- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Đau ở giai đoạn cuối đời
Đau ở giai đoạn cuối đời
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Đau là một vấn đề phổ biến ở bệnh nhân vào cuối đời, lên đến 75% bệnh nhân ung thư chết vì trải nghiệm đau đớn và đó là những gì mà nhiều người nói rằng họ sợ nhất về cái chết. Đau cũng là một dấu hiệu phổ biến ở những bệnh nhân với chẩn đoán ung thư và không được điều trị giảm đau thường xuyên. Lên đến 50% bệnh nhân bị bệnh nặng phải nhập viện dành một nửa thời gian của họ trong 3 ngày cuối cùng của cuộc sống trong cơn đau vừa đến nặng.
Rào cản đối với chăm sóc
Thiếu sót trong quản lý đau vào cuối của cuộc sống đã được ghi nhận ở nhiều nơi. Một số bác tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân. Ngay cả bác sĩ ung thư thường quên xác định nguồn gốc đau của bệnh nhân và bỏ qua các dấu hiệu đau không thích hợp.
Nhiều bác sĩ đã bị giới hạn trong đào tạo và kinh nghiệm lâm sàng với việc quản lý đau và do đó là dễ miễn cưỡng hiểu và cố gắng để quản lý cơn đau dữ dội. Thiếu kiến thức về các lựa chọn thích hợp và liều dùng của thuốc giảm đau mang theo những nỗi sợ hãi và thường phóng đại về tác dụng phụ của thuốc giảm đau, bao gồm cả khả năng ức chế hô hấp từ opioid. Hầu hết các bác sĩ lâm sàng, tuy nhiên, có thể phát triển các kỹ năng quản lý đau tốt, và gần như tất cả đau đớn, thậm chí cuối của cuộc sống, có thể được quản lý mà không đẩy nhanh cái chết thông qua ức chế hô hấp. Trong những trường hợp hiếm hoi, an thần giảm đau có thể cần thiết để kiểm soát đau đớn khó chữa như một sự can thiệp của phương sách cuối cùng.
Sự hiểu lầm về tác dụng sinh lý của các opioid có thể dẫn đến lo ngại vô căn cứ ở một phần các bác sĩ, bệnh nhân, hoặc thành viên gia đình bệnh nhân sẽ trở thành nghiện opioid. Trong khi khả năng chịu sinh lý (đòi hỏi phải tăng liều để đạt được hiệu quả giảm đau tương tự) và sự phụ thuộc (đòi hỏi phải tiếp tục dùng thuốc để ngăn chặn các triệu chứng cai thuốc) được kỳ vọng với việc sử dụng opioid thường xuyên, việc sử dụng thuốc phiện ở cuối của cuộc sống để làm dịu đau và khó thở là không kết hợp với một nguy cơ nghiện tâm lý (lạm dụng một chất cho các mục đích khác hơn mà nó đã được quy định và bất chấp những hậu quả tiêu cực y tế, việc làm, hoặc pháp lý và các lĩnh vực xã hội). Tuy nhiên, nguy cơ đối với vấn đề sử dụng thuốc giảm đau là cao hơn, ở những bệnh nhân có tiền sử nghiện. Tuy nhiên, bệnh nhân có tiền sử như vậy cũng cần giảm đau, mặc dù với sự giám sát chặt chẽ hơn. Một số bệnh nhân có những biểu hiện liên quan đến nghiện (nhu cầu thuốc cụ thể và liều lượng, sự tức giận và khó chịu, hợp tác kém hoặc phản ứng giữa các cá nhân bị xáo trộn) có thể có giả nghiện, được định nghĩa là việc các hành vi liên quan đến nghiện nhưng chỉ vì nỗi đau của họ khi không đầy đủ với liều điều trị. Khi cơn đau thuyên giảm, những hành vi này chấm dứt. Trong mọi trường hợp, bác sĩ lâm sàng phải được chuẩn bị để sử dụng liều lượng thích hợp của các opioid để giảm các triệu chứng đau cho bệnh nhân vào cuối cuộc đời.
Một số bác sĩ lo sợ hậu quả pháp lý của việc quy định liều lượng cao của opioid đôi khi cần thiết để kiểm soát cơn đau ở phần cuối của cuộc đời. Một số nơi đã ban hành tài liệu hướng dẫn và yêu cầu đặc biệt cho opioid được kê toa.
