- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Thường xuyên sử dụng các biện pháp điều trị
Tắm
Xà phòng tắm nên được sử dụng chỉ trong hố nách và háng và trên bàn chân của người có làn da khô hoặc bị viêm. Ngâm mình trong nước khoảng 10 - 15 phút trước khi sử dụng corticoide tại chỗ nhằm tăng cường hiệu quả của chúng. Dầu tắm có thể được sử dụng, nhưng thêm việc sử dụng kem dưỡng ẩm.
Điều trị tại chỗ
Corticosteroids:
Kem corticosteroid, thuốc nước, thuốc mỡ, gel, bọt, và thuốc xịt. Corticosteroids tại chỗ được chia thành các lớp dựa trên tiềm năng. Có rất ít để giới thiệu một thuốc khác trong cùng một lớp. Đối với một thuốc nhất định, thuốc mỡ mạnh hơn kem. Hiệu lực của corticosteroid tại chỗ có thể tăng lên đáng kể bằng cách phủ trên lớp corticosteroid. Tối ưu, ít nhất 4 giờ nên được quy định để tăng cường thâm nhập. Băng phủ này có thể bao gồm găng tay, bọc nhựa, hoặc quần áo nhựa cho bệnh nhân. Cần thận trọng trong việc sử dụng corticoide tại chỗ vùng da mỏng (mặt, bìu, âm hộ, nếp gấp da). Sử dụng corticosteroid trên mí mắt có thể dẫn đến bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Người ta có thể ước tính số lượng corticosteroid tại chỗ cần thiết bằng cách sử dụng "quy tắc của 9" (như trong đánh giá bỏng). Nói chung, mất trung bình 20 - 30 g để trải các bề mặt cơ thể của một người lớn một lần. Hấp thu hoàn toàn không xảy ra, nhưng ức chế tuyến thượng thận, bệnh tiểu đường, cao huyết áp, loãng xương, và các biến chứng khác toàn thân của corticosteroid rất hiếm với liệu pháp corticosteroid tại chỗ.
Chất làm mềm da dành cho da khô (dưỡng ẩm):
Da khô không liên quan đến lượng nước uống nhưng liên quan đến chức năng bất thường của biểu bì. Nhiều loại chất làm mềm da có sẵn. Petrolatum, dầu khoáng, kem Aquaphor, Vanicream, và Eucerin là mạnh nhất và tốt nhất. Chất làm mềm da có hiệu quả nhất khi được áp dụng khi làm da ướt. Nếu da quá nhờn sau khi sử dụng, lau khô bằng khăn ẩm. Vanicream tương đối thích hợp với dị ứng - và có thể được sử dụng nếu viêm da tiếp xúc dị ứng với thuốc tê tại chỗ bị nghi ngờ.
Sự xuất hiện vảy da khô có thể được cải thiện bằng urê, axit lactic, axit hoặc các sản phẩm có chứa glycolic không có viêm (ban đỏ hoặc ngứa) có mặt.
Thuốc làm khô vết thương da:
Tránh vết thương khỏi bị nhiễm trùng hoặc viêm, các thuốc làm khô có thể có lợi. Các tác nhân làm khô tốt nhất là nước, áp gạc lặp đi lặp lại trong 15 - 30 phút, một mình hoặc với muối nhôm hoặc bột yến mạch (Aveeno).
Thuốc giảm ngứa:
Kem có chứa 0,5% long não và tinh dầu bạc hà (Sarna) hoặc pramoxin hydrochloride 1%, là thuốc chống ngứa hiệu quả (có hoặc không có 0,5% menthol, ví dụ như Prax, PrameGel, lotion Aveeno Anti-Itch). Hydrocortisone 1% hay 2,5%, có thể được kết hợp với tác dụng chống viêm của nó (kem Pramosone, lotion, hoặc thuốc mỡ). Doxepin kem 5% có thể làm giảm ngứa nhưng có thể gây buồn ngủ. Pramoxin và doxepin có hiệu quả nhất khi áp dụng với corticosteroid. Các chất ức chế monoamine oxidase nên ngưng ít nhất 2 tuần trước khi điều trị với doxepin. Capsaicin đề có thể có hiệu quả trong một số hình thức ngứa do thần kinh.
