Đau đầu gối: phân tích triệu chứng

2023-04-08 12:46 PM

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân như chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các triệu chứng đầu gối là lý do phổ biến thứ mười cho các lần khám ngoại trú. Hầu hết đau đầu gối phía trước không do chấn thương ở người lớn gặp ở các phòng khám chăm sóc ban đầu là do hội chứng bánh chè đùi.

Nguyên nhân

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân: chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Tuổi của bệnh nhân, vị trí đau, và khởi phát theo thời gian đều là những yếu tố cần thiết của bệnh sử để tập trung vào khám lâm sàng và chẩn đoán phân biệt. Ở trẻ em, đau đầu gối thường do chấn thương nhẹ. Tuy nhiên, các nguyên nhân có khả năng khác bao gồm trật khớp bánh chè, viêm gân bánh chè (đầu gối của Jumper) và viêm mủ xương chày (bệnh Osgood-Schlatter). Ở bệnh nhân nhi, bác sĩ lâm sàng cũng nên có chỉ số nghi ngờ thấp đối với các tình trạng như viêm tủy xương, sarcom xương và đau quy chiếu do bệnh lý ở hông. Ở thanh thiếu niên và người lớn, chấn thương và lạm dụng trở nên phổ biến hơn. Đau đầu gối ở người lớn và người cao tuổi thường là do viêm xương khớp, thoái hóa sụn chêm và viêm khớp do bệnh gút hoặc giả gút.

Đánh giá đặc điểm

Khởi phát cơn đau, tính chất, vị trí và cơ chế chấn thương. Chấn thương do lạm dụng và tình trạng viêm khớp có xu hướng khởi phát ngấm ngầm, với cơn đau tiến triển dần dần có đặc điểm là âm ỉ hoặc nhức nhối. Với cơn đau khởi phát cấp tính do chấn thương, cơn đau có thể sắc nét. Ở những bệnh nhân bị thương, việc xác định vị trí đau (phía trước, giữa, bên hoặc sau) có thể hướng dẫn khám thực thể. Kiến thức về cơ chế chấn thương là rất quan trọng. Các cú đánh bên có thể liên quan đến dây chằng bên trong và rách sụn chêm trong. Kéo căng quá mức hoặc giảm tốc độ nhanh (đặc biệt là với chấn thương trực tiếp) có thể làm tổn thương dây chằng chéo. Xoắn và xoay có thể làm tổn thương sụn chêm do lực cắt.

Các triệu chứng liên quan. Người ta nên hỏi về các triệu chứng cơ học như sụn chêm (menisci), bật (dây chằng) và nhường chỗ cho đầu gối (dây chằng). Sưng tấy tự ghi nhận cũng quan trọng. Tổn thương dây chằng và gãy xương có xu hướng tràn dịch khởi phát nhanh do xuất huyết khớp cấp tính. Tràn dịch có xu hướng phát triển chậm hơn với các tình trạng viêm khớp và chấn thương sụn chêm. Sự hiện diện của tràn dịch là một yếu tố dự đoán sự trật khớp của dây chằng hoặc sụn chêm. Có tới 90% bệnh nhân chấn thương tràn dịch khớp gối có biến chứng bên trong khớp gối.

Phát triển khả năng thực hiện khám khớp gối tốt là rất quan trọng vì có tới 1/3 bệnh nhân bị rối loạn bên trong khớp gối sẽ tìm kiếm sự chăm sóc từ bác sĩ chăm sóc chính của họ.

So sánh đầu gối bị đau với bên đối diện có thể cho phép nhận biết tình trạng sưng, ban đỏ, bầm tím hoặc không đối xứng. Sờ nắn điểm xương có thể làm tăng nghi ngờ gãy xương. Đau đường khớp thường liên quan đến chấn thương sụn chêm.

Các dây chằng bên bị tổn thương thường mềm khi sờ nắn và kèm theo sưng mô mềm.

Phạm vi chuyển động chủ động và thụ động nên được đánh giá.

Không thể chủ động duỗi đầu gối làm tăng mối lo ngại về đứt gân cơ tứ đầu, trong khi hạn chế gập hoặc duỗi thụ động hoặc chủ động có thể liên quan đến chấn thương sụn chêm. Quan sát dấu vết bất thường của xương bánh chè đùi và sự hiện diện của tiếng lạo xạo với phạm vi chuyển động có thể được nhìn thấy ở những bệnh nhân mắc hội chứng xương bánh chè đùi và nhuyễn sụn.

