Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng

2023-04-13 01:42 PM

Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Sự hiện diện của nhiều lông cuối ở phụ nữ theo kiểu nam giới được gọi là chứng rậm lông. Mức độ rậm lông dựa trên mức androgen trong cơ thể. Điều quan trọng là phải phân biệt chứng rậm lông toàn thân với chứng rậm lông ở khu vực bất thường trên cơ thể, có thể được định nghĩa là sự hiện diện của lông không theo một kiểu tổng quát và không liên quan đến tác dụng của nội tiết tố nam. Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Nguyên nhân

Rậm lông có thể do sản xuất androgen quá mức hoặc sự nhạy cảm quá mức của nang lông với mức androgen bình thường.

Phần lớn các trường hợp rậm lông là do cường androgen chức năng, bao gồm các tình trạng như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), cường androgen vô căn, rậm lông vô căn và tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh.

Ít phổ biến hơn, bệnh lý tuyến thượng thận khác, các vấn đề về buồng trứng, thuốc men, cường tuyến yên và thai kỳ là nguyên nhân gây rậm lông.

Nguyên nhân tuyến thượng thận bao gồm tăng sản tuyến thượng thận bẩm sinh, hội chứng Cushing và khối u nam hóa tuyến thượng thận. Nguyên nhân buồng trứng bao gồm khối u tế bào rốn phổi, khối u tế bào hạt và khối u tế bào Sertoli-Leydig. Các loại thuốc gây rậm lông bao gồm glucocorticoid liều cao, steroid đồng hóa, axit valproic, phenytoin, danazol và minocycline. Nguyên nhân tuyến yên bao gồm tăng prolactin máu và bệnh Cushing.

Đánh giá đặc điểm

Bước đầu tiên trong việc đánh giá rậm lông bao gồm một lịch sử chi tiết.

Chi tiết về bệnh sử nên bao gồm sự khởi đầu và tiến triển của lông mọc, vị trí mọc lông, tiền sử tuổi dậy thì, kinh nguyệt và sinh sản, tiền sử gia đình mắc bệnh rậm lông và bất kỳ thay đổi nào có khả năng gây nam hóa ở giọng nói, bụng, ngực, cân nặng và mụn trứng cá. Tiền sử cũng nên bao gồm việc sử dụng steroid đồng hóa và các tác động tâm lý xã hội của bệnh rậm lông đối với bệnh nhân.

Việc đánh giá nên bao gồm chiều cao, cân nặng và chỉ số khối cơ thể. Mức độ nghiêm trọng của chứng rậm lông có thể được đánh giá bằng thang điểm Ferriman-Gallwey. Hệ thống tính điểm này đánh giá chín vùng của cơ thể (môi trên, cằm, ngực, bụng, tam giác mu trên, cánh tay trên, đùi, lưng trên và mông) bằng thang điểm từ 1–4. Rậm lông được chẩn đoán là nhẹ với số điểm từ 8–15 và từ trung bình đến nặng nếu số điểm nhiều hơn 15. Điểm dưới 8 được coi là bình thường.

Để đánh giá các dấu hiệu nam hóa, bác sĩ lâm sàng nên tìm âm vật to, mụn trứng cá, rụng tóc kiểu nam, giọng trầm, teo vú và tăng khối lượng cơ. Khám da chi tiết có thể tiết lộ mụn trứng cá, bệnh gai đen, tăng tiết bã nhờn và rụng tóc do nội tiết tố nam. Luôn luôn phải thực hiện khám bụng và vùng chậu kỹ lưỡng bằng tay để loại trừ các khối u buồng trứng và tuyến thượng thận. Khám vú có thể giúp phát hiện chứng tiết sữa. Dấu hiệu của các tình trạng như hội chứng Cushing, bệnh to cực, rối loạn chức năng tuyến giáp và tăng prolactin máu đôi khi có thể được phát hiện bằng cách kiểm tra thể chất chi tiết.

Nếu bệnh sử và khám thực thể của bệnh nhân không có gì nổi bật, có thể lấy nồng độ testosterone toàn phần và dehydroepiandrosterone sulfate trong huyết thanh để loại trừ khối u sản xuất androgen. Nồng độ androgen tăng cao hơn gấp đôi giá trị bình thường nên nhanh chóng đánh giá khối u buồng trứng hoặc tuyến thượng thận. Siêu âm vùng chậu có độ phân giải cao với đầu dò xuyên âm đạo có thể xác định các nang buồng trứng và u nang có đường kính nhỏ từ 3-5 mm. Biểu đồ nhiệt độ cơ thể cơ bản và nồng độ progesterone huyết thanh trong giai đoạn hoàng thể (20-24 ngày) của chu kỳ kinh nguyệt có thể được sử dụng để ghi lại chức năng buồng trứng bình thường của những phụ nữ được cho là mắc chứng rậm lông vô căn. Nghi ngờ lâm sàng về chứng suy giáp, tăng prolactin máu hoặc bệnh Cushing cần có xét nghiệm xác nhận.

Việc giới thiệu và xét nghiệm chẩn đoán thêm có thể được đảm bảo cho những bệnh nhân mắc chứng rậm lông khởi phát sớm, nặng hoặc tiến triển nhanh.

Bài viết cùng chuyên mục

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow

Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Ngất: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Ngất có thể được phân loại bằng cách sử dụng các hệ thống khác nhau từ các tình trạng ác tính và lành tính đến các tình trạng do tim và không do tim.

Rối loạn cương dương: phân tích triệu chứng

Rối loạn cương dương, trước đây thường được gọi là bất lực, được định nghĩa là không có khả năng đạt được hoặc duy trì sự cương cứng đủ để giao hợp, về bản chất là một chẩn đoán do bệnh nhân xác định.

Định hướng chẩn đoán đau ngực cấp

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi.

