Đau thắt lưng: khám cột sống thắt lưng

2020-12-31 12:06 PM

Việc khám nên bắt đầu khi gặp bệnh nhân lần đầu và tiếp tục theo dõi, quan sát dáng đi và tư thế, không nhất quán giữa chức năng và hoạt động có thể phân biệt giữa nguyên nhân thực thể và chức năng đối với các triệu chứng.

Tìm kiếm bất thường tư thế (vẹo cột sống/mất đường cong cột sống) từ phía sau và phía bên khi bệnh nhân đang đứng.

Cảm giác đau xương quá mức và đau cơ cạnh sống.

Quan sát động tác duỗi, gấp và nghiêng cột sống lưng.

Đánh giá gấp cột sống bằng test Schober's: định vị đường giữa hai mào chậu sau trên (khoảng L3- L4); đánh dấu hai điếm 10cm ở trên và 5cm ở dưới đường này. Yêu cầu bệnh nhân cúi tới trước hết mức có thể, với gối duỗi thẳng. Có hạn chế gấp cột sống nếu hai điểm cách xa nhau thêm < 5cm.

Test chèn ép rễ dây thần kinh tọa: với bệnh nhân nằm ng ửa, gấp háng từ từ đến 90° với gối duỗi hoàn toàn; hạn chế gấp do đau lan xuống mặt sau cẳng chân đến bàn chân (tăng lên khi gấp cổ chân) cho thấy căng rễ thần kinh L4/L5/S1 (thường do thoát vị đĩa đệm thắt lưng L3/4, L4/5 hoặc L5/S1).

Test chèn ép rễ thần kinh đùi: với bệnh nhân nằm sấp, gấp gối 90°; sau đó, nếu không đau thì duỗi háng từ từ. Đau lan từ mặt sau xuống mặt trước cẳng chân đến gối cho thấy căng rễ thần kinh L2/L3/L4.

Vận động cột sống

Hình. Vận động cột sống. A. Duỗi. B. Gấp C. Nhiêng

Test căng thần kinh tọa

Hình. Test căng thần kinh tọa.

Tư thế trung gian, chùng rễ thần kinh;

Giữ thẳng cẳng chân nâng lên đến mức giới hạn do căng rễ qua vị trí thoát vị đĩa đệm.

Test căng thần kinh đùi

Hình. Test căng thần kinh đùi.

Bệnh nhân nằm sấp và không đau vì rễ dây thần kinh đùi bị chùng.

Khi rễ thần kinh bị căng do gấp gối +/- duỗi háng, cảm giác đau ở lưng.