- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng
Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng
Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Đặt thiết bị trên bàn hoặc giá đỡ giường của bệnh nhân. Bằng cách sắp xếp tất cả các công cụ, ít có khả năng quên thực hiện một thủ tục cụ thể. Tốt hơn là sử dụng ánh sáng ban ngày để chiếu sáng vì sự thay đổi màu da có thể bị che khuất bởi ánh sáng nhân tạo. Rèm của bệnh nhân nên được đóng lại để tạo sự riêng tư khi bắt đầu khám.
Trước khi khám bệnh nhân phải rửa tay sạch sẽ, tốt nhất là trong lúc bệnh nhân theo dõi. Rửa bằng xà phòng và nước là một cách hiệu quả để giảm lây truyền bệnh. Đảm bảo tạo bọt trong 10 giây hoặc hơn. Nếu không có xà phòng và nước, cũng có thể sử dụng sản phẩm vệ sinh tay có cồn trừ khi có thể nhìn thấy vết bẩn.
Bệnh nhân nên mặc áo choàng mở phía trước hoặc phía sau. Đồ ngủ cũng có thể chấp nhận được. Điều quan trọng nhất là phải xem xét sự thoải mái của bệnh nhân. Nên cho phép bệnh nhân sử dụng gối nếu được yêu cầu. Đây là một trong số ít các mối quan hệ mà các cá nhân sẵn sàng bộc lộ bản thân với một người lạ chỉ sau một cuộc tiếp xúc ngắn ngủi.
Điều quan trọng là phải dễ dàng trong mỗi kiểm tra hệ thống cơ quan. Kết hợp các đánh giá cá nhân vào quá trình khám hoàn chỉnh với ít cử động của bệnh nhân nhất. Bất kể tuổi tác, bệnh nhân nhanh chóng mệt mỏi khi được yêu cầu ''ngồi dậy, nằm xuống, quay sang bên trái, ngồi lên, nằm xuống" và v.v. nên thực hiện kiểm tra càng nhiều càng tốt với bệnh nhân ở một tư thế. Điều quan trọng nữa là bệnh nhân không bao giờ được yêu cầu ngồi dậy trên giường mà không được hỗ trợ trong bất kỳ thời gian kéo dài nào.
Theo quy ước, bác sỹ khám đứng bên phải bệnh nhân khi bệnh nhân nằm trên giường. Bác sỹ sử dụng tay phải cho hầu hết các thao tác khi thăm khám. Một thực tế phổ biến là ngay cả những người thuận tay trái cũng học cách thực hiện kiểm tra từ phía bên phải, sử dụng tay phải.
Mặc dù bệnh nhân cần phải cởi quần áo hoàn toàn, việc kiểm tra nên được thực hiện bằng cách chỉ để lộ những khu vực đang được kiểm tra tại thời điểm đó, không tiếp xúc quá mức với các khu vực khác. Ví dụ, khi kiểm tra vú của phụ nữ, cần phải kiểm tra xem có bất đối xứng hay không bằng cách kiểm tra cả hai vú cùng một lúc. Sau khi kiểm tra xong, có thể sử dụng áo choàng của bệnh nhân để che phần vú không được kiểm tra. Việc khám bụng có thể được thực hiện kín đáo bằng cách đặt khăn hoặc ga trải giường lên cơ quan sinh dục. Kiểm tra tim với bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa có thể được thực hiện với vú bên phải được che phủ. Tôn trọng quyền riêng tư của bệnh nhân là một bước tiến dài trong việc thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa bác sĩ và bệnh nhân.
Trong khi thực hiện khám sức khỏe, nên tiếp tục nói chuyện với bệnh nhân. Có thể muốn theo dõi các phần khác nhau của bệnh sử, cũng như cho bệnh nhân biết những gì đang được thực hiện. Nên hạn chế nhận xét như ''điều đó tốt'' hoặc ''điều đó bình thường'' liên quan đến bất kỳ phần nào khi thăm khám. Mặc dù điều này ban đầu khiến bệnh nhân yên tâm, nhưng nếu không khai báo như vậy trong phần khám khác, bệnh nhân sẽ tự động cho rằng có điều gì đó không ổn hoặc bất thường.
Bài viết cùng chuyên mục
Buồn nôn và ói mửa: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị
Buồn nôn là triệu chứng gặp phải trong nhiều rối loạn cũng gây nôn, nôn là một phản ứng nhằm bảo vệ khỏi việc nuốt phải các chất có hại hoặc độc hại.
Đau bắp chân: phân tích triệu chứng
Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.
Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng
Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.
Đau khớp: phân tích triệu chứng
Đau khớp có thể là biểu hiện của nhiều nguyên nhân, bao gồm chấn thương cơ học đối với khớp, bệnh thoái hóa khớp, viêm xương khớp, nhiễm trùng và viêm cục bộ hoặc toàn thân.
