Đau đầu gối: phân tích triệu chứng

2023-04-08 12:46 PM

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân như chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các triệu chứng đầu gối là lý do phổ biến thứ mười cho các lần khám ngoại trú. Hầu hết đau đầu gối phía trước không do chấn thương ở người lớn gặp ở các phòng khám chăm sóc ban đầu là do hội chứng bánh chè đùi.

Nguyên nhân

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân: chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Tuổi của bệnh nhân, vị trí đau, và khởi phát theo thời gian đều là những yếu tố cần thiết của bệnh sử để tập trung vào khám lâm sàng và chẩn đoán phân biệt. Ở trẻ em, đau đầu gối thường do chấn thương nhẹ. Tuy nhiên, các nguyên nhân có khả năng khác bao gồm trật khớp bánh chè, viêm gân bánh chè (đầu gối của Jumper) và viêm mủ xương chày (bệnh Osgood-Schlatter). Ở bệnh nhân nhi, bác sĩ lâm sàng cũng nên có chỉ số nghi ngờ thấp đối với các tình trạng như viêm tủy xương, sarcom xương và đau quy chiếu do bệnh lý ở hông. Ở thanh thiếu niên và người lớn, chấn thương và lạm dụng trở nên phổ biến hơn. Đau đầu gối ở người lớn và người cao tuổi thường là do viêm xương khớp, thoái hóa sụn chêm và viêm khớp do bệnh gút hoặc giả gút.

Đánh giá đặc điểm

Khởi phát cơn đau, tính chất, vị trí và cơ chế chấn thương. Chấn thương do lạm dụng và tình trạng viêm khớp có xu hướng khởi phát ngấm ngầm, với cơn đau tiến triển dần dần có đặc điểm là âm ỉ hoặc nhức nhối. Với cơn đau khởi phát cấp tính do chấn thương, cơn đau có thể sắc nét. Ở những bệnh nhân bị thương, việc xác định vị trí đau (phía trước, giữa, bên hoặc sau) có thể hướng dẫn khám thực thể. Kiến thức về cơ chế chấn thương là rất quan trọng. Các cú đánh bên có thể liên quan đến dây chằng bên trong và rách sụn chêm trong. Kéo căng quá mức hoặc giảm tốc độ nhanh (đặc biệt là với chấn thương trực tiếp) có thể làm tổn thương dây chằng chéo. Xoắn và xoay có thể làm tổn thương sụn chêm do lực cắt.

Các triệu chứng liên quan. Người ta nên hỏi về các triệu chứng cơ học như sụn chêm (menisci), bật (dây chằng) và nhường chỗ cho đầu gối (dây chằng). Sưng tấy tự ghi nhận cũng quan trọng. Tổn thương dây chằng và gãy xương có xu hướng tràn dịch khởi phát nhanh do xuất huyết khớp cấp tính. Tràn dịch có xu hướng phát triển chậm hơn với các tình trạng viêm khớp và chấn thương sụn chêm. Sự hiện diện của tràn dịch là một yếu tố dự đoán sự trật khớp của dây chằng hoặc sụn chêm. Có tới 90% bệnh nhân chấn thương tràn dịch khớp gối có biến chứng bên trong khớp gối.

Phát triển khả năng thực hiện khám khớp gối tốt là rất quan trọng vì có tới 1/3 bệnh nhân bị rối loạn bên trong khớp gối sẽ tìm kiếm sự chăm sóc từ bác sĩ chăm sóc chính của họ.

So sánh đầu gối bị đau với bên đối diện có thể cho phép nhận biết tình trạng sưng, ban đỏ, bầm tím hoặc không đối xứng. Sờ nắn điểm xương có thể làm tăng nghi ngờ gãy xương. Đau đường khớp thường liên quan đến chấn thương sụn chêm.

Các dây chằng bên bị tổn thương thường mềm khi sờ nắn và kèm theo sưng mô mềm.

Phạm vi chuyển động chủ động và thụ động nên được đánh giá.

Không thể chủ động duỗi đầu gối làm tăng mối lo ngại về đứt gân cơ tứ đầu, trong khi hạn chế gập hoặc duỗi thụ động hoặc chủ động có thể liên quan đến chấn thương sụn chêm. Quan sát dấu vết bất thường của xương bánh chè đùi và sự hiện diện của tiếng lạo xạo với phạm vi chuyển động có thể được nhìn thấy ở những bệnh nhân mắc hội chứng xương bánh chè đùi và nhuyễn sụn.

Thử nghiệm căng thẳng varus được áp dụng cho đầu gối trong khi nó đang ở trạng thái uốn cong nhẹ có thể gây ra cơn đau do chấn thương dây chằng bên và dây chằng bên. Một điểm kết thúc vững chắc của chuyển động sẽ được đánh giá cao nếu dây chằng còn nguyên vẹn.

