Đau vùng chậu mãn tính: phân tích triệu chứng

2023-03-31 09:12 PM

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính, sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đau vùng chậu mãn tính được định nghĩa là cơn đau từng cơn hoặc liên tục kéo dài trong 6 tháng hoặc lâu hơn và đủ nghiêm trọng để có tác động đáng kể đến lối sống, hoạt động hàng ngày hoặc các mối quan hệ của người phụ nữ.

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính. Sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không do phụ khoa khi tìm kiếm một chẩn đoán cụ thể.

Các tình trạng phụ khoa gây đau vùng chậu mãn tính bao gồm lạc nội mạc tử cung, khối u ác tính phụ khoa và bệnh viêm vùng chậu. Ngoài ra, các tình trạng không phụ khoa có thể gây đau vùng chậu mãn tính là viêm bàng quang, bệnh viêm ruột, đau cơ sàn chậu và rối loạn cơ thể.

Do đó, đánh giá đa hệ thống toàn diện và chi tiết được đảm bảo khi đánh giá đau vùng chậu mãn tính.

Đánh giá đặc điểm

Khởi phát, thời gian và kiểu đau.

Vị trí, cường độ, tính chất và bức xạ của cơn đau.

Các yếu tố tăng nặng hoặc giảm nhẹ.

Mối liên hệ của cơn đau với hoạt động tình dục hoặc kinh nguyệt.

Đánh giá hệ thống tiết niệu, cơ xương và đường tiêu hóa.

Tiền sử dùng thuốc (ví dụ: sử dụng thuốc tránh thai và thuốc không kê đơn).

Các triệu chứng toàn thân, chẳng hạn như mệt mỏi và chán ăn.

Tiền sử sản khoa, phụ khoa và phẫu thuật tổng quát.

Phụ nữ có tiền sử bệnh viêm vùng chậu có nguy cơ cao bị đau vùng chậu mãn tính. Một cá nhân mắc nhiều triệu chứng có thể bao gồm các triệu chứng về đường ruột, tình dục, tiết niệu, cơ xương và hệ thống có thể đang mắc chứng rối loạn tâm thần (ví dụ: trầm cảm và cơ thể hóa). Các câu hỏi cụ thể nên khám phá khả năng có tiền sử lạm dụng tình dục hiện tại hoặc từ xa. Giao hợp đau thường là một đặc điểm của đau vùng chậu mãn tính.

Đau theo chu kỳ liên quan đến kinh nguyệt thường xuyên, nhưng không phải lúc nào cũng cho thấy có vấn đề về phụ khoa. Cơn đau lan ra phía trước đùi có liên quan đến chảy máu tử cung bất thường hoặc đau bụng kinh mới khởi phát có thể do nguyên nhân từ tử cung hoặc buồng trứng. Đau niệu đạo, tiểu khó, tiểu nhiều lần hoặc đau bàng quang gợi ý viêm bàng quang kẽ hoặc một vấn đề về niệu đạo. Đau khi đi đại tiện, phân đen, phân có máu hoặc đau bụng kèm theo tiêu chảy và táo bón xen kẽ gợi ý các vấn đề về cơ sàn chậu, hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh viêm ruột.

Cần lưu ý đến hình dáng chung của bệnh nhân. Bệnh nhân có vẻ như bị bệnh mãn tính, điều này có thể gợi ý bệnh ác tính vùng chậu hoặc rối loạn viêm ruột không? Bệnh nhân có tỏ ra lo lắng hay căng thẳng không?

Bệnh nhân có thể chỉ vào chỗ đau bằng một ngón tay không? Nếu vậy, điều này có thể chỉ ra rằng cơn đau có thể có nguồn gốc rời rạc, chẳng hạn như đau thành bụng.

Việc kiểm tra lưng dưới, vùng xương cùng và xương cụt, bao gồm kiểm tra thần kinh các chi dưới, là rất quan trọng. Thoát vị đĩa đệm, thoát vị đĩa đệm thắt lưng quá mức và trượt đốt sống đều có thể gây đau vùng chậu do bệnh lý thần kinh hoặc cơ.

Khám bụng, chú ý đến sẹo mổ, chướng hoặc sờ thấy điểm đau, đặc biệt ở vùng thượng vị, sườn, lưng hoặc bàng quang.

Khám vùng chậu kỹ lưỡng và cẩn thận với dụng cụ cấy ghép ướt và nuôi cấy là phần quan trọng nhất của quá trình đánh giá.

Nếu không có nguyên nhân rõ ràng nào từ việc kiểm tra, thì việc lấy công thức máu toàn bộ, phân tích nước tiểu, tốc độ máu lắng và hồ sơ hóa học huyết thanh là hợp lý. Nếu bệnh nhân đang trong độ tuổi sinh đẻ, có thể cân nhắc thử thai. Siêu âm vùng chậu thường hữu ích, đặc biệt nếu việc kiểm tra vùng chậu không kết luận được. Chụp cộng hưởng từ có thể hữu ích, đặc biệt khi chẩn đoán adenomyosis. Nội soi ổ bụng có thể hữu ích, mặc dù thường không cần thiết nếu xét nghiệm ít xâm lấn hơn cho kết quả âm tính. Một cách tiếp cận đa ngành sử dụng các nguyên tắc y tế, tâm lý, môi trường và dinh dưỡng có thể hữu ích trong việc giảm các triệu chứng.

Chẩn đoán

Đau vùng chậu mãn tính có nhiều chẩn đoán phân biệt. Mặc dù các bệnh về đường tiêu hóa, phụ khoa, thần kinh cơ xương và tâm thần đều có thể gây đau vùng chậu mãn tính, nhưng tiền sử phụ khoa kỹ lưỡng và khám vùng chậu là nền tảng của việc đánh giá chẩn đoán.

