- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Điểm thiết yếu trong chẩn đoán
Giảm cân.
Sốt.
Xáo trộn giấc ngủ.
Thuốc.
Sử dụng chất gây nghiện.
Nhận định chung
Mệt mỏi, như là một triệu chứng bị cô lập, chiếm 1 - 3% số bệnh nhân khám tổng quát. Các triệu chứng của sự mệt mỏi thường được mô tả kém và ít được xác định bởi bệnh nhân so với các triệu chứng liên quan đến rối loạn chức năng cụ thể của hệ thống cơ quan. Mệt mỏi hoặc mệt mỏi mãn tính liên quan chặt chẽ của sự yếu đuối, mệt mỏi, thờ ơ và thường do cố gắng quá sức, vật chất nghèo nàn, rối loạn giấc ngủ, béo phì, suy dinh dưỡng, và vấn đề tình cảm. Một lịch sử của cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân và thói quen làm việc có thể giúp tránh sự cần thiết phải nghiên cứu chẩn đoán rộng rãi và không hiệu quả.
Nghiên cứu lâm sàng
Mệt mỏi
Lâm sàng mệt mỏi có liên quan bao gồm ba thành phần chính: điểm yếu khái quát (khó khăn trong hoạt động bắt đầu); dễ dàng mệt (khó khăn trong việc hoàn thành các hoạt động); và tinh thần mệt mỏi (khó tập trung và bộ nhớ). Bệnh quan trọng có thể gây ra mệt mỏi bao gồm cường giáp và suy giáp, suy tim, nhiễm trùng (viêm nội tâm mạc, viêm gan), COPD, ngưng thở khi ngủ, thiếu máu, rối loạn tự miễn dịch, hội chứng ruột kích thích, và ung thư. Nghiện rượu, tác dụng phụ của các loại thuốc như thuốc an thần và beta blockers có thể là nguyên nhân. Điều kiện tâm lý, chẳng hạn như chứng mất ngủ, trầm cảm, lo lắng, cơn hoảng loạn, dysthmia, rối lọan cơ thể, có thể gây ra mệt mỏi. Nguyên nhân phổ biến bệnh nhân ngoại trú bao gồm bạch cầu đơn nhân và viêm xoang. Những điều kiện này thường xảy ra với các dấu hiệu đặc trưng khác, nhưng bệnh nhân có thể nhấn mạnh mệt mỏi và không tiết lộ các triệu chứng khác của họ trừ khi hỏi trực tiếp. Tỷ lệ thời gian sống trong trạng thái mệt mỏi đáng kể (ít nhất là 2 tuần) là khoảng 25%. Mệt mỏi không rõ nguyên nhân hoặc liên quan đến bệnh tâm thần vượt quá do bệnh lý, chấn thương, thuốc men, hoặc uống rượu.
Liên quan đến sinh lý bệnh của nó, lý thuyết lúc đầu mặc nhiên công nhận một cơ chế truyền nhiễm hoặc rối loạn điều hòa miễn dịch. Người có xác nhận báo cáo hội chứng mệt mỏi mãn tính tần số lớn hơn nhiều chấn thương thời thơ ấu và bệnh tâm thần và chứng minh mức độ cao hơn của sự bất ổn định về cảm xúc và căng thẳng so với nhóm chứng không mệt mỏi. Bệnh học thần kinh, thần kinh nội tiết, và nghiên cứu hình ảnh bộ não đã xác nhận sự xuất hiện của bất thường sinh học thần kinh trong hầu hết bệnh nhân. Rối loạn giấc ngủ đã được báo cáo ở 40 - 80% bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính, nhưng điều trị đã chỉ cung cấp lợi ích khiêm tốn, đó là kết quả chứ không phải là nguyên nhân gây ra sự mệt mỏi. Quét MRI có thể hiển thị bất thường não trên hình ảnh T2W chủ yếu là nhỏ, đám nhỏ, dưới vỏ hyperintensities chất trắng, chủ yếu trong thùy trán.
Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Sau khi lịch sử và quá trình kiểm tra sức khỏe được hoàn thành, điều tra tiêu chuẩn bao gồm thử máu, tỷ lệ hồng cầu lắng, xét nghiệm hóa học, huyết thanh urê (BUN), điện giải, đường, creatinine, và canxi; chức năng gan và tuyến giáp, xét nghiệm kháng thể kháng nhân, phân tích nước tiểu, test tuberculin da; và sàng lọc câu hỏi cho các rối loạn tâm thần. Các xét nghiệm khác được thực hiện theo chỉ định lâm sàng là cortisol huyết thanh, yếu tố dạng thấp, mức độ globulin miễn dịch, huyết thanh chẩn đoán Lyme trong vùng lưu hành, và các xét nghiệm cho kháng thể HIV. Thử nghiệm rộng rãi hơn thường là vô ích, trong đó có kháng thể với virus Epstein-Barr. Có thể có một tỷ lệ cao bất thường tụt huyết áp tư thế; một số bệnh nhân báo cáo phản ứng của chế độ ăn uống tăng natri cũng như các antihypotensive như fludrocortisone, 0,1 mg / ngày.
