Đau đầu gối: phân tích triệu chứng

2023-04-08 12:46 PM

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân như chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các triệu chứng đầu gối là lý do phổ biến thứ mười cho các lần khám ngoại trú. Hầu hết đau đầu gối phía trước không do chấn thương ở người lớn gặp ở các phòng khám chăm sóc ban đầu là do hội chứng bánh chè đùi.

Nguyên nhân

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân: chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Tuổi của bệnh nhân, vị trí đau, và khởi phát theo thời gian đều là những yếu tố cần thiết của bệnh sử để tập trung vào khám lâm sàng và chẩn đoán phân biệt. Ở trẻ em, đau đầu gối thường do chấn thương nhẹ. Tuy nhiên, các nguyên nhân có khả năng khác bao gồm trật khớp bánh chè, viêm gân bánh chè (đầu gối của Jumper) và viêm mủ xương chày (bệnh Osgood-Schlatter). Ở bệnh nhân nhi, bác sĩ lâm sàng cũng nên có chỉ số nghi ngờ thấp đối với các tình trạng như viêm tủy xương, sarcom xương và đau quy chiếu do bệnh lý ở hông. Ở thanh thiếu niên và người lớn, chấn thương và lạm dụng trở nên phổ biến hơn. Đau đầu gối ở người lớn và người cao tuổi thường là do viêm xương khớp, thoái hóa sụn chêm và viêm khớp do bệnh gút hoặc giả gút.

Đánh giá đặc điểm

Khởi phát cơn đau, tính chất, vị trí và cơ chế chấn thương. Chấn thương do lạm dụng và tình trạng viêm khớp có xu hướng khởi phát ngấm ngầm, với cơn đau tiến triển dần dần có đặc điểm là âm ỉ hoặc nhức nhối. Với cơn đau khởi phát cấp tính do chấn thương, cơn đau có thể sắc nét. Ở những bệnh nhân bị thương, việc xác định vị trí đau (phía trước, giữa, bên hoặc sau) có thể hướng dẫn khám thực thể. Kiến thức về cơ chế chấn thương là rất quan trọng. Các cú đánh bên có thể liên quan đến dây chằng bên trong và rách sụn chêm trong. Kéo căng quá mức hoặc giảm tốc độ nhanh (đặc biệt là với chấn thương trực tiếp) có thể làm tổn thương dây chằng chéo. Xoắn và xoay có thể làm tổn thương sụn chêm do lực cắt.

Các triệu chứng liên quan. Người ta nên hỏi về các triệu chứng cơ học như sụn chêm (menisci), bật (dây chằng) và nhường chỗ cho đầu gối (dây chằng). Sưng tấy tự ghi nhận cũng quan trọng. Tổn thương dây chằng và gãy xương có xu hướng tràn dịch khởi phát nhanh do xuất huyết khớp cấp tính. Tràn dịch có xu hướng phát triển chậm hơn với các tình trạng viêm khớp và chấn thương sụn chêm. Sự hiện diện của tràn dịch là một yếu tố dự đoán sự trật khớp của dây chằng hoặc sụn chêm. Có tới 90% bệnh nhân chấn thương tràn dịch khớp gối có biến chứng bên trong khớp gối.

Phát triển khả năng thực hiện khám khớp gối tốt là rất quan trọng vì có tới 1/3 bệnh nhân bị rối loạn bên trong khớp gối sẽ tìm kiếm sự chăm sóc từ bác sĩ chăm sóc chính của họ.

So sánh đầu gối bị đau với bên đối diện có thể cho phép nhận biết tình trạng sưng, ban đỏ, bầm tím hoặc không đối xứng. Sờ nắn điểm xương có thể làm tăng nghi ngờ gãy xương. Đau đường khớp thường liên quan đến chấn thương sụn chêm.

Các dây chằng bên bị tổn thương thường mềm khi sờ nắn và kèm theo sưng mô mềm.

Phạm vi chuyển động chủ động và thụ động nên được đánh giá.

Không thể chủ động duỗi đầu gối làm tăng mối lo ngại về đứt gân cơ tứ đầu, trong khi hạn chế gập hoặc duỗi thụ động hoặc chủ động có thể liên quan đến chấn thương sụn chêm. Quan sát dấu vết bất thường của xương bánh chè đùi và sự hiện diện của tiếng lạo xạo với phạm vi chuyển động có thể được nhìn thấy ở những bệnh nhân mắc hội chứng xương bánh chè đùi và nhuyễn sụn.

