Điện tâm đồ chẩn đoán bệnh cơ tim giãn (DCM)

2013-09-27 06:19 PM

Các bất thường điện tâm đồ phổ biến nhất là những liên quan với tâm nhĩ và tâm thất phì đại - thông thường, thay đổi được nhìn thấy nhưng có thể là dấu hiệu của phì đại hai nhĩ hoặc hai thất.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Giới thiệu

Bệnh cơ tim giãn (DCM) là một bệnh cơ tim đặc trưng bởi giãn buồng thất và rối loạn chức năng cơ tim toàn bộ (phân suất tống máu < 40%).

Bệnh nhân thường có biểu hiện triệu chứng suy hai thất, ví dụ như mệt mỏi, khó thở, khó thở khi nằm, mắt cá chân phù.

Liên kết với một tỷ lệ tử vong cao (sống 2 năm = 50%) do sốc tim tiến triển hoặc loạn nhịp thất (đột tử do tim).

Nguyên nhân

Có thể được chia thành thiếu máu cục bộ và không thiếu máu cục bộ.

Thiếu máu cục bộ (Ischaemic)

Cơ tim giãn nở thường xảy ra sau khi MI lớn thành trước do hoại tử cơ tim rộng và mất tính co.

Không thiếu máu cục bộ

Hầu hết các trường hợp là vô căn.

Lên đến 25% có yếu tố gia đình (chủ yếu là tính trạng trội, một số loại được liên kết với X).

Tỷ lệ nhỏ các trường hợp có thể xảy ra do:

Viêm cơ tim do virus (virus coxsackie B / adenovirus).

Nghiện rượu.

Độc tố (ví dụ như doxorubicin).

Bệnh tự miễn dịch.

Mang thai (peripartum cơ tim).

Các tính năng điện tâm đồ

Không có điện tâm đồ có tính năng độc đáo cho DCM, mặc dù ECG thường bất thường.

Các bất thường điện tâm đồ phổ biến nhất là những liên quan với tâm nhĩ và tâm thất phì đại - thông thường, thay đổi được nhìn thấy nhưng có thể là dấu hiệu của phì đại hai nhĩ hoặc hai thất.

Sự chậm trễ dẫn truyền trong thất (ví dụ LBBB) xảy ra do sự giãn nở tim.

Xơ hóa cơ tim khuếch tán có thể dẫn đến giảm điện áp phức bộ QRS, đặc biệt là trong các đạo trình chi. Có thể có sự khác biệt của điện áp QRS có dấu hiệu phì đại trong điện áp V4 - 6 và tương đối thấp trong các đạo trình chi.

Bất thường sóng Q thường được nhìn thấy trong V1 - V4 và có thể bắt chước sự xuất hiện của nhồi máu cơ tim (hình "pseudoinfarction").

Bất thường ECG trong DCM

Phì đại tâm nhĩ trái => có thể tiến triển thành rung nhĩ.

Phì đại hai nhĩ.

Phì đại thất trái  hoặc phì đại hai thất.

Block nhánh trái (cũng có thể xảy ra RBBB ).

Lệch trục trái.

Sóng R tiến triển chậm với QS trong V1 - 4 (giả nhồi máu).

Thường xuyên thất lạc chỗ và thất nhịp đôi (thấy với DCM nặng).

Dysrhythmias thất ( VT / VF).

Ví dụ ECG

Ví dụ 1

Cơ tim giãn nở thiếu máu cục bộ

Cơ tim giãn nở thiếu máu cục bộ:

Có dấu LVH (sóng S trong V2 > 35 mm) với sóng S chiếm ưu thế trong V1 - 4.

Lệch trục phải cho thấy liên quan đến phì đại thất phải (tức là phì đại hai thất).

Có bằng chứng của phì đại tâm nhĩ trái ( phần cuối rộng sâu của sóng P trong V1).

Có sóng P đỉnh trong DII gợi ý phì đại tâm nhĩ phải (không quá 2.5mm chiều cao). 

Ví dụ 2

Bệnh cơ tim giãn nở vô căn

Bệnh cơ tim giãn nở vô căn:

Có bằng chứng phì đại thất trái với điện áp trước tim lớn và hình căng quá mức LV trong chuyển đạo với sóng R chiếm ưu thế (I, II, V6).

Ngoài ra còn có bằng chứng về sự phì đại hai nhĩ trong V1 với phần đầu đỉnh của sóng P (RAE) tiếp theo là phần cuối sâu (LAE).

Những thay đổi của phì đại thất phải được che đậy bởi sự thống trị tâm thất trái, tuy nhiên, bệnh nhân này giãn bốn buồng trên siêu âm tim.

Ví dụ 3

Cơ tim giãn nở

Cơ tim giãn nở:

Có dấu phì đại thất trái với tái cực bất thường (hình LV "căng quá mức") trong V5 - 6.

LV giãn đã tạo ra sự chậm trễ dẫn truyền trong thất bắt chước LBBB - tuy nhiên, điều này không phải LBBB khi hình thái không phải là điển hình và có sóng Q nhỏ trong V5 - 6 (sự hiện diện của sóng Q ngoài quy tắc V6 của LBBB).

Có một số dấu hiệu phì đại tâm nhĩ trái - độ lệch về phía trái của trục sóng P (sóng P dương trong DI và aVL, đảo ngược trong III và aVF) và kéo dài phần cuối của sóng P trong V1.

Trục lệch phải trong sự hiện diện của LVH cho thấy khả năng phì đại hai thất.

ST chênh xuống downsloping phổ biến có thể là do LVH (= "lỗi nhịp thích hợp") hoặc hiệu ứng digoxin (thường được sử dụng trong suy tim sung huyết). 

Ví dụ 4

Cơ tim giãn nở

Cơ tim giãn nở:

Rung nhĩ với LBBB là một hình điện tâm đồ thường thấy trong DCM.

Bài viết cùng chuyên mục

Các dạng sóng P của điện tâm đồ

Bất thường tâm nhĩ có thể dễ dàng thấy nhất trong các chuyển đạo và chuyển đạo V1, sóng P là nổi bật nhất trong những chuyển đạo này.

Điện tâm đồ chẩn đoán nhồi máu cơ tim thành bên (STEMI)

MI thành bên mở rộng ra phía trước, bên dưới hoặc sau cho thấy một vùng lớn hơn của cơ tim, có nguy cơ với tiên lượng xấu.

Điện tâm đồ chẩn đoán điện thế so le (tràn dịch màng ngoài tim lớn)

Nguyên nhân quan trọng nhất là  tràn dịch màng ngoài tim lớn, trong đó điện áp QRS xen kẽ là sản phẩm của tim đu đưa trong màng ngoài tim chứa đầy dịch lớn.

Điện tâm đồ chẩn đoán tăng Kali máu

Tăng kali máu dần dần xấu đi dẫn đến ức chế xung của nút xoang và giảm dẫn truyền nút nhĩ thất và His-Purkinje hệ thống, dẫn đến chậm nhịp tim và block dẫn truyền và cuối cùng là ngừng tim.

Điện tâm đồ chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mãn tinh (COPD)

Do cấu trúc cố định của tim với các mạch máu lớn, tim xoay chiều kim đồng hồ trong mặt phẳng ngang, với chuyển động tâm thất phải ra trước.

Các dạng đoạn PR của điện tâm đồ

Đoạn PR cao hoặc giảm xuống ở bệnh nhân nhồi máu cơ tim thiếu máu cục bộ tâm nhĩ hoặc kèm nhồi máu.

Điện tâm đồ chẩn đoán cuồng động nhĩ (flutter)

Cuồng động nhĩ với dẫn 1:01 có thể xảy ra do kích thích giao cảm hoặc sự hiện diện của một con đường phụ (đặc biệt là nếu tác nhân block nút AV được quản lý cho bệnh nhân WPW).

Điện tâm đồ chẩn đoán rung nhĩ (AF)

Các cơ chế cơ bản của AF không hoàn toàn hiểu nhưng nó đòi hỏi một sự kiện bắt đầu, và bề mặt để duy trì, tức là giãn tâm nhĩ trái.

Các khoảng thời gian PR của điện tâm đồ

PR khoảng nhỏ hơn 120 ms cho thấy tiền kích thích, sự hiện diện của con đường phụ giữa tâm nhĩ và tâm thất, hoặc nhịp nút AV.

Các dạng đoạn ST của điện tâm đồ

Viêm màng ngoài tim gây ST chênh lõm với đoạn PR chênh xuống trong nhiều chuyển đạo - thường DI, II, III, aVF, aVL và V2 - 6. Có đối ứng ST chênh xuống và PR cao trong chuyển đạo aVR và V1.

