Đau vùng chậu mãn tính: phân tích triệu chứng

2023-03-31 09:12 PM

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính, sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Đau vùng chậu mãn tính được định nghĩa là cơn đau từng cơn hoặc liên tục kéo dài trong 6 tháng hoặc lâu hơn và đủ nghiêm trọng để có tác động đáng kể đến lối sống, hoạt động hàng ngày hoặc các mối quan hệ của người phụ nữ.

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính. Sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không do phụ khoa khi tìm kiếm một chẩn đoán cụ thể.

Các tình trạng phụ khoa gây đau vùng chậu mãn tính bao gồm lạc nội mạc tử cung, khối u ác tính phụ khoa và bệnh viêm vùng chậu. Ngoài ra, các tình trạng không phụ khoa có thể gây đau vùng chậu mãn tính là viêm bàng quang, bệnh viêm ruột, đau cơ sàn chậu và rối loạn cơ thể.

Do đó, đánh giá đa hệ thống toàn diện và chi tiết được đảm bảo khi đánh giá đau vùng chậu mãn tính.

Đánh giá đặc điểm

Khởi phát, thời gian và kiểu đau.

Vị trí, cường độ, tính chất và bức xạ của cơn đau.

Các yếu tố tăng nặng hoặc giảm nhẹ.

Mối liên hệ của cơn đau với hoạt động tình dục hoặc kinh nguyệt.

Đánh giá hệ thống tiết niệu, cơ xương và đường tiêu hóa.

Tiền sử dùng thuốc (ví dụ: sử dụng thuốc tránh thai và thuốc không kê đơn).

Các triệu chứng toàn thân, chẳng hạn như mệt mỏi và chán ăn.

Tiền sử sản khoa, phụ khoa và phẫu thuật tổng quát.

Phụ nữ có tiền sử bệnh viêm vùng chậu có nguy cơ cao bị đau vùng chậu mãn tính. Một cá nhân mắc nhiều triệu chứng có thể bao gồm các triệu chứng về đường ruột, tình dục, tiết niệu, cơ xương và hệ thống có thể đang mắc chứng rối loạn tâm thần (ví dụ: trầm cảm và cơ thể hóa). Các câu hỏi cụ thể nên khám phá khả năng có tiền sử lạm dụng tình dục hiện tại hoặc từ xa. Giao hợp đau thường là một đặc điểm của đau vùng chậu mãn tính.

Đau theo chu kỳ liên quan đến kinh nguyệt thường xuyên, nhưng không phải lúc nào cũng cho thấy có vấn đề về phụ khoa. Cơn đau lan ra phía trước đùi có liên quan đến chảy máu tử cung bất thường hoặc đau bụng kinh mới khởi phát có thể do nguyên nhân từ tử cung hoặc buồng trứng. Đau niệu đạo, tiểu khó, tiểu nhiều lần hoặc đau bàng quang gợi ý viêm bàng quang kẽ hoặc một vấn đề về niệu đạo. Đau khi đi đại tiện, phân đen, phân có máu hoặc đau bụng kèm theo tiêu chảy và táo bón xen kẽ gợi ý các vấn đề về cơ sàn chậu, hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh viêm ruột.

Cần lưu ý đến hình dáng chung của bệnh nhân. Bệnh nhân có vẻ như bị bệnh mãn tính, điều này có thể gợi ý bệnh ác tính vùng chậu hoặc rối loạn viêm ruột không? Bệnh nhân có tỏ ra lo lắng hay căng thẳng không?

Bệnh nhân có thể chỉ vào chỗ đau bằng một ngón tay không? Nếu vậy, điều này có thể chỉ ra rằng cơn đau có thể có nguồn gốc rời rạc, chẳng hạn như đau thành bụng.

Việc kiểm tra lưng dưới, vùng xương cùng và xương cụt, bao gồm kiểm tra thần kinh các chi dưới, là rất quan trọng. Thoát vị đĩa đệm, thoát vị đĩa đệm thắt lưng quá mức và trượt đốt sống đều có thể gây đau vùng chậu do bệnh lý thần kinh hoặc cơ.

