- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Khối u ở vú: phân tích triệu chứng
Khối u ở vú: phân tích triệu chứng
Đánh giá khối u ở vú nên bắt đầu bằng việc hỏi bệnh sử đầy đủ và khám thực thể. Điều quan trọng là phải xác định nguy cơ mắc bệnh ung thư vú của bệnh nhân.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Khối u ở vú có thể sờ thấy là một lý do phổ biến khiến phụ nữ tìm kiếm điều trị. Đánh giá khối u vú đòi hỏi một cách tiếp cận kỹ lưỡng và có hệ thống để đảm bảo rằng ung thư vú không bị bỏ sót hoặc được chẩn đoán và điều trị ở giai đoạn đầu. Mặc dù tự kiểm tra vú không được chứng minh là giúp cải thiện khả năng sống sót, nhưng đây là một kỹ thuật hữu ích vì nhiều bệnh nhân đã phát hiện ra khối u ở vú của chính họ và thông báo cho các bác sỹ.
Phần lớn các khối u ở vú là lành tính. Tuy nhiên, cứ 8 phụ nữ co khối u thì có 1 người sẽ phát triển ung thư vú xâm lấn trong đời.
Mặc dù phần lớn bệnh ung thư vú được chẩn đoán ở phụ nữ trên 50 tuổi, nhưng một phần ba trong số đó là ở phụ nữ trẻ.
Đánh giá đặc điểm
Đánh giá khối u ở vú nên bắt đầu bằng việc hỏi bệnh sử đầy đủ và khám thực thể. Điều quan trọng là phải xác định nguy cơ mắc bệnh ung thư vú của bệnh nhân. Tuy nhiên, các bác sĩ nên biết rằng hầu hết phụ nữ bị ung thư vú không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào có thể xác định được.
Ngoài việc thu thập thông tin, lịch sử toàn diện về bản thân khối lượng nên bắt đầu bằng các câu hỏi sau:
Phát hiện ra khối u ở ngực như thế nào?
Có nhận thấy bất kỳ thay đổi nào ở khối u sau lần đầu tiên được ghi nhận không?
Khối u có đau không? Nếu đau, có bất kỳ sự thay đổi theo chu kỳ nào đối với cơn đau không?
Đau theo chu kỳ và dao động nhanh về kích thước của khối u vú có thể gợi ý một tổn thương nang lành tính có thể là do những thay đổi xơ nang ở vú.
Ở phụ nữ tiền mãn kinh, nên khám vú tối ưu từ 7 đến 9 ngày sau khi bắt đầu hành kinh. Kiểm tra cũng nên bao gồm kiểm tra cổ, thành ngực và nách.
Cần kiểm tra cả hai vú xem có bất đối xứng, đường viền bất thường, thay đổi da, bao gồm co da, phát ban, loét, ban đỏ và da cam. Cần kiểm tra núm vú xem có bị tổn thương, co rút, tụt vào trong hoặc tiết dịch hay không.
Nên sờ nắn cả hai vú để tìm độ đặc, độ dày hoặc khối bất thường. Nếu sờ thấy một khối, hãy xác định xem nó có mềm hay không.
Tổn thương ung thư thường cứng và bất động với đường viền không rõ ràng. Ngược lại, một khối tròn, dẻo, rời rạc, không mềm, di động gợi ý nhiều hơn về u xơ tuyến lành tính. Sờ các hạch bạch huyết khu vực ở vùng cổ tử cung, thượng đòn, hạ đòn và nách cũng nên được thực hiện. Vị trí của bất kỳ sự bất thường nào phải được mô tả và “hệ thống đồng hồ” có thể được sử dụng để ghi lại quá trình định vị.
Bệnh sử và khám cẩn thận là những yếu tố chính trong việc đánh giá một bệnh nhân có khối u ở vú. Tuy nhiên, hầu hết bệnh nhân cần được phân tích sâu hơn, có thể bao gồm chọc hút bằng kim, siêu âm, chụp quang tuyến vú và/hoặc sinh thiết khối u ở vú.
