Phân tích triệu chứng sốt để chẩn đoán và điều trị

2022-12-07 10:28 AM

Sốt được định nghĩa là sự gia tăng nhiệt độ trung tâm của cơ thể trên mức bình thường hàng ngày đối với một cá nhân.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Sốt được định nghĩa là sự gia tăng nhiệt độ trung tâm của cơ thể trên mức bình thường hàng ngày đối với một cá nhân. Nó thường được chấp nhận là nhiệt độ trung tâm của cơ thể bằng hoặc cao hơn 38°C (100,4°F). Sốt cao là nhiệt độ cơ thể tăng quá mức trên 41,5°C (106,7°F). Sốt có thể là một triệu chứng của các quá trình bệnh khác nhau. Sốt không có nguyên nhân rõ ràng ngay lập tức thường được gọi là sốt không rõ nguyên nhân.

Cơ chế kiểm soát nhiệt độ

Vùng dưới đồi kiểm soát nhiệt độ cơ thể cốt lõi. Nồng độ Prostaglandin E2 (PGE2) tăng cao ở vùng dưới đồi khiến nó đặt lại khả năng kiểm soát nhiệt độ của cơ thể lên giá trị cao hơn. Hiện tượng này dẫn đến sự co mạch ngoại biên làm mất nhiệt ít hơn, và nếu cần thiết để đạt được mục tiêu nhiệt độ mới do vùng dưới đồi đặt ra, nhiệt cũng sinh ra nhiều hơn ở cơ và gan, dẫn đến sốt. Ngược lại, trong quá trình tăng thân nhiệt, bộ điều nhiệt ở vùng dưới đồi không được thiết lập lại.

Biến thiên nhiệt độ bình thường

Nhiệt độ cơ thể bình thường thay đổi trung bình 0,5°C (0,9°F) trong ngày. Nhiệt độ cơ thể thường thấp nhất vào buổi sáng và cao nhất vào buổi tối. Trẻ em có xu hướng có nhiệt độ cơ thể cao hơn so với người già. Thân nhiệt cũng sẽ cao hơn sau khi ăn và trong 2 tuần sau khi rụng trứng.

Đo nhiệt độ

Đo trực tràng thường cao hơn 0,6°C (1,0°F) so với đo miệng (ngậm dưới lưỡi).

Phân tích đặc điểm

Bệnh sử đầy đủ là rất quan trọng để thiết lập nguyên nhân của sốt.

Cần chú ý đặc biệt đến các phần sau:

1. Thời gian và kiểu sốt.

2. Thuốc kê đơn hoặc không kê đơn.

3. Các ca phẫu thuật trước đây, bao gồm bất kỳ thiết bị cấy ghép nào và bất kỳ biến chứng nào trong quá trình phẫu thuật.

4. Tiếp xúc với người bệnh.

5. Đi du lịch, đặc biệt là đến nước ngoài hoặc vùng sâu vùng xa/hoang vu.

6. Đánh giá toàn diện các hệ thống, bao gồm các triệu chứng đôi khi đi kèm với sốt, chẳng hạn như sụt cân, đổ mồ hôi ban đêm, ho, các triệu chứng tiết niệu, đau bụng hoặc khớp và phát ban.

7. Phơi nhiễm nghề nghiệp, đặc biệt là với động vật.

8. Tiền sử gia đình mắc các bệnh như tăng thân nhiệt ác tính.

Khám lâm sàng:

1. Cần chú ý đặc biệt đến da, tai mũi họng, ngực, bụng và hệ bạch huyết.

2. Nên ghi lại đầy đủ các dấu hiệu sinh tồn, bao gồm nhiệt độ, nhịp tim, nhịp hô hấp và huyết áp. Sốt thường đi kèm với nhịp tim nhanh. Hạ huyết áp có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng huyết.

Nếu nguồn gốc của sốt không rõ ràng từ bệnh sử và khám lâm sàng, các xét nghiệm ban đầu thường bao gồm công thức máu toàn bộ với vi phân thủ công, phân tích nước tiểu và chụp X-quang ngực. Thông thường, cấy máu, nước tiểu và đờm, cũng như xét nghiệm nhiễm trùng vùng chậu/bộ phận sinh dục cũng có thể được thực hiện. Các quá trình lây nhiễm có thể xảy ra trong hệ thống thần kinh trung ương có thể được kiểm tra bằng cách chọc dò tủy sống và thu thập các xét nghiệm về dịch não tủy. Các nghiên cứu chụp X quang tiếp theo có thể được đảm bảo tùy thuộc vào biểu hiện của bệnh nhân. Nếu những điều tra về quá trình lây nhiễm này không mang lại kết quả khả quan, các xét nghiệm tiếp theo có thể được thực hiện để tìm kiếm các bệnh mô liên kết bằng các phép đo kháng thể kháng nhân và yếu tố dạng thấp.

Bệnh sốt cấp tính

Hầu hết các cơn sốt ở bệnh nhân ngoại trú xuất hiện trong bối cảnh bệnh siêu vi cấp tính. Chúng thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày và có thể được điều trị theo triệu chứng. Các nguyên nhân vi khuẩn phổ biến có thể bao gồm viêm họng/viêm amiđan, viêm xoang, viêm phế quản, viêm phổi và nhiễm trùng đường tiết niệu.

Sốt sau phẫu thuật

Trong giai đoạn ngay sau phẫu thuật, sốt thường có thể do xẹp phổi. Viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng đường, nhiễm trùng vết thương và áp xe cũng có thể gây sốt sau phẫu thuật.

