Phân tích triệu chứng sốt để chẩn đoán và điều trị

2022-12-07 10:28 AM

Sốt được định nghĩa là sự gia tăng nhiệt độ trung tâm của cơ thể trên mức bình thường hàng ngày đối với một cá nhân.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Sốt được định nghĩa là sự gia tăng nhiệt độ trung tâm của cơ thể trên mức bình thường hàng ngày đối với một cá nhân. Nó thường được chấp nhận là nhiệt độ trung tâm của cơ thể bằng hoặc cao hơn 38°C (100,4°F). Sốt cao là nhiệt độ cơ thể tăng quá mức trên 41,5°C (106,7°F). Sốt có thể là một triệu chứng của các quá trình bệnh khác nhau. Sốt không có nguyên nhân rõ ràng ngay lập tức thường được gọi là sốt không rõ nguyên nhân.

Cơ chế kiểm soát nhiệt độ

Vùng dưới đồi kiểm soát nhiệt độ cơ thể cốt lõi. Nồng độ Prostaglandin E2 (PGE2) tăng cao ở vùng dưới đồi khiến nó đặt lại khả năng kiểm soát nhiệt độ của cơ thể lên giá trị cao hơn. Hiện tượng này dẫn đến sự co mạch ngoại biên làm mất nhiệt ít hơn, và nếu cần thiết để đạt được mục tiêu nhiệt độ mới do vùng dưới đồi đặt ra, nhiệt cũng sinh ra nhiều hơn ở cơ và gan, dẫn đến sốt. Ngược lại, trong quá trình tăng thân nhiệt, bộ điều nhiệt ở vùng dưới đồi không được thiết lập lại.

Biến thiên nhiệt độ bình thường

Nhiệt độ cơ thể bình thường thay đổi trung bình 0,5°C (0,9°F) trong ngày. Nhiệt độ cơ thể thường thấp nhất vào buổi sáng và cao nhất vào buổi tối. Trẻ em có xu hướng có nhiệt độ cơ thể cao hơn so với người già. Thân nhiệt cũng sẽ cao hơn sau khi ăn và trong 2 tuần sau khi rụng trứng.

Đo nhiệt độ

Đo trực tràng thường cao hơn 0,6°C (1,0°F) so với đo miệng (ngậm dưới lưỡi).

Phân tích đặc điểm

Bệnh sử đầy đủ là rất quan trọng để thiết lập nguyên nhân của sốt.

Cần chú ý đặc biệt đến các phần sau:

1. Thời gian và kiểu sốt.

2. Thuốc kê đơn hoặc không kê đơn.

3. Các ca phẫu thuật trước đây, bao gồm bất kỳ thiết bị cấy ghép nào và bất kỳ biến chứng nào trong quá trình phẫu thuật.

4. Tiếp xúc với người bệnh.

5. Đi du lịch, đặc biệt là đến nước ngoài hoặc vùng sâu vùng xa/hoang vu.

6. Đánh giá toàn diện các hệ thống, bao gồm các triệu chứng đôi khi đi kèm với sốt, chẳng hạn như sụt cân, đổ mồ hôi ban đêm, ho, các triệu chứng tiết niệu, đau bụng hoặc khớp và phát ban.

7. Phơi nhiễm nghề nghiệp, đặc biệt là với động vật.

8. Tiền sử gia đình mắc các bệnh như tăng thân nhiệt ác tính.

Khám lâm sàng:

1. Cần chú ý đặc biệt đến da, tai mũi họng, ngực, bụng và hệ bạch huyết.

2. Nên ghi lại đầy đủ các dấu hiệu sinh tồn, bao gồm nhiệt độ, nhịp tim, nhịp hô hấp và huyết áp. Sốt thường đi kèm với nhịp tim nhanh. Hạ huyết áp có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng huyết.

Nếu nguồn gốc của sốt không rõ ràng từ bệnh sử và khám lâm sàng, các xét nghiệm ban đầu thường bao gồm công thức máu toàn bộ với vi phân thủ công, phân tích nước tiểu và chụp X-quang ngực. Thông thường, cấy máu, nước tiểu và đờm, cũng như xét nghiệm nhiễm trùng vùng chậu/bộ phận sinh dục cũng có thể được thực hiện. Các quá trình lây nhiễm có thể xảy ra trong hệ thống thần kinh trung ương có thể được kiểm tra bằng cách chọc dò tủy sống và thu thập các xét nghiệm về dịch não tủy. Các nghiên cứu chụp X quang tiếp theo có thể được đảm bảo tùy thuộc vào biểu hiện của bệnh nhân. Nếu những điều tra về quá trình lây nhiễm này không mang lại kết quả khả quan, các xét nghiệm tiếp theo có thể được thực hiện để tìm kiếm các bệnh mô liên kết bằng các phép đo kháng thể kháng nhân và yếu tố dạng thấp.

