- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Thường xuyên sử dụng các biện pháp điều trị
Tắm
Xà phòng tắm nên được sử dụng chỉ trong hố nách và háng và trên bàn chân của người có làn da khô hoặc bị viêm. Ngâm mình trong nước khoảng 10 - 15 phút trước khi sử dụng corticoide tại chỗ nhằm tăng cường hiệu quả của chúng. Dầu tắm có thể được sử dụng, nhưng thêm việc sử dụng kem dưỡng ẩm.
Điều trị tại chỗ
Corticosteroids:
Kem corticosteroid, thuốc nước, thuốc mỡ, gel, bọt, và thuốc xịt. Corticosteroids tại chỗ được chia thành các lớp dựa trên tiềm năng. Có rất ít để giới thiệu một thuốc khác trong cùng một lớp. Đối với một thuốc nhất định, thuốc mỡ mạnh hơn kem. Hiệu lực của corticosteroid tại chỗ có thể tăng lên đáng kể bằng cách phủ trên lớp corticosteroid. Tối ưu, ít nhất 4 giờ nên được quy định để tăng cường thâm nhập. Băng phủ này có thể bao gồm găng tay, bọc nhựa, hoặc quần áo nhựa cho bệnh nhân. Cần thận trọng trong việc sử dụng corticoide tại chỗ vùng da mỏng (mặt, bìu, âm hộ, nếp gấp da). Sử dụng corticosteroid trên mí mắt có thể dẫn đến bệnh tăng nhãn áp hoặc đục thủy tinh thể. Người ta có thể ước tính số lượng corticosteroid tại chỗ cần thiết bằng cách sử dụng "quy tắc của 9" (như trong đánh giá bỏng). Nói chung, mất trung bình 20 - 30 g để trải các bề mặt cơ thể của một người lớn một lần. Hấp thu hoàn toàn không xảy ra, nhưng ức chế tuyến thượng thận, bệnh tiểu đường, cao huyết áp, loãng xương, và các biến chứng khác toàn thân của corticosteroid rất hiếm với liệu pháp corticosteroid tại chỗ.
Chất làm mềm da dành cho da khô (dưỡng ẩm):
Da khô không liên quan đến lượng nước uống nhưng liên quan đến chức năng bất thường của biểu bì. Nhiều loại chất làm mềm da có sẵn. Petrolatum, dầu khoáng, kem Aquaphor, Vanicream, và Eucerin là mạnh nhất và tốt nhất. Chất làm mềm da có hiệu quả nhất khi được áp dụng khi làm da ướt. Nếu da quá nhờn sau khi sử dụng, lau khô bằng khăn ẩm. Vanicream tương đối thích hợp với dị ứng - và có thể được sử dụng nếu viêm da tiếp xúc dị ứng với thuốc tê tại chỗ bị nghi ngờ.
Sự xuất hiện vảy da khô có thể được cải thiện bằng urê, axit lactic, axit hoặc các sản phẩm có chứa glycolic không có viêm (ban đỏ hoặc ngứa) có mặt.
Thuốc làm khô vết thương da:
Tránh vết thương khỏi bị nhiễm trùng hoặc viêm, các thuốc làm khô có thể có lợi. Các tác nhân làm khô tốt nhất là nước, áp gạc lặp đi lặp lại trong 15 - 30 phút, một mình hoặc với muối nhôm hoặc bột yến mạch (Aveeno).
Thuốc giảm ngứa:
Kem có chứa 0,5% long não và tinh dầu bạc hà (Sarna) hoặc pramoxin hydrochloride 1%, là thuốc chống ngứa hiệu quả (có hoặc không có 0,5% menthol, ví dụ như Prax, PrameGel, lotion Aveeno Anti-Itch). Hydrocortisone 1% hay 2,5%, có thể được kết hợp với tác dụng chống viêm của nó (kem Pramosone, lotion, hoặc thuốc mỡ). Doxepin kem 5% có thể làm giảm ngứa nhưng có thể gây buồn ngủ. Pramoxin và doxepin có hiệu quả nhất khi áp dụng với corticosteroid. Các chất ức chế monoamine oxidase nên ngưng ít nhất 2 tuần trước khi điều trị với doxepin. Capsaicin đề có thể có hiệu quả trong một số hình thức ngứa do thần kinh.
