Ngứa da: phân tích triệu chứng

2023-04-11 09:17 PM

Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Ngứa hoặc ngứa da là một cảm giác kích thích mong muốn gãi. Ngứa được truyền qua các tế bào thần kinh đa hình C không myelin dẫn truyền chậm và có thể là các tế bào thần kinh cảm giác đau delta loại A với các đầu dây thần kinh tự do nằm gần ngã ba biểu bì hoặc trong biểu bì.

Nguyên nhân

Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân.

Chúng bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến. Ngoài các bệnh da liễu nguyên phát, nhiều rối loạn hệ thống, chẳng hạn như suy thận, viêm gan và suy giáp, có thể gây ngứa.

Các nguyên nhân gây ngứa toàn thân phổ biến hơn ở những người lớn tuổi, đặc biệt là những người có bệnh đi kèm khác. Mặt khác, tỷ lệ phổ biến của tình trạng da liễu cụ thể sẽ thay đổi theo nhóm tuổi và môi trường.

Đánh giá đặc điểm

Hỏi bệnh sử kỹ lưỡng và khám thực thể thường sẽ phân biệt giữa các biểu hiện liên quan đến bệnh da liễu hoặc bệnh hệ thống và sẽ định hướng thêm cho việc khám thực thể và chỉ ra nhu cầu đánh giá trong phòng thí nghiệm. Tiền sử khởi phát ngứa toàn thân ngấm ngầm phù hợp hơn với rối loạn hệ thống. Một tiền sử dùng thuốc chi tiết sẽ giúp loại trừ ngứa do thuốc. Tiền sử lạm dụng rượu có thể chỉ ra bệnh gan mãn tính. Việc xem xét các căng thẳng cảm xúc tiềm ẩn và tiền sử sức khỏe tâm thần có thể gợi ý nguyên nhân tâm thần.

Khám thực thể giúp phân biệt giữa các nguyên nhân ngứa toàn thân và các bệnh lý da liễu nguyên phát. Trong trường hợp bệnh toàn thân, bệnh nhân có thể có biểu hiện da bình thường hoặc tổn thương thứ phát, chẳng hạn như trầy xước, lichen hóa, nốt ngứa hoặc dấu hiệu nhiễm trùng thứ cấp. Vàng da, cường giáp hoặc xuất hiện nhiều có thể chỉ ra một tình trạng hệ thống cụ thể. Ngoài ra, các tổn thương da đặc trưng trong một vùng phân bố cụ thể có thể là đặc trưng cho một tình trạng da liễu cụ thể.

Trong trường hợp nghi ngờ nguyên nhân da liễu nguyên phát gây ngứa, có thể cần phải điều tra và sinh thiết da để đưa ra chẩn đoán cụ thể.

Trong trường hợp nghi ngờ nhiễm trùng da liễu, vết xước trên da hoặc mẫu tóc thường cho thấy sự hiện diện của sợi nấm hoặc bào tử khi xét nghiệm kali hydroxit (KOH) bằng cách kiểm tra bằng kính hiển vi.

Trong trường hợp ngứa do nguyên nhân toàn thân, các xét nghiệm phù hợp với tình trạng bệnh được chỉ định. Ví dụ bao gồm những điều sau đây:

1. Xét nghiệm chức năng gan trong ngứa do ứ mật.

2. Xét nghiệm chức năng thận trong suy thận mạn.

3. Xét nghiệm chức năng tuyến giáp trong bệnh lý tuyến giáp.

4. Nghiên cứu về sắt trong thiếu máu thiếu sắt.

5. Hình thái máu trong thiếu máu thiếu sắt, đa hồng cầu nguyên phát và ngứa cận ung thư.

6. Tải lượng vi rút, xét nghiệm huyết thanh học và số lượng CD4 khi nghi ngờ nhiễm vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người.

Một số tình trạng gây ngứa, chẳng hạn như viêm da dị ứng, có thể do di truyền và thường có tiền sử gia đình tích cực.

Chẩn đoán phân biệt

Điều quan trọng là phải phân biệt xem nguyên nhân gây ngứa là nguyên phát hay toàn thân. Đánh giá thêm tiến hành từ thời điểm này. Trong các bệnh da liễu nguyên phát, các tổn thương da nguyên phát đặc trưng hoặc sự phân bố đặc trưng của các tổn thương thường xuất hiện.

Chẩn đoán phân biệt ngứa rất rộng.

Các nguyên nhân da liễu phổ biến gây ngứa ở cơ sở chăm sóc ban đầu bao gồm khô da, hoặc khô da quá mức, chàm hoặc viêm da tiếp xúc, bệnh vẩy nến và mề đay, cũng như nhiễm trùng da liễu. Da khô có xu hướng xuất hiện ở những bệnh nhân lớn tuổi, trong mùa đông, ở những nơi có độ ẩm xung quanh thấp và thường xuyên tắm rửa. Viêm da dạng chàm có xu hướng xảy ra trên bề mặt uốn cong của cánh tay và chân và bề mặt nếp gấp của cổ tay và cổ, đặc biệt là ở trẻ em. Ở trẻ nhỏ, má hoặc trán và các bề mặt bên của tứ chi thường bị ảnh hưởng. Bệnh vẩy nến thường liên quan đến phát ban có vảy đặc trưng và nổi mề đay được đặc trưng bởi sự hiện diện của các mảng và ban đỏ. Nhiễm trùng nấm da thường xuất hiện với các tổn thương da đặc trưng hoặc bộc lộ tác nhân gây bệnh trên các vết trầy xước trên da. Một cách tiếp cận cẩn thận, từng bước đối với bệnh nhân bị ngứa sẽ thưởng cho bác sĩ chăm sóc chính và bệnh nhân với chẩn đoán chính xác trong hầu hết các trường hợp.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng

Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.

