Hút thuốc lá và bệnh tật

2014-10-11 09:18 PM
Những người hút thuốc chết sớm hơn 5, 8 năm so với người không bao giờ hút thuốc, Họ có hai lần nguy cơ bệnh tim gây tử vong, 10 lần nguy cơ ung thư phổi

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Hút thuốc lá vẫn là nguyên nhân quan trọng nhất gây bệnh tật và tử vong có thể ngăn ngừa sớm. Năm 2000, ước tính có khoảng 4,8 triệu ca tử vong sớm trên thế giới do hút thuốc, 2,4 triệu ở các nước phát triển và 2 triệu ở các nước công nghiệp hóa. Hơn ba phần tư (3,8 triệu) của các ca tử vong là ở nam giới. Những nguyên nhân hàng đầu của tử vong do hút thuốc là bệnh tim mạch (1,7 triệu trường hợp tử vong), bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) (1 triệu ca tử vong), và ung thư phổi (0,9 triệu trường hợp tử vong). Thuốc lá chịu trách nhiệm đối với một trong bốn trường hợp tử vong tại Hoa Kỳ. Hiện nay, 20% người lớn và 21,6% thanh thiếu niên học lớp 12 là những người hút thuốc.

Nicotine gây nghiện rất cao, làm tăng mức độ dopamine não, và tạo ra các triệu chứng cai khi ngừng.

Những người hút thuốc chết sớm hơn 5 - 8 năm so với người không bao giờ hút thuốc. Họ có hai lần nguy cơ bệnh tim gây tử vong, 10 lần nguy cơ ung thư phổi, và nhiều lần nguy cơ ung thư miệng, họng, thực quản, tụy, thận, bàng quang, và cổ tử cung; có hai phần: ba lần tỷ lệ cao hơn hai lần đột quỵ và loét dạ dày tá tràng, nguy cơ hơn bốn lần gãy xương hông, cổ tay và đốt sống; bốn lần nguy cơ mắc bệnh phế cầu khuẩn xâm lấn; và tăng gấp đôi về đục thủy tinh thể.

Tại Hoa Kỳ, hơn 90% các trường hợp COPD xảy ra ở những người hút thuốc hiện tại và trước đây. Cả hai, hút thuốc và hút thuốc thụ động có liên quan đến sự suy giảm của tính chất đàn hồi của động mạch chủ (làm tăng nguy cơ phình động mạch chủ) và với sự tiến triển của xơ vữa động mạch động mạch cảnh. Hút thuốc cũng đã liên quan với tăng nguy cơ bệnh bạch cầu, đại tràng và ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú ở phụ nữ sau mãn kinh, loãng xương, và bệnh Alzheimer. Trong ung thư đầu và cổ, ung thư phổi, thực quản, bàng quang, hút thuốc lá có liên quan đến đột biến của gen P53, sự thay đổi di truyền phổ biến nhất trong ung thư ở người. Bệnh nhân bị ung thư đầu và cổ tiếp tục hút thuốc trong quá trình xạ trị có tỷ lệ phản ứng hơn so với những người không hút thuốc. Khứu giác và vị giác đang suy yếu ở những người hút thuốc, và nếp nhăn trên khuôn mặt tăng lên. Những người hút thuốc có nguy cơ 2.5 lớn hơn thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi.

Con cái của những người hút thuốc có trọng lượng sinh thấp hơn, có nhiều khả năng có bệnh tâm thần, bị nhiễm trùng đường hô hấp thường xuyên hơn và chức năng hô hấp kém hiệu quả, có tỷ lệ cao các bệnh nhiễm trùng tai mãn tính hơn con cái của người không hút thuốc.

Ngoài ra, tiếp xúc với môi trường khói thuốc lá đã được chứng minh là làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung, ung thư phổi, bệnh phế cầu khuẩn xâm lấn, và bệnh tim; thúc đẩy tổn thương nội mô và kết tập tiểu cầu. Tỷ lệ mắc bệnh ung thư vú có thể tăng lên. Khoảng 450.000 trường hợp tử vong liên quan đến hút thuốc lá ở Mỹ mỗi năm, có đến 53.000 là do môi trường khói thuốc.

Ngừng hút thuốc làm giảm nguy cơ tử vong và nhồi máu cơ tim ở những người bị bệnh động mạch vành; giảm tỷ lệ tử vong và nhồi máu cơ tim ở những bệnh nhân đã trải qua tái thông mạch máu mạch vành; làm giảm nguy cơ đột quỵ; làm chậm tốc độ tiến triển của xơ vữa động mạch cảnh; và kết hợp với sự cải thiện các triệu chứng COPD. Trung bình, những người phụ nữ hút thuốc bỏ thuốc lá trước 35 tuổi thêm khoảng 3 năm tuổi thọ, và những người đàn ông thêm hơn 2 năm. Ngừng hút thuốc có thể làm tăng tuổi thọ ngay cả đối với những người dừng lại sau 65 tuổi.

