- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Thường xuyên sử dụng các biện pháp điều trị
Tắm
Xà phòng tắm nên được sử dụng chỉ trong hố nách và háng và trên bàn chân của người có làn da khô hoặc bị viêm. Ngâm mình trong nước khoảng 10 - 15 phút trước khi sử dụng corticoide tại chỗ nhằm tăng cường hiệu quả của chúng. Dầu tắm có thể được sử dụng, nhưng thêm việc sử dụng kem dưỡng ẩm.
Điều trị tại chỗ
Corticosteroids:
Kem corticosteroid, thuốc nước, thuốc mỡ, gel, bọt, và thuốc xịt. Corticosteroids tại chỗ được chia thành các lớp dựa trên tiềm năng. Có rất ít để giới thiệu một thuốc khác trong cùng một lớp. Đối với một thuốc nhất định, thuốc mỡ mạnh hơn kem. Hiệu lực của corticosteroid tại chỗ có thể tăng lên đáng kể bằng cách phủ trên lớp corticosteroid. Tối ưu, ít nhất 4 giờ nên được quy định để tăng cường thâm nhập. Băng phủ này có thể bao gồm găng tay, bọc nhựa, hoặc quần áo nhựa cho bệnh nhân. Cần thận trọng trong việc sử dụng corticoide tại chỗ vùng da mỏng (mặt, bìu, âm hộ, nếp gấp da). Sử dụng corticosteroid trên mí mắt có thể dẫn đến bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Người ta có thể ước tính số lượng corticosteroid tại chỗ cần thiết bằng cách sử dụng "quy tắc của 9" (như trong đánh giá bỏng). Nói chung, mất trung bình 20 - 30 g để trải các bề mặt cơ thể của một người lớn một lần. Hấp thu hoàn toàn không xảy ra, nhưng ức chế tuyến thượng thận, bệnh tiểu đường, cao huyết áp, loãng xương, và các biến chứng khác toàn thân của corticosteroid rất hiếm với liệu pháp corticosteroid tại chỗ.
Chất làm mềm da dành cho da khô (dưỡng ẩm):
Da khô không liên quan đến lượng nước uống nhưng liên quan đến chức năng bất thường của biểu bì. Nhiều loại chất làm mềm da có sẵn. Petrolatum, dầu khoáng, kem Aquaphor, Vanicream, và Eucerin là mạnh nhất và tốt nhất. Chất làm mềm da có hiệu quả nhất khi được áp dụng khi làm da ướt. Nếu da quá nhờn sau khi sử dụng, lau khô bằng khăn ẩm. Vanicream tương đối thích hợp với dị ứng - và có thể được sử dụng nếu viêm da tiếp xúc dị ứng với thuốc tê tại chỗ bị nghi ngờ.
Sự xuất hiện vảy da khô có thể được cải thiện bằng urê, axit lactic, axit hoặc các sản phẩm có chứa glycolic không có viêm (ban đỏ hoặc ngứa) có mặt.
Thuốc làm khô vết thương da:
Tránh vết thương khỏi bị nhiễm trùng hoặc viêm, các thuốc làm khô có thể có lợi. Các tác nhân làm khô tốt nhất là nước, áp gạc lặp đi lặp lại trong 15 - 30 phút, một mình hoặc với muối nhôm hoặc bột yến mạch (Aveeno).
Thuốc giảm ngứa:
Kem có chứa 0,5% long não và tinh dầu bạc hà (Sarna) hoặc pramoxin hydrochloride 1%, là thuốc chống ngứa hiệu quả (có hoặc không có 0,5% menthol, ví dụ như Prax, PrameGel, lotion Aveeno Anti-Itch). Hydrocortisone 1% hay 2,5%, có thể được kết hợp với tác dụng chống viêm của nó (kem Pramosone, lotion, hoặc thuốc mỡ). Doxepin kem 5% có thể làm giảm ngứa nhưng có thể gây buồn ngủ. Pramoxin và doxepin có hiệu quả nhất khi áp dụng với corticosteroid. Các chất ức chế monoamine oxidase nên ngưng ít nhất 2 tuần trước khi điều trị với doxepin. Capsaicin đề có thể có hiệu quả trong một số hình thức ngứa do thần kinh.