Phù hai chi dưới (chân)

Manh mối cho thấy DVT bao gồm tiền sử ung thư, cố định chi gần đây, hoặc giam ngủ ít nhất là 3 ngày sau phẫu thuật lớn, Tìm kiếm cho cách giải thích khác

Khàn tiếng: phân tích triệu chứng

Hầu hết các trường hợp khàn tiếng đều tự cải thiện, cần phải xem xét các nguyên nhân bệnh lý quan trọng, đặc biệt là trong những trường hợp kéo dài hơn một vài tuần.

Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý

Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.

Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng

Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.

Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán

Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).

Cường giáp/Nhiễm độc giáp: phân tích triệu chứng

Trong cường giáp nặng, lo lắng, khả năng cảm xúc, suy nhược, không dung nạp nhiệt, giảm cân và tăng tiết mồ hôi là phổ biến.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Táo bón: phân tích triệu chứng

Những thay đổi về kết cấu của phân, chức năng nhu động hoặc đường kính trong của đại tràng, hoặc chức năng tống xuất của trực tràng và sàn chậu có thể dẫn đến táo bón.

Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng

Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.

Mê sảng ở người cao tuổi

Mặc dù các bệnh nhân lớn tuổi bị kích động sâu sắc thường nói đến cái tâm khi xem xét tình trạng mê sảng, nhiều cơn mê sảng tinh tế hơn.

Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám

Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.

Xuất huyết và ban xuất huyết: phân tích triệu chứng

Trình tự thời gian và tiền sử ban xuất huyết cũng như bất kỳ dấu hiệu chảy máu bất thường nào đều quan trọng, bởi vì nguyên nhân của ban xuất huyết có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải.

Khám lão khoa: tiếp cận bệnh nhân già yếu suy kiệt

Thách thức trong việc đánh giá lão khoa cấp tính thường phức tạp do các quan niệm sai lầm mà quá trình luôn có sự khó chịu và mệt mỏi trong đó.

Hút thuốc lá và bệnh tật

Những người hút thuốc chết sớm hơn 5, 8 năm so với người không bao giờ hút thuốc, Họ có hai lần nguy cơ bệnh tim gây tử vong, 10 lần nguy cơ ung thư phổi

Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng

Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.

Mất thị lực: phân tích triệu chứng

Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.

Đau đầu: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng

Loại trừ xuất huyết dưới nhện ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau đầu dữ dội lần đầu tiên hay là đau đầu nặng nhất họ từng trải qua mà đạt đỉnh trong 5 phút từ lúc khới phát và dai dẳng hơn 1 giờ.

Đau thắt lưng: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Thông qua tiền sử và thăm khám lâm sàng kèm theo chụp hình ảnh cột sống rất quan trọng để xác định xem bệnh nhân đau thắt lưng có bệnh học nghiêm trọng và/ hoặc có thể chữa trị được hay không.

Sưng bìu: phân tích đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Cân nhắc cận lâm sàng thám xét ban đầu với siêu âm bìu nếu bệnh cảnh lâm sàng gợi ý chẩn đoán thay thế như viêm tinh hoàn mào tinh, ví dụ dịch mủ niệu đạo, đau khu trú ở mào tinh, tuổi trên 30.

Protein niệu: phân tích triệu chứng

Sự bài tiết liên tục albumin trong khoảng từ 30 đến 300 mg/ngày (20–200 <g/phút) được gọi là albumin niệu vi lượng, trong khi các giá trị trên 300 mg/ngày được gọi là albumin niệu đại thể.

Định hướng chẩn đoán chảy máu trực tràng

Phần lớn bệnh nhân xuất huyết đường tiêu hóa dưới là lành tính, bệnh nhân xuất huyết trực tràng cấp tính, đánh giá mức độ xuất huyết và tiến hành đầy đủ các bước cấp cứu trước khi chẩn đoán chính xác.

Chóng mặt: phân tích triệu chứng

Chóng mặt thực sự được đặc trưng bởi ảo giác chuyển động, cảm giác cơ thể hoặc môi trường đang chuyển động, bệnh nhân thấy xoay hoặc quay.

Sức khoẻ và phòng ngừa dịch bệnh

Tại Hoa Kỳ, tiêm chủng trẻ em đã dẫn đến loại bỏ gần hết bệnh sởi, quai bị, rubella, bệnh bại liệt, bạch hầu, ho gà và uốn ván

Trầm cảm ở người cao tuổi

Nói chung, fluoxetine được tránh vì thời gian hoạt động dài của nó và thuốc chống trầm cảm ba vòng cũng được tránh vì tác dụng phụ kháng cholinergic cao