Sốt không rõ nguyên nhân

Có nhiều định nghĩa về sốt không rõ nguyên nhân, nhưng hầu hết bao gồm sốt được ghi nhận vào một số ngày khác nhau trong 2 hoặc 3 tuần, không tìm thấy chẩn đoán sau khi khám nhiều lần và xét nghiệm chẩn đoán thông thường. Nguyên nhân cơ bản cuối cùng được tìm thấy trong hơn 90% trường hợp sốt không rõ nguyên nhân.

Trong lịch sử, nguyên nhân phổ biến nhất của sốt không rõ nguyên nhân là nhiễm trùng, tiếp theo là bệnh ác tính và sau đó là bệnh thấp khớp. Trong các nghiên cứu gần đây hơn, các nguyên nhân thấp khớp đã vượt qua các khối u ác tính là nguyên nhân phổ biến thứ hai của sốt không rõ nguyên nhân. Sốt không rõ nguyên nhân có nhiều khả năng được gây ra bởi biểu hiện bất thường của một bệnh thông thường hơn là biểu hiện thông thường của một bệnh bất thường.

Bài viết cùng chuyên mục

Yếu chi: phân tích các đặc điểm lâm sàng

Nếu biểu hiện hiện tại của yếu chi chỉ giới hạn ở một bên của cơ thể thì đánh giá như yếu chi một bên. Mặt khác, tiếp tục theo các cách thức chẩn đoán hiện tại thậm chí nếu các triệu chứng không đối xứng rõ ràng.

Rụng tóc: đánh giá đặc điểm

Rụng tóc có thể được phân loại theo biểu hiện lâm sàng, nghĩa là, theo việc rụng tóc là cục bộ hay toàn thể, ngoài ra, việc phân loại có thể dựa trên bệnh lý của tình trạng gây rụng tóc.

Sốt phát ban: phân tích triệu chứng

Tiếp cận chẩn đoán phân biệt là phân biệt giữa các thực thể khác nhau gây sốt và bệnh tật bằng các loại phát ban mà chúng thường gây ra.

Đau một khớp: phân tích triệu chứng

Đau khớp một bên có nhiều nguyên nhân. Đau một khớp cấp tính thường gặp nhất là do chấn thương, nhiễm trùng, viêm xương khớp hoặc các tình trạng do tinh thể gây ra.

Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng

Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Xuất huyết tiêu hóa trên: phân tích triệu chứng

Chảy máu từ đường tiêu hóa trên thường xảy ra khi sự gián đoạn xảy ra giữa hàng rào bảo vệ mạch máu và môi trường khắc nghiệt của đường tiêu hóa.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Khám dinh dưỡng bệnh nhân cao tuổi

Các yếu tố được đưa vào danh sách kiểm tra yếu tố nguy cơ với từ viết tắt Determine, xác định một số dấu hiệu cảnh báo cho nguy cơ bị tình trạng dinh dưỡng kém.

Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng

Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.

Yếu chi một bên: đánh giá đặc điểm khởi phát lâm sàng

Trong tất cả các trường hợp, tham khảo lời khuyên của các chuyên gia thần kinh và tìm hiểu thêm bằng cách tiến hành chọc dịch não tủy ± MRI nếu CT không tìm ra nguyên nhân.

Vô kinh: phân tích triệu chứng

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Đồng tử không đều: phân tích triệu chứng

Ở hầu hết các bệnh nhân, đồng tử không đều được phát hiện tình cờ; các triệu chứng là tương đối hiếm gặp, cần hỏi về các triệu chứng ở mắt như đau, đỏ, chảy nước mắt, sợ ánh sáng.

Đau ngực: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của đau ngực thường lành tính và không do tim, cách tiếp cận tiêu chuẩn là cần thiết, do bỏ sót một tình trạng đe dọa đến tính mạng.

Đánh trống ngực hồi hộp

Mặc dù bệnh nhân mô tả bằng vô số cách, hướng dẫn bệnh nhân mô tả cẩn thận về đánh trống ngực của họ có thể chỉ ra một cơ chế và thu hẹp chẩn đoán phân biệt.

Yếu chi trong đột quỵ: đánh giá dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng

Chụp hình ảnh thần kinh để phân biệt đột quỵ xuất huyết não với đột quỵ nhồi máu não và để loại trừ các bệnh lý không đột quỵ, ví dụ tổn thương choán chỗ.

Dấu hiệu bệnh lý: các bước thăm khám và chỉ định xử trí

Nếu như có dấu hiệu suy hô hấp và tràn khí màng phổi áp lực, tiến hành chọc kim hút khí cấp cứu ngay. Nếu như ran rít khắp cả lan tỏa, kiểm tra dấu hiệu của shock phản vệ. Nếu có, xử trí theo mô tả; ngược lại tiến hành thở khí dung giãn phế quản.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì

Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Dị vật và trầy xước giác mạc: phân tích triệu chứng

Các vật dẫn đến dị vật giác mạc và hoặc trầy xước bao gồm cát, bụi bẩn, lá cây và các vật liệu hữu cơ cũng như tiếp xúc với các vật liệu như phoi kim loại hoặc hạt thủy tinh.

Mất thị lực: phân tích triệu chứng

Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.

Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.

Bệnh Raynaud: phân tích triệu chứng

Căng thẳng và lạnh là nguyên nhân lớn nhất gây ra các cơn co thắt, các cơn co thắt có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, có ba giai đoạn thay đổi màu sắc.

Phòng ngừa ung thư

Hút thuốc lá là nguyên nhân quan trọng nhất của ung thư, khám sức khỏe và khám phụ khoa phòng ngừa là một trong những lý do phổ biến nhất cho các chuyến thăm chăm sóc ngoại chẩn

Thở khò khè: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây thở khò khè phổ biến nhất ở mọi lứa tuổi là bệnh hen, và cần cố gắng loại trừ các nguyên nhân gây thở khò khè khác, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh.