- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Tiếp cận bệnh nhân, Tuân thủ điều trị
Tiếp cận bệnh nhân, Tuân thủ điều trị
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Phương pháp tiếp cận bệnh nhân
Các cuộc phỏng vấn y tế phục vụ một số chức năng. Nó được sử dụng để thu thập thông tin để hỗ trợ trong chẩn đoán (gọi là lịch sử của căn bệnh hiện tại), để đánh giá và tiên lượng, để thiết lập một mối quan hệ điều trị và để đạt được thỏa thuận với các bệnh nhân hơn nữa các thủ tục chẩn đoán và lựa chọn điều trị. Nó cũng là một cơ hội ảnh hưởng đến hành vi của bệnh nhân, như là động cơ thúc đẩy các cuộc thảo luận về ngừng hút thuốc hay tuân thủ điều trị thuốc. Kỹ thuật phỏng vấn mà tránh sự thống trị bởi sự tham gia của bác sĩ bệnh nhân gia tăng trong việc chăm sóc và sự hài lòng của bệnh nhân. Bác sĩ-bệnh nhân có hiệu quả truyền thông và sự tham gia tăng bệnh nhân có thể cải thiện sức khỏe.
Bệnh nhân tuân thủ
Đối với nhiều căn bệnh rất khó, điều trị phụ thuộc vào thay đổi cơ bản về hành vi, bao gồm cả thay đổi trong chế độ ăn uống, tập thể dục, bỏ hút thuốc lá, giảm uống và tuân thủ phác đồ thuốc. Tuân thủ điều trị là một vấn đề trong thực tế hàng đầu, lên đến 50% bệnh nhân không đạt được tuân thủ đầy đủ và một phần ba không bao giờ dùng thuốc của họ. Nhiều bệnh nhân có vấn đề về y tế, ngay cả những người có quyền được chăm sóc