Điều trị
Mệt mỏi
Quản lý sự mệt mỏi liên quan đến việc xác định và điều trị các điều kiện góp phần mệt mỏi, chẳng hạn như ung thư, đau, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, giảm cân, và thiếu máu. Tạo sức đề kháng và bài tập aerobic làm giảm mệt mỏi và cải thiện hiệu suất đối với một số bệnh mãn tính liên kết với một tỷ lệ cao của sự mệt mỏi, bao gồm CHF, COPD, viêm khớp và ung thư. Thở áp lực dương liên tục là một điều trị hiệu quả cho ngưng thở khi ngủ. Psychostimulants như methylphenidate đã cho thấy kết quả không phù hợp trong các thử nghiệm ngẫu nhiên về điều trị mệt mỏi liên quan đến bệnh ung thư.
Hội chứng mệt mỏi mãn tính
Một loạt các thuốc và các phương thức đã được thử nghiệm để điều trị hội chứng mệt mỏi mãn tính. Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone / fludrocortisone không cải thiện triệu chứng. Có một tỷ lệ lớn hơn trong chẩn đoán tâm thần trong quá khứ và hiện tại ở những bệnh nhân bị hội chứng này. Rối loạn tình cảm đặc biệt phổ biến, nhưng fluoxetine 20 mg mỗi ngày, không có lợi. Bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính đã được hưởng lợi từ sự can thiệp đa ngành toàn diện, bao gồm cả sử dụng liên tục thuốc tối ưu, điều trị rối loạn tình cảm hoặc lo âu, và thực hiện một chương trình điều trị hành vi nhận thức toàn diện. Liệu pháp hành vi nhận thức, một hình thức điều trị không dược lý nhấn mạnh tự lực và nhằm thay đổi nhận thức và hành vi. Mặc dù một số bệnh nhân được chữa trị, hiệu quả điều trị là rất đáng kể. Đáp ứng điều trị nhận thức hành vi không thể dự đoán trên cơ sở mức độ nghiêm trọng hoặc thời gian của hội chứng mệt mỏi mãn tính. Thực hiện phân loại cũng đã được chứng minh để cải thiện khả năng chức năng làm việc và chức năng thể chất. Hiện nay, liệu pháp nhận thức hành vi cá nhân tích cực quản lý bởi một bác sĩ chuyên khoa có tay nghề cao và tập thể dục đã được phân loại là phương pháp điều trị của sự lựa chọn cho các bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính.
Ngoài ra, bác sĩ thông cảm lắng nghe và giải thích câu trả lời có thể giúp vượt qua nỗi thất vọng và huỷ hoại sức khoẻ của bệnh nhân của bệnh vẫn còn bí ẩn này. Tất cả bệnh nhân cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động bình thường đến mức có thể và cần được yên tâm rằng cuối cùng hồi phục hoàn toàn là có thể trong nhiều trường hợp.
Bài viết cùng chuyên mục
Điểm mù thị giác: phân tích triệu chứng
Điểm mù thị giác có thể được phân loại theo vị trí của nó trong trường thị giác, điểm mù thị giác trung tâm và điểm mù thị giác ngoại vi.
Tiếng thổi tâm thu: phân tích triệu chứng khi nghe tim
Tiếng thổi tâm thu xảy ra trong giai đoạn co bóp của tim (tâm thu) xảy ra giữa S1, đóng van hai lá và van ba lá, và S2, đóng van động mạch chủ và động mạch phổi.
Nguy cơ tự tử: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Tự tử thường được coi là một quyết định đạo đức mâu thuẫn với nhiều giá trị tôn giáo và xã hội, đối với nhiều cá nhân cố gắng hoặc tự tử, chất lượng cuộc sống đã trở nên cạn kiệt đến mức không còn lựa chọn nào khác.
Thiểu niệu và vô niệu: phân tích triệu chứng
Thiểu niệu cấp tính nên được nhập viện do nguy cơ phát triển các biến chứng có thể gây tử vong như tăng kali máu, quá tải dịch, nhiễm toan chuyển hóa và viêm màng ngoài tim.
Chứng hôi miệng: phân tích triệu chứng
Chứng hôi miệng đã bị kỳ thị, bệnh nhân hiếm khi tìm kiếm sự giúp đỡ và thường không nhận thức được vấn đề, mặc dù nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ và sự tự tin.
Đánh giá nhồi máu cơ tim không có ST chênh/ đau thắt ngực không ổn định
Phân tầng nguy cơ bệnh nhân bằng thang điểm TIMI hoặc các thang điểm khác. Cho dù bệnh nhân có biến chứng hay đau ngực tiếp diễn, nên theo dõi điện tâm đồ liên tục cho bệnh nhân nguy cơ trung bình.
Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng
Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.
Phù khu trú: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng
Phù một bên chân thường gợi ý những bệnh lý khu trú như tắc nghẽn tĩnh mạch hoặc bạch mạch; Phù cả hai bên có thể do bởi những nguyên nhân tại chỗ nhưng thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân.
Điều trị đau không dùng thuốc và diễn biến cuối đời
Nhiều bệnh nhân bị bệnh nan y chết trong tình trạng mê sảng, rối loạn ý thức và một sự thay đổi nhận thức mà phát triển trong một thời gian ngắn và được thể hiện bằng cách giải thích sai
Phòng chống thương tích và bạo lực
Giết người và tai nạn xe cơ giới là một nguyên nhân chính gây tử vong liên quan đến thương tích ở người trưởng thành trẻ tuổi
Dị vật và trầy xước giác mạc: phân tích triệu chứng
Các vật dẫn đến dị vật giác mạc và hoặc trầy xước bao gồm cát, bụi bẩn, lá cây và các vật liệu hữu cơ cũng như tiếp xúc với các vật liệu như phoi kim loại hoặc hạt thủy tinh.
Xuất huyết tiêu hóa trên: phân tích triệu chứng
Chảy máu từ đường tiêu hóa trên thường xảy ra khi sự gián đoạn xảy ra giữa hàng rào bảo vệ mạch máu và môi trường khắc nghiệt của đường tiêu hóa.
Tràn dịch màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn dịch màng phổi do tăng áp suất thủy tĩnh trong tuần hoàn vi mạch, giảm áp suất keo trong tuần hoàn vi mạch như giảm albumin máu và tăng áp suất âm trong khoang màng phổi.
Đau bụng: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân đau bụng có thể khá đa dạng do bệnh lý ngoài ổ bụng hoặc các nguồn trong ổ bụng, các phát hiện vật lý có thể thay đổi, tình trạng đe dọa đến tính mạng có thể phát triển.
Mụn nước và bọng nước: phân tích triệu chứng
Có nhiều nguyên nhân chúng bao gồm nhiễm herpes simplex, chàm tổ đỉa và viêm da tiếp xúc, các nguyên nhân tự miễn dịch như pemphigoid bọng nước và bệnh ly biểu bì bóng nước.
Bệnh tiểu đường: phân tích triệu chứng
Phân loại lâm sàng của bệnh tiểu đường là týp 1, týp 2, thai kỳ và các týp cụ thể khác thứ phát do nhiều nguyên nhân.
Phosphatase kiềm tăng cao: phân tích triệu chứng
ALP huyết thanh chỉ nên được chỉ định nếu nghi ngờ có bệnh về xương hoặc gan. Kết quả ALP nên được so sánh với phạm vi bình thường phù hợp trên cơ sở tuổi tác và tiền sử lâm sàng.
Tăng huyết áp: phân tích triệu chứng
Không xác định được nguyên nhân được cho là mắc tăng huyết áp nguyên phát, có một cơ quan hoặc khiếm khuyết gen cho là tăng huyết áp thứ phát.
Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá bằng thang điểm Glasgow
Những khuyết tật nhỏ như suy giảm trí nhớ, mất định hướng và sự hoạt động chậm của não, có thể không rõ ràng và khó nhận biết, đặc biệt nếu đồng tồn tại các vấn đề ngôn ngữ, nhìn và nói.
Rụng tóc: đánh giá đặc điểm
Rụng tóc có thể được phân loại theo biểu hiện lâm sàng, nghĩa là, theo việc rụng tóc là cục bộ hay toàn thể, ngoài ra, việc phân loại có thể dựa trên bệnh lý của tình trạng gây rụng tóc.
Đau
Thuốc dạng thuốc phiện được chỉ định cho đau nặng mà các tác nhân kém hiệu lực hơn không thể làm giảm nhẹ đau.
Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng
Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.
Phân tích triệu chứng ngủ nhiều để chẩn đoán và điều trị
Ngủ nhiều quá mức nên được phân biệt với mệt mỏi tổng quát và mệt mỏi không đặc hiệu, vì bệnh nhân thường sử dụng các thuật ngữ thay thế cho nhau.
Rong kinh: phân tích triệu chứng
Rong kinh được định nghĩa là lượng máu kinh nguyệt bị mất nhiều hơn 80 ml, xảy ra đều đặn hoặc kéo dài ≥7 ngày. việc đánh giá lượng máu mất có tiện ích hạn chế.
Biểu hiện toàn thân và đau trong thận tiết niệu
Đau là biểu hiện của căng tạng rỗng (niệu quản, ứ nước tiểu) hoặc căng bao cơ quan (viêm tuyến tiền liệt, viêm thận bể thận).
