- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Thường xuyên sử dụng các biện pháp điều trị
Tắm
Xà phòng tắm nên được sử dụng chỉ trong hố nách và háng và trên bàn chân của người có làn da khô hoặc bị viêm. Ngâm mình trong nước khoảng 10 - 15 phút trước khi sử dụng corticoide tại chỗ nhằm tăng cường hiệu quả của chúng. Dầu tắm có thể được sử dụng, nhưng thêm việc sử dụng kem dưỡng ẩm.
Điều trị tại chỗ
Corticosteroids:
Kem corticosteroid, thuốc nước, thuốc mỡ, gel, bọt, và thuốc xịt. Corticosteroids tại chỗ được chia thành các lớp dựa trên tiềm năng. Có rất ít để giới thiệu một thuốc khác trong cùng một lớp. Đối với một thuốc nhất định, thuốc mỡ mạnh hơn kem. Hiệu lực của corticosteroid tại chỗ có thể tăng lên đáng kể bằng cách phủ trên lớp corticosteroid. Tối ưu, ít nhất 4 giờ nên được quy định để tăng cường thâm nhập. Băng phủ này có thể bao gồm găng tay, bọc nhựa, hoặc quần áo nhựa cho bệnh nhân. Cần thận trọng trong việc sử dụng corticoide tại chỗ vùng da mỏng (mặt, bìu, âm hộ, nếp gấp da). Sử dụng corticosteroid trên mí mắt có thể dẫn đến bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Người ta có thể ước tính số lượng corticosteroid tại chỗ cần thiết bằng cách sử dụng "quy tắc của 9" (như trong đánh giá bỏng). Nói chung, mất trung bình 20 - 30 g để trải các bề mặt cơ thể của một người lớn một lần. Hấp thu hoàn toàn không xảy ra, nhưng ức chế tuyến thượng thận, bệnh tiểu đường, cao huyết áp, loãng xương, và các biến chứng khác toàn thân của corticosteroid rất hiếm với liệu pháp corticosteroid tại chỗ.
Chất làm mềm da dành cho da khô (dưỡng ẩm):
Da khô không liên quan đến lượng nước uống nhưng liên quan đến chức năng bất thường của biểu bì. Nhiều loại chất làm mềm da có sẵn. Petrolatum, dầu khoáng, kem Aquaphor, Vanicream, và Eucerin là mạnh nhất và tốt nhất. Chất làm mềm da có hiệu quả nhất khi được áp dụng khi làm da ướt. Nếu da quá nhờn sau khi sử dụng, lau khô bằng khăn ẩm. Vanicream tương đối thích hợp với dị ứng - và có thể được sử dụng nếu viêm da tiếp xúc dị ứng với thuốc tê tại chỗ bị nghi ngờ.
Sự xuất hiện vảy da khô có thể được cải thiện bằng urê, axit lactic, axit hoặc các sản phẩm có chứa glycolic không có viêm (ban đỏ hoặc ngứa) có mặt.
Thuốc làm khô vết thương da:
Tránh vết thương khỏi bị nhiễm trùng hoặc viêm, các thuốc làm khô có thể có lợi. Các tác nhân làm khô tốt nhất là nước, áp gạc lặp đi lặp lại trong 15 - 30 phút, một mình hoặc với muối nhôm hoặc bột yến mạch (Aveeno).
Thuốc giảm ngứa:
Kem có chứa 0,5% long não và tinh dầu bạc hà (Sarna) hoặc pramoxin hydrochloride 1%, là thuốc chống ngứa hiệu quả (có hoặc không có 0,5% menthol, ví dụ như Prax, PrameGel, lotion Aveeno Anti-Itch). Hydrocortisone 1% hay 2,5%, có thể được kết hợp với tác dụng chống viêm của nó (kem Pramosone, lotion, hoặc thuốc mỡ). Doxepin kem 5% có thể làm giảm ngứa nhưng có thể gây buồn ngủ. Pramoxin và doxepin có hiệu quả nhất khi áp dụng với corticosteroid. Các chất ức chế monoamine oxidase nên ngưng ít nhất 2 tuần trước khi điều trị với doxepin. Capsaicin đề có thể có hiệu quả trong một số hình thức ngứa do thần kinh.