Thử nghiệm căng thẳng varus được áp dụng cho đầu gối trong khi nó đang ở trạng thái uốn cong nhẹ có thể gây ra cơn đau do chấn thương dây chằng bên và dây chằng bên. Một điểm kết thúc vững chắc của chuyển động sẽ được đánh giá cao nếu dây chằng còn nguyên vẹn.

Nghiệm pháp Pivot shift, Lachman và ngăn kéo phía trước rất hữu ích để đánh giá tổn thương dây chằng chéo trước. Thử nghiệm ngăn kéo sau được sử dụng để đánh giá chấn thương dây chằng chéo sau. Phép thử dịch chuyển trục có giá trị tiên đoán dương tốt hơn (nghĩa là phép thử dương tính hữu ích để loại trừ chấn thương) và phép thử Lachman có giá trị tiên đoán âm lớn hơn (tức là phép thử âm tính hữu ích để loại trừ chấn thương).

Nhiều đánh giá có hệ thống đã xem xét độ chính xác chẩn đoán của các thao tác kiểm tra trong việc đánh giá các vết rách sụn chêm.

Thử nghiệm Thessaly đã được chứng minh là chính xác hơn trong việc dự đoán chấn thương so với thử nghiệm McMurray dương tính hoặc điểm đau của đường khớp.

Nếu bệnh nhân báo nhận thấy sưng và người khám phát hiện xét nghiệm dịch dương tính, xác suất rối loạn bên trong đầu gối sẽ tăng lên rất nhiều.

Đầu gối nóng, đỏ và rất mềm làm tăng mối lo ngại về viêm khớp cấp tính (gút, giả gút và sốt thấp khớp) và đặc biệt nếu những phát hiện này có liên quan đến tiền sử chấn thương da hoặc sốt, viêm khớp nhiễm trùng. Công thức máu toàn bộ và tốc độ máu lắng có thể hữu ích. Chọc hút khớp để lấy dịch khớp để nhuộm Gram, nuôi cấy, đếm tế bào và tinh thể là hết sức quan trọng. Ở những bệnh nhân bị tràn dịch cấp tính sau chấn thương, việc phát hiện xuất huyết khớp có liên quan đến khả năng cao bị rối loạn bên trong.

Hình ảnh. Xác định xem một bệnh nhân có thể bị gãy xương hay không là rất quan trọng trong quá trình đánh giá ban đầu sau chấn thương.

Chụp X quang. Bằng cách sử dụng thông tin lâm sàng, ứng dụng của Đầu gối Ottawa

Quy tắc có thể hướng dẫn việc sử dụng tia X. Chụp X-quang được chỉ định trong các trường hợp sau: bệnh nhân từ 55 tuổi trở lên, không có khả năng chịu trọng lượng trong bốn bước, không thể gập đầu gối đến 90°, hoặc có cảm giác đau ở đầu xương mác hoặc xương bánh chè (không kèm theo các triệu chứng khác). đau điểm xương).

Chụp cộng hưởng từ. Mặc dù hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) có thể chẩn đoán rất hiệu quả tình trạng trật khớp bên trong, nhưng những phát hiện bình thường với các thủ thuật thăm khám lâm sàng có thể loại trừ hiệu quả chấn thương dây chằng hoặc sụn chêm cho nhiều bệnh nhân. MRI có thể được sử dụng tốt nhất ở những người có những phát hiện không rõ ràng một cách sâu sắc (trong nỗ lực loại trừ chứng loạn trí) hoặc ở những người có những phát hiện ban đầu làm yên tâm nhưng thất bại với các biện pháp điều trị bảo tồn (để loại trừ chúng).

Bài viết cùng chuyên mục

Đau thắt lưng: khám cột sống thắt lưng

Việc khám nên bắt đầu khi gặp bệnh nhân lần đầu và tiếp tục theo dõi, quan sát dáng đi và tư thế, không nhất quán giữa chức năng và hoạt động có thể phân biệt giữa nguyên nhân thực thể và chức năng đối với các triệu chứng.

