Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng

2022-10-26 03:01 PM

Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đặt thiết bị trên bàn hoặc giá đỡ giường của bệnh nhân. Bằng cách sắp xếp tất cả các công cụ, ít có khả năng quên thực hiện một thủ tục cụ thể. Tốt hơn là sử dụng ánh sáng ban ngày để chiếu sáng vì sự thay đổi màu da có thể bị che khuất bởi ánh sáng nhân tạo. Rèm của bệnh nhân nên được đóng lại để tạo sự riêng tư khi bắt đầu khám.

Trước khi khám bệnh nhân phải rửa tay sạch sẽ, tốt nhất là trong lúc bệnh nhân theo dõi. Rửa bằng xà phòng và nước là một cách hiệu quả để giảm lây truyền bệnh. Đảm bảo tạo bọt trong 10 giây hoặc hơn. Nếu không có xà phòng và nước, cũng có thể sử dụng sản phẩm vệ sinh tay có cồn trừ khi có thể nhìn thấy vết bẩn.

Bệnh nhân nên mặc áo choàng mở phía trước hoặc phía sau. Đồ ngủ cũng có thể chấp nhận được. Điều quan trọng nhất là phải xem xét sự thoải mái của bệnh nhân. Nên cho phép bệnh nhân sử dụng gối nếu được yêu cầu. Đây là một trong số ít các mối quan hệ mà các cá nhân sẵn sàng bộc lộ bản thân với một người lạ chỉ sau một cuộc tiếp xúc ngắn ngủi.

Điều quan trọng là phải dễ dàng trong mỗi kiểm tra hệ thống cơ quan. Kết hợp các đánh giá cá nhân vào quá trình khám hoàn chỉnh với ít cử động của bệnh nhân nhất. Bất kể tuổi tác, bệnh nhân nhanh chóng mệt mỏi khi được yêu cầu ''ngồi dậy, nằm xuống, quay sang bên trái, ngồi lên, nằm xuống" và v.v. nên thực hiện kiểm tra càng nhiều càng tốt với bệnh nhân ở một tư thế. Điều quan trọng nữa là bệnh nhân không bao giờ được yêu cầu ngồi dậy trên giường mà không được hỗ trợ trong bất kỳ thời gian kéo dài nào. 

Theo quy ước, bác sỹ khám đứng bên phải bệnh nhân khi bệnh nhân nằm trên giường. Bác sỹ sử dụng tay phải cho hầu hết các thao tác khi thăm khám. Một thực tế phổ biến là ngay cả những người thuận tay trái cũng học cách thực hiện kiểm tra từ phía bên phải, sử dụng tay phải.

Mặc dù bệnh nhân cần phải cởi quần áo hoàn toàn, việc kiểm tra nên được thực hiện bằng cách chỉ để lộ những khu vực đang được kiểm tra tại thời điểm đó, không tiếp xúc quá mức với các khu vực khác. Ví dụ, khi kiểm tra vú của phụ nữ, cần phải kiểm tra xem có bất đối xứng hay không bằng cách kiểm tra cả hai vú cùng một lúc. Sau khi kiểm tra xong, có thể sử dụng áo choàng của bệnh nhân để che phần vú không được kiểm tra. Việc khám bụng có thể được thực hiện kín đáo bằng cách đặt khăn hoặc ga trải giường lên cơ quan sinh dục. Kiểm tra tim với bệnh nhân ở tư thế nằm ngửa có thể được thực hiện với vú bên phải được che phủ. Tôn trọng quyền riêng tư của bệnh nhân là một bước tiến dài trong việc thiết lập mối quan hệ tốt đẹp giữa bác sĩ và bệnh nhân.

Trong khi thực hiện khám sức khỏe, nên tiếp tục nói chuyện với bệnh nhân. Có thể muốn theo dõi các phần khác nhau của bệnh sử, cũng như cho bệnh nhân biết những gì đang được thực hiện. Nên hạn chế nhận xét như ''điều đó tốt'' hoặc ''điều đó bình thường'' liên quan đến bất kỳ phần nào khi thăm khám. Mặc dù điều này ban đầu khiến bệnh nhân yên tâm, nhưng nếu không khai báo như vậy trong phần khám khác, bệnh nhân sẽ tự động cho rằng có điều gì đó không ổn hoặc bất thường.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng

Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.

Bệnh Raynaud: phân tích triệu chứng

Căng thẳng và lạnh là nguyên nhân lớn nhất gây ra các cơn co thắt, các cơn co thắt có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, có ba giai đoạn thay đổi màu sắc.

Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác

Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.

Đái máu với những điều thiết yếu

Khi không có triệu chứng nào khác, đái máu đại thể có thể có thể chỉ điểm nhiều hơn về khối u, nhưng cũng cần phân biệt với sỏi, các bệnh lý thận tiểu cầu và bệnh thận đa nang.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Bệnh tiểu đường: phân tích triệu chứng

Phân loại lâm sàng của bệnh tiểu đường  là týp 1, týp 2, thai kỳ và các týp cụ thể khác thứ phát do nhiều nguyên nhân.