Mặc dù sử dụng thuốc lá tạo thành các vấn đề y tế nghiêm trọng phổ biến nhất. Gần 40% người hút thuốc cố gắng bỏ thuốc lá mỗi năm, nhưng chỉ có 4% là thành công. Những người có các bác sĩ tư vấn bỏ thuốc lá là 1,6 lần khả năng cố gắng bỏ thuốc. Hơn 70% người hút thuốc gặp bác sĩ mỗi năm, nhưng chỉ có 20% trong số họ nhận lời khuyên bỏ thuốc hoặc hỗ trợ.

Các yếu tố liên quan đến sự chấm dứt thành công bao gồm có một nguyên tắc chống hút thuốc trong nhà, đó là tuổi lớn hơn, và có giáo dục cao hơn. Một số biện pháp can thiệp hiệu quả có sẵn để thúc đẩy cai thuốc lá, bao gồm tư vấn, dược, và sự kết hợp của cả hai.

Một số liệu pháp dược lý đã chứng minh là có hiệu quả trong việc thúc đẩy sự chấm dứt. Liệu pháp thay thế nicotine tăng gấp đôi thành công. Chất nicotine patch, cao su, viên ngậm có sẵn, và nicotine xịt mũi và thuốc hít theo. Các thuốc chống trầm cảm bupropion duy trì dùng cai nghiện thuốc lá hiệu quả và có liên quan với tăng cân tối thiểu, mặc dù cơn động kinh là một chống chỉ định. Nó hoạt động bằng cách thúc đẩy mức độ dopamine não và norepinephrine, bắt chước tác dụng của nicotine. Gần đây hơn, varenicline, một phần nicotinic acetylcholine thụ thể chủ vận, đã được chứng minh cải thiện tỷ lệ cai thành công; Tuy nhiên, tác dụng phụ của nó, đặc biệt là ảnh hưởng của nó đến tâm trạng, được hiểu không đầy đủ và đảm bảo sử dụng cẩn thận. Không có dược duy nhất hiệu quả rõ ràng hơn những loại khác, vì vậy ưu tiên bệnh nhân cần được tính đến trong việc lựa chọn phương pháp điều trị.

Các bác sĩ không nên không chấp thuận bệnh nhân không ngừng hút thuốc hoặc những người chưa sẵn sàng để thực hiện nỗ lực bỏ thuốc lá. Tư vấn chu đáo nhấn mạnh những lợi ích của sự chấm dứt và thừa nhận trở ngại đối với sự thành công có thể làm tăng động lực để bỏ thuốc lá.

Tư vấn cá nhân hoặc nhóm rất hiệu quả, thậm chí còn nhiều hơn so với điều trị tăng huyết áp. Một chiến lược khác là để khuyến khích người hút thuốc lá diễn ra ở ngoài trời để hạn chế những ảnh hưởng của khói thuốc thụ động về ở chung đồng nghiệp. Điều này có thể dẫn đến giảm hút thuốc và bỏ thuốc.

Chính sách công cộng, bao gồm cả thuế thuốc lá cao hơn và pháp luật hạn chế hút thuốc công cộng, cũng đã được chứng minh khuyến khích sự chấm dứt.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm

Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.

Đánh giá bệnh nhân: hướng dẫn thực hành

Những bệnh nhân bị bệnh cấp tính đòi hỏi cần được lượng giá một cách nhanh chóng theo các bước ABCDE với những trường hợp đe dọa tính mạng hoặc có sự xáo trộn lớn về sinh lý.

Khí máu động mạch: công cụ tiếp cận bệnh nhân khó thở cấp

Giảm PaCO2 gợi ý tình trạng tăng thông khí. Nếu PaO2 thấp hơn (hoặc chỉ trong giới hạn bình thường), sự tăng thông khí có thể là một đáp ứng thích hợp đối với sự giảm oxy máu.

Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng

Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.

Phù khu trú: đánh giá các nguyên nhân gây lên bệnh cảnh lâm sàng

Phù một bên chân thường gợi ý những bệnh lý khu trú như tắc nghẽn tĩnh mạch hoặc bạch mạch; Phù cả hai bên có thể do bởi những nguyên nhân tại chỗ nhưng thường kèm với sự quá tải dịch toàn thân.

Đau thắt ngực: các bước đánh giá thêm nếu nghi ngờ

Mức độ đau thắt ngực không dựa trên mức đau mà dựa trên tần số triệu chứng, giới hạn khả năng gắng sức hoạt động chức năng. Bởi vì những thông tin này sẽ hướng dẫn điều trị và theo dõi đáp ứng, đánh giá triệu chứng chính xác.