Khối u vú: đặc điểm khi thăm khám lâm sàng

Đối với bất kỳ bệnh nhân sau mãn kinh có tổn thương dạng nốt khu trú cần chuyển bệnh nhân làm bộ 3 đánh giá ngay. Đối với bệnh nhân tiền mãn kinh, thăm khám lại sau kỳ kinh tiếp theo và chuyển làm 3 đánh giá nếu vẫn còn những tổn thương dạng nốt khu trú đó.

Phòng chống thừa cân béo phì

Béo phì rõ ràng liên quan đến đái tháo đường type 2, cao huyết áp, tăng lipid máu, ung thư, viêm xương khớp, bệnh tim mạch, ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn và hen suyễn

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể

Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.

Thăm khám bệnh nhân: đã có một chẩn đoán trước đó

Tự chẩn đoán cũng có thể làm chậm trễ trong tìm đến sự giúp đỡ về y tế bởi vì bệnh nhân không đánh giá đúng triệu chứng hay trong tiềm thức của họ không muốn nghĩ đến các bệnh nghiêm trọng.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Phù chân: đánh giá dựa trên kết quả lâm sàng và cận lâm sàng

Cân nhắc huyết khối tĩnh mạch sâu ở bất kỳ bệnh nhân nào có phù chân cả hai bên, kể cả khi các yếu tố nguy cơ hoặc những triệu chứng/ dấu chứng khác không rõ ràng.

Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng

Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.

Chảy máu trực tràng: phân tích triệu chứng

Đánh giá ban đầu nên xác định mức độ nghiêm trọng và sự ổn định huyết động của bệnh nhân và xác định nguồn gốc của chảy máu là đường tiêu hóa trên hoặc dưới về bản chất.

Tím tái: phân tích triệu chứng

Tím tái xuất hiện khi nồng độ hemoglobin khử trong các mô da vượt quá 4 g/dL, tím tái được phân loại là trung ương hoặc ngoại vi dựa trên sự bất thường cơ bản.

Thăm khám bệnh nhân suy dinh dưỡng

Trên cơ sở bệnh sử và kết quả khám sức khỏe, bệnh nhân được xếp theo 3 loại là dinh dưỡng tốt, suy dinh dưỡng trung bình hoặc nghi ngờ và suy dinh dưỡng nặng.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Đái máu với những điều thiết yếu

Khi không có triệu chứng nào khác, đái máu đại thể có thể có thể chỉ điểm nhiều hơn về khối u, nhưng cũng cần phân biệt với sỏi, các bệnh lý thận tiểu cầu và bệnh thận đa nang.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Kỹ năng khám sức khỏe trên lâm sàng

Mặc dù bác sỹ không sử dụng tất cả các kỹ thuật nhìn sờ gõ nghe cho mọi hệ cơ quan, nên nghĩ đến bốn kỹ năng trước khi chuyển sang lĩnh vực tiếp theo được đánh giá.

Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng

Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.

Tiếng thở rít: phân tích triệu chứng

Thở rít thì hít vào, cho thấy có tắc nghẽn ở hoặc trên thanh quản, thở rít hai pha với tắc nghẽn tại hoặc dưới thanh quản, thở khò khè gợi ý tắc khí quản xa hoặc phế quản gốc.

Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.

Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán

Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).

Định hướng chẩn đoán đau bụng mạn tính

Đau bụng mạn tính rất phổ biến, hầu hết bệnh nhân trẻ sẽ có rối loạn chức năng, bệnh nhân lớn tuổi với đau bụng mới, dai dẳng, ưu tiên là loại trừ bệnh lý ác tính.

Tiếp cận bệnh nhân, Tuân thủ điều trị

Phỏng vấn thu thập thông tin hỗ trợ chẩn đoán, hướng dẫn tuân thủ điều trị thuốc, hướng dẫn chế độ sinh hoạt của bệnh nhân và nguyên tắc đạo đức giữa bác sỹ và bệnh nhân

Đau bìu: phân tích triệu chứng

Hầu hết các nguyên nhân phổ biến của đau bìu là do các tình trạng lành tính như viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch tinh mạc, tinh trùng, viêm nút quanh động mạch và u nang mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn.

Ho ra máu, chẩn đoán và điều trị

Các động mạch phế quản xuất phát từ động mạch chủ hoặc động mạch liên sườn và mang máu dưới áp lực của hệ thống vào đường hô hấp, mạch máu, rốn phổi, và màng phổi tạng