Nghiệm pháp Pivot shift, Lachman và ngăn kéo phía trước rất hữu ích để đánh giá tổn thương dây chằng chéo trước. Thử nghiệm ngăn kéo sau được sử dụng để đánh giá chấn thương dây chằng chéo sau. Phép thử dịch chuyển trục có giá trị tiên đoán dương tốt hơn (nghĩa là phép thử dương tính hữu ích để loại trừ chấn thương) và phép thử Lachman có giá trị tiên đoán âm lớn hơn (tức là phép thử âm tính hữu ích để loại trừ chấn thương).

Nhiều đánh giá có hệ thống đã xem xét độ chính xác chẩn đoán của các thao tác kiểm tra trong việc đánh giá các vết rách sụn chêm.

Thử nghiệm Thessaly đã được chứng minh là chính xác hơn trong việc dự đoán chấn thương so với thử nghiệm McMurray dương tính hoặc điểm đau của đường khớp.

Nếu bệnh nhân báo nhận thấy sưng và người khám phát hiện xét nghiệm dịch dương tính, xác suất rối loạn bên trong đầu gối sẽ tăng lên rất nhiều.

Đầu gối nóng, đỏ và rất mềm làm tăng mối lo ngại về viêm khớp cấp tính (gút, giả gút và sốt thấp khớp) và đặc biệt nếu những phát hiện này có liên quan đến tiền sử chấn thương da hoặc sốt, viêm khớp nhiễm trùng. Công thức máu toàn bộ và tốc độ máu lắng có thể hữu ích. Chọc hút khớp để lấy dịch khớp để nhuộm Gram, nuôi cấy, đếm tế bào và tinh thể là hết sức quan trọng. Ở những bệnh nhân bị tràn dịch cấp tính sau chấn thương, việc phát hiện xuất huyết khớp có liên quan đến khả năng cao bị rối loạn bên trong.

Hình ảnh. Xác định xem một bệnh nhân có thể bị gãy xương hay không là rất quan trọng trong quá trình đánh giá ban đầu sau chấn thương.

Chụp X quang. Bằng cách sử dụng thông tin lâm sàng, ứng dụng của Đầu gối Ottawa

Quy tắc có thể hướng dẫn việc sử dụng tia X. Chụp X-quang được chỉ định trong các trường hợp sau: bệnh nhân từ 55 tuổi trở lên, không có khả năng chịu trọng lượng trong bốn bước, không thể gập đầu gối đến 90°, hoặc có cảm giác đau ở đầu xương mác hoặc xương bánh chè (không kèm theo các triệu chứng khác). đau điểm xương).

Chụp cộng hưởng từ. Mặc dù hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) có thể chẩn đoán rất hiệu quả tình trạng trật khớp bên trong, nhưng những phát hiện bình thường với các thủ thuật thăm khám lâm sàng có thể loại trừ hiệu quả chấn thương dây chằng hoặc sụn chêm cho nhiều bệnh nhân. MRI có thể được sử dụng tốt nhất ở những người có những phát hiện không rõ ràng một cách sâu sắc (trong nỗ lực loại trừ chứng loạn trí) hoặc ở những người có những phát hiện ban đầu làm yên tâm nhưng thất bại với các biện pháp điều trị bảo tồn (để loại trừ chúng).

Bài viết cùng chuyên mục

Chẩn đoán bệnh lý: tổng hợp các bước của quá trình

Phương pháp chính xác để đạt được chẩn đoán có thể sẽ có phần khó hiểu cho những người mới bắt đầu thực hành lâm sàng. Những người chẩn đoán giỏi lúc nào cũng sử dụng một vài kỹ năng bổ trợ mà đã thu lượm được qua hàng năm hoặc hàng chục năm kinh nghiệm.

Định hướng chẩn đoán khó thở

Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.

Viêm họng: phân tích triệu chứng

Viêm họng bao gồm nhiều loại nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất ở những người có khả năng miễn dịch bình thường là viêm họng nhiễm trùng cấp tính, chủ yếu là do virus.

Chiến lược sử dụng thuốc giảm đau

Nếu cơn đau không thể kiểm soát mà không có tác dụng phụ khó chịu của thuốc, các bác sĩ nên xem xét sử dụng liều thấp hơn của nhiều loại thuốc, được thực hiện thường cho đau thần kinh

Đau thắt ngực từng cơn: đánh giá triệu chứng đau ngực

Nhiều bệnh nhân không thể chẩn đoán chắc chắn. Đánh giá lại những bệnh nhân mà xét nghiệm không đi đến kết luận đau thắt ngực hoặc nguy cơ cao bệnh mạch vành nếu triệu chứng dai dẳng.

Điện tâm đồ trong đau thắt ngực không ổn định/ nhồi máu cơ tim không ST chênh lên

Sóng T đảo ngược có thể là bằng chứng điện tâm đồ của thiếu máu. Sóng T âm sâu đối xứng ở chuyển đạo trước tim gợi ý tắc nghẽn nghiêm trọng gốc động mạch vành trái, những những biểu hiện khác ít đặc hiệu hơn.

