Đau ở giai đoạn cuối đời

2015-01-07 05:39 AM
Một số bác sỹ tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Đau là một vấn đề phổ biến ở bệnh nhân vào cuối đời, lên đến 75% bệnh nhân ung thư chết vì trải nghiệm đau đớn và đó là những gì mà nhiều người nói rằng họ sợ nhất về cái chết. Đau cũng là một dấu hiệu phổ biến ở những bệnh nhân với chẩn đoán ung thư và không được điều trị giảm đau thường xuyên. Lên đến 50% bệnh nhân bị bệnh nặng phải nhập viện dành một nửa thời gian của họ trong 3 ngày cuối cùng của cuộc sống trong cơn đau vừa đến nặng.

Rào cản đối với chăm sóc

Thiếu sót trong quản lý đau vào cuối của cuộc sống đã được ghi nhận ở nhiều nơi. Một số bác tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân. Ngay cả bác sĩ ung thư thường quên xác định nguồn gốc đau của bệnh nhân và bỏ qua các dấu hiệu đau không thích hợp.

Nhiều bác sĩ đã bị giới hạn trong đào tạo và kinh nghiệm lâm sàng với việc quản lý đau và do đó là dễ miễn cưỡng hiểu và cố gắng để quản lý cơn đau dữ dội. Thiếu kiến thức về các lựa chọn thích hợp và liều dùng của thuốc giảm đau mang theo những nỗi sợ hãi và thường phóng đại về tác dụng phụ của thuốc giảm đau, bao gồm cả khả năng ức chế hô hấp từ opioid. Hầu hết các bác sĩ lâm sàng, tuy nhiên, có thể phát triển các kỹ năng quản lý đau tốt, và gần như tất cả đau đớn, thậm chí cuối của cuộc sống, có thể được quản lý mà không đẩy nhanh cái chết thông qua ức chế hô hấp. Trong những trường hợp hiếm hoi, an thần giảm đau có thể cần thiết để kiểm soát đau đớn khó chữa như một sự can thiệp của phương sách cuối cùng.

Sự hiểu lầm về tác dụng sinh lý của các opioid có thể dẫn đến lo ngại vô căn cứ ở một phần các bác sĩ, bệnh nhân, hoặc thành viên gia đình bệnh nhân sẽ trở thành nghiện opioid. Trong khi khả năng chịu sinh lý (đòi hỏi phải tăng liều để đạt được hiệu quả giảm đau tương tự) và sự phụ thuộc (đòi hỏi phải tiếp tục dùng thuốc để ngăn chặn các triệu chứng cai thuốc) được kỳ vọng với việc sử dụng opioid thường xuyên, việc sử dụng thuốc phiện ở cuối của cuộc sống để làm dịu đau và khó thở là không kết hợp với một nguy cơ nghiện tâm lý (lạm dụng một chất cho các mục đích khác hơn mà nó đã được quy định và bất chấp những hậu quả tiêu cực y tế, việc làm, hoặc pháp lý và các lĩnh vực xã hội). Tuy nhiên, nguy cơ đối với vấn đề sử dụng thuốc giảm đau là cao hơn, ở những bệnh nhân có tiền sử nghiện. Tuy nhiên, bệnh nhân có tiền sử như vậy cũng cần giảm đau, mặc dù với sự giám sát chặt chẽ hơn. Một số bệnh nhân có những biểu hiện liên quan đến nghiện (nhu cầu thuốc cụ thể và liều lượng, sự tức giận và khó chịu, hợp tác kém hoặc phản ứng giữa các cá nhân bị xáo trộn) có thể có giả nghiện, được định nghĩa là việc các hành vi liên quan đến nghiện nhưng chỉ vì nỗi đau của họ khi không đầy đủ với liều điều trị. Khi cơn đau thuyên giảm, những hành vi này chấm dứt. Trong mọi trường hợp, bác sĩ lâm sàng phải được chuẩn bị để sử dụng liều lượng thích hợp của các opioid để giảm các triệu chứng đau cho bệnh nhân vào cuối cuộc đời.

Một số bác sĩ lo sợ hậu quả pháp lý của việc quy định liều lượng cao của opioid đôi khi cần thiết để kiểm soát cơn đau ở phần cuối của cuộc đời. Một số nơi đã ban hành tài liệu hướng dẫn và yêu cầu đặc biệt cho opioid được kê toa.

Bài viết cùng chuyên mục

Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng

Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.

Định hướng chẩn đoán khó nuốt

Bệnh nhân với khó nuốt cần loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng, trừ khi tiền sử chỉ ra vấn đề miệng hầu, kiểm tra thực quản để loại trừ tắc nghẽn cơ học.

Ngã và rối loạn dáng đi ở người cao tuổi

Những thay đổi này, người lớn tuổi dễ mắc ngã khi bị thách thức bởi một sự vi phạm bổ sung cho bất kỳ hệ thống này

Định hướng chẩn đoán đau bụng mạn tính

Đau bụng mạn tính rất phổ biến, hầu hết bệnh nhân trẻ sẽ có rối loạn chức năng, bệnh nhân lớn tuổi với đau bụng mới, dai dẳng, ưu tiên là loại trừ bệnh lý ác tính.

