Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng

2022-10-26 03:01 PM

Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đặt thiết bị trên bàn hoặc giá đỡ giường của bệnh nhân. Bằng cách sắp xếp tất cả các công cụ, ít có khả năng quên thực hiện một thủ tục cụ thể. Tốt hơn là sử dụng ánh sáng ban ngày để chiếu sáng vì sự thay đổi màu da có thể bị che khuất bởi ánh sáng nhân tạo. Rèm của bệnh nhân nên được đóng lại để tạo sự riêng tư khi bắt đầu khám.

Trước khi khám bệnh nhân phải rửa tay sạch sẽ, tốt nhất là trong lúc bệnh nhân theo dõi. Rửa bằng xà phòng và nước là một cách hiệu quả để giảm lây truyền bệnh. Đảm bảo tạo bọt trong 10 giây hoặc hơn. Nếu không có xà phòng và nước, cũng có thể sử dụng sản phẩm vệ sinh tay có cồn trừ khi có thể nhìn thấy vết bẩn.

Bệnh nhân nên mặc áo choàng mở phía trước hoặc phía sau. Đồ ngủ cũng có thể chấp nhận được. Điều quan trọng nhất là phải xem xét sự thoải mái của bệnh nhân. Nên cho phép bệnh nhân sử dụng gối nếu được yêu cầu. Đây là một trong số ít các mối quan hệ mà các cá nhân sẵn sàng bộc lộ bản thân với một người lạ chỉ sau một cuộc tiếp xúc ngắn ngủi.

Điều quan trọng là phải dễ dàng trong mỗi kiểm tra hệ thống cơ quan. Kết hợp các đánh giá cá nhân vào quá trình khám hoàn chỉnh với ít cử động của bệnh nhân nhất. Bất kể tuổi tác, bệnh nhân nhanh chóng mệt mỏi khi được yêu cầu ''ngồi dậy, nằm xuống, quay sang bên trái, ngồi lên, nằm xuống" và v.v. nên thực hiện kiểm tra càng nhiều càng tốt với bệnh nhân ở một tư thế. Điều quan trọng nữa là bệnh nhân không bao giờ được yêu cầu ngồi dậy trên giường mà không được hỗ trợ trong bất kỳ thời gian kéo dài nào. 

Theo quy ước, bác sỹ khám đứng bên phải bệnh nhân khi bệnh nhân nằm trên giường. Bác sỹ sử dụng tay phải cho hầu hết các thao tác khi thăm khám. Một thực tế phổ biến là ngay cả những người thuận tay trái cũng học cách thực hiện kiểm tra từ phía bên phải, sử dụng tay phải.

Mặc dù bệnh nhân cần phải cởi quần áo hoàn toàn, việc kiểm tra nên được thực hiện bằng cách chỉ để lộ những khu vực đang được kiểm tra tại thời điểm đó, không tiếp xúc quá mức với các khu vực khác. Ví dụ, khi kiểm tra vú của phụ nữ, cần phải kiểm tra xem có bất đối xứng hay không bằng cách kiểm tra cả hai vú cùng một lúc. Sau khi kiểm tra xong, có thể sử dụng áo choàng của bệnh nhân để che phần vú không được kiểm tra. Việc khám bụng có thể được thực hiện kín đáo bằng cách đặt khăn hoặc ga trải giường lên cơ quan sinh dục. Kiểm tra tim với bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa có thể được thực hiện với vú bên phải được che phủ. Tôn trọng quyền riêng tư của bệnh nhân là một bước tiến dài trong việc thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa bác sĩ và bệnh nhân.

Trong khi thực hiện khám sức khỏe, nên tiếp tục nói chuyện với bệnh nhân. Có thể muốn theo dõi các phần khác nhau của bệnh sử, cũng như cho bệnh nhân biết những gì đang được thực hiện. Nên hạn chế nhận xét như ''điều đó tốt'' hoặc ''điều đó bình thường'' liên quan đến bất kỳ phần nào khi thăm khám. Mặc dù điều này ban đầu khiến bệnh nhân yên tâm, nhưng nếu không khai báo như vậy trong phần khám khác, bệnh nhân sẽ tự động cho rằng có điều gì đó không ổn hoặc bất thường.

Bài viết cùng chuyên mục

Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân

Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.

Đau ngực: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của đau ngực thường lành tính và không do tim, cách tiếp cận tiêu chuẩn là cần thiết, do bỏ sót một tình trạng đe dọa đến tính mạng.

Định hướng chẩn đoán khó nuốt

Bệnh nhân với khó nuốt cần loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng, trừ khi tiền sử chỉ ra vấn đề miệng hầu, kiểm tra thực quản để loại trừ tắc nghẽn cơ học.

Suy tim sung huyết: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của suy tim khác nhau tùy thuộc vào chức năng thất trái (phân suất tống máu thất trái giảm hoặc bảo tồn), bên trái hoặc bên phải, hoặc cấp tính hoặc mãn tính.

Tiểu không tự chủ: phân tích triệu chứng

Tỷ lệ tiểu không tự chủ tăng theo tuổi và cao tới 34% ở nữ và 11% ở nam. Đó là nguyên nhân chính dẫn đến việc rút lui khỏi xã hội và mất khả năng sống độc lập.

Nhịp tim chậm: phân tích triệu chứng

Các tình trạng có thể nhịp tim chậm bao gồm phơi nhiễm, mất cân bằng điện giải, nhiễm trùng, hạ đường huyết, suy giáp/cường giáp, thiếu máu cơ tim.