Bệnh sốt cấp tính

Hầu hết các cơn sốt ở bệnh nhân ngoại trú xuất hiện trong bối cảnh bệnh siêu vi cấp tính. Chúng thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày và có thể được điều trị theo triệu chứng. Các nguyên nhân vi khuẩn phổ biến có thể bao gồm viêm họng/viêm amiđan, viêm xoang, viêm phế quản, viêm phổi và nhiễm trùng đường tiết niệu.

Sốt sau phẫu thuật

Trong giai đoạn ngay sau phẫu thuật, sốt thường có thể do xẹp phổi. Viêm phổi, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng đường, nhiễm trùng vết thương và áp xe cũng có thể gây sốt sau phẫu thuật.

Sốt không rõ nguyên nhân

Có nhiều định nghĩa về sốt không rõ nguyên nhân, nhưng hầu hết bao gồm sốt được ghi nhận vào một số ngày khác nhau trong 2 hoặc 3 tuần, không tìm thấy chẩn đoán sau khi khám nhiều lần và xét nghiệm chẩn đoán thông thường. Nguyên nhân cơ bản cuối cùng được tìm thấy trong hơn 90% trường hợp sốt không rõ nguyên nhân.

Trong lịch sử, nguyên nhân phổ biến nhất của sốt không rõ nguyên nhân là nhiễm trùng, tiếp theo là bệnh ác tính và sau đó là bệnh thấp khớp. Trong các nghiên cứu gần đây hơn, các nguyên nhân thấp khớp đã vượt qua các khối u ác tính là nguyên nhân phổ biến thứ hai của sốt không rõ nguyên nhân. Sốt không rõ nguyên nhân có nhiều khả năng được gây ra bởi biểu hiện bất thường của một bệnh thông thường hơn là biểu hiện thông thường của một bệnh bất thường.

Bài viết cùng chuyên mục

Vô kinh: phân tích triệu chứng

Vô kinh là một thuật ngữ lâm sàng dùng để mô tả tình trạng không có kinh nguyệt ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nó có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow

Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.

Rung giật nhãn cầu: phân tích triệu chứng

Rung giật nhãn cầu có thể liên quan đến những bất thường của hệ thần kinh trung ương hoặc ngoại biên, mặc dù trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác có thể không được xác định.

Định hướng chẩn đoán mệt mỏi

Mệt mỏi là tình trạng kiệt quệ về thể chất và hoặc tinh thần, điều này rất phổ biến và không đặc hiệu, do vậy mà việc xác định tình trạng bệnh nền gặp nhiều khó khăn.

Đau thắt lưng: khám cột sống thắt lưng

Việc khám nên bắt đầu khi gặp bệnh nhân lần đầu và tiếp tục theo dõi, quan sát dáng đi và tư thế, không nhất quán giữa chức năng và hoạt động có thể phân biệt giữa nguyên nhân thực thể và chức năng đối với các triệu chứng.

Nốt phổi đơn độc: phân tích triệu chứng

Nốt phổi đơn độc được coi là một nốt mờ trên phim X quang đơn độc có hình cầu và giới hạn rõ, đường kính nhỏ hơn 3 cm, bao quanh bởi phổi và không kèm theo xẹp phổi, phì đại rốn phổi hoặc tràn dịch màng phổi.

Men gan tăng cao: phân tích triệu chứng

Các men gan (aminotransferase) là các enzym tế bào được tìm thấy trong tế bào gan; chúng được giải phóng vào huyết thanh do tổn thương tế bào gan, do đó làm tăng nồng độ trong huyết thanh từ mức cơ bản thấp.

Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt

Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.

Phết tế bào cổ tử cung bất thường: phân tích triệu chứng

Hầu hết bệnh nhân mắc chứng loạn sản cổ tử cung đều không có triệu chứng. Cũng có thể xuất hiện bằng chứng khi xem bên ngoài bao cao su, tiết dịch âm đạo hoặc thậm chí chảy máu âm đạo.