Bài viết cùng chuyên mục
Giao hợp đau: phân tích triệu chứng
Giao hợp đau, thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến rối loạn chức năng tình dục nữ, một tỷ lệ nhỏ nam giới cũng bị chứng đau khi giao hợp.
Đau bụng mạn tính (từng giai đoạn): đặc điểm từng bệnh lý cụ thể
Đau bụng mạn tính là đau tồn tại trong hơn sáu tháng và xảy ra không có bằng chứng của một rối loạn về thể chất cụ thể. Nó cũng không liên quan đến các chức năng của cơ thể (chẳng hạn như kinh nguyệt, nhu động ruột hoặc ăn uống), thuốc hoặc độc tố.
Phù gai thị: phân tích triệu chứng
Phù gai thị thực sự luôn đi kèm với tăng áp lực nội sọ, chẩn đoán phân biệt đối với phù gai thị gồm chấn thương, khối u nội sọ, hẹp cống não, giả u não (tăng áp lực nội sọ vô căn.
Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp
Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.
Nguyên tắc quản lý đau
Đối với đau liên tục, giảm đau kéo dài cũng có thể được đưa ra xung quanh thời gian với một loại thuốc tác dụng ngắn khi cần thiết để đột phá với đau đớn.
Nguyên tắc của trị liệu da liễu
Chất làm mềm da có hiệu quả nhất khi được áp dụng khi làm da ướt, Nếu da quá nhờn sau khi sử dụng, lau khô bằng khăn ẩm
Đột quỵ: phân tích triệu chứng
Đột quỵ được định nghĩa là tình trạng thiếu hụt thần kinh cấp tính kéo dài hơn 24 giờ. Các vấn đề kéo dài dưới 24 giờ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua.
Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh
Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.
Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp
Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.
Yếu chi: phân tích các đặc điểm lâm sàng
Nếu biểu hiện hiện tại của yếu chi chỉ giới hạn ở một bên của cơ thể thì đánh giá như yếu chi một bên. Mặt khác, tiếp tục theo các cách thức chẩn đoán hiện tại thậm chí nếu các triệu chứng không đối xứng rõ ràng.
Loét áp lực do tỳ đè
Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực
Tốc độ máu lắng và Protein phản ứng C: phân tích triệu chứng
ESR và CRP hiện là các chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất về phản ứng protein giai đoạn cấp tính được sử dụng để phát hiện các bệnh liên quan đến nhiễm trùng cấp tính và mãn tính, viêm nhiễm, chấn thương, phá hủy mô, nhồi máu và ung thư tiên tiến.
Lú lẫn mạn tính: đánh giá về tình trạng lâm sàng
Thực hiện CT sọ não ở mỗi bệnh nhân biểu hiện lú lẫn mãn tính. Nó có thể giúp phát hiện được các nguyên nhân hồi phục được như xuất huyết dưới nhện, hoặc não úng thủy áp lực bình thường hoặc gợi ý các yếu tố nguyên nhân gây bệnh như bệnh mạch máu.
Giảm bạch cầu trung tính: phân tích triệu chứng
Ba quá trình cơ bản dẫn đến giảm bạch cầu trung tính mắc phải bao gồm giảm sản xuất, tăng cường phá hủy ngoại vi và tổng hợp bạch cầu trung tính trong nội mạc mạch máu hoặc mô.
Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.
Suy tim sung huyết: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân của suy tim khác nhau tùy thuộc vào chức năng thất trái (phân suất tống máu thất trái giảm hoặc bảo tồn), bên trái hoặc bên phải, hoặc cấp tính hoặc mãn tính.
Đau cổ: phân tích triệu chứng
Các triệu chứng chính liên quan đến cổ là các triệu chứng ở rễ, chẳng hạn như dị cảm, mất cảm giác, yếu cơ, có thể cho thấy chèn ép rễ thần kinh.
Chứng hôi miệng: phân tích triệu chứng
Chứng hôi miệng đã bị kỳ thị, bệnh nhân hiếm khi tìm kiếm sự giúp đỡ và thường không nhận thức được vấn đề, mặc dù nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ và sự tự tin.
Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật
Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích triệu chứng lâm sàng
Xem như là mất ý thức thoáng qua nếu nhân chứng xác định có một khoảng thời gian không có đáp ứng, bệnh nhân mô tả thức dậy hoặc tỉnh lại trên mặt đất, đặc biệt không có ký ức về việc té ngã gì trước đó, hoặc có tổn thương mặt.
Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng
Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.
Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng
Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.
Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng
Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức.
Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow
Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.
Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp
Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.