Thử nghiệm căng thẳng varus được áp dụng cho đầu gối trong khi nó đang ở trạng thái uốn cong nhẹ có thể gây ra cơn đau do chấn thương dây chằng bên và dây chằng bên. Một điểm kết thúc vững chắc của chuyển động sẽ được đánh giá cao nếu dây chằng còn nguyên vẹn.

Nghiệm pháp Pivot shift, Lachman và ngăn kéo phía trước rất hữu ích để đánh giá tổn thương dây chằng chéo trước. Thử nghiệm ngăn kéo sau được sử dụng để đánh giá chấn thương dây chằng chéo sau. Phép thử dịch chuyển trục có giá trị tiên đoán dương tốt hơn (nghĩa là phép thử dương tính hữu ích để loại trừ chấn thương) và phép thử Lachman có giá trị tiên đoán âm lớn hơn (tức là phép thử âm tính hữu ích để loại trừ chấn thương).

Nhiều đánh giá có hệ thống đã xem xét độ chính xác chẩn đoán của các thao tác kiểm tra trong việc đánh giá các vết rách sụn chêm.

Thử nghiệm Thessaly đã được chứng minh là chính xác hơn trong việc dự đoán chấn thương so với thử nghiệm McMurray dương tính hoặc điểm đau của đường khớp.

Nếu bệnh nhân báo nhận thấy sưng và người khám phát hiện xét nghiệm dịch dương tính, xác suất rối loạn bên trong đầu gối sẽ tăng lên rất nhiều.

Đầu gối nóng, đỏ và rất mềm làm tăng mối lo ngại về viêm khớp cấp tính (gút, giả gút và sốt thấp khớp) và đặc biệt nếu những phát hiện này có liên quan đến tiền sử chấn thương da hoặc sốt, viêm khớp nhiễm trùng. Công thức máu toàn bộ và tốc độ máu lắng có thể hữu ích. Chọc hút khớp để lấy dịch khớp để nhuộm Gram, nuôi cấy, đếm tế bào và tinh thể là hết sức quan trọng. Ở những bệnh nhân bị tràn dịch cấp tính sau chấn thương, việc phát hiện xuất huyết khớp có liên quan đến khả năng cao bị rối loạn bên trong.

Hình ảnh. Xác định xem một bệnh nhân có thể bị gãy xương hay không là rất quan trọng trong quá trình đánh giá ban đầu sau chấn thương.

Chụp X quang. Bằng cách sử dụng thông tin lâm sàng, ứng dụng của Đầu gối Ottawa

Quy tắc có thể hướng dẫn việc sử dụng tia X. Chụp X-quang được chỉ định trong các trường hợp sau: bệnh nhân từ 55 tuổi trở lên, không có khả năng chịu trọng lượng trong bốn bước, không thể gập đầu gối đến 90°, hoặc có cảm giác đau ở đầu xương mác hoặc xương bánh chè (không kèm theo các triệu chứng khác). đau điểm xương).

Chụp cộng hưởng từ. Mặc dù hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) có thể chẩn đoán rất hiệu quả tình trạng trật khớp bên trong, nhưng những phát hiện bình thường với các thủ thuật thăm khám lâm sàng có thể loại trừ hiệu quả chấn thương dây chằng hoặc sụn chêm cho nhiều bệnh nhân. MRI có thể được sử dụng tốt nhất ở những người có những phát hiện không rõ ràng một cách sâu sắc (trong nỗ lực loại trừ chứng loạn trí) hoặc ở những người có những phát hiện ban đầu làm yên tâm nhưng thất bại với các biện pháp điều trị bảo tồn (để loại trừ chúng).

Bài viết cùng chuyên mục

Phát ban toàn thân cấp: phân biệt các bệnh cảnh lâm sàng

Bài viết này nhằm cung cấp một cách tiếp cận từng bước để xác định được những trường hợp ban da toàn thân cấp là những cấp cứu trong da liễu cần được hỏi ý kiến chuyên khoa da liễu và điều trị ngay.