Chứng khó nuốt: phân tích triệu chứng

Rối loạn chuyển thức ăn qua cơ vòng thực quản trên gây các triệu chứng ở hầu họng, và rối loạn nhu động hoặc cản trở dòng thức ăn qua thực quản gây khó nuốt ở thực quản.

Dấu hiệu bệnh lý: các bước thăm khám và chỉ định xử trí

Nếu như có dấu hiệu suy hô hấp và tràn khí màng phổi áp lực, tiến hành chọc kim hút khí cấp cứu ngay. Nếu như ran rít khắp cả lan tỏa, kiểm tra dấu hiệu của shock phản vệ. Nếu có, xử trí theo mô tả; ngược lại tiến hành thở khí dung giãn phế quản.

Kỹ năng khám sức khỏe trên lâm sàng

Mặc dù bác sỹ không sử dụng tất cả các kỹ thuật nhìn sờ gõ nghe cho mọi hệ cơ quan, nên nghĩ đến bốn kỹ năng trước khi chuyển sang lĩnh vực tiếp theo được đánh giá.

Đau đầu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Đau đầu là triệu chứng rất thường gặp và thường lành tính. Điều thách thức là phải nhận ra số ít bệnh nhân có bệnh lý nghiêm trọng hoặc cần điều trị đặc hiệu.

Thở khò khè: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây thở khò khè phổ biến nhất ở mọi lứa tuổi là bệnh hen, và cần cố gắng loại trừ các nguyên nhân gây thở khò khè khác, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh.

Viêm thận bể thận trong chẩn đoán và điều trị

Beta lactam tĩnh mạch và một thuốc nhóm Aminoglycosid là lực chọn ban đầu khi chưa có kháng sinh đồ, Ở cơ sở ngoại trú có thể điều trị bằng Trimethoprim sulfamethoxazol

Phù hai chi dưới (chân)

Manh mối cho thấy DVT bao gồm tiền sử ung thư, cố định chi gần đây, hoặc giam ngủ ít nhất là 3 ngày sau phẫu thuật lớn, Tìm kiếm cho cách giải thích khác

Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng

Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.

Nguy cơ té ngã: cách thực hiện đánh giá dáng đi

Sự an toàn và vững chắc chung; bất thường dáng đi một bên (đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh khớp, đau); bước đi ngắn, lê chân (bệnh Parkinson, bệnh lý mạch máu não lan tỏa); dáng đi bước cao.

Đau ngực: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của đau ngực thường lành tính và không do tim, cách tiếp cận tiêu chuẩn là cần thiết, do bỏ sót một tình trạng đe dọa đến tính mạng.

Chảy máu cam: phân tích triệu chứng

Chảy máu cam là kết quả của sự tương tác của các yếu tố gây tổn thương lớp niêm mạc và thành mạch, một số là cục bộ, một số là hệ thống và một số là sự kết hợp của cả hai.

Phù chân: đánh giá dựa trên kết quả lâm sàng và cận lâm sàng

Cân nhắc huyết khối tĩnh mạch sâu ở bất kỳ bệnh nhân nào có phù chân cả hai bên, kể cả khi các yếu tố nguy cơ hoặc những triệu chứng/ dấu chứng khác không rõ ràng.

Định hướng chẩn đoán đau bụng mạn tính

Đau bụng mạn tính rất phổ biến, hầu hết bệnh nhân trẻ sẽ có rối loạn chức năng, bệnh nhân lớn tuổi với đau bụng mới, dai dẳng, ưu tiên là loại trừ bệnh lý ác tính.

Định hướng chẩn đoán khó thở

Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.

Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng

Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Yếu chi một bên: đánh giá đặc điểm khởi phát lâm sàng

Trong tất cả các trường hợp, tham khảo lời khuyên của các chuyên gia thần kinh và tìm hiểu thêm bằng cách tiến hành chọc dịch não tủy ± MRI nếu CT không tìm ra nguyên nhân.

Đau thắt ngực: các bước đánh giá thêm nếu nghi ngờ

Mức độ đau thắt ngực không dựa trên mức đau mà dựa trên tần số triệu chứng, giới hạn khả năng gắng sức hoạt động chức năng. Bởi vì những thông tin này sẽ hướng dẫn điều trị và theo dõi đáp ứng, đánh giá triệu chứng chính xác.

Loãng xương: phân tích triệu chứng

Sự mất cân bằng hoạt động của nguyên bào xương và nguyên bào xương có thể do một số tình trạng liên quan đến tuổi tác và bệnh tật gây ra, thường được phân loại là loãng xương nguyên phát và thứ phát.