Đau vùng chậu mãn tính: phân tích triệu chứng

2023-03-31 09:12 PM

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính, sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đau vùng chậu mãn tính được định nghĩa là cơn đau từng cơn hoặc liên tục kéo dài trong 6 tháng hoặc lâu hơn và đủ nghiêm trọng để có tác động đáng kể đến lối sống, hoạt động hàng ngày hoặc các mối quan hệ của người phụ nữ.

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính. Sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không do phụ khoa khi tìm kiếm một chẩn đoán cụ thể.

Các tình trạng phụ khoa gây đau vùng chậu mãn tính bao gồm lạc nội mạc tử cung, khối u ác tính phụ khoa và bệnh viêm vùng chậu. Ngoài ra, các tình trạng không phụ khoa có thể gây đau vùng chậu mãn tính là viêm bàng quang, bệnh viêm ruột, đau cơ sàn chậu và rối loạn cơ thể.

Do đó, đánh giá đa hệ thống toàn diện và chi tiết được đảm bảo khi đánh giá đau vùng chậu mãn tính.

Đánh giá đặc điểm

Khởi phát, thời gian và kiểu đau.

Vị trí, cường độ, tính chất và bức xạ của cơn đau.

Các yếu tố tăng nặng hoặc giảm nhẹ.

Mối liên hệ của cơn đau với hoạt động tình dục hoặc kinh nguyệt.

Đánh giá hệ thống tiết niệu, cơ xương và đường tiêu hóa.

Tiền sử dùng thuốc (ví dụ: sử dụng thuốc tránh thai và thuốc không kê đơn).

Các triệu chứng toàn thân, chẳng hạn như mệt mỏi và chán ăn.

Tiền sử sản khoa, phụ khoa và phẫu thuật tổng quát.

Phụ nữ có tiền sử bệnh viêm vùng chậu có nguy cơ cao bị đau vùng chậu mãn tính. Một cá nhân mắc nhiều triệu chứng có thể bao gồm các triệu chứng về đường ruột, tình dục, tiết niệu, cơ xương và hệ thống có thể đang mắc chứng rối loạn tâm thần (ví dụ: trầm cảm và cơ thể hóa). Các câu hỏi cụ thể nên khám phá khả năng có tiền sử lạm dụng tình dục hiện tại hoặc từ xa. Giao hợp đau thường là một đặc điểm của đau vùng chậu mãn tính.

Đau theo chu kỳ liên quan đến kinh nguyệt thường xuyên, nhưng không phải lúc nào cũng cho thấy có vấn đề về phụ khoa. Cơn đau lan ra phía trước đùi có liên quan đến chảy máu tử cung bất thường hoặc đau bụng kinh mới khởi phát có thể do nguyên nhân từ tử cung hoặc buồng trứng. Đau niệu đạo, tiểu khó, tiểu nhiều lần hoặc đau bàng quang gợi ý viêm bàng quang kẽ hoặc một vấn đề về niệu đạo. Đau khi đi đại tiện, phân đen, phân có máu hoặc đau bụng kèm theo tiêu chảy và táo bón xen kẽ gợi ý các vấn đề về cơ sàn chậu, hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh viêm ruột.

Cần lưu ý đến hình dáng chung của bệnh nhân. Bệnh nhân có vẻ như bị bệnh mãn tính, điều này có thể gợi ý bệnh ác tính vùng chậu hoặc rối loạn viêm ruột không? Bệnh nhân có tỏ ra lo lắng hay căng thẳng không?

Bệnh nhân có thể chỉ vào chỗ đau bằng một ngón tay không? Nếu vậy, điều này có thể chỉ ra rằng cơn đau có thể có nguồn gốc rời rạc, chẳng hạn như đau thành bụng.

Việc kiểm tra lưng dưới, vùng xương cùng và xương cụt, bao gồm kiểm tra thần kinh các chi dưới, là rất quan trọng. Thoát vị đĩa đệm, thoát vị đĩa đệm thắt lưng quá mức và trượt đốt sống đều có thể gây đau vùng chậu do bệnh lý thần kinh hoặc cơ.

Khám bụng, chú ý đến sẹo mổ, chướng hoặc sờ thấy điểm đau, đặc biệt ở vùng thượng vị, sườn, lưng hoặc bàng quang.

Khám vùng chậu kỹ lưỡng và cẩn thận với dụng cụ cấy ghép ướt và nuôi cấy là phần quan trọng nhất của quá trình đánh giá.

Nếu không có nguyên nhân rõ ràng nào từ việc kiểm tra, thì việc lấy công thức máu toàn bộ, phân tích nước tiểu, tốc độ máu lắng và hồ sơ hóa học huyết thanh là hợp lý. Nếu bệnh nhân đang trong độ tuổi sinh đẻ, có thể cân nhắc thử thai. Siêu âm vùng chậu thường hữu ích, đặc biệt nếu việc kiểm tra vùng chậu không kết luận được. Chụp cộng hưởng từ có thể hữu ích, đặc biệt khi chẩn đoán adenomyosis. Nội soi ổ bụng có thể hữu ích, mặc dù thường không cần thiết nếu xét nghiệm ít xâm lấn hơn cho kết quả âm tính. Một cách tiếp cận đa ngành sử dụng các nguyên tắc y tế, tâm lý, môi trường và dinh dưỡng có thể hữu ích trong việc giảm các triệu chứng.