Thuốc chống ngứa toàn thân
Thuốc kháng histamin:
H1-blockers là thuốc được lựa chọn khi ngứa do histamin, chẳng hạn như mề đay. Nếu không, chúng xuất hiện để làm giảm ngứa chỉ bởi tác dụng gây ngủ. Ngoại trừ trong trường hợp mày đay, kháng histamin giá trị giới hạn trong các bệnh viêm da. Đôi khi, tuy nhiên, sự kết hợp của thuốc kháng histamin của các tầng lớp khác nhau có thể dẫn đến kiểm soát tốt hơn cho ngứa mày đay (ví dụ, loratadine 10 mg, uống hai lần mỗi ngày cộng với fexofenadine 180 mg uống hàng ngày cộng với hydroxyzine 25 mg-50 mg uống hàng đêm).
Hydroxyzine 25 - 50 mg hàng đêm thường được sử dụng cho tác dụng an thần trong các bệnh ngứa. An thần có thể hạn chế sử dụng ban ngày. Các thuốc kháng histamin an thần ít nhất là loratadine và fexofenadine. Cetirizine gây buồn ngủ ở khoảng 15% bệnh nhân. Một số thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như doxepin, mirtazapine, sertraline, paroxetine và có thể giảm ngứa hiệu quả.
Corticosteroid toàn thân.
Kem chống nắng:
Bảo vệ khỏi ánh sáng tia cực tím nên bắt đầu khi sinh và sẽ làm giảm tỷ lệ mắc chứng dày sừng và một số bệnh ung thư da bắt đầu ở mọi lứa tuổi. Việc bảo vệ tốt nhất là bóng mát, nhưng quần áo bảo hộ, tránh tiếp xúc với ánh nắng mặt trời trực tiếp trong các giờ cao điểm trong ngày, và sử dụng hàng ngày kem chống nắng là quan trọng.
Người da sáng nên sử dụng kem chống nắng có SPF (yếu tố bảo vệ tác hại của mặt trời). Kem chống nắng với giá trị SPF cao (> 30) đủ khả năng bảo vệ chống lại tia UVA cũng như UVB và có thể hữu ích trong việc quản lý các rối loạn cảm quang. Blockers vật lý (titanium dioxide và zinc oxide) có sẵn trong các công thức biến mất. Sử dụng kem chống nắng tích cực cần được đi kèm bằng cách bổ sung vitamin D ở những người có nguy cơ bị loãng xương (ví dụ, người được ghép tạng).
Các biến chứng của trị liệu tại chỗ da
Các biến chứng của điều trị tại chỗ có thể tránh được phần lớn. Họ rơi vào nhiều loại:
Dị ứng
Kháng sinh tại chỗ, neomycin và bacitracin có tiềm năng lớn nhất cho sự nhạy cảm. Diphenhydramine, benzocaine, vitamin E, tinh dầu thơm, và phấn hoa ong là nhạy cảm tiềm năng trong thuốc thoa tại chỗ. Chất bảo quản và thậm chí cả các corticosteroid có thể tự mình gây ra viêm da tiếp xúc dị ứng.
Kích thích
Các chế phẩm của tretinoin, benzoyl peroxide, và các loại thuốc trị mụn khác nên được áp dụng một cách tiết kiệm cho da.
Sử dụng quá nhiều
Corticosteroid có thể gây tổn thương mụn giống như trên mặt (rosacea steroid) và teo vân trong nếp gấp của cơ thể.
Bài viết cùng chuyên mục
Phân tích tình trạng té ngã để chẩn đoán và điều trị
Hầu hết xét nghiệm máu đều có giá trị thấp và nên được thực hiện để xác nhận nghi ngờ, điện tâm đồ rất hữu ích ở người cao tuổi để loại trừ bệnh tim.
Tiêu chảy: đánh giá độ nặng và phân tích nguyên nhân
Giảm thể tích máu có thể dẫn đến tổn thương thận cấp trước thận, đặc biệt là nếu như kết hợp thêm thuốc hạ huyết áp hoặc các thuốc độc cho thận như lợi tiểu, ức chế men chuyển, NSAIDS.
Phù chân: đánh giá dựa trên kết quả lâm sàng và cận lâm sàng
Cân nhắc huyết khối tĩnh mạch sâu ở bất kỳ bệnh nhân nào có phù chân cả hai bên, kể cả khi các yếu tố nguy cơ hoặc những triệu chứng/ dấu chứng khác không rõ ràng.