Khám bụng, chú ý đến sẹo mổ, chướng hoặc sờ thấy điểm đau, đặc biệt ở vùng thượng vị, sườn, lưng hoặc bàng quang.

Khám vùng chậu kỹ lưỡng và cẩn thận với dụng cụ cấy ghép ướt và nuôi cấy là phần quan trọng nhất của quá trình đánh giá.

Nếu không có nguyên nhân rõ ràng nào từ việc kiểm tra, thì việc lấy công thức máu toàn bộ, phân tích nước tiểu, tốc độ máu lắng và hồ sơ hóa học huyết thanh là hợp lý. Nếu bệnh nhân đang trong độ tuổi sinh đẻ, có thể cân nhắc thử thai. Siêu âm vùng chậu thường hữu ích, đặc biệt nếu việc kiểm tra vùng chậu không kết luận được. Chụp cộng hưởng từ có thể hữu ích, đặc biệt khi chẩn đoán adenomyosis. Nội soi ổ bụng có thể hữu ích, mặc dù thường không cần thiết nếu xét nghiệm ít xâm lấn hơn cho kết quả âm tính. Một cách tiếp cận đa ngành sử dụng các nguyên tắc y tế, tâm lý, môi trường và dinh dưỡng có thể hữu ích trong việc giảm các triệu chứng.

Chẩn đoán

Đau vùng chậu mãn tính có nhiều chẩn đoán phân biệt. Mặc dù các bệnh về đường tiêu hóa, phụ khoa, thần kinh cơ xương và tâm thần đều có thể gây đau vùng chậu mãn tính, nhưng tiền sử phụ khoa kỹ lưỡng và khám vùng chậu là nền tảng của việc đánh giá chẩn đoán.

Một vài xét nghiệm là hữu ích. Siêu âm vùng chậu thường hữu ích. Cách tiếp cận theo nhóm, được điều phối bởi một bác sĩ gia đình đáng tin cậy, có thể mang lại nhiều sự nhẹ nhõm cho những bệnh nhân mắc phải vấn đề lâm sàng khó chịu này.

Bài viết cùng chuyên mục

Cương cứng kéo dài: phân tích triệu chứng

Hai loại cương cứng kéo dài, dòng chảy thấp hoặc tắc tĩnh mạch và hoặc dòng chảy cao động mạch, đã được mô tả dựa trên vấn đề cơ bản.

Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán

Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Nhiễm trùng đường hô hấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám

Ở những bệnh nhân khỏe mạnh trước đó mà không có dấu hiệu ngực khu trú hoặc bất thường trên XQ phổi, chẩn đoán nhiều khả năng là nhiễm trùng hô hấp không viêm phổi, ví dụ viêm phế quản cấp.

Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng

Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.

Đánh trống ngực: nguyên nhân các loại rối loạn nhịp tim

Nguyên nhân gây nhịp nhanh, lo âu là nguyên nhân thường gặp nhất, với những bệnh nhân thường ghi nhận các đợt tim đập nhanh, đều, mạnh, bắt đầu và hồi phục trong vài phút.

Đi tiểu ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Tiểu máu vi thể đơn độc thường phổ biến và do bệnh lý lành tính như hội chứng màng đáy cầu thận mỏng. Cần đảm bảo rằng các nguyên nhân ở trên đã được loại trừ; làm cho bệnh nhân yên tâm rằng xét nghiệm thêm là không cần thiết.

Tiếng thổi tâm thu: phân tích triệu chứng khi nghe tim

Tiếng thổi tâm thu xảy ra trong giai đoạn co bóp của tim (tâm thu) xảy ra giữa S1, đóng van hai lá và van ba lá, và S2, đóng van động mạch chủ và động mạch phổi.

Bệnh Raynaud: phân tích triệu chứng

Căng thẳng và lạnh là nguyên nhân lớn nhất gây ra các cơn co thắt, các cơn co thắt có thể kéo dài vài phút đến vài giờ, có ba giai đoạn thay đổi màu sắc.