Thuốc chống ngứa toàn thân
Thuốc kháng histamin:
H1-blockers là thuốc được lựa chọn khi ngứa do histamin, chẳng hạn như mề đay. Nếu không, chúng xuất hiện để làm giảm ngứa chỉ bởi tác dụng gây ngủ. Ngoại trừ trong trường hợp mày đay, kháng histamin giá trị giới hạn trong các bệnh viêm da. Đôi khi, tuy nhiên, sự kết hợp của thuốc kháng histamin của các tầng lớp khác nhau có thể dẫn đến kiểm soát tốt hơn cho ngứa mày đay (ví dụ, loratadine 10 mg, uống hai lần mỗi ngày cộng với fexofenadine 180 mg uống hàng ngày cộng với hydroxyzine 25 mg-50 mg uống hàng đêm).
Hydroxyzine 25 - 50 mg hàng đêm thường được sử dụng cho tác dụng an thần trong các bệnh ngứa. An thần có thể hạn chế sử dụng ban ngày. Các thuốc kháng histamin an thần ít nhất là loratadine và fexofenadine. Cetirizine gây buồn ngủ ở khoảng 15% bệnh nhân. Một số thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như doxepin, mirtazapine, sertraline, paroxetine và có thể giảm ngứa hiệu quả.
Corticosteroid toàn thân.
Kem chống nắng:
Bảo vệ khỏi ánh sáng tia cực tím nên bắt đầu khi sinh và sẽ làm giảm tỷ lệ mắc chứng dày sừng và một số bệnh ung thư da bắt đầu ở mọi lứa tuổi. Việc bảo vệ tốt nhất là bóng mát, nhưng quần áo bảo hộ, tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trực tiếp trong các giờ cao điểm trong ngày, và sử dụng hàng ngày kem chống nắng là quan trọng.
Người da sáng nên sử dụng kem chống nắng có SPF (yếu tố bảo vệ tác hại của mặt trời). Kem chống nắng với giá trị SPF cao (> 30) đủ khả năng bảo vệ chống lại tia UVA cũng như UVB và có thể hữu ích trong việc quản lý các rối loạn cảm quang. Blockers vật lý (titanium dioxide và zinc oxide) có sẵn trong các công thức biến mất. Sử dụng kem chống nắng tích cực cần được đi kèm bằng cách bổ sung vitamin D ở những người có nguy cơ bị loãng xương (ví dụ, người được ghép tạng).
Các biến chứng của trị liệu tại chỗ da
Các biến chứng của điều trị tại chỗ có thể tránh được phần lớn. Họ rơi vào nhiều loại:
Dị ứng
Kháng sinh tại chỗ, neomycin và bacitracin có tiềm năng lớn nhất cho sự nhạy cảm. Diphenhydramine, benzocaine, vitamin E, tinh dầu thơm, và phấn hoa ong là nhạy cảm tiềm năng trong thuốc thoa tại chỗ. Chất bảo quản và thậm chí cả các corticosteroid có thể tự mình gây ra viêm da tiếp xúc dị ứng.
Kích thích
Các chế phẩm của tretinoin, benzoyl peroxide, và các loại thuốc trị mụn khác nên được áp dụng một cách tiết kiệm cho da.
Sử dụng quá nhiều
Corticosteroid có thể gây tổn thương mụn giống như trên mặt (rosacea steroid) và teo vân trong nếp gấp của cơ thể.
Bài viết cùng chuyên mục
Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng
Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.
Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác
Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.
Khó thở cấp: đánh giá lâm sàng và chỉ định can thiệp
Đánh giá hô hấp gắng sức bởi quan sát lặp lại các yếu tố lâm sàng tần số, biên độ và dạng hô hấp; tìm kiếm dấu hiệu sử dụng cơ hô hấp phụ và những đặc điểm của suy kiệt hô hấp.
Phân tích triệu chứng phù nề để chẩn đoán và điều trị
Phù là do sự bất thường trong trao đổi dịch ảnh hưởng đến huyết động mao mạch, trao đổi natri và nước ở thận, hoặc cả hai, phù nề là một triệu chứng phổ biến trong nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau.
Sốt và tăng thân nhiệt
Sốt là một triệu chứng cung cấp thông tin quan trọng về sự hiện diện của bệnh, đặc biệt là nhiễm trùng và những thay đổi trong tình trạng lâm sàng của bệnh nhân
Đổ mồ hôi đêm: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị
Đổ mồ hôi ban đêm có thể là một phản ứng tự chủ, đại diện cho một triệu chứng khá không đặc hiệu khiến bác sĩ lâm sàng phải tìm kiếm nguyên nhân cụ thể.