Siêu âm là một công cụ quan trọng để đánh giá xem một khối có bản chất là đặc hay nang. Nó cũng có thể được sử dụng để hướng dẫn sinh thiết hoặc hút dịch nếu khối là dạng nang.
Chụp nhũ ảnh không được chỉ định thường quy ở phụ nữ dưới 30 tuổi.
Tuy nhiên, nó thường được sử dụng như một xét nghiệm chẩn đoán đầu tiên ở phụ nữ trên 30 tuổi có biểu hiện mới ở vú.
Khối ở vú không được phân loại chắc chắn là lành tính trên hình ảnh cần sinh thiết để loại trừ ung thư vú.
Sinh thiết
Sinh thiết bằng kim nhỏ (FNAB): FNAB đã được sử dụng trong nhiều năm để đánh giá các khối ở vú. Các thủ tục có thể được thực hiện dễ dàng và nhanh chóng. Kết quả có thể thu được ngay lập tức để xúc tiến thảo luận sớm về chẩn đoán và điều trị. Tuy nhiên, tế bào học FNAB không thể phân biệt giữa ung thư vú tại chỗ và xâm lấn.
Sinh thiết kim lõi (CNB): Quy trình này yêu cầu kim đo lớn hơn và cung cấp vật liệu mô học để đánh giá khối lượng vú. Nó cũng có thể phân biệt giữa ung thư vú tại chỗ và xâm lấn. Ở hầu hết các trung tâm, CNB thường được thực hiện cùng với siêu âm hoặc chụp nhũ ảnh lập thể.
Sinh thiết cắt bỏ mở: Trường hợp CNB không được chẩn đoán và nghi ngờ ung thư vú, nên cắt bỏ toàn bộ tổn thương. Bệnh nhân cũng có thể thích phương pháp này hơn vì toàn bộ khối u được loại bỏ, ngay cả khi nó lành tính.
Kiểm tra khối rắn ba lần: Kiểm tra ba lần bao gồm đánh giá khối vú bằng cách kiểm tra thể chất, kết quả chụp quang tuyến vú và kết quả tế bào học thông qua FNAB. Kết hợp kết quả của ba xét nghiệm này với nhau, có thể thu được độ nhạy từ 97% đến 100% và độ đặc hiệu từ 98% đến 100%. Kết quả không thuyết phục vẫn có thể yêu cầu sinh thiết cắt bỏ.
Công nghệ mới nổi để đánh giá khối lượng vú: Sinh thiết vú có hỗ trợ hút chân không và sinh thiết vú có hướng dẫn bằng hình ảnh cộng hưởng từ là những công nghệ mới đã được sử dụng để đánh giá khối u ở vú.
Bài viết cùng chuyên mục
Triệu chứng và dấu hiệu bệnh mắt
Tiết tố mủ thường do nhiễm vi khuẩn ở kết mạc, giác mạc hoặc túi lệ. Viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc do vi rút gây tiết tố nước.
Định hướng chẩn đoán mệt mỏi
Mệt mỏi là tình trạng kiệt quệ về thể chất và hoặc tinh thần, điều này rất phổ biến và không đặc hiệu, do vậy mà việc xác định tình trạng bệnh nền gặp nhiều khó khăn.
Đau bắp chân: phân tích triệu chứng
Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.
Đi lại khó khăn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Nếu các vấn đề di chuyển là hậu quả của chóng mặt, đầu tiên hãy lượng giá các triệu chứng hạ huyết áp tư thế, sau khi thay đổi từ nằm sang tư thế đứng, đi kèm với cảm giác xây xẩm mặt mày/tiền ngất.
Loét áp lực do tỳ đè
Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực
Khám lâm sàng tình trạng dinh dưỡng
Tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân dựa trên chiều cao và cân nặng được diễn giải bằng chỉ số khối cơ thể, là một chỉ số đáng tin cậy hơn về tình trạng béo phì so với các bảng chiều cao cân nặng.