Ngứa da: phân tích triệu chứng

Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến.

Triệu chứng và dấu hiệu bệnh mắt

Tiết tố mủ thường do nhiễm vi khuẩn ở kết mạc, giác mạc hoặc túi lệ. Viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc do vi rút gây tiết tố nước.

Khó thở mạn tính: thang điểm khó thở và nguyên nhân thường gặp

Khó thở mạn tính được định nghĩa khi tình trạng khó thở kéo dài hơn 2 tuần. Sử dụng thang điểm khó thở MRC (hội đồng nghiên cứu y tế - Medical Research Council) để đánh giá độ nặng của khó thở.

Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể

Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.

Yếu chi trong đột quỵ: đánh giá dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng

Chụp hình ảnh thần kinh để phân biệt đột quỵ xuất huyết não với đột quỵ nhồi máu não và để loại trừ các bệnh lý không đột quỵ, ví dụ tổn thương choán chỗ.

Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân

Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.

Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo

Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.

Phù chân: đánh giá suy thận và chức năng thận

Xác định và điều trị những nguyên nhân, theo dõi chức năng thận và thảo luận với đội chuyên khoa thận nếu như có bất kỳ sự tụt giảm mức lọc cầu thận thêm nữa.

Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập

Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.

Chóng mặt và choáng váng: phân tích các đặc điểm lâm sàng

Muốn xỉu ở bệnh nhân miêu tả cảm giác váng đầu như thể là tôi sắp xỉu mất hoặc cảm giác tương tự cảm giác sau khi đứng dậy nhanh đột ngột. Nếu có bất kỳ cơn nào kèm theo tối sầm thì đánh giá thêm mất ý thức thoáng qua.

Mất thị lực: phân tích triệu chứng

Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.

Đau thắt lưng: khám cột sống thắt lưng

Việc khám nên bắt đầu khi gặp bệnh nhân lần đầu và tiếp tục theo dõi, quan sát dáng đi và tư thế, không nhất quán giữa chức năng và hoạt động có thể phân biệt giữa nguyên nhân thực thể và chức năng đối với các triệu chứng.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.

Nguy cơ té ngã: cách thực hiện đánh giá dáng đi

Sự an toàn và vững chắc chung; bất thường dáng đi một bên (đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh khớp, đau); bước đi ngắn, lê chân (bệnh Parkinson, bệnh lý mạch máu não lan tỏa); dáng đi bước cao.

Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng

Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.

Chảy máu cam: phân tích triệu chứng

Chảy máu cam là kết quả của sự tương tác của các yếu tố gây tổn thương lớp niêm mạc và thành mạch, một số là cục bộ, một số là hệ thống và một số là sự kết hợp của cả hai.

Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.

Đi tiểu ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Tiểu máu vi thể đơn độc thường phổ biến và do bệnh lý lành tính như hội chứng màng đáy cầu thận mỏng. Cần đảm bảo rằng các nguyên nhân ở trên đã được loại trừ; làm cho bệnh nhân yên tâm rằng xét nghiệm thêm là không cần thiết.

Giao hợp đau: phân tích triệu chứng

Giao hợp đau, thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến rối loạn chức năng tình dục nữ, một tỷ lệ nhỏ nam giới cũng bị chứng đau khi giao hợp.

Khó nuốt: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nếu không có nguyên nhân nào được xác định trên nội soi tiêu hóa trên, hội chẩn với chuyên gia tiêu hóa để đánh giá bổ sung cho rối loạn vận động, như nuốt barium hoặc đo áp lực thực quản có thể cần thiết.

Đau cổ: phân tích triệu chứng

Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh.

Đau bụng kinh: phân tích triệu chứng

Đau bụng kinh có thể được định nghĩa là cơn đau quặn thắt tái phát trong hoặc ngay trước khi hành kinh. Đây là triệu chứng phụ khoa phổ biến nhất được ghi nhận bởi phụ nữ.

Tim to: phân tích triệu chứng

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Dáng đi bất thường: phân tích triệu chứng bệnh lý

Sự tầm soát dáng đi nhạy cho việc phát hiện những bất thường về thần kinh vận động, cảm giác và hệ cơ xương ở chi dưới bởi vì bước đi là một hoạt động phối hợp phức tạp so với các test chức năng thần kinh.