Phân tích triệu chứng phù nề để chẩn đoán và điều trị

Phù là do sự bất thường trong trao đổi dịch ảnh hưởng đến huyết động mao mạch, trao đổi natri và nước ở thận, hoặc cả hai, phù nề là một triệu chứng phổ biến trong nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.

Cường giáp/Nhiễm độc giáp: phân tích triệu chứng

Trong cường giáp nặng, lo lắng, khả năng cảm xúc, suy nhược, không dung nạp nhiệt, giảm cân và tăng tiết mồ hôi là phổ biến.

Điện tâm đồ trong bóc tách động mạch chủ

Điện tâm đồ có thể bình thường hoặc có những bất thường không đặc hiệu. nếu bóc tách đến lỗ động mạch vành có thể có thay đổi điện tâm đồ như nhồi máu cơ tim có ST chênh lên.

Mê sảng mất trí và lú lẫn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Ớ những bệnh nhân đang có bệnh lý ác tính, suy giảm miễn dịch hoặc ngã gần đây mà không có chấn thương đầu rõ ràng, đầu tiên cần tìm kiếm những nguyên nhân khác gây mê sảng nhưng cũng nên CT sọ não sớm để loại trừ.

Mất thính lực: phân tích triệu chứng

Mất thính lực có thể được chia thành ba loại nguyên nhân: mất thính lực dẫn truyền, mất thính lực thần kinh tiếp nhận và mất thính lực hỗn hợp.

Định hướng chẩn đoán đau ngực từng cơn

Đau ngực từng cơn có thể là cơn đau thắt ngực do tim, cũng có thể do các rối loạn dạ dày thực quản, những rối loạn của cơ xương, cơn hen phế quản hoặc lo lắng.

Gan to: phân tích triệu chứng

Gan trưởng thành bình thường có khoảng giữa xương đòn là 8–12 cm đối với nam và 6–10 cm đối với nữ, với hầu hết các nghiên cứu xác định gan to là khoảng gan lớn hơn 15 cm ở đường giữa đòn.

Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng

Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Sốt: đánh giá dấu hiệu triệu chứng và các yếu tố nguy cơ

Mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở các bệnh nhân đặc biệt. Các chủng tác nhân hiện hành thường gặp như viêm phổi có thể khác nhau tùy theo dịch tễ từng vùng, do đó hội chấn với chuyên gia truyền nhiễm ngay ở giai đoạn ban đầu.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Mất thị lực: phân tích triệu chứng

Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.

Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý

Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.

Insulin tiêm dưới da cho bệnh nhân nằm viện: phác đồ và mục tiêu điều trị

Có khoảng ba mươi phần trăm, bệnh nhân nhập viện bị tăng đường huyết, nhiều bệnh nhân trong số này có tiền sử đái tháo đường trước đó

Tiêu chảy tái phát (mãn tính): phân tích đặc điểm lâm sàng

Tiến hành khám xét đại trực tràng để loại trừ ung thư/bệnh lý ruột viêm nếu bệnh nhân bị tiêu chảy kéo dài kèm theo với bất kỳ dấu hiệu: chảy máu khi thăm khám trực tràng, khối sờ thấy vùng bụng/trực tràng, sụt cân, thiếu máu thiếu sắt.

Tiểu không tự chủ: phân tích triệu chứng

Tỷ lệ tiểu không tự chủ tăng theo tuổi và cao tới 34% ở nữ và 11% ở nam. Đó là nguyên nhân chính dẫn đến việc rút lui khỏi xã hội và mất khả năng sống độc lập.

Đa hồng cầu: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh đa hồng cầu có liên quan đến tình trạng thiếu oxy, nên cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng tình trạng hô hấp.

Hút thuốc lá và bệnh tật

Những người hút thuốc chết sớm hơn 5, 8 năm so với người không bao giờ hút thuốc, Họ có hai lần nguy cơ bệnh tim gây tử vong, 10 lần nguy cơ ung thư phổi

Đau đầu gối: phân tích triệu chứng

Đau đầu gối có nhiều nguyên nhân như chấn thương cấp tính, lạm dụng, viêm hoặc thoái hóa khớp, nhiễm trùng và các vấn đề khác. Đau quy chiếu từ hông hoặc lưng dưới cũng có thể dẫn đến đau đầu gối.

Đau thắt lưng: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của cơn đau là không đặc hiệu ở phần lớn những người bị đau thắt lưng cấp tính; vấn đề nghiêm trọng là rất hiếm, thường tự giới hạn, nhưng chẩn đoán phải loại trừ các nguyên nhân hiếm gặp.

Đau vai: phân tích triệu chứng

Không thể đánh giá các quá trình bệnh lý một cách riêng biệt vì mối quan hệ phức tạp của đai vai với các cấu trúc khác. Vai bao gồm ba xương và bốn bề mặt khớp.