Bệnh học chứng khó tiêu
Điêu trị chứng khó tiêu hướng về nguyên nhân cơ bản, ở những bệnh nhân khó tiêu không do loét, cần xem xét:
Đánh giá tình trạng dinh dưỡng qua tiền sử bệnh lý
Sau khi yêu cầu bệnh nhân mô tả các triệu chứng hoặc vấn đề y tế khiến họ phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế, hãy bắt đầu khám phá mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh có thể tồn tại.
Khám lão khoa: điểm đặc biệt trong đánh giá người già yếu suy kiệt
Khi có thể, xem xét các yếu tố trong tiền sử bệnh nhân có tương tự với những thông tin của người chứng kiến, người chăm sóc, người thân, ghi chú của bệnh nhân hoặc các nhân viên y tế khác không.
Tiêm vắc xin Covid-19: các tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi tiêm
Nói chuyện với bác sĩ về việc dùng thuốc không kê đơn, chẳng hạn như ibuprofen, acetaminophen, aspirin hoặc thuốc kháng histamine, nếu gặp bất kỳ cơn đau và khó chịu nào sau khi chủng ngừa.
Đau thắt lưng: khám cột sống thắt lưng
Việc khám nên bắt đầu khi gặp bệnh nhân lần đầu và tiếp tục theo dõi, quan sát dáng đi và tư thế, không nhất quán giữa chức năng và hoạt động có thể phân biệt giữa nguyên nhân thực thể và chức năng đối với các triệu chứng.
Phân tích tình trạng té ngã để chẩn đoán và điều trị
Hầu hết xét nghiệm máu đều có giá trị thấp và nên được thực hiện để xác nhận nghi ngờ, điện tâm đồ rất hữu ích ở người cao tuổi để loại trừ bệnh tim.
Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân
Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.
Định hướng chẩn đoán nôn ra máu
Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.
Tập thể dục: phòng ngừa bệnh tật
Tập thể dục - Phòng ngừa bệnh tật! Tập thể dục thường xuyên có nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tăng huyết áp, tăng lipid máu, bệnh tiểu đường loại 2, bệnh túi thừa và loãng xương thấp hơn...
Mê sảng mất trí và lú lẫn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Ớ những bệnh nhân đang có bệnh lý ác tính, suy giảm miễn dịch hoặc ngã gần đây mà không có chấn thương đầu rõ ràng, đầu tiên cần tìm kiếm những nguyên nhân khác gây mê sảng nhưng cũng nên CT sọ não sớm để loại trừ.
Điện tâm đồ trong đau thắt ngực không ổn định/ nhồi máu cơ tim không ST chênh lên
Sóng T đảo ngược có thể là bằng chứng điện tâm đồ của thiếu máu. Sóng T âm sâu đối xứng ở chuyển đạo trước tim gợi ý tắc nghẽn nghiêm trọng gốc động mạch vành trái, những những biểu hiện khác ít đặc hiệu hơn.
Tiểu máu: phân tích triệu chứng
Tiểu máu đại thể với sự đổi màu đỏ rõ ràng, lớn hơn 50 tế bào hồng cầu/trường năng lượng cao hoặc tiểu máu vi thể được phát hiện bằng que nhúng sau đó kiểm tra bằng kính hiển vi.
Cổ trướng: phân tích triệu chứng
Cổ trướng là do giãn động mạch ngoại vi ở bệnh nhân xơ gan, tăng áp tĩnh mạch cửa gây ra tăng áp lực xoang, gây ra sự giãn động mạch nội tạng và ngoại biên qua trung gian oxit nitric.
Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng
Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức.
Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng
Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.
Tim to: phân tích triệu chứng
Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.
Hiệu giá kháng thể kháng nhân (ANA) cao: phân tích triệu chứng
Kháng thể kháng nhân (ANA) được tạo ra ở những bệnh nhân mắc bệnh mô liên kết tự miễn dịch chủ yếu thuộc nhóm immunoglobulin G và thường có mặt ở mức độ cao hơn.
Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.
Viêm mũi: phân tích triệu chứng
Viêm mũi dị ứng là kết quả của tình trạng viêm niêm mạc do dị ứng, viêm mũi không dị ứng không phụ thuộc vào immunoglobulin E (IgE) hoặc quá trình viêm chủ yếu.