Thiếu máu trong bệnh mạn tính

Tình trạng giảm erythropoietin ít khi là nguyên nhân quan trọng gây sản xuất hồng cầu dưới mức từ trong suy thận, khi đó erythropoietin giảm là một quy luật.

Giảm cân ngoài ý muốn: phân tích triệu chứng để chẩn đoán và điều trị

Các vấn đề gây ra giảm cân thông qua một hoặc nhiều cơ chế, lượng calo hấp thụ không đủ, nhu cầu trao đổi chất quá mức hoặc mất chất dinh dưỡng qua nước tiểu hoặc phân.

Đau nhức đầu cấp tính

Bất kể nguyên nhân, đau đầu hiện đang cho là xảy ra như là kết quả của việc phát hành neuropeptides từ dây thần kinh sinh ba là trong các màng mềm và màng cứng mạch máu, dẫn đến viêm thần kinh.

Loét áp lực do tỳ đè

Các công cụ này có thể được sử dụng để xác định các bệnh nhân nguy cơ cao nhất có thể hưởng lợi nhiều nhất như nệm làm giảm hoặc giảm bớt áp lực

Nôn ra máu: đánh giá tình trạng lâm sàng

Mọi bệnh nhân nôn ra máu có các dấu hiệu của shock hoặc có bằng chứng bệnh nhân vẫn đang chảy máu, nên tiến hành nội soi cấp cứu sau khi đã hồi sức đầy đủ cho bệnh nhân.

Chóng mặt choáng váng: triệu chứng nghiêm trọng tiền ngất

Xem xét các cơn váng đầu có xuất hiện trong khi bệnh nhân đang đứng và có yếu tố khởi phát rõ ràng không, ví dụ như xúc cảm mạnh, tiêm tĩnh mạch, đứng lâu và/hoặc kèm theo các triệu chứng phó giao cảm như nôn, vã mồ hôi, rối loạn thị giác.

Run cơ: phân tích triệu chứng

Run là một trong những rối loạn vận động phổ biến nhất và được đặc trưng bởi một chuyển động dao động và thường nhịp nhàng.

Phì đại tuyến giáp (bướu cổ): phân tích triệu chứng

Bất kỳ cản trở quá trình tổng hợp hoặc giải phóng hormone tuyến giáp đều có thể gây ra bướu cổ. Cho đến nay, yếu tố rủi ro quan trọng nhất đối với sự phát triển của bệnh bướu cổ là thiếu i-ốt.

Co giật: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây co giật bao gồm rối loạn chức năng hệ thống thần kinh trung ương nguyên phát cũng như rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh hệ thống.

Ho: phân tích triệu chứng

Ho được kích hoạt thông qua kích hoạt cảm giác của các sợi hướng tâm trong dây thần kinh phế vị, phản xạ nội tạng này có thể được kiểm soát bởi các trung tâm vỏ não cao hơn.

Đau ngực: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân của đau ngực thường lành tính và không do tim, cách tiếp cận tiêu chuẩn là cần thiết, do bỏ sót một tình trạng đe dọa đến tính mạng.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Shock: phân tích các đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Một số bệnh nhân có thể duy trì huyết áp trong giới hạn bình thường mặc dù có rối loạn chức năng cơ quan, cân nhắc bệnh lý khu trú nếu chỉ có một cơ quan bị rối loạn, chẳng hạn thiểu niệu mà không có bằng chứng rõ ràng của rối loạn huyết động.

Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể

Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.

Phân tích triệu chứng đau đầu để chẩn đoán và điều trị

Đau đầu thường được phân loại thành các loại nguyên phát và thứ phát với hệ thống phân loại quốc tế về rối loạn đau đầu, phiên bản thứ hai.

Chóng mặt: phân tích triệu chứng

Chóng mặt thực sự được đặc trưng bởi ảo giác chuyển động, cảm giác cơ thể hoặc môi trường đang chuyển động, bệnh nhân thấy xoay hoặc quay.