U sắc tố (melanoma) ác tính

2015-01-10 06:29 PM

Trong khi bề mặt khối u ác tính lan truyền phần lớn là một bệnh của người da trắng, người thuộc các chủng tộc khác vẫn có nguy cơ này và các loại khác của các khối u ác tính.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Điểm thiết yếu

Có thể phẳng hoặc nâng cao lên.

Nên nghi ngờ bất kỳ tổn thương sắc tố da với sự xuất hiện thay đổi gần đây.

Kiểm tra có đủ ánh sáng có thể hiển thị màu sắc khác nhau, bao gồm đỏ, trắng, đen và xanh.

Bờ thường không đều.

Nhận định chung

U sắc tố (melanoma) ác tính là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do bệnh da. Nhìn chung sống còn đối với khối u ác tính ở người da trắng đã tăng từ 60% trong 1960 - 1963 với 91% hiện nay, chủ yếu là do phát hiện sớm các tổn thương.

Độ lớn của khối u là yếu tố tiên lượng quan trọng nhất. Tỷ lệ liên quan đến sự sống còn cho độ dày bằng mm - như sau: < 1 mm, 95%; 1 - 2 mm, 80%; 2 - 4 mm, 55%; và > 4 mm, 30%. Với sự tham gia của hạch bạch huyết, tỷ lệ sống 5 năm là 30%; có di căn xa là < 10%.

Kết quả nghiên cứu lâm sàng

U hắc tố ác tính nguyên phát có thể được phân loại thành các loại khác nhau, bao gồm cả u nốt ruồi son ác tính (phát sinh kinh niên trên da tiếp xúc ánh nắng); u hắc tố lan ác tính (hai phần ba của tất cả các khối u ác tính phát sinh trên không liên tục tiếp xúc ánh nắng); nốt u hắc tố ác tính; khối u ác tính lốm đốm ngọn chi (phát sinh trên lòng bàn tay, lòng bàn chân và móng chân, tay); và u hắc tố ác tính trên màng nhầy. Đặc điểm lâm sàng của tổn thương sắc tố nghi ngờ u ác tính là khía biên giới bất thường nơi các sắc tố xuất hiện bị rò rỉ vào da xung quanh bình thường; hình mà có thể không thường xuyên, tức là, một phần lớn lên và một phần bằng phẳng. Màu đốm xuất hiện, và màu sắc như hồng, xanh, xám, trắng, và màu đen là dấu hiệu. Ghi nhớ hữu ích là nguyên tắc ABCD: "ABCD = đối xứng, bất thường viền, màu đốm, và đường kính > 6 mm". "E" = tiến triển có thể được thêm vào. Lịch sử của một nốt ruồi thay đổi (tiến triển) là lý do lịch sử quan trọng nhất để đánh giá chặt chẽ. Chảy máu và loét là dấu hiệu đáng ngại. Một nốt ruồi mà khác biệt từ các nốt ruồi khác xứng đáng đặc biệt xem xét kỹ lưỡng. Một bệnh nhân với một số lượng lớn các nốt ruồi là tăng nguy cơ u ác tính và đáng được khảo sát cẩn thận và định kỳ, đặc biệt là nếu các tổn thương không điển hình. Xem xét các thương tổn sắc tố đáng ngờ luôn là thích hợp.

Trong khi bề mặt khối u ác tính lan truyền phần lớn là một bệnh của người da trắng, người thuộc các chủng tộc khác vẫn có nguy cơ này và các loại khác của các khối u ác tính, đặc biệt là khối u ác tính lốm đốm ngọn chi. Tổn thương đôi khi hình dạng không đều trên lòng bàn tay và lòng bàn chân và như mới, thường rộng và đơn độc, vệt dọc sắc tố ở móng tay. Khối u ác tính lốm đốm có thể là một chẩn đoán khó khăn vì các tổn thương sắc tố lành tính của bàn tay, bàn chân và móng tay thường xảy ra ở người có sắc tố sẫm hơn và các bác sĩ có thể ngần ngại để làm sinh thiết lòng bàn tay, lòng bàn chân và móng chân, tay. Kết quả là, việc chẩn đoán thường bị trì hoãn cho đến khi khối u đã trở nên rõ ràng trên lâm sàng và mô học. Các bác sĩ nên đặc biệt chú ý đến các tổn thương mới hoặc thay đổi trong các lĩnh vực này.

Sử dụng thiết bị kính lúp đặc biệt để đánh giá tổn thương sắc tố, giúp chọn các tổn thương nghi ngờ rằng yêu cầu sinh thiết. Có kinh nghiệm, độ đặc hiệu là 85% và độ nhạy 95%.

Điều trị

Điều trị các khối u ác tính bao gồm cắt bỏ. Sau khi chẩn đoán mô bệnh học, khu vực này thường được cắt bỏ với độ sâu được quyết định bởi độ dày của các khối u. Khối u mỏng và trung bình có rủi ro thấp, nguy cơ khối u chỉ yêu cầu 1 - 3 cm. Cụ thể hơn, phẫu thuật 0,5 cm cho khối u ác tính tại chỗ và 1 cm cho tổn thương < 1 mm độ dày được khuyến cáo.

Sinh thiết hạch bạch huyết (hạch chọn lọc) sử dụng trước phẫu thuật và lập bản đồ bạch huyết là có hiệu quả cho bệnh nhân u hắc tố với nguy cơ trung gian mà không biểu hiện lâm sàng bạch huyết và được khuyến khích cho tất cả bệnh nhân có tổn thương độ dày hơn 1 mm hoặc với các tính năng mô học có nguy cơ cao. Giới thiệu các bệnh nhân có rủi ro trung bình và nguy cơ cao đến các trung tâm chuyên môn khối u ác tính được khuyến khích.

Bài viết cùng chuyên mục

Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám

Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.

Dị vật và trầy xước giác mạc: phân tích triệu chứng

Các vật dẫn đến dị vật giác mạc và hoặc trầy xước bao gồm cát, bụi bẩn, lá cây và các vật liệu hữu cơ cũng như tiếp xúc với các vật liệu như phoi kim loại hoặc hạt thủy tinh.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng

Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.

Tiếng thổi tâm thu: phân tích triệu chứng khi nghe tim

Tiếng thổi tâm thu xảy ra trong giai đoạn co bóp của tim (tâm thu) xảy ra giữa S1, đóng van hai lá và van ba lá, và S2, đóng van động mạch chủ và động mạch phổi.

Điện tâm đồ trong đau thắt ngực không ổn định/ nhồi máu cơ tim không ST chênh lên

Sóng T đảo ngược có thể là bằng chứng điện tâm đồ của thiếu máu. Sóng T âm sâu đối xứng ở chuyển đạo trước tim gợi ý tắc nghẽn nghiêm trọng gốc động mạch vành trái, những những biểu hiện khác ít đặc hiệu hơn.

Điện tâm đồ trong viêm màng ngoài tim cấp

Không giống như nhồi máu cơ tim với ST chênh lên, ST chênh lên điển hình kéo dài trong vài ngày. Sóng T cao cùng với thay đổi ST, sau đó đảo ngược.

Suy giáp: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp nguyên phát là viêm tuyến giáp tự miễn, hoặc bệnh Hashimoto, là kết quả của sự phá hủy dần dần tuyến giáp bởi các tế bào T.

Lesovir: thuốc điều trị nhiễm virus viêm gan C mạn tính

Lesovir được chỉ định điều trị cho những bệnh nhân nhiễm virus viêm gan C mạn tính genotype 1, 4, 5 hoặc 6. Liều khuyến cáo của Lesovir là 1 viên, uống 1 lần/ngày cùng hoặc không cùng với thức ăn.

Khó nuốt thực quản (rối loạn vận động): các nguyên nhân thường gặp

Co thắt thực quản gây khó nuốt khởi phát chậm (thường là hàng năm), xuất hiện với thức ăn lỏng và rắn, và có thể bắt đầu không liên tục. Khó chịu sau xương ức và tiếng ọc ạch là thường thấy.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Đau ở giai đoạn cuối đời

Một số bác sỹ tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow

Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.

Rối loạn sắc tố da (nốt ruồi, bớt, tàn nhang) lành tính

Tàn nhang và nốt ruồi son là các đốm nâu phẳng. Tàn nhang đầu tiên xuất hiện ở trẻ nhỏ, khi tiếp xúc với tia cực tím, và mờ dần với sự chấm dứt của ánh nắng mặt trời

Phosphatase kiềm tăng cao: phân tích triệu chứng

ALP huyết thanh chỉ nên được chỉ định nếu nghi ngờ có bệnh về xương hoặc gan. Kết quả ALP nên được so sánh với phạm vi bình thường phù hợp trên cơ sở tuổi tác và tiền sử lâm sàng.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

Cương cứng kéo dài: phân tích triệu chứng

Hai loại cương cứng kéo dài, dòng chảy thấp hoặc tắc tĩnh mạch và hoặc dòng chảy cao động mạch, đã được mô tả dựa trên vấn đề cơ bản.

Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính

Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone, fludrocortisone không cải thiện triệu chứng

Khiếm thính ở người cao tuổi

Khuếch đại nghe phù hợp có thể là một thách thức vì sự kỳ thị liên quan đến hỗ trợ nghe cũng như chi phí của các thiết bị như vậy

Đau bìu: phân tích triệu chứng

Hầu hết các nguyên nhân phổ biến của đau bìu là do các tình trạng lành tính như viêm mào tinh hoàn, giãn tĩnh mạch thừng tinh, tràn dịch tinh mạc, tinh trùng, viêm nút quanh động mạch và u nang mào tinh hoàn hoặc tinh hoàn.

Sốt: đánh giá dấu hiệu triệu chứng và các yếu tố nguy cơ

Mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở các bệnh nhân đặc biệt. Các chủng tác nhân hiện hành thường gặp như viêm phổi có thể khác nhau tùy theo dịch tễ từng vùng, do đó hội chấn với chuyên gia truyền nhiễm ngay ở giai đoạn ban đầu.

Phân tích và quyết định trong chẩn đoán bệnh lý

Thông thường, cây quyết định được sử dụng để đại diện cho các lựa chọn thay thế khác nhau, với các xác suất được chỉ định cho các lựa chọn thay thế và tiện ích gắn liền với các kết quả có thể xảy ra.

Nguy cơ tự tử: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Tự tử thường được coi là một quyết định đạo đức mâu thuẫn với nhiều giá trị tôn giáo và xã hội, đối với nhiều cá nhân cố gắng hoặc tự tử, chất lượng cuộc sống đã trở nên cạn kiệt đến mức không còn lựa chọn nào khác.

Phù gai thị: phân tích triệu chứng

Phù gai thị thực sự luôn đi kèm với tăng áp lực nội sọ, chẩn đoán phân biệt đối với phù gai thị gồm chấn thương, khối u nội sọ, hẹp cống não, giả u não (tăng áp lực nội sọ vô căn.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.