Đau vai: phân tích triệu chứng
Không thể đánh giá các quá trình bệnh lý một cách riêng biệt vì mối quan hệ phức tạp của đai vai với các cấu trúc khác. Vai bao gồm ba xương và bốn bề mặt khớp.
Chảy máu trực tràng: đánh giá tình trạng lâm sàng
Chẩn đoán xuất huyết tiêu hóa thấp ở bệnh nhân không có rối loạn huyết động tuy nhiên cần phải nghi ngờ xuất huyết tiêu hóa cao nếu có các đặc điểm của shock giảm thể tích.
Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh
Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.
Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm
Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.
Mệt mỏi: đánh giá các nguyên nhân tinh thần và thể chất
Bệnh sử khai thác cẩn thận có thể cho thấy rằng vấn đề thực tế không chỉ là mệt mỏi, chẳng hạn hụt hơi, nên được tiếp tục kiểm tra. Nếu có các đặc điểm khu trú hoặc đặc hiệu hơn, chẳng hạn ho ra máu, sốt, vàng da lộ rõ, nên được tập trung đánh giá đầu tiên.
Sa sút trí tuệ: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Sa sút trí tuệ là một hội chứng hơn là một căn bệnh, nguyên nhân và sinh lý bệnh có thể khác nhau rất nhiều, hầu hết các loại sa sút trí tuệ phổ biến hơn đều tiến triển.
Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.
Tiểu máu: phân tích triệu chứng
Tiểu máu đại thể với sự đổi màu đỏ rõ ràng, lớn hơn 50 tế bào hồng cầu/trường năng lượng cao hoặc tiểu máu vi thể được phát hiện bằng que nhúng sau đó kiểm tra bằng kính hiển vi.
Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân
Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.
Phân tích triệu chứng mệt mỏi để chẩn đoán và điều trị
Mệt mỏi có thể là do vấn đề y tế, bệnh tâm thần hoặc các yếu tố lối sống, trong một số trường hợp, nguyên nhân không bao giờ được xác định.
Ù tai: phân tích triệu chứng
Bản thân ù tai không phải là bệnh mà là triệu chứng của một số quá trình đang diễn ra khác, bệnh lý hoặc lành tính, nhiều giả thuyết đã được đề xuất về cơ chế bệnh sinh.
Tím tái: phân tích triệu chứng
Tím tái xuất hiện khi nồng độ hemoglobin khử trong các mô da vượt quá 4 g/dL, tím tái được phân loại là trung ương hoặc ngoại vi dựa trên sự bất thường cơ bản.
Phosphatase kiềm tăng cao: phân tích triệu chứng
ALP huyết thanh chỉ nên được chỉ định nếu nghi ngờ có bệnh về xương hoặc gan. Kết quả ALP nên được so sánh với phạm vi bình thường phù hợp trên cơ sở tuổi tác và tiền sử lâm sàng.
Phân tích triệu chứng phù nề để chẩn đoán và điều trị
Phù là do sự bất thường trong trao đổi dịch ảnh hưởng đến huyết động mao mạch, trao đổi natri và nước ở thận, hoặc cả hai, phù nề là một triệu chứng phổ biến trong nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau.
Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng
Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.
Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám
Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.
Khó thở cấp tính: các nguyên nhân quan trọng
Khó thở cấp được định nghĩa khi khó thở mới khởi phát hoặc trở nặng đột ngột trong 2 tuần trở lại. Khi có giảm oxy máu nghiêm trọng, tăng CO2 máu, thở dốc hoặc giảm điểm glasgow thì có thể báo hiệu những bệnh lý gây nguy hiểm đến tính mạng.
Định hướng chẩn đoán trước một tình trạng sốt
Sốt thường xảy ra như một phần của đáp ứng pha cấp của do nhiễm trùng, nhiễm trùng gây ra đáp ứng viêm hệ thống có tỉ lệ tử vong đáng kể và cần phải được nhận diện và điều trị kịp thời.
Tim to: phân tích triệu chứng
Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.
Đái máu với những điều thiết yếu
Khi không có triệu chứng nào khác, đái máu đại thể có thể có thể chỉ điểm nhiều hơn về khối u, nhưng cũng cần phân biệt với sỏi, các bệnh lý thận tiểu cầu và bệnh thận đa nang.
Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh
Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.
Loét áp lực do tỳ đè
Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực
