Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính

2014-10-15 09:09 PM
Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone, fludrocortisone không cải thiện triệu chứng

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Điểm thiết yếu trong chẩn đoán

Giảm cân.

Sốt.

Xáo trộn giấc ngủ.

Thuốc.

Sử dụng chất gây nghiện.

Nhận định chung

Mệt mỏi, như là một triệu chứng bị cô lập, chiếm 1 - 3% số bệnh nhân khám tổng quát. Các triệu chứng của sự mệt mỏi thường được mô tả kém và ít được xác định bởi bệnh nhân so với các triệu chứng liên quan đến rối loạn chức năng cụ thể của hệ thống cơ quan. Mệt mỏi hoặc mệt mỏi mãn tính liên quan chặt chẽ của sự yếu đuối, mệt mỏi, thờ ơ và thường do cố gắng quá sức, vật chất nghèo nàn, rối loạn giấc ngủ, béo phì, suy dinh dưỡng, và vấn đề tình cảm. Một lịch sử của cuộc sống hàng ngày của bệnh nhân và thói quen làm việc có thể giúp tránh sự cần thiết phải nghiên cứu chẩn đoán rộng rãi và không hiệu quả.

Nghiên cứu lâm sàng

Mệt mỏi

Lâm sàng mệt mỏi có liên quan bao gồm ba thành phần chính: điểm yếu khái quát (khó khăn trong hoạt động bắt đầu); dễ dàng mệt (khó khăn trong việc hoàn thành các hoạt động); và tinh thần mệt mỏi (khó tập trung và bộ nhớ). Bệnh quan trọng có thể gây ra mệt mỏi bao gồm cường giáp và suy giáp, suy tim, nhiễm trùng (viêm nội tâm mạc, viêm gan), COPD, ngưng thở khi ngủ, thiếu máu, rối loạn tự miễn dịch, hội chứng ruột kích thích, và ung thư. Nghiện rượu, tác dụng phụ của các loại thuốc như thuốc an thần và  beta blockers có thể là nguyên nhân. Điều kiện tâm lý, chẳng hạn như chứng mất ngủ, trầm cảm, lo lắng, cơn hoảng loạn, dysthmia, rối lọan cơ thể, có thể gây ra mệt mỏi. Nguyên nhân phổ biến bệnh nhân ngoại trú bao gồm bạch cầu đơn nhân và viêm xoang. Những điều kiện này thường xảy ra với các dấu hiệu đặc trưng khác, nhưng bệnh nhân có thể nhấn mạnh mệt mỏi và không tiết lộ các triệu chứng khác của họ trừ khi hỏi trực tiếp. Tỷ lệ thời gian sống trong trạng thái mệt mỏi đáng kể (ít nhất là 2 tuần) là khoảng 25%. Mệt mỏi không rõ nguyên nhân hoặc liên quan đến bệnh tâm thần vượt quá do bệnh lý, chấn thương, thuốc men, hoặc uống rượu.

Liên quan đến sinh lý bệnh của nó, lý thuyết lúc đầu mặc nhiên công nhận một cơ chế truyền nhiễm hoặc rối loạn điều hòa miễn dịch. Người có xác nhận báo cáo hội chứng mệt mỏi mãn tính tần số lớn hơn nhiều chấn thương thời thơ ấu và bệnh tâm thần và chứng minh mức độ cao hơn của sự bất ổn định về cảm xúc và căng thẳng so với nhóm chứng không mệt mỏi. Bệnh học thần kinh, thần kinh nội tiết, và nghiên cứu hình ảnh bộ não đã xác nhận sự xuất hiện của bất thường sinh học thần kinh trong hầu hết bệnh nhân. Rối loạn giấc ngủ đã được báo cáo ở 40 - 80% bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính, nhưng điều trị đã chỉ  cung cấp lợi ích khiêm tốn, đó là kết quả chứ không phải là nguyên nhân gây ra sự mệt mỏi. Quét MRI có thể hiển thị bất thường não trên hình ảnh T2W chủ yếu là nhỏ, đám nhỏ, dưới vỏ hyperintensities chất trắng, chủ yếu trong thùy trán.

