Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng

2022-10-26 03:01 PM

Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đặt thiết bị trên bàn hoặc giá đỡ giường của bệnh nhân. Bằng cách sắp xếp tất cả các công cụ, ít có khả năng quên thực hiện một thủ tục cụ thể. Tốt hơn là sử dụng ánh sáng ban ngày để chiếu sáng vì sự thay đổi màu da có thể bị che khuất bởi ánh sáng nhân tạo. Rèm của bệnh nhân nên được đóng lại để tạo sự riêng tư khi bắt đầu khám.

Trước khi khám bệnh nhân phải rửa tay sạch sẽ, tốt nhất là trong lúc bệnh nhân theo dõi. Rửa bằng xà phòng và nước là một cách hiệu quả để giảm lây truyền bệnh. Đảm bảo tạo bọt trong 10 giây hoặc hơn. Nếu không có xà phòng và nước, cũng có thể sử dụng sản phẩm vệ sinh tay có cồn trừ khi có thể nhìn thấy vết bẩn.

Bệnh nhân nên mặc áo choàng mở phía trước hoặc phía sau. Đồ ngủ cũng có thể chấp nhận được. Điều quan trọng nhất là phải xem xét sự thoải mái của bệnh nhân. Nên cho phép bệnh nhân sử dụng gối nếu được yêu cầu. Đây là một trong số ít các mối quan hệ mà các cá nhân sẵn sàng bộc lộ bản thân với một người lạ chỉ sau một cuộc tiếp xúc ngắn ngủi.

Điều quan trọng là phải dễ dàng trong mỗi kiểm tra hệ thống cơ quan. Kết hợp các đánh giá cá nhân vào quá trình khám hoàn chỉnh với ít cử động của bệnh nhân nhất. Bất kể tuổi tác, bệnh nhân nhanh chóng mệt mỏi khi được yêu cầu ''ngồi dậy, nằm xuống, quay sang bên trái, ngồi lên, nằm xuống" và v.v. nên thực hiện kiểm tra càng nhiều càng tốt với bệnh nhân ở một tư thế. Điều quan trọng nữa là bệnh nhân không bao giờ được yêu cầu ngồi dậy trên giường mà không được hỗ trợ trong bất kỳ thời gian kéo dài nào. 

Theo quy ước, bác sỹ khám đứng bên phải bệnh nhân khi bệnh nhân nằm trên giường. Bác sỹ sử dụng tay phải cho hầu hết các thao tác khi thăm khám. Một thực tế phổ biến là ngay cả những người thuận tay trái cũng học cách thực hiện kiểm tra từ phía bên phải, sử dụng tay phải.

Mặc dù bệnh nhân cần phải cởi quần áo hoàn toàn, việc kiểm tra nên được thực hiện bằng cách chỉ để lộ những khu vực đang được kiểm tra tại thời điểm đó, không tiếp xúc quá mức với các khu vực khác. Ví dụ, khi kiểm tra vú của phụ nữ, cần phải kiểm tra xem có bất đối xứng hay không bằng cách kiểm tra cả hai vú cùng một lúc. Sau khi kiểm tra xong, có thể sử dụng áo choàng của bệnh nhân để che phần vú không được kiểm tra. Việc khám bụng có thể được thực hiện kín đáo bằng cách đặt khăn hoặc ga trải giường lên cơ quan sinh dục. Kiểm tra tim với bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa có thể được thực hiện với vú bên phải được che phủ. Tôn trọng quyền riêng tư của bệnh nhân là một bước tiến dài trong việc thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa bác sĩ và bệnh nhân.

Trong khi thực hiện khám sức khỏe, nên tiếp tục nói chuyện với bệnh nhân. Có thể muốn theo dõi các phần khác nhau của bệnh sử, cũng như cho bệnh nhân biết những gì đang được thực hiện. Nên hạn chế nhận xét như ''điều đó tốt'' hoặc ''điều đó bình thường'' liên quan đến bất kỳ phần nào khi thăm khám. Mặc dù điều này ban đầu khiến bệnh nhân yên tâm, nhưng nếu không khai báo như vậy trong phần khám khác, bệnh nhân sẽ tự động cho rằng có điều gì đó không ổn hoặc bất thường.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau đầu: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng

Loại trừ xuất huyết dưới nhện ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau đầu dữ dội lần đầu tiên hay là đau đầu nặng nhất họ từng trải qua mà đạt đỉnh trong 5 phút từ lúc khới phát và dai dẳng hơn 1 giờ.

Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng

Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.

Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng

Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.

Tiêu chảy: đánh giá độ nặng và phân tích nguyên nhân

Giảm thể tích máu có thể dẫn đến tổn thương thận cấp trước thận, đặc biệt là nếu như kết hợp thêm thuốc hạ huyết áp hoặc các thuốc độc cho thận như lợi tiểu, ức chế men chuyển, NSAIDS.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Liệu pháp insulin trong điều trị đái tháo đường: tuýp 1 và tuýp 2

Liệu pháp insulin nền và liệu pháp insulin tích cực, cho bệnh nhân đái tháo đường không đạt mục tiêu đường huyết

Ho cấp tính, ho dai dẳng và mãn tính

Ở người lớn khỏe mạnh, chứng ho cấp tính hầu hết là do nhiễm trùng đường hô hấp do virus. Các tính năng khác của nhiễm trùng như sốt, nghẹt mũi, đau họng và giúp xác định chẩn đoán.

Ù tai: phân tích triệu chứng

Bản thân ù tai không phải là bệnh mà là triệu chứng của một số quá trình đang diễn ra khác, bệnh lý hoặc lành tính, nhiều giả thuyết đã được đề xuất về cơ chế bệnh sinh.

Khó nuốt thực quản (rối loạn vận động): các nguyên nhân thường gặp

Co thắt thực quản gây khó nuốt khởi phát chậm (thường là hàng năm), xuất hiện với thức ăn lỏng và rắn, và có thể bắt đầu không liên tục. Khó chịu sau xương ức và tiếng ọc ạch là thường thấy.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

Phòng ngừa khi dùng thuốc ở người cao tuổi

Bệnh nhân, hoặc người chăm sóc, mang tất cả thuốc men, mỗi khi khám lại, có thể giúp các nhà cung cấp sức khỏe củng cố lý do cho sử dụng thuốc

Viêm thận bể thận trong chẩn đoán và điều trị

Beta lactam tĩnh mạch và một thuốc nhóm Aminoglycosid là lực chọn ban đầu khi chưa có kháng sinh đồ, Ở cơ sở ngoại trú có thể điều trị bằng Trimethoprim sulfamethoxazol

Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể

Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.

Co giật: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây co giật bao gồm rối loạn chức năng hệ thống thần kinh trung ương nguyên phát cũng như rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh hệ thống.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Mất thính lực: phân tích triệu chứng

Mất thính lực có thể được chia thành ba loại nguyên nhân: mất thính lực dẫn truyền, mất thính lực thần kinh tiếp nhận và mất thính lực hỗn hợp.

Sa sút trí tuệ: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Sa sút trí tuệ là một hội chứng hơn là một căn bệnh, nguyên nhân và sinh lý bệnh có thể khác nhau rất nhiều, hầu hết các loại sa sút trí tuệ phổ biến hơn đều tiến triển.

Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán

Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).

Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Định hướng chẩn đoán đau ngực cấp

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi.

Thở khò khè: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây thở khò khè phổ biến nhất ở mọi lứa tuổi là bệnh hen, và cần cố gắng loại trừ các nguyên nhân gây thở khò khè khác, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh.

Điện tâm đồ trong viêm màng ngoài tim cấp

Không giống như nhồi máu cơ tim với ST chênh lên, ST chênh lên điển hình kéo dài trong vài ngày. Sóng T cao cùng với thay đổi ST, sau đó đảo ngược.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Đau ngực cấp: phân tích đặc điểm điện tâm đồ và các triệu chứng lâm sàng

Nếu có ST chênh lên nhưng không phù hợp những tiêu chuẩn, làm lại điện tâm đồ thường xuyên và xử trí như bệnh nhân nhồi máu cơ tim không ST chênh lên/ đau thắt ngực không ổn định.