Lú lẫn mê sảng do hạ natri máu: các bước đánh giá lâm sàng

Giảm nhanh Na+ huyết tương có thể dẫn đến phù não đe dọa tính mạng và yêu cầu phải điều chỉnh nhanh chóng. Ngược lại giảm từ từ Na+ cho phép các neuron thần kinh điều chỉnh thích nghi áp lực thẩm thấu.

Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.

Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.

Đánh giá nhồi máu cơ tim không có ST chênh/ đau thắt ngực không ổn định

Phân tầng nguy cơ bệnh nhân bằng thang điểm TIMI hoặc các thang điểm khác. Cho dù bệnh nhân có biến chứng hay đau ngực tiếp diễn, nên theo dõi điện tâm đồ liên tục cho bệnh nhân nguy cơ trung bình.

Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.

Bệnh Raynaud: phân tích triệu chứng

Căng thẳng và lạnh là nguyên nhân lớn nhất gây ra các cơn co thắt, các cơn co thắt có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, có ba giai đoạn thay đổi màu sắc.

Đau bụng: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân đau bụng có thể khá đa dạng do bệnh lý ngoài ổ bụng hoặc các nguồn trong ổ bụng, các phát hiện vật lý có thể thay đổi, tình trạng đe dọa đến tính mạng có thể phát triển.

Nhịp tim nhanh: phân tích triệu chứng

Triệu chứng nhịp tim nhanh gồm khó chịu ở ngực, khó thở, mệt mỏi, choáng váng, tiền ngất, ngất và đánh trống ngực, cần tìm kiếm trong tiền sử bệnh lý.

Phù gai thị: phân tích triệu chứng

Phù gai thị thực sự luôn đi kèm với tăng áp lực nội sọ, chẩn đoán phân biệt đối với phù gai thị gồm chấn thương, khối u nội sọ, hẹp cống não, giả u não (tăng áp lực nội sọ vô căn.

Định hướng chẩn đoán đau bụng mạn tính

Đau bụng mạn tính rất phổ biến, hầu hết bệnh nhân trẻ sẽ có rối loạn chức năng, bệnh nhân lớn tuổi với đau bụng mới, dai dẳng, ưu tiên là loại trừ bệnh lý ác tính.

Sốt: đánh giá chuyên sâu ở bệnh nhân sốt dai dẳng không rõ nguyên nhân

Nếu nguyên nhân gây sốt vẫn không rõ ràng, tiếp tục làm các xét nghiệm chuyên sâu với chụp bạch cầu gắn nhãn, xạ hình xương, siêu âm Doppler và/hoặc sinh thiết gan, và cân nhắc các chẩn đoán loại trừ, ví dụ bệnh Behget's, sốt địa Trung Hải, sốt giả tạo.

Đánh trống ngực hồi hộp

Mặc dù bệnh nhân mô tả bằng vô số cách, hướng dẫn bệnh nhân mô tả cẩn thận về đánh trống ngực của họ có thể chỉ ra một cơ chế và thu hẹp chẩn đoán phân biệt.

Tiếng thở rít: phân tích triệu chứng

Thở rít thì hít vào, cho thấy có tắc nghẽn ở hoặc trên thanh quản, thở rít hai pha với tắc nghẽn tại hoặc dưới thanh quản, thở khò khè gợi ý tắc khí quản xa hoặc phế quản gốc.

Tiết dịch núm vú ở phụ nữ không mang thai: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến gây tiết dịch núm vú sinh lý bao gồm căng thẳng, kích thích núm vú, cũng như chấn thương hoặc tổn thương ở ngực như herpes zoster, có thể làm tăng nồng độ prolactin tuần hoàn.

Điện tâm đồ trong viêm màng ngoài tim cấp

Không giống như nhồi máu cơ tim với ST chênh lên, ST chênh lên điển hình kéo dài trong vài ngày. Sóng T cao cùng với thay đổi ST, sau đó đảo ngược.

Định hướng chẩn đoán chảy máu trực tràng

Phần lớn bệnh nhân xuất huyết đường tiêu hóa dưới là lành tính, bệnh nhân xuất huyết trực tràng cấp tính, đánh giá mức độ xuất huyết và tiến hành đầy đủ các bước cấp cứu trước khi chẩn đoán chính xác.

Chóng mặt choáng váng: triệu chứng nghiêm trọng tiền ngất

Xem xét các cơn váng đầu có xuất hiện trong khi bệnh nhân đang đứng và có yếu tố khởi phát rõ ràng không, ví dụ như xúc cảm mạnh, tiêm tĩnh mạch, đứng lâu và/hoặc kèm theo các triệu chứng phó giao cảm như nôn, vã mồ hôi, rối loạn thị giác.

Điểm mù thị giác: phân tích triệu chứng

Điểm mù thị giác có thể được phân loại theo vị trí của nó trong trường thị giác, điểm mù thị giác trung tâm và điểm mù thị giác ngoại vi.

Tiết dịch âm đạo (khí hư): phân tích triệu chứng

Tiết dịch âm đạo có thể là sinh lý hoặc bệnh lý. Khi giải phẫu bệnh, người ta báo cáo rằng 90% phụ nữ bị ảnh hưởng mắc bệnh viêm âm đạo do vi khuẩn, bệnh nấm candida âm hộ-âm đạo hoặc bệnh trichomonas.