Thuốc chống ngứa toàn thân
Thuốc kháng histamin:
H1-blockers là thuốc được lựa chọn khi ngứa do histamin, chẳng hạn như mề đay. Nếu không, chúng xuất hiện để làm giảm ngứa chỉ bởi tác dụng gây ngủ. Ngoại trừ trong trường hợp mày đay, kháng histamin giá trị giới hạn trong các bệnh viêm da. Đôi khi, tuy nhiên, sự kết hợp của thuốc kháng histamin của các tầng lớp khác nhau có thể dẫn đến kiểm soát tốt hơn cho ngứa mày đay (ví dụ, loratadine 10 mg, uống hai lần mỗi ngày cộng với fexofenadine 180 mg uống hàng ngày cộng với hydroxyzine 25 mg-50 mg uống hàng đêm).
Hydroxyzine 25 - 50 mg hàng đêm thường được sử dụng cho tác dụng an thần trong các bệnh ngứa. An thần có thể hạn chế sử dụng ban ngày. Các thuốc kháng histamin an thần ít nhất là loratadine và fexofenadine. Cetirizine gây buồn ngủ ở khoảng 15% bệnh nhân. Một số thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như doxepin, mirtazapine, sertraline, paroxetine và có thể giảm ngứa hiệu quả.
Corticosteroid toàn thân.
Kem chống nắng:
Bảo vệ khỏi ánh sáng tia cực tím nên bắt đầu khi sinh và sẽ làm giảm tỷ lệ mắc chứng dày sừng và một số bệnh ung thư da bắt đầu ở mọi lứa tuổi. Việc bảo vệ tốt nhất là bóng mát, nhưng quần áo bảo hộ, tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trực tiếp trong các giờ cao điểm trong ngày, và sử dụng hàng ngày kem chống nắng là quan trọng.
Người da sáng nên sử dụng kem chống nắng có SPF (yếu tố bảo vệ tác hại của mặt trời). Kem chống nắng với giá trị SPF cao (> 30) đủ khả năng bảo vệ chống lại tia UVA cũng như UVB và có thể hữu ích trong việc quản lý các rối loạn cảm quang. Blockers vật lý (titanium dioxide và zinc oxide) có sẵn trong các công thức biến mất. Sử dụng kem chống nắng tích cực cần được đi kèm bằng cách bổ sung vitamin D ở những người có nguy cơ bị loãng xương (ví dụ, người được ghép tạng).
Các biến chứng của trị liệu tại chỗ da
Các biến chứng của điều trị tại chỗ có thể tránh được phần lớn. Họ rơi vào nhiều loại:
Dị ứng
Kháng sinh tại chỗ, neomycin và bacitracin có tiềm năng lớn nhất cho sự nhạy cảm. Diphenhydramine, benzocaine, vitamin E, tinh dầu thơm, và phấn hoa ong là nhạy cảm tiềm năng trong thuốc thoa tại chỗ. Chất bảo quản và thậm chí cả các corticosteroid có thể tự mình gây ra viêm da tiếp xúc dị ứng.
Kích thích
Các chế phẩm của tretinoin, benzoyl peroxide, và các loại thuốc trị mụn khác nên được áp dụng một cách tiết kiệm cho da.
Sử dụng quá nhiều
Corticosteroid có thể gây tổn thương mụn giống như trên mặt (rosacea steroid) và teo vân trong nếp gấp của cơ thể.
Bài viết cùng chuyên mục
Khó thở: phân tích triệu chứng
Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.
Tiếp cận chẩn đoán bệnh nhân bị bệnh nặng
Việc tiếp cận hầu hết, nếu không phải tất cả, bệnh nhân trong tình huống cấp tính, trước tiên phải xác định không bị ngừng tim phổi và không có xáo trộn lớn các dấu hiệu sinh tồn.
Tiêm vắc xin Covid-19: các tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi tiêm
Nói chuyện với bác sĩ về việc dùng thuốc không kê đơn, chẳng hạn như ibuprofen, acetaminophen, aspirin hoặc thuốc kháng histamine, nếu gặp bất kỳ cơn đau và khó chịu nào sau khi chủng ngừa.
Thăm khám tình trạng bệnh nhân kèm theo các dấu hiệu cấp cứu
Trong thăm khám tình trạng kèm theo các dấu hiệu cấp cứu, ghi lại tiền sử từ bệnh nhân, người thân của bệnh nhân, nhân viên khoa cấp cứu hoặc những người xung quanh.
Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp
Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.