Một vài xét nghiệm là hữu ích. Siêu âm vùng chậu thường hữu ích. Cách tiếp cận theo nhóm, được điều phối bởi một bác sĩ gia đình đáng tin cậy, có thể mang lại nhiều sự nhẹ nhõm cho những bệnh nhân mắc phải vấn đề lâm sàng khó chịu này.

Bài viết cùng chuyên mục

Phát ban toàn thân cấp: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Nhập viện cho bất kỳ các bệnh nhân có tình trạng đỏ da nhiều, đánh giá và cần tiến hành hội chẩn da liễu ngay. Điều trị sau đó dựa vào chấn đoán chính xác và được hướng dẫn bởi đánh giá của chuyên gia da liễu.

Sưng bìu: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Phần lớn các nguyên nhân gây sưng bìu đều lành tính, nhưng các khối u tế bào mầm có thể là nguyên nhân hàng đầu của bệnh lý ác tính gặp ở người trẻ.

Đa hồng cầu: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh đa hồng cầu có liên quan đến tình trạng thiếu oxy, nên cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng tình trạng hô hấp.

Ho ra máu, chẩn đoán và điều trị

Các động mạch phế quản xuất phát từ động mạch chủ hoặc động mạch liên sườn và mang máu dưới áp lực của hệ thống vào đường hô hấp, mạch máu, rốn phổi, và màng phổi tạng

Lập luận chẩn đoán từ nhiều dấu hiệu và triệu chứng không độc lập

Trong thực tế, nhiều dấu hiệu, triệu chứng và kết quả xét nghiệm thường không độc lập, bởi vì sự hiện diện của một phát hiện làm tăng xác suất xuất hiện của một phát hiện khác.

Tiểu không tự chủ: phân tích triệu chứng

Tỷ lệ tiểu không tự chủ tăng theo tuổi và cao tới 34% ở nữ và 11% ở nam. Đó là nguyên nhân chính dẫn đến việc rút lui khỏi xã hội và mất khả năng sống độc lập.

Phân tích triệu chứng sốt để chẩn đoán và điều trị

Sốt được định nghĩa là sự gia tăng nhiệt độ trung tâm của cơ thể trên mức bình thường hàng ngày đối với một cá nhân.

Tăng Creatinin: phân tích triệu chứng

Creatinine tăng cao là do suy thận và có thể được chia thành ba nhóm, trước thận, bệnh thận nội tại và sau thận. Chúng cũng có thể được chia thành các nguyên nhân cấp tính (vài ngày đến vài tuần) và mãn tính.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì

Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.

Sưng bìu: phân tích đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Cân nhắc cận lâm sàng thám xét ban đầu với siêu âm bìu nếu bệnh cảnh lâm sàng gợi ý chẩn đoán thay thế như viêm tinh hoàn mào tinh, ví dụ dịch mủ niệu đạo, đau khu trú ở mào tinh, tuổi trên 30.

Biểu hiện toàn thân và đau trong thận tiết niệu

Đau là biểu hiện của căng tạng rỗng (niệu quản, ứ nước tiểu) hoặc căng bao cơ quan (viêm tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận).

Đau đầu: chọc dịch não tủy và phân tích dịch não tủy đánh giá

Viêm màng nào do vi khuẩn sớm có thể nhầm lẫn với viêm màng não do virus bởi tăng bạch cầu lympho là chủ yếu trong dịch não tủy. Nếu có bất kỳ khả năng nào của viêm màng não do vi khuẩn, điều trị kháng sinh trong lúc đợi xét nghiệm bổ sung.

Tiêm vắc xin Covid-19: các tác dụng phụ có thể xảy ra sau khi tiêm

Nói chuyện với bác sĩ về việc dùng thuốc không kê đơn, chẳng hạn như ibuprofen, acetaminophen, aspirin hoặc thuốc kháng histamine, nếu gặp bất kỳ cơn đau và khó chịu nào sau khi chủng ngừa.

Đau một khớp: phân tích triệu chứng

Đau khớp một bên có nhiều nguyên nhân. Đau một khớp cấp tính thường gặp nhất là do chấn thương, nhiễm trùng, viêm xương khớp hoặc các tình trạng do tinh thể gây ra.

Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị

Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.

Sốt và tăng thân nhiệt

Sốt là một triệu chứng cung cấp thông tin quan trọng về sự hiện diện của bệnh, đặc biệt là nhiễm trùng và những thay đổi trong tình trạng lâm sàng của bệnh nhân

Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác

Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.

Tim to: phân tích triệu chứng

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Thiểu niệu và vô niệu: phân tích triệu chứng

Thiểu niệu cấp tính nên được nhập viện do nguy cơ phát triển các biến chứng có thể gây tử vong như tăng kali máu, quá tải dịch, nhiễm toan chuyển hóa và viêm màng ngoài tim.

Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính

Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone, fludrocortisone không cải thiện triệu chứng

Tiết dịch âm đạo (khí hư): phân tích triệu chứng

Tiết dịch âm đạo có thể là sinh lý hoặc bệnh lý. Khi giải phẫu bệnh, người ta báo cáo rằng 90% phụ nữ bị ảnh hưởng mắc bệnh viêm âm đạo do vi khuẩn, bệnh nấm candida âm hộ-âm đạo hoặc bệnh trichomonas.

Đánh trống ngực: phân tích triệu chứng

Đánh trống ngực là một nhận thức bất thường khó chịu về nhịp tim. Chúng thường được mô tả là tim đập thình thịch.

Định hướng chẩn đoán khó thở

Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.