- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Điểm thiết yếu trong chẩn đoán
Giảm cân.
Sốt.
Xáo trộn giấc ngủ.
Thuốc.
Sử dụng chất gây nghiện.
Nhận định chung
Mệt mỏi, như là một triệu chứng bị cô lập, chiếm 1 - 3% số bệnh nhân khám tổng quát. Các triệu chứng của sự mệt mỏi thường được mô tả kém và ít được xác định bởi bệnh nhân so với các triệu chứng liên quan đến rối loạn chức năng cụ thể của hệ thống cơ quan. Mệt mỏi hoặc mệt mỏi mãn tính liên quan chặt chẽ của sự yếu đuối, mệt mỏi, thờ ơ và thường do cố gắng quá sức, vật chất nghèo nàn, rối loạn giấc ngủ, béo phì, suy dinh dưỡng, và vấn đề tình cảm. Một lịch sử của cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân và thói quen làm việc có thể giúp tránh sự cần thiết phải nghiên cứu chẩn đoán rộng rãi và không hiệu quả.
Nghiên cứu lâm sàng
Mệt mỏi
Lâm sàng mệt mỏi có liên quan bao gồm ba thành phần chính: điểm yếu khái quát (khó khăn trong hoạt động bắt đầu); dễ dàng mệt (khó khăn trong việc hoàn thành các hoạt động); và tinh thần mệt mỏi (khó tập trung và bộ nhớ). Bệnh quan trọng có thể gây ra mệt mỏi bao gồm cường giáp và suy giáp, suy tim, nhiễm trùng (viêm nội tâm mạc, viêm gan), COPD, ngưng thở khi ngủ, thiếu máu, rối loạn tự miễn dịch, hội chứng ruột kích thích, và ung thư. Nghiện rượu, tác dụng phụ của các loại thuốc như thuốc an thần và beta blockers có thể là nguyên nhân. Điều kiện tâm lý, chẳng hạn như chứng mất ngủ, trầm cảm, lo lắng, cơn hoảng loạn, dysthmia, rối lọan cơ thể, có thể gây ra mệt mỏi. Nguyên nhân phổ biến bệnh nhân ngoại trú bao gồm bạch cầu đơn nhân và viêm xoang. Những điều kiện này thường xảy ra với các dấu hiệu đặc trưng khác, nhưng bệnh nhân có thể nhấn mạnh mệt mỏi và không tiết lộ các triệu chứng khác của họ trừ khi hỏi trực tiếp. Tỷ lệ thời gian sống trong trạng thái mệt mỏi đáng kể (ít nhất là 2 tuần) là khoảng 25%. Mệt mỏi không rõ nguyên nhân hoặc liên quan đến bệnh tâm thần vượt quá do bệnh lý, chấn thương, thuốc men, hoặc uống rượu.
Liên quan đến sinh lý bệnh của nó, lý thuyết lúc đầu mặc nhiên công nhận một cơ chế truyền nhiễm hoặc rối loạn điều hòa miễn dịch. Người có xác nhận báo cáo hội chứng mệt mỏi mãn tính tần số lớn hơn nhiều chấn thương thời thơ ấu và bệnh tâm thần và chứng minh mức độ cao hơn của sự bất ổn định về cảm xúc và căng thẳng so với nhóm chứng không mệt mỏi. Bệnh học thần kinh, thần kinh nội tiết, và nghiên cứu hình ảnh bộ não đã xác nhận sự xuất hiện của bất thường sinh học thần kinh trong hầu hết bệnh nhân. Rối loạn giấc ngủ đã được báo cáo ở 40 - 80% bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính, nhưng điều trị đã chỉ cung cấp lợi ích khiêm tốn, đó là kết quả chứ không phải là nguyên nhân gây ra sự mệt mỏi. Quét MRI có thể hiển thị bất thường não trên hình ảnh T2W chủ yếu là nhỏ, đám nhỏ, dưới vỏ hyperintensities chất trắng, chủ yếu trong thùy trán.
Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Sau khi lịch sử và quá trình kiểm tra sức khỏe được hoàn thành, điều tra tiêu chuẩn bao gồm thử máu, tỷ lệ hồng cầu lắng, xét nghiệm hóa học, huyết thanh urê (BUN), điện giải, đường, creatinine, và canxi; chức năng gan và tuyến giáp, xét nghiệm kháng thể kháng nhân, phân tích nước tiểu, test tuberculin da; và sàng lọc câu hỏi cho các rối loạn tâm thần. Các xét nghiệm khác được thực hiện theo chỉ định lâm sàng là cortisol huyết thanh, yếu tố dạng thấp, mức độ globulin miễn dịch, huyết thanh chẩn đoán Lyme trong vùng lưu hành, và các xét nghiệm cho kháng thể HIV. Thử nghiệm rộng rãi hơn thường là vô ích, trong đó có kháng thể với virus Epstein-Barr. Có thể có một tỷ lệ cao bất thường tụt huyết áp tư thế; một số bệnh nhân báo cáo phản ứng của chế độ ăn uống tăng natri cũng như các antihypotensive như fludrocortisone, 0,1 mg / ngày.
Điều trị
Mệt mỏi
Quản lý sự mệt mỏi liên quan đến việc xác định và điều trị các điều kiện góp phần mệt mỏi, chẳng hạn như ung thư, đau, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, giảm cân, và thiếu máu. Tạo sức đề kháng và bài tập aerobic làm giảm mệt mỏi và cải thiện hiệu suất đối với một số bệnh mãn tính liên kết với một tỷ lệ cao của sự mệt mỏi, bao gồm CHF, COPD, viêm khớp và ung thư. Thở áp lực dương liên tục là một điều trị hiệu quả cho ngưng thở khi ngủ. Psychostimulants như methylphenidate đã cho thấy kết quả không phù hợp trong các thử nghiệm ngẫu nhiên về điều trị mệt mỏi liên quan đến bệnh ung thư.
Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Một loạt các thuốc và các phương thức đã được thử nghiệm để điều trị hội chứng mệt mỏi mãn tính. Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone / fludrocortisone không cải thiện triệu chứng. Có một tỷ lệ lớn hơn trong chẩn đoán tâm thần trong quá khứ và hiện tại ở những bệnh nhân bị hội chứng này. Rối loạn tình cảm đặc biệt phổ biến, nhưng fluoxetine 20 mg mỗi ngày, không có lợi. Bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính đã được hưởng lợi từ sự can thiệp đa ngành toàn diện, bao gồm cả sử dụng liên tục thuốc tối ưu, điều trị rối loạn tình cảm hoặc lo âu, và thực hiện một chương trình điều trị hành vi nhận thức toàn diện. Liệu pháp hành vi nhận thức, một hình thức điều trị không dược lý nhấn mạnh tự lực và nhằm thay đổi nhận thức và hành vi. Mặc dù một số bệnh nhân được chữa trị, hiệu quả điều trị là rất đáng kể. Đáp ứng điều trị nhận thức hành vi không thể dự đoán trên cơ sở mức độ nghiêm trọng hoặc thời gian của hội chứng mệt mỏi mãn tính. Thực hiện phân loại cũng đã được chứng minh để cải thiện khả năng chức năng làm việc và chức năng thể chất. Hiện nay, liệu pháp nhận thức hành vi cá nhân tích cực quản lý bởi một bác sĩ chuyên khoa có tay nghề cao và tập thể dục đã được phân loại là phương pháp điều trị của sự lựa chọn cho các bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính.
Ngoài ra, bác sĩ thông cảm lắng nghe và giải thích câu trả lời có thể giúp vượt qua nỗi thất vọng và huỷ hoại sức khoẻ của bệnh nhân của bệnh vẫn còn bí ẩn này. Tất cả bệnh nhân cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động bình thường đến mức có thể và cần được yên tâm rằng cuối cùng hồi phục hoàn toàn là có thể trong nhiều trường hợp.
Bài viết cùng chuyên mục
Sức khoẻ và phòng ngừa dịch bệnh
Tại Hoa Kỳ, tiêm chủng trẻ em đã dẫn đến loại bỏ gần hết bệnh sởi, quai bị, rubella, bệnh bại liệt, bạch hầu, ho gà và uốn ván
Khám lão khoa: tiếp cận bệnh nhân già yếu suy kiệt
Thách thức trong việc đánh giá lão khoa cấp tính thường phức tạp do các quan niệm sai lầm mà quá trình luôn có sự khó chịu và mệt mỏi trong đó.