Chứng khó nuốt: phân tích triệu chứng

Rối loạn chuyển thức ăn qua cơ vòng thực quản trên gây các triệu chứng ở hầu họng, và rối loạn nhu động hoặc cản trở dòng thức ăn qua thực quản gây khó nuốt ở thực quản.

Phát ban dát sẩn: phân tích triệu chứng

Khi phát ban dát sẩn có liên quan đến sốt, nên nghi ngờ nguyên nhân nhiễm trùng. Nếu không có sốt, phản ứng dị ứng thường là nguyên nhân.

Tiểu khó: phân tích triệu chứng

Chẩn đoán phổ biến nhất cho bệnh nhân mắc chứng khó tiểu là nhiễm trùng đường tiết niệu, mặc dù là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra các triệu chứng khó tiểu, nhưng nhiều nguyên nhân khác cần được chẩn đoán chính xác.

Lú lẫn mê sảng: đánh giá khi có tổn thương

Khi không chỉ định chụp hình ảnh não, có thể duy trì các biện pháp điều trị trong vài ngày. CT sọ não có thể được chỉ định để loại trừ xuất huyết dưới nhện và những bất thường cấu trúc khác nếu bệnh nhân thất bại điểu trị hoặc nặng hơn.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Tốc độ máu lắng và Protein phản ứng C: phân tích triệu chứng

ESR và CRP hiện là các chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất về phản ứng protein giai đoạn cấp tính được sử dụng để phát hiện các bệnh liên quan đến nhiễm trùng cấp tính và mãn tính, viêm nhiễm, chấn thương, phá hủy mô, nhồi máu và ung thư tiên tiến.

Cổ trướng: phân tích triệu chứng

Cổ trướng là do giãn động mạch ngoại vi ở bệnh nhân xơ gan, tăng áp tĩnh mạch cửa gây ra tăng áp lực xoang, gây ra sự giãn động mạch nội tạng và ngoại biên qua trung gian oxit nitric.

Ngứa da: phân tích triệu chứng

Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến.

Chóng mặt: phân tích triệu chứng

Chóng mặt thực sự được đặc trưng bởi ảo giác chuyển động, cảm giác cơ thể hoặc môi trường đang chuyển động, bệnh nhân thấy xoay hoặc quay.

Tim to: phân tích triệu chứng

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Trầm cảm ở người cao tuổi

Nói chung, fluoxetine được tránh vì thời gian hoạt động dài của nó và thuốc chống trầm cảm ba vòng cũng được tránh vì tác dụng phụ kháng cholinergic cao

Phát ban toàn thân cấp: phân biệt các bệnh cảnh lâm sàng

Bài viết này nhằm cung cấp một cách tiếp cận từng bước để xác định được những trường hợp ban da toàn thân cấp là những cấp cứu trong da liễu cần được hỏi ý kiến chuyên khoa da liễu và điều trị ngay.

Lách to: phân tích triệu chứng

Nhiều nguyên nhân gây lách to có thể được nhóm thành các loại sau: giải phẫu, huyết học, nhiễm trùng, miễn dịch, ung thư, thâm nhiễm và xung huyết.

Đau bắp chân: phân tích triệu chứng

Thông tin thích hợp bao gồm vị trí chính xác của cơn đau, cũng như chất lượng, mức độ nghiêm trọng, thời gian kéo dài và các yếu tố làm trầm trọng thêm hoặc giảm nhẹ.

Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì

Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.

Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân

Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.

Đau đầu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Đau đầu là triệu chứng rất thường gặp và thường lành tính. Điều thách thức là phải nhận ra số ít bệnh nhân có bệnh lý nghiêm trọng hoặc cần điều trị đặc hiệu.

Khai thác tiền sử: hướng dẫn khám bệnh

Những thông tin chi tiết về tiền sử sử dụng thuốc thường được cung cấp tốt hơn bởi lưu trữ của bác sĩ gia đình và những ghi chú ca bệnh hơn là chỉ hỏi một cách đơn giản bệnh nhân, đặc biệt lưu tâm đến các kết quả xét nghiệm trước đây.

Tiêu chuẩn Duke cải tiến để chẩn đoán viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn

Cấy máu dương tính với các sinh vật gây viêm nội tâm mạc nhiễm trùng điển hình, từ 2 mẫu cấy máu riêng biệt hoặc 2 mẫu cấy dương tính từ các mẫu lấy cách nhau > 12 giờ, hoặc 3 hoặc phần lớn 4 lần cấy máu riêng biệt.