Chẩn đoán

Đau vùng chậu mãn tính có nhiều chẩn đoán phân biệt. Mặc dù các bệnh về đường tiêu hóa, phụ khoa, thần kinh cơ xương và tâm thần đều có thể gây đau vùng chậu mãn tính, nhưng tiền sử phụ khoa kỹ lưỡng và khám vùng chậu là nền tảng của việc đánh giá chẩn đoán.

Một vài xét nghiệm là hữu ích. Siêu âm vùng chậu thường hữu ích. Cách tiếp cận theo nhóm, được điều phối bởi một bác sĩ gia đình đáng tin cậy, có thể mang lại nhiều sự nhẹ nhõm cho những bệnh nhân mắc phải vấn đề lâm sàng khó chịu này.

Bài viết cùng chuyên mục

Định hướng chẩn đoán nôn ra máu

Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.

Khối u vú: đặc điểm ác tính và lành tính

Siêu âm là phương thức chấn đoán hình ảnh được lựa chọn cho phụ nữ dưới 35 tuổi do mô u có mật độ cao. Đánh giá bệnh học được thực hiện bằng chấn đoán tế bào học bằng chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết lõi hoặc đôi khi là xẻ sinh thiết.

Khối u trung thất: phân tích triệu chứng

Khi nghi ngờ hoặc phát hiện khối trung thất, kiến thức về ranh giới của các ngăn trung thất riêng lẻ và nội dung của chúng tạo điều kiện cho việc đưa ra chẩn đoán phân biệt.

Xuất huyết trực tràng: đánh giá các nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa dưới

Phần lớn bệnh nhân xuất huyết do các nguyên nhân lành tính. Ở bệnh nhân xuất huyết trực tràng cấp tính, đánh giá mức độ xuất huyết và tiến hành đầy đủ các bước cấp cứu trước khi chẩn đoán chính xác.

Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng

Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.

Đau bụng cấp: vị trí hướng lan và tính chất của đau khi chẩn đoán

Những nguyên nhân gây ra đau bụng cấp được liệt kê dươi đây. Những số trong ngoặc tương ứng với những vùng khác nhau của bụng, được thể hiện ở hình, nơi mà cơn đau nổi bật, điển hình nhất.

Ngất: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Ngất có thể được phân loại bằng cách sử dụng các hệ thống khác nhau từ các tình trạng ác tính và lành tính đến các tình trạng do tim và không do tim.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Chứng hôi miệng: phân tích triệu chứng

Chứng hôi miệng đã bị kỳ thị, bệnh nhân hiếm khi tìm kiếm sự giúp đỡ và thường không nhận thức được vấn đề, mặc dù nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ và sự tự tin.

Mê sảng: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Cơ chế sinh học thần kinh của mê sảng chưa được hiểu rõ, nhưng một giả thuyết bao gồm mối quan hệ với hoạt động giảm acetycholine.

Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.

Tiếng thổi tâm trương: phân tích triệu chứng khi nghe tim

Tiếng thổi tâm trương thường do hẹp van hai lá hoặc van ba lá hoặc hở van động mạch chủ hoặc van động mạch phổi, tiếng thổi tâm trương thường không được coi là bệnh lý.

Giảm tiểu cầu: phân tích triệu chứng

Giảm tiểu cầu xảy ra thông qua một hoặc nhiều cơ chế sau: giảm sản xuất tiểu cầu bởi tủy xương, tăng phá hủy tiểu cầu, kẹt lách, hiệu ứng pha loãng và lỗi xét nghiệm.

Khám lâm sàng: hướng dẫn thực hành thăm khám

Cần nâng cao sự ấn tượng về chức năng tâm thần cao hơn trong quá trình hỏi bệnh. Nếu phát hiện những bất thường liên quan khi thăm khám lâm sàng thường quy, tiến hành đánh giá chi tiết các hệ thống có liên quan.

Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng

Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Điện tâm đồ trong nhồi máu phổi

Những bất thường đặc hiệu gợi ý nhồi máu phổi bao gồm trục lệch phải mới xuất hiện, dạng R ở V1, sóng T đảo ngược ở V1=V3 hoặc block nhánh phải.

Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.

Phù toàn thân: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù thường do nhiều yếu tố gây nên, do đó tìm kiếm những nguyên nhân khác kể cả khi bạn đã xác định được tác nhân có khả năng. Phù cả hai bên thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân và ảnh hưởng của trọng lực.

Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng

Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow

Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.

Shock: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Nhiều biểu hiện có thể có biến chứng shock nhưng ở đây, shock được coi như là biểu hiện được phát hiện đầu tiên trong theo dõi thường ngày hoặc thăm khám có trọng tâm ở những bệnh nhân nặng hoặc không rõ ràng.

Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng

Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.

Đột quỵ: phân tích triệu chứng

Đột quỵ được định nghĩa là tình trạng thiếu hụt thần kinh cấp tính kéo dài hơn 24 giờ. Các vấn đề kéo dài dưới 24 giờ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua.

Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.

Thở khò khè: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây thở khò khè phổ biến nhất ở mọi lứa tuổi là bệnh hen, và cần cố gắng loại trừ các nguyên nhân gây thở khò khè khác, đặc biệt là ở trẻ sơ sinh.