Sốt và tăng thân nhiệt
Sốt là một triệu chứng cung cấp thông tin quan trọng về sự hiện diện của bệnh, đặc biệt là nhiễm trùng và những thay đổi trong tình trạng lâm sàng của bệnh nhân
Giảm sút cân không chủ đích
Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng
Đau đầu: đánh giá triệu chứng lâm sàng biểu hiện màng não
Nhận diện bệnh nhân viêm màng não do vi khuẩn là ưu tiên hàng đầu cho phép điều trị kháng sinh nhanh chóng để cứu sống bệnh nhân. Bệnh nhân có thể thiếu các biểu hiện kinh điển nhưng hầu hết các trường hợp sẽ có ít nhất một biểu hiện.
Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung
Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.
Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim
Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.
Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn
Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.
Xét nghiệm Covid-19: hướng dẫn thu thập và xử lý bệnh phẩm
Đối với xét nghiệm chẩn đoán ban đầu với các trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 hiện tại, khuyến nghị nên thu thập và xét nghiệm bệnh phẩm đường hô hấp trên.
Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.
Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo
Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.
Định hướng chẩn đoán đau bụng cấp
Nhiều nguyên nhân nghiêm trọng của đau bụng cấp hoặc có nguồn gốc hoặc thúc đẩy bởi một qúa trình viêm trong ổ bụng.
Triệu chứng và dấu hiệu bệnh mắt
Tiết tố mủ thường do nhiễm vi khuẩn ở kết mạc, giác mạc hoặc túi lệ. Viêm kết mạc hoặc viêm giác mạc do vi rút gây tiết tố nước.
Mề đay: phân tích triệu chứng
Mề đay được phân loại là miễn dịch, không miễn dịch hoặc vô căn. Globulin miễn dịch loại I hoặc loại III Các phản ứng qua trung gian E là nguyên nhân chính gây mày đay cấp tính.
Lú lẫn mê sảng do hạ natri máu: các bước đánh giá lâm sàng
Giảm nhanh Na+ huyết tương có thể dẫn đến phù não đe dọa tính mạng và yêu cầu phải điều chỉnh nhanh chóng. Ngược lại giảm từ từ Na+ cho phép các neuron thần kinh điều chỉnh thích nghi áp lực thẩm thấu.
Brain natriuretic peptide: phân tích triệu chứng
Brain natriuretic peptide cung cấp một cách để chẩn đoán và quản lý điều trị suy tim sung huyết và một loạt các bệnh khác có ảnh hưởng thứ phát đến tim.
Quang tuyến vú bất thường: phân tích triệu chứng
Sàng lọc rộng rãi bằng chụp nhũ ảnh và những tiến bộ trong điều trị đã dẫn đến giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.
Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt
Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.
Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.
Khó nuốt miệng hầu: các nguyên nhân thường gặp
Tổn thương neuron vận động trên của dây thần kinh sọ IX-XII hai bên dẫn đến cơ lưỡi và hầu nhỏ, co rút và cử động chậm với giật cằm nhanh. Điều này có thể liên quan với rối loạn giọng nói và cảm xúc không ổn định.
Tiểu đêm: phân tích triệu chứng
. Sinh lý bệnh cơ bản có thể phụ thuộc vào một số vấn đề hoàn toàn là cơ học và đối với những vấn đề khác có thể liên quan đến các cơ chế nội tiết tố thần kinh phức tạp.
Đau ngực cấp: phân tích đặc điểm điện tâm đồ và các triệu chứng lâm sàng
Nếu có ST chênh lên nhưng không phù hợp những tiêu chuẩn, làm lại điện tâm đồ thường xuyên và xử trí như bệnh nhân nhồi máu cơ tim không ST chênh lên/ đau thắt ngực không ổn định.
Khối u vú: đặc điểm ác tính và lành tính
Siêu âm là phương thức chấn đoán hình ảnh được lựa chọn cho phụ nữ dưới 35 tuổi do mô u có mật độ cao. Đánh giá bệnh học được thực hiện bằng chấn đoán tế bào học bằng chọc hút kim nhỏ hoặc sinh thiết lõi hoặc đôi khi là xẻ sinh thiết.
Đánh trống ngực: đánh giá bệnh cảnh khi thăm khám
Nhiều bệnh nhân với đánh trống ngực mô tả nhịp tim mạnh và rõ hơn là nhanh, chậm hay bất thường. Điều này phản ánh tình trạng tăng thể tích tống máu như hở chủ, thiếu máu, dãn mạch, hoặc chỉ là chú ý đến nhịp tim.
Định hướng chẩn đoán khó thở
Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.