Điện tâm đồ chẩn đoán phì đại (dày) hai tâm nhĩ

Chẩn đoán phì đại hai tâm nhĩ đòi hỏi tiêu chuẩn LAE và RAE được đáp ứng trong DII, V1 hoặc một sự kết hợp của các chuyển đạo khác.

Điện tâm đồ chẩn đoán block nhĩ thất (AV) cấp 2 Mobitz II

Trong khi Mobitz I thường là do ức chế của chức năng dẫn AV (ví dụ như do thuốc, thiếu máu cục bộ có đảo chiều), Mobitz II có nhiều khả năng là do cấu trúc bị thiệt hại của hệ thống dẫn (ví dụ như nhồi máu, xơ, hoại tử).

Điện tâm đồ chẩn đoán hiệu lực của digoxin

Rút ngắn thời gian trơ tâm nhĩ, và tâm thất, tạo ra khoảng QT ngắn, với những bất thường tái cực thứ phát, ảnh hưởng đến các phân đoạn ST, sóng T và sóng U.

Điện tâm đồ nhịp nhanh thất tự phát nhánh thất trái

Thường xảy ra ở những bệnh nhân khỏe mạnh trẻ, hầu hết các cơn nhịp nhanh xảy ra khi nghỉ ngơi, nhưng có thể được kích hoạt bởi tập thể dục.

Điện tâm đồ nhồi máu cơ tim thành bên cao

Tắc tại ngành chéo đầu tiên D1, của động mạch liên thất trước LAD, có thể gây ra ST chênh lên, trong đạo trình DI và aVL.

Điện tâm đồ chẩn đoán hạ magne máu (Hypomagnesaemia)

Nhịp tâm nhĩ, và tâm thất lạc chỗ, loạn nhịp nhanh nhĩ, và xoắn đỉnh được nhìn thấy trong bối cảnh hạ magne máu, cho dù đây là một tác dụng cụ thể.

Các dạng sóng U của điện tâm đồ

Sóng U đảo ngược sẽ là bất thường (trong chuyển đạo với sóng T thẳng đứng). Sóng U đảo ngược là rất cụ thể cho sự hiện diện của bệnh tim.

Điện tâm đồ chẩn đoán thuyên tắc phổi (nhồi máu phổi) (PE)

Thay đổi vùng chuyển tiếp, sự thay đổi của điểm chuyển tiếp R trên S, tới V6 với sóng S sâu ở V6, hình bệnh phổi.

Điện tâm đồ chẩn đoán block nhĩ thất (AV) cấp 3 (hoàn toàn)

Bệnh nhân có block AV cấp ba có nguy cơ cao ngừng thất và đột tử do tim. Yêu cầu nhập viện khẩn cấp để theo dõi tim, tạo nhịp tạm thời và thường chèn máy tạo nhịp tim vĩnh viễn.

Sóng Delta của hội chứng WPW điện tâm đồ

Khoảng thời gian PR ngắn dưới 120ms, phức bộ QRS rộng trên 100ms, một nét nhỏ chắp nối đến phức bộ QRS là sóng delta.

Điện tâm đồ chẩn đoán hạ Kali máu

Sóng U nổi bật, nhìn thấy tốt nhất trong các đạo trình trước tim, rõ ràng khoảng QT kéo dài do sự kết hợp giữa T và U, bằng khoảng thời gian dài QU.

Điện tâm đồ chẩn đoán hình giả chuyển động rung cơ (ECG)

Nguyên nhân của rung, run lành tính cần thiết, bệnh Parkinson run nghỉ ngơi, bệnh tiểu não run mục đích.

Điện tâm đồ chẩn đoán kéo dài thời gian đỉnh sóng R (RWPT)

Đại diện cho thời gian thực hiện kích thích dẫn truyền, từ trong tim với bề mặt màng ngoài tim, của tâm thất trái.

Điện tâm đồ chẩn đoán phì đại (dày) tâm nhĩ trái

LAE tạo ra sóng P rộng, nứt đôi hai đỉnh trong chuyển đạo DII (P mitrale ) và giãn rộng và giảm xuống phần cuối của sóng P trong V1.

Điện tâm đồ chẩn đoán cường giáp

Rung nhĩ được nhìn thấy lên đến 20 phần trăm bệnh nhân, nhiễm độc giáp nặng, cơn bão tuyến giáp, có thể tạo ra nhịp nhanh nhĩ.