Vàng da: đánh giá bổ sung bệnh gan mạn tính

Đánh giá biến chứng ở tất cả những bệnh nhân xơ gan đã biết hoặc nghi ngờ. Lượng giá bệnh não gan và khám báng, phù, vàng da và suy dinh dưỡng. Đo albumin và PT để đánh giá chức năng tổng hợp của gan.

Tiểu máu: phân tích triệu chứng

Tiểu máu đại thể với sự đổi màu đỏ rõ ràng, lớn hơn 50 tế bào hồng cầu/trường năng lượng cao hoặc tiểu máu vi thể được phát hiện bằng que nhúng sau đó kiểm tra bằng kính hiển vi.

Phân tích triệu chứng chán ăn để chẩn đoán và điều trị

Chán ăn là tình trạng chán ăn kéo dài, đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều vấn đề y tế và cần được phân biệt với bệnh chán ăn tâm thần.

Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác

Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.

Khó thở do bệnh phế quản phổi, tim, toàn thân hoặc nguyên nhân khác

Khởi phát nhanh, khó thở nghiêm trọng trong trường hợp không có triệu chứng lâm sàng khác cần nâng cao mối quan tâm đối với tràn khí màng phổi, thuyên tắc phổi

Vàng da: đánh giá cận lâm sàng theo bệnh cảnh lâm sàng

Cân nhắc huyết tán ở những bệnh nhân vàng da mà không có đặc điểm bệnh gan kèm theo và có các bằng chứng của tăng phá vỡ hồng cầu, bất thường về hình ảnh hồng cầu (mảnh vỡ hồng cầu), có thể có bằng chứng tăng sản xuất hồng cầu.

Giảm cân ngoài ý muốn: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Các vấn đề gây ra giảm cân thông qua một hoặc nhiều cơ chế, lượng calo hấp thụ không đủ, nhu cầu trao đổi chất quá mức hoặc mất chất dinh dưỡng qua nước tiểu hoặc phân.

Định hướng chẩn đoán đau bụng cấp

Nhiều nguyên nhân nghiêm trọng của đau bụng  cấp  hoặc  có  nguồn  gốc hoặc thúc đẩy bởi một qúa trình viêm trong ổ bụng.

Khám lão khoa: điểm đặc biệt trong đánh giá người già yếu suy kiệt

Khi có thể, xem xét các yếu tố trong tiền sử bệnh nhân có tương tự với những thông tin của người chứng kiến, người chăm sóc, người thân, ghi chú của bệnh nhân hoặc các nhân viên y tế khác không.

Phát ban toàn thân cấp: phân biệt các bệnh cảnh lâm sàng

Bài viết này nhằm cung cấp một cách tiếp cận từng bước để xác định được những trường hợp ban da toàn thân cấp là những cấp cứu trong da liễu cần được hỏi ý kiến chuyên khoa da liễu và điều trị ngay.

Tiểu khó: phân tích triệu chứng

Chẩn đoán phổ biến nhất cho bệnh nhân mắc chứng khó tiểu là nhiễm trùng đường tiết niệu, mặc dù là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các triệu chứng khó tiểu, nhưng nhiều nguyên nhân khác cần được chẩn đoán chính xác.

Phòng ngừa ung thư

Hút thuốc lá là nguyên nhân quan trọng nhất của ung thư, khám sức khỏe và khám phụ khoa phòng ngừa là một trong những lý do phổ biến nhất cho các chuyến thăm chăm sóc ngoại chẩn

Tiêu chảy tái phát (mãn tính): phân tích đặc điểm lâm sàng

Tiến hành khám xét đại trực tràng để loại trừ ung thư/bệnh lý ruột viêm nếu bệnh nhân bị tiêu chảy kéo dài kèm theo với bất kỳ dấu hiệu: chảy máu khi thăm khám trực tràng, khối sờ thấy vùng bụng/trực tràng, sụt cân, thiếu máu thiếu sắt.

Sốt: đánh giá dấu hiệu triệu chứng và các yếu tố nguy cơ

Mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở các bệnh nhân đặc biệt. Các chủng tác nhân hiện hành thường gặp như viêm phổi có thể khác nhau tùy theo dịch tễ từng vùng, do đó hội chấn với chuyên gia truyền nhiễm ngay ở giai đoạn ban đầu.

Viêm da dị ứng (Eczema)

Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

Rối loạn thăng bằng: các nguyên nhân cảm giác mất thăng bằng

Sự cân bằng đòi hỏi tín hiệu vào từ nhiều bộ phận cảm thụ cảm giác (thị giác, tiền đình, xúc giác, cảm giác bản thể). Giảm chức năng nhi ều hơn một trong các bộ phận này, dù rất nhỏ cũng có thể gây mất thăng bằng.

Đau cổ: phân tích triệu chứng

Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh.

Viêm mũi: phân tích triệu chứng

Viêm mũi dị ứng là kết quả của tình trạng viêm niêm mạc do dị ứng, viêm mũi không dị ứng không phụ thuộc vào immunoglobulin E (IgE) hoặc quá trình viêm chủ yếu.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow

Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.