trùng niêm mạc miệng, tình trạng viêm và các tổn thương miệng khác, có thể là bệnh ác tính nên các tổn thương dai dẳng.
Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo
Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.
Đau một khớp: phân tích triệu chứng
Đau khớp một bên có nhiều nguyên nhân. Đau một khớp cấp tính thường gặp nhất là do chấn thương, nhiễm trùng, viêm xương khớp hoặc các tình trạng do tinh thể gây ra.
Tăng huyết áp: phân tích triệu chứng
Không xác định được nguyên nhân được cho là mắc tăng huyết áp nguyên phát, có một cơ quan hoặc khiếm khuyết gen cho là tăng huyết áp thứ phát.
Xuất huyết trực tràng: đánh giá các nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa dưới
Phần lớn bệnh nhân xuất huyết do các nguyên nhân lành tính. Ở bệnh nhân xuất huyết trực tràng cấp tính, đánh giá mức độ xuất huyết và tiến hành đầy đủ các bước cấp cứu trước khi chẩn đoán chính xác.
Các nguyên nhân thần kinh của ngất
Các bệnh rễ và dây thần kinh khác có hạ huyết áp tư thế gồm hội chứng Guillain Barre, thoái hóa dạng bột tiên phát, bệnh dây thần kinh do porphyrin niệu cấp, và trong ung thư biểu mô.
Phosphatase kiềm tăng cao: phân tích triệu chứng
ALP huyết thanh chỉ nên được chỉ định nếu nghi ngờ có bệnh về xương hoặc gan. Kết quả ALP nên được so sánh với phạm vi bình thường phù hợp trên cơ sở tuổi tác và tiền sử lâm sàng.
Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng
Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.
Tâm trạng lo lắng: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nhiều yếu tố góp phần vào sự lo lắng, bao gồm di truyền, tiền sử gia đình, các yếu tố gây căng thẳng, các nguồn đối phó, các bệnh kèm theo.
Hiệu giá kháng thể kháng nhân (ANA) cao: phân tích triệu chứng
Kháng thể kháng nhân (ANA) được tạo ra ở những bệnh nhân mắc bệnh mô liên kết tự miễn dịch chủ yếu thuộc nhóm immunoglobulin G và thường có mặt ở mức độ cao hơn.
Nôn ra máu: đánh giá tình trạng lâm sàng
Mọi bệnh nhân nôn ra máu có các dấu hiệu của shock hoặc có bằng chứng bệnh nhân vẫn đang chảy máu, nên tiến hành nội soi cấp cứu sau khi đã hồi sức đầy đủ cho bệnh nhân.
Xuất huyết và ban xuất huyết: phân tích triệu chứng
Trình tự thời gian và tiền sử ban xuất huyết cũng như bất kỳ dấu hiệu chảy máu bất thường nào đều quan trọng, bởi vì nguyên nhân của ban xuất huyết có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải.