Vô kinh: phân tích triệu chứng
Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.
Hồng ban đa dạng: phân tích triệu chứng
Hồng ban đa dạng thường bao gồm các hội chứng hồng ban đa dạng nhỏ (EM), hồng ban đa dạng lớn (EMM), hội chứng Stevens-Johnson (SJS) và hoại tử biểu bì nhiễm độc (TEN).
Mất thính lực: phân tích triệu chứng
Mất thính lực có thể được chia thành ba loại nguyên nhân: mất thính lực dẫn truyền, mất thính lực thần kinh tiếp nhận và mất thính lực hỗn hợp.
Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng
Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức.
Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng
Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.
Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng
Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.
Protein niệu: phân tích triệu chứng
Sự bài tiết liên tục albumin trong khoảng từ 30 đến 300 mg/ngày (20–200 <g/phút) được gọi là albumin niệu vi lượng, trong khi các giá trị trên 300 mg/ngày được gọi là albumin niệu đại thể.
Xét nghiệm Covid-19: hướng dẫn thu thập và xử lý bệnh phẩm
Đối với xét nghiệm chẩn đoán ban đầu với các trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 hiện tại, khuyến nghị nên thu thập và xét nghiệm bệnh phẩm đường hô hấp trên.
Điện tâm đồ trong nhồi máu phổi
Những bất thường đặc hiệu gợi ý nhồi máu phổi bao gồm trục lệch phải mới xuất hiện, dạng R ở V1, sóng T đảo ngược ở V1=V3 hoặc block nhánh phải.
Khám lão khoa: tiếp cận bệnh nhân già yếu suy kiệt
Thách thức trong việc đánh giá lão khoa cấp tính thường phức tạp do các quan niệm sai lầm mà quá trình luôn có sự khó chịu và mệt mỏi trong đó.
Đau thượng vị: phân tích triệu chứng
Các triệu chứng phổ biến là đầy hơi và nhanh no, tuy nhiên, các triệu chứng chồng chéo khiến chẩn đoán trở nên khó khăn và nguyên nhân xác định không được thiết lập.
Mệt mỏi: đánh giá các nguyên nhân tinh thần và thể chất
Bệnh sử khai thác cẩn thận có thể cho thấy rằng vấn đề thực tế không chỉ là mệt mỏi, chẳng hạn hụt hơi, nên được tiếp tục kiểm tra. Nếu có các đặc điểm khu trú hoặc đặc hiệu hơn, chẳng hạn ho ra máu, sốt, vàng da lộ rõ, nên được tập trung đánh giá đầu tiên.
Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh
Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.
Đau thắt lưng: khám cột sống thắt lưng
Việc khám nên bắt đầu khi gặp bệnh nhân lần đầu và tiếp tục theo dõi, quan sát dáng đi và tư thế, không nhất quán giữa chức năng và hoạt động có thể phân biệt giữa nguyên nhân thực thể và chức năng đối với các triệu chứng.
Shock: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng
Nhiều biểu hiện có thể có biến chứng shock nhưng ở đây, shock được coi như là biểu hiện được phát hiện đầu tiên trong theo dõi thường ngày hoặc thăm khám có trọng tâm ở những bệnh nhân nặng hoặc không rõ ràng.
Thực hành kiểm soát nhiễm trùng khi chăm sóc sức khỏe
Tất cả các nhân viên y tế cần tuân thủ thường xuyên các hướng dẫn này bất cứ khi nào có khả năng tiếp xúc với các vật liệu có khả năng lây nhiễm như máu hoặc các chất dịch cơ thể khác.
Bệnh Raynaud: phân tích triệu chứng
Căng thẳng và lạnh là nguyên nhân lớn nhất gây ra các cơn co thắt, các cơn co thắt có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, có ba giai đoạn thay đổi màu sắc.
Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên
ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.
Đau bụng: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân đau bụng có thể khá đa dạng do bệnh lý ngoài ổ bụng hoặc các nguồn trong ổ bụng, các phát hiện vật lý có thể thay đổi, tình trạng đe dọa đến tính mạng có thể phát triển.
Sưng khớp: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng
Nếu nguyên nhân tại khớp thường gây sưng, nóng, đau nhiều hơn và giới hạn vận động khớp cả các động tác chủ động và thụ động. Viêm bao hoạt dịch là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra bởi các hoạt động lặp đi lặp lại.
Chóng mặt choáng váng: phân tích đặc điểm khởi phát
Bệnh nhân choáng váng liên tục qua vài tuần hoặc choáng váng không cải thiện nếu đang tiếp tục điều trị thì không chắc bệnh nhân có chóng mặt thật sự. Do đó cần hướng đến bác sỹ tai mũi họng để đánh giá thêm.