Shock: phân tích các đặc điểm triệu chứng lâm sàng
Một số bệnh nhân có thể duy trì huyết áp trong giới hạn bình thường mặc dù có rối loạn chức năng cơ quan, cân nhắc bệnh lý khu trú nếu chỉ có một cơ quan bị rối loạn, chẳng hạn thiểu niệu mà không có bằng chứng rõ ràng của rối loạn huyết động.
Ho ra máu: phân tích triệu chứng
Bất kể tỷ lệ là bao nhiêu, bước đầu tiên trong đánh giá là phân biệt xem bệnh nhân có ho ra máu thực sự hay chảy máu từ nguồn khác, ví dụ: nôn ra máu hoặc ho giả ra máu.
Gan to: phân tích triệu chứng
Gan trưởng thành bình thường có khoảng giữa xương đòn là 8–12 cm đối với nam và 6–10 cm đối với nữ, với hầu hết các nghiên cứu xác định gan to là khoảng gan lớn hơn 15 cm ở đường giữa đòn.
Ho cấp tính, ho dai dẳng và mãn tính
Ở người lớn khỏe mạnh, chứng ho cấp tính hầu hết là do nhiễm trùng đường hô hấp do virus. Các tính năng khác của nhiễm trùng như sốt, nghẹt mũi, đau họng và giúp xác định chẩn đoán.
Khó nuốt: đánh giá các triệu chứng lâm sàng
Nếu không có nguyên nhân nào được xác định trên nội soi tiêu hóa trên, hội chẩn với chuyên gia tiêu hóa để đánh giá bổ sung cho rối loạn vận động, như nuốt barium hoặc đo áp lực thực quản có thể cần thiết.
Khám lâm sàng tình trạng dinh dưỡng
Tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân dựa trên chiều cao và cân nặng được diễn giải bằng chỉ số khối cơ thể, là một chỉ số đáng tin cậy hơn về tình trạng béo phì so với các bảng chiều cao cân nặng.
Sốt: đánh giá dấu hiệu triệu chứng và các yếu tố nguy cơ
Mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở các bệnh nhân đặc biệt. Các chủng tác nhân hiện hành thường gặp như viêm phổi có thể khác nhau tùy theo dịch tễ từng vùng, do đó hội chấn với chuyên gia truyền nhiễm ngay ở giai đoạn ban đầu.
Lập luận chẩn đoán từ các dấu hiệu và triệu chứng
Dấu hiệu và triệu chứng thu tương tự như các xét nghiệm, thông tin và kết quả thu được được đánh giá theo cùng một cách và tuân theo các quy tắc và tiêu chuẩn bằng chứng giống nhau.
Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn
Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.
Đánh giá nhồi máu cơ tim không có ST chênh/ đau thắt ngực không ổn định
Phân tầng nguy cơ bệnh nhân bằng thang điểm TIMI hoặc các thang điểm khác. Cho dù bệnh nhân có biến chứng hay đau ngực tiếp diễn, nên theo dõi điện tâm đồ liên tục cho bệnh nhân nguy cơ trung bình.
Brain natriuretic peptide: phân tích triệu chứng
Brain natriuretic peptide cung cấp một cách để chẩn đoán và quản lý điều trị suy tim sung huyết và một loạt các bệnh khác có ảnh hưởng thứ phát đến tim.
Đau bắp chân: phân tích triệu chứng
Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.
Ngã và rối loạn dáng đi ở người cao tuổi
Những thay đổi này, người lớn tuổi dễ mắc ngã khi bị thách thức bởi một sự vi phạm bổ sung cho bất kỳ hệ thống này
Phòng ngừa khi dùng thuốc ở người cao tuổi
Bệnh nhân, hoặc người chăm sóc, mang tất cả thuốc men, mỗi khi khám lại, có thể giúp các nhà cung cấp sức khỏe củng cố lý do cho sử dụng thuốc
Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng
Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.
Đau
Thuốc dạng thuốc phiện được chỉ định cho đau nặng mà các tác nhân kém hiệu lực hơn không thể làm giảm nhẹ đau.
Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân
Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.
Suy giảm trí nhớ: phân tích triệu chứng
Trí nhớ là một quá trình nhận thức phức tạp, bao gồm cả hai khía cạnh có ý thức và vô thức của sự hồi tưởng, có thể được chia thành bốn loại.
Tăng Creatinin: phân tích triệu chứng
Creatinine tăng cao là do suy thận và có thể được chia thành ba nhóm, trước thận, bệnh thận nội tại và sau thận. Chúng cũng có thể được chia thành các nguyên nhân cấp tính (vài ngày đến vài tuần) và mãn tính.
Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng
Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.