Dấu hiệu bệnh lý: các bước thăm khám và chỉ định xử trí

Nếu như có dấu hiệu suy hô hấp và tràn khí màng phổi áp lực, tiến hành chọc kim hút khí cấp cứu ngay. Nếu như ran rít khắp cả lan tỏa, kiểm tra dấu hiệu của shock phản vệ. Nếu có, xử trí theo mô tả; ngược lại tiến hành thở khí dung giãn phế quản.

Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng

Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.

Đau thắt ngực từng cơn: đánh giá triệu chứng đau ngực

Nhiều bệnh nhân không thể chẩn đoán chắc chắn. Đánh giá lại những bệnh nhân mà xét nghiệm không đi đến kết luận đau thắt ngực hoặc nguy cơ cao bệnh mạch vành nếu triệu chứng dai dẳng.

Thăm khám bệnh nhân suy dinh dưỡng

Trên cơ sở bệnh sử và kết quả khám sức khỏe, bệnh nhân được xếp theo 3 loại là dinh dưỡng tốt, suy dinh dưỡng trung bình hoặc nghi ngờ và suy dinh dưỡng nặng.

Suy tim sung huyết: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của suy tim khác nhau tùy thuộc vào chức năng thất trái (phân suất tống máu thất trái giảm hoặc bảo tồn), bên trái hoặc bên phải, hoặc cấp tính hoặc mãn tính.

Suy giáp: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp nguyên phát là viêm tuyến giáp tự miễn, hoặc bệnh Hashimoto, là kết quả của sự phá hủy dần dần tuyến giáp bởi các tế bào T.

Xuất huyết và ban xuất huyết: phân tích triệu chứng

Trình tự thời gian và tiền sử ban xuất huyết cũng như bất kỳ dấu hiệu chảy máu bất thường nào đều quan trọng, bởi vì nguyên nhân của ban xuất huyết có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải.

Thiểu niệu và vô niệu: phân tích triệu chứng

Thiểu niệu cấp tính nên được nhập viện do nguy cơ phát triển các biến chứng có thể gây tử vong như tăng kali máu, quá tải dịch, nhiễm toan chuyển hóa và viêm màng ngoài tim.

Khối u bìu: phân tích triệu chứng

Trong quá trình đánh giá bất kỳ khối u bìu nào, mục tiêu chính là xác định xem có chỉ định chuyển tuyến ngay lập tức hay không.

Phát ban toàn thân cấp: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nhập viện cho bất kỳ các bệnh nhân có tình trạng đỏ da nhiều, đánh giá và cần tiến hành hội chẩn da liễu ngay. Điều trị sau đó dựa vào chấn đoán chính xác và được hướng dẫn bởi đánh giá của chuyên gia da liễu.

Khó nuốt: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nếu không có nguyên nhân nào được xác định trên nội soi tiêu hóa trên, hội chẩn với chuyên gia tiêu hóa để đánh giá bổ sung cho rối loạn vận động, như nuốt barium hoặc đo áp lực thực quản có thể cần thiết.

Viêm da dị ứng (Eczema)

Sần sùi, mảng màu đỏ thường là không dày và phân định ranh giới riêng biệt của bệnh vẩy nến ảnh hưởng đến khuôn mặt, cổ và thân trên

Tiếp cận bệnh nhân, Tuân thủ điều trị

Phỏng vấn thu thập thông tin hỗ trợ chẩn đoán, hướng dẫn tuân thủ điều trị thuốc, hướng dẫn chế độ sinh hoạt của bệnh nhân và nguyên tắc đạo đức giữa bác sỹ và bệnh nhân

Đánh giá chức năng nhận thức: lú lẫn mê sảng và mất trí

Cần chắc chắn rằng sự suy giảm nhận thức rõ ràng không do các vấn đề giao tiếp hoặc một rối loạn riêng biệt về hiểu, khó tìm từ diễn đạt (mất ngôn ngữ diễn đạt), trí nhớ (hội chứng quên), hành vi và khí sắc.

Phòng chống lạm dụng rượu và ma túy bất hợp pháp

Phòng chống lạm dụng rượu và ma túy bất hợp pháp! Tỷ lệ lạm dụng có vẻ cao hơn ở nam giới, người da trắng, thanh niên chưa lập gia đình và cá nhân...

Hôn mê: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Hôn mê là tình trạng bất tỉnh một khoảng thời gian kéo dài được phân biệt với giấc ngủ bởi không có khả năng đánh thức bệnh nhân.

Chóng mặt choáng váng: phân tích đặc điểm khởi phát

Bệnh nhân choáng váng liên tục qua vài tuần hoặc choáng váng không cải thiện nếu đang tiếp tục điều trị thì không chắc bệnh nhân có chóng mặt thật sự. Do đó cần hướng đến bác sỹ tai mũi họng để đánh giá thêm.

Phù hai chi dưới (chân)

Manh mối cho thấy DVT bao gồm tiền sử ung thư, cố định chi gần đây, hoặc giam ngủ ít nhất là 3 ngày sau phẫu thuật lớn, Tìm kiếm cho cách giải thích khác

Đái máu với những điều thiết yếu

Khi không có triệu chứng nào khác, đái máu đại thể có thể có thể chỉ điểm nhiều hơn về khối u, nhưng cũng cần phân biệt với sỏi, các bệnh lý thận tiểu cầu và bệnh thận đa nang.

Phì đại tuyến giáp (bướu cổ): phân tích triệu chứng

Bất kỳ cản trở quá trình tổng hợp hoặc giải phóng hormone tuyến giáp đều có thể gây ra bướu cổ. Cho đến nay, yếu tố rủi ro quan trọng nhất đối với sự phát triển của bệnh bướu cổ là thiếu i-ốt.