Hội chứng mệt mỏi mãn tính

Sau khi lịch sử và quá trình kiểm tra sức khỏe được hoàn thành, điều tra tiêu chuẩn bao gồm thử máu, tỷ lệ hồng cầu lắng, xét nghiệm hóa học, huyết thanh urê (BUN), điện giải, đường, creatinine, và canxi; chức năng gan và tuyến giáp, xét nghiệm kháng thể kháng nhân, phân tích nước tiểu, test tuberculin da; và sàng lọc câu hỏi cho các rối loạn tâm thần. Các xét nghiệm khác được thực hiện theo chỉ định lâm sàng là cortisol huyết thanh, yếu tố dạng thấp, mức độ globulin miễn dịch, huyết thanh chẩn đoán Lyme trong vùng lưu hành, và các xét nghiệm cho kháng thể HIV. Thử nghiệm rộng rãi hơn thường là vô ích, trong đó có kháng thể với virus Epstein-Barr. Có thể có một tỷ lệ cao bất thường tụt huyết áp tư thế; một số bệnh nhân báo cáo phản ứng của chế độ ăn uống tăng natri cũng như các antihypotensive như fludrocortisone, 0,1 mg / ngày.

Điều trị

Mệt mỏi

Quản lý sự mệt mỏi liên quan đến việc xác định và điều trị các điều kiện góp phần mệt mỏi, chẳng hạn như ung thư, đau, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, giảm cân, và thiếu máu. Tạo sức đề kháng và bài ​​tập aerobic làm giảm mệt mỏi và cải thiện hiệu suất đối với một số bệnh mãn tính liên kết với một tỷ lệ cao của sự mệt mỏi, bao gồm CHF, COPD, viêm khớp và ung thư. Thở áp lực dương liên tục là một điều trị hiệu quả cho ngưng thở khi ngủ. Psychostimulants như methylphenidate đã cho thấy kết quả không phù hợp trong các thử nghiệm ngẫu nhiên về điều trị mệt mỏi liên quan đến bệnh ung thư.

Hội chứng mệt mỏi mãn tính

Một loạt các thuốc và các phương thức đã được thử nghiệm để điều trị hội chứng mệt mỏi mãn tính. Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone / fludrocortisone không cải thiện triệu chứng. Có một tỷ lệ lớn hơn trong chẩn đoán tâm thần trong quá khứ và hiện tại ở những bệnh nhân bị hội chứng này. Rối loạn tình cảm đặc biệt phổ biến, nhưng fluoxetine 20 mg mỗi ngày, không có lợi. Bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính đã được hưởng lợi từ sự can thiệp đa ngành toàn diện, bao gồm cả sử dụng liên tục thuốc tối ưu, điều trị rối loạn tình cảm hoặc lo âu, và thực hiện một chương trình điều trị hành vi nhận thức toàn diện. Liệu pháp hành vi nhận thức, một hình thức điều trị không dược lý nhấn mạnh tự lực và nhằm thay đổi nhận thức và hành vi. Mặc dù một số bệnh nhân được chữa trị, hiệu quả điều trị là rất đáng kể. Đáp ứng điều trị nhận thức hành vi không thể dự đoán trên cơ sở mức độ nghiêm trọng hoặc thời gian của hội chứng mệt mỏi mãn tính. Thực hiện phân loại cũng đã được chứng minh để cải thiện khả năng chức năng làm việc và chức năng thể chất. Hiện nay, liệu pháp nhận thức hành vi cá nhân tích cực quản lý bởi một bác sĩ chuyên khoa có tay nghề cao và tập thể dục đã được phân loại là phương pháp điều trị của sự lựa chọn cho các bệnh nhân bị hội chứng mệt mỏi mãn tính.

Ngoài ra, bác sĩ thông cảm lắng nghe và giải thích câu trả lời có thể giúp vượt qua nỗi thất vọng và huỷ hoại sức khoẻ của bệnh nhân của bệnh vẫn còn bí ẩn này. Tất cả bệnh nhân cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động bình thường đến mức có thể và cần được yên tâm rằng cuối cùng hồi phục hoàn toàn là có thể trong nhiều trường hợp.

Bài viết cùng chuyên mục

Phòng chống thừa cân béo phì

Béo phì rõ ràng liên quan đến đái tháo đường type 2, cao huyết áp, tăng lipid máu, ung thư, viêm xương khớp, bệnh tim mạch, ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn và hen suyễn

Phân tích triệu chứng phù nề để chẩn đoán và điều trị

Phù là do sự bất thường trong trao đổi dịch ảnh hưởng đến huyết động mao mạch, trao đổi natri và nước ở thận, hoặc cả hai, phù nề là một triệu chứng phổ biến trong nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau.

Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt

Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.

Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng

Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức. 

Chẩn đoán bệnh lý: những xác suất và nguy cơ

Chẩn đoán khi xác suất xuất hiện được cho là đủ cao, và loại trừ chẩn đoán khi xác suất đủ thấp. Mức độ chắc chắn đòi hỏi phải dựa vào các yếu tố như hậu quả của sự bỏ sót các chẩn đoán đặc biệt, tác dụng phụ của điều trị và các nguy cơ của test chuyên sâu.

Khó thở: phân tích triệu chứng

Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.

Hôn mê và rối loạn ý thức: đánh giá chẩn đoán nguyên nhân

Giảm điểm glasgows thường phổ biến sau cơn co giật, nhưng nhớ rằng khởi phát cơn co giật có thể được làm dễ bởi nhiều nguyên nhân bao gồm hạ glucose máu, chấn thương đầu ± tụ máu nội sọ, hội chứng cai rượu, quá liều thuốc.

Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

Sốt và tăng thân nhiệt

Sốt là một triệu chứng cung cấp thông tin quan trọng về sự hiện diện của bệnh, đặc biệt là nhiễm trùng và những thay đổi trong tình trạng lâm sàng của bệnh nhân

Tăng Creatinin: phân tích triệu chứng

Creatinine tăng cao là do suy thận và có thể được chia thành ba nhóm, trước thận, bệnh thận nội tại và sau thận. Chúng cũng có thể được chia thành các nguyên nhân cấp tính (vài ngày đến vài tuần) và mãn tính.

Định hướng chẩn đoán tiêu chảy

Tiêu chảy cấp dưới hai tuần thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh đầu tiên của bệnh lý ruột viêm, tiêu chảy mạn tính có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.

Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân

Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.

Định hướng chẩn đoán nôn ra máu

Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.

Giảm vận động ở người cao tuổi

Tránh, hạn chế và ngưng các thiết bị xâm lấn, đường tĩnh mạch, ống thông tiểu) có thể làm tăng triển vọng bệnh nhân cao tuổi cho chuyển động sớm

Tiếp cận bệnh nhân bị bệnh thận

Bệnh thận có thể là cấp hoặc mãn, suy thận cấp thì chức năng thận xáu đi từng giờ hoặc từng ngày làm ứ đọng sản phẩm chuyển hóa nitơ trong máu.

Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng

Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Nôn ra máu: đánh giá nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa trên

Với phần lớn các trường hợp chảy máu ở đường tiêu hóa trên, cấp cứu cứu sống bệnh nhân song song với lượng giá tình trạng bệnh là ưu tiên hàng đầu. Sau đó vấn đề chẩn đoán mới được đặt ra.

Phòng ngừa khi dùng thuốc ở người cao tuổi

Bệnh nhân, hoặc người chăm sóc, mang tất cả thuốc men, mỗi khi khám lại, có thể giúp các nhà cung cấp sức khỏe củng cố lý do cho sử dụng thuốc

Khó nuốt thực quản (cấu trúc): các nguyên nhân thường gặp

Cả bệnh cấu trúc và rối loạn vận động đều có thể gây khó nuốt. Nguyên nhân cấu trúc thường gây khó nuốt với thức ăn rắn; rối loạn vận động có thể gây khó nuốt với cả thức ăn rắn và chất lỏng.

Khàn tiếng: phân tích triệu chứng

Hầu hết các trường hợp khàn tiếng đều tự cải thiện, cần phải xem xét các nguyên nhân bệnh lý quan trọng, đặc biệt là trong những trường hợp kéo dài hơn một vài tuần.

Giảm tiểu cầu: phân tích triệu chứng

Giảm tiểu cầu xảy ra thông qua một hoặc nhiều cơ chế sau: giảm sản xuất tiểu cầu bởi tủy xương, tăng phá hủy tiểu cầu, kẹt lách, hiệu ứng pha loãng và lỗi xét nghiệm.

Phòng chống loãng xương

Nguy cơ của loãng xương là gãy xương khoảng 5o phần trăm đối với phụ nữ và 30 phần trăm đối với nam giới, Loãng xương gãy xương có thể gây đau đáng kể và tàn tật