Thuốc chống ngứa toàn thân
Thuốc kháng histamin:
H1-blockers là thuốc được lựa chọn khi ngứa do histamin, chẳng hạn như mề đay. Nếu không, chúng xuất hiện để làm giảm ngứa chỉ bởi tác dụng gây ngủ. Ngoại trừ trong trường hợp mày đay, kháng histamin giá trị giới hạn trong các bệnh viêm da. Đôi khi, tuy nhiên, sự kết hợp của thuốc kháng histamin của các tầng lớp khác nhau có thể dẫn đến kiểm soát tốt hơn cho ngứa mày đay (ví dụ, loratadine 10 mg, uống hai lần mỗi ngày cộng với fexofenadine 180 mg uống hàng ngày cộng với hydroxyzine 25 mg-50 mg uống hàng đêm).
Hydroxyzine 25 - 50 mg hàng đêm thường được sử dụng cho tác dụng an thần trong các bệnh ngứa. An thần có thể hạn chế sử dụng ban ngày. Các thuốc kháng histamin an thần ít nhất là loratadine và fexofenadine. Cetirizine gây buồn ngủ ở khoảng 15% bệnh nhân. Một số thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như doxepin, mirtazapine, sertraline, paroxetine và có thể giảm ngứa hiệu quả.
Corticosteroid toàn thân.
Kem chống nắng:
Bảo vệ khỏi ánh sáng tia cực tím nên bắt đầu khi sinh và sẽ làm giảm tỷ lệ mắc chứng dày sừng và một số bệnh ung thư da bắt đầu ở mọi lứa tuổi. Việc bảo vệ tốt nhất là bóng mát, nhưng quần áo bảo hộ, tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trực tiếp trong các giờ cao điểm trong ngày, và sử dụng hàng ngày kem chống nắng là quan trọng.
Người da sáng nên sử dụng kem chống nắng có SPF (yếu tố bảo vệ tác hại của mặt trời). Kem chống nắng với giá trị SPF cao (> 30) đủ khả năng bảo vệ chống lại tia UVA cũng như UVB và có thể hữu ích trong việc quản lý các rối loạn cảm quang. Blockers vật lý (titanium dioxide và zinc oxide) có sẵn trong các công thức biến mất. Sử dụng kem chống nắng tích cực cần được đi kèm bằng cách bổ sung vitamin D ở những người có nguy cơ bị loãng xương (ví dụ, người được ghép tạng).
Các biến chứng của trị liệu tại chỗ da
Các biến chứng của điều trị tại chỗ có thể tránh được phần lớn. Họ rơi vào nhiều loại:
Dị ứng
Kháng sinh tại chỗ, neomycin và bacitracin có tiềm năng lớn nhất cho sự nhạy cảm. Diphenhydramine, benzocaine, vitamin E, tinh dầu thơm, và phấn hoa ong là nhạy cảm tiềm năng trong thuốc thoa tại chỗ. Chất bảo quản và thậm chí cả các corticosteroid có thể tự mình gây ra viêm da tiếp xúc dị ứng.
Kích thích
Các chế phẩm của tretinoin, benzoyl peroxide, và các loại thuốc trị mụn khác nên được áp dụng một cách tiết kiệm cho da.
Sử dụng quá nhiều
Corticosteroid có thể gây tổn thương mụn giống như trên mặt (rosacea steroid) và teo vân trong nếp gấp của cơ thể.
Bài viết cùng chuyên mục
Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt
Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.
Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng
Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.
Đau ngực, chẩn đoán và điều trị
Thiếu máu cơ tim thường được mô tả là tức nặng, đau cảm giác áp lực, thắt chặt, ép, chứ không phải là nhói sắc nét hoặc co thắt
Phân tích tình trạng té ngã để chẩn đoán và điều trị
Hầu hết xét nghiệm máu đều có giá trị thấp và nên được thực hiện để xác nhận nghi ngờ, điện tâm đồ rất hữu ích ở người cao tuổi để loại trừ bệnh tim.
Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị
Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.
Đau bìu: phân tích triệu chứng
Hầu hết các nguyên nhân phổ biến của đau bìu là do các tình trạng lành tính như viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch tinh mạc, tinh trùng, viêm nút quanh động mạch và u nang mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.
Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng
Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.
Đau bắp chân: phân tích triệu chứng
Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.
Tiêu chảy tái phát (mãn tính): phân tích đặc điểm lâm sàng
Tiến hành khám xét đại trực tràng để loại trừ ung thư/bệnh lý ruột viêm nếu bệnh nhân bị tiêu chảy kéo dài kèm theo với bất kỳ dấu hiệu: chảy máu khi thăm khám trực tràng, khối sờ thấy vùng bụng/trực tràng, sụt cân, thiếu máu thiếu sắt.
Tâm trạng lo lắng: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nhiều yếu tố góp phần vào sự lo lắng, bao gồm di truyền, tiền sử gia đình, các yếu tố gây căng thẳng, các nguồn đối phó, các bệnh kèm theo.
Loét áp lực do tỳ đè
Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực
Xuất huyết và ban xuất huyết: phân tích triệu chứng
Trình tự thời gian và tiền sử ban xuất huyết cũng như bất kỳ dấu hiệu chảy máu bất thường nào đều quan trọng, bởi vì nguyên nhân của ban xuất huyết có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích triệu chứng lâm sàng
Xem như là mất ý thức thoáng qua nếu nhân chứng xác định có một khoảng thời gian không có đáp ứng, bệnh nhân mô tả thức dậy hoặc tỉnh lại trên mặt đất, đặc biệt không có ký ức về việc té ngã gì trước đó, hoặc có tổn thương mặt.
Bệnh Raynaud: phân tích triệu chứng
Căng thẳng và lạnh là nguyên nhân lớn nhất gây ra các cơn co thắt, các cơn co thắt có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, có ba giai đoạn thay đổi màu sắc.
Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng
Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.
Mất trí nhớ ở người cao tuổi
Mặc dù không có sự đồng thuận hiện nay vào việc bệnh nhân lớn tuổi nên được kiểm tra bệnh mất trí nhớ, lợi ích của việc phát hiện sớm bao gồm xác định các nguyên nhân.
Phát ban toàn thân cấp: phân biệt các bệnh cảnh lâm sàng
Bài viết này nhằm cung cấp một cách tiếp cận từng bước để xác định được những trường hợp ban da toàn thân cấp là những cấp cứu trong da liễu cần được hỏi ý kiến chuyên khoa da liễu và điều trị ngay.
Chóng mặt choáng váng: triệu chứng nghiêm trọng tiền ngất
Xem xét các cơn váng đầu có xuất hiện trong khi bệnh nhân đang đứng và có yếu tố khởi phát rõ ràng không, ví dụ như xúc cảm mạnh, tiêm tĩnh mạch, đứng lâu và/hoặc kèm theo các triệu chứng phó giao cảm như nôn, vã mồ hôi, rối loạn thị giác.
Lú lẫn mê sảng do hạ natri máu: các bước đánh giá lâm sàng
Giảm nhanh Na+ huyết tương có thể dẫn đến phù não đe dọa tính mạng và yêu cầu phải điều chỉnh nhanh chóng. Ngược lại giảm từ từ Na+ cho phép các neuron thần kinh điều chỉnh thích nghi áp lực thẩm thấu.
Co giật: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân gây co giật bao gồm rối loạn chức năng hệ thống thần kinh trung ương nguyên phát cũng như rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh hệ thống.
Dị cảm và loạn cảm: phân tích triệu chứng
Dị cảm và rối loạn cảm giác là do rối loạn chức năng của hệ thống thần kinh có thể xảy ra ở bất cứ đâu dọc theo con đường cảm giác giữa vỏ não và thụ thể cảm giác.
Đau mắt đỏ: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân chính của đau mắt đỏ là do nhiễm trùng hoặc chấn thương đối với các cấu trúc giải phẫu khác nhau của mắt, bệnh mô liên kết hoặc bệnh mắt nguyên phát cũng có thể biểu hiện bằng mắt đỏ.
Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng
Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.
Vàng da: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng
Vàng da xảy ra khi có sự rối loạn vận chuyển bilirubin qua tế bào gan có thể tắc nghẽn của ống dẫn mật do viêm hoặc phù nề. Điển hình là sự tăng không tỉ lệ giữa ALT và AST liên quan với ALP và GGT.