Yếu chi một bên: đánh giá đặc điểm khởi phát lâm sàng

Trong tất cả các trường hợp, tham khảo lời khuyên của các chuyên gia thần kinh và tìm hiểu thêm bằng cách tiến hành chọc dịch não tủy ± MRI nếu CT không tìm ra nguyên nhân.

Giảm vận động ở người cao tuổi

Tránh, hạn chế và ngưng các thiết bị xâm lấn, đường tĩnh mạch, ống thông tiểu) có thể làm tăng triển vọng bệnh nhân cao tuổi cho chuyển động sớm

Phù chân: đánh giá dựa trên kết quả lâm sàng và cận lâm sàng

Cân nhắc huyết khối tĩnh mạch sâu ở bất kỳ bệnh nhân nào có phù chân cả hai bên, kể cả khi các yếu tố nguy cơ hoặc những triệu chứng/ dấu chứng khác không rõ ràng.

Phân tích triệu chứng mất ngủ để chẩn đoán và điều trị

Mất ngủ nguyên phát không phổ biến và là do rối loạn nội tại của chu kỳ ngủ thức, chứng mất ngủ thứ phát phổ biến hơn nhiều.

Tốc độ máu lắng và Protein phản ứng C: phân tích triệu chứng

ESR và CRP hiện là các chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất về phản ứng protein giai đoạn cấp tính được sử dụng để phát hiện các bệnh liên quan đến nhiễm trùng cấp tính và mãn tính, viêm nhiễm, chấn thương, phá hủy mô, nhồi máu và ung thư tiên tiến.

Phòng chống bệnh tim mạch

Phòng chống bệnh tim mạch! Yếu tố nguy cơ gồm: Rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, hút thuốc lá...Giới tính, tiền sử gia đình mắc bệnh mạch vành sớm...

Giảm tiểu cầu: phân tích triệu chứng

Giảm tiểu cầu xảy ra thông qua một hoặc nhiều cơ chế sau: giảm sản xuất tiểu cầu bởi tủy xương, tăng phá hủy tiểu cầu, kẹt lách, hiệu ứng pha loãng và lỗi xét nghiệm.

Mệt mỏi: đánh giá bổ sung thiếu máu

Đánh giá lại các triệu chứng và công thức máu toàn bộ sau khi bổ sung sắt và điều trị nguyên nhân nền. Chuyển bệnh nhân với giảm thể tích trung bình của hồng cầu và dự trữ sắt bình thường đến chuyên gia huyết học để đánh giá cho chẩn đoán thay thế.

Đau

Thuốc dạng thuốc phiện được chỉ định cho đau nặng mà các tác nhân kém hiệu lực hơn không thể làm giảm nhẹ đau.

Phát ban toàn thân cấp: phân biệt các bệnh cảnh lâm sàng

Bài viết này nhằm cung cấp một cách tiếp cận từng bước để xác định được những trường hợp ban da toàn thân cấp là những cấp cứu trong da liễu cần được hỏi ý kiến chuyên khoa da liễu và điều trị ngay.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

Viêm miệng: phân tích triệu chứng

Viêm miệng đại diện cho một loại nhiễm trùng niêm mạc miệng, tình trạng viêm và các tổn thương miệng khác, có thể là bệnh ác tính nên các tổn thương dai dẳng.

Sốt và tăng thân nhiệt

Sốt là một triệu chứng cung cấp thông tin quan trọng về sự hiện diện của bệnh, đặc biệt là nhiễm trùng và những thay đổi trong tình trạng lâm sàng của bệnh nhân

Điều trị theo triệu chứng: điều trị trước khi chẩn đoán xác định

Trong nhiều bệnh nhân có thay đổi ý thức hay rối loạn chức năng thần kinh cấp mà không xác định được nguyên nhân rõ ràng, thì hai tình trạng cần được loại trừ và điều trị ngay.

Điện tâm đồ trong đau thắt ngực không ổn định/ nhồi máu cơ tim không ST chênh lên

Sóng T đảo ngược có thể là bằng chứng điện tâm đồ của thiếu máu. Sóng T âm sâu đối xứng ở chuyển đạo trước tim gợi ý tắc nghẽn nghiêm trọng gốc động mạch vành trái, những những biểu hiện khác ít đặc hiệu hơn.

Tâm trạng lo lắng: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Nhiều yếu tố góp phần vào sự lo lắng, bao gồm di truyền, tiền sử gia đình, các yếu tố gây căng thẳng, các nguồn đối phó, các bệnh kèm theo.