Khối u ở vú: phân tích triệu chứng
Đánh giá khối u ở vú nên bắt đầu bằng việc hỏi bệnh sử đầy đủ và khám thực thể. Điều quan trọng là phải xác định nguy cơ mắc bệnh ung thư vú của bệnh nhân.
Biểu hiện toàn thân và đau trong thận tiết niệu
Đau là biểu hiện của căng tạng rỗng (niệu quản, ứ nước tiểu) hoặc căng bao cơ quan (viêm tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận).
Tiểu máu: phân tích triệu chứng
Tiểu máu đại thể với sự đổi màu đỏ rõ ràng, lớn hơn 50 tế bào hồng cầu/trường năng lượng cao hoặc tiểu máu vi thể được phát hiện bằng que nhúng sau đó kiểm tra bằng kính hiển vi.
Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể
Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.
Đánh giá chức năng nhận thức: lú lẫn mê sảng và mất trí
Cần chắc chắn rằng sự suy giảm nhận thức rõ ràng không do các vấn đề giao tiếp hoặc một rối loạn riêng biệt về hiểu, khó tìm từ diễn đạt (mất ngôn ngữ diễn đạt), trí nhớ (hội chứng quên), hành vi và khí sắc.
Tâm trạng lo lắng: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nhiều yếu tố góp phần vào sự lo lắng, bao gồm di truyền, tiền sử gia đình, các yếu tố gây căng thẳng, các nguồn đối phó, các bệnh kèm theo.
Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng
Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.
Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá chẩn đoán nguyên nhân
Giảm điểm glasgows thường phổ biến sau cơn co giật, nhưng nhớ rằng khởi phát cơn co giật có thể được làm dễ bởi nhiều nguyên nhân bao gồm hạ glucose máu, chấn thương đầu ± tụ máu nội sọ, hội chứng cai rượu, quá liều thuốc.
Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng
Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.
Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể
Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.
Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng
Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức.
Phân tích triệu chứng chán ăn để chẩn đoán và điều trị
Chán ăn là tình trạng chán ăn kéo dài, đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều vấn đề y tế và cần được phân biệt với bệnh chán ăn tâm thần.
Mất thị lực: phân tích triệu chứng
Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.
Sốt phát ban: phân tích triệu chứng
Tiếp cận chẩn đoán phân biệt là phân biệt giữa các thực thể khác nhau gây sốt và bệnh tật bằng các loại phát ban mà chúng thường gây ra.
Khám lâm sàng tình trạng dinh dưỡng
Tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân dựa trên chiều cao và cân nặng được diễn giải bằng chỉ số khối cơ thể, là một chỉ số đáng tin cậy hơn về tình trạng béo phì so với các bảng chiều cao cân nặng.
Tiêu chảy: đánh giá độ nặng và phân tích nguyên nhân
Giảm thể tích máu có thể dẫn đến tổn thương thận cấp trước thận, đặc biệt là nếu như kết hợp thêm thuốc hạ huyết áp hoặc các thuốc độc cho thận như lợi tiểu, ức chế men chuyển, NSAIDS.
Giảm cân ngoài ý muốn: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị
Các vấn đề gây ra giảm cân thông qua một hoặc nhiều cơ chế, lượng calo hấp thụ không đủ, nhu cầu trao đổi chất quá mức hoặc mất chất dinh dưỡng qua nước tiểu hoặc phân.
Dị cảm và loạn cảm: phân tích triệu chứng
Dị cảm và rối loạn cảm giác là do rối loạn chức năng của hệ thống thần kinh có thể xảy ra ở bất cứ đâu dọc theo con đường cảm giác giữa vỏ não và thụ thể cảm giác.
Đánh trống ngực: đánh giá bệnh cảnh khi thăm khám
Nhiều bệnh nhân với đánh trống ngực mô tả nhịp tim mạnh và rõ hơn là nhanh, chậm hay bất thường. Điều này phản ánh tình trạng tăng thể tích tống máu như hở chủ, thiếu máu, dãn mạch, hoặc chỉ là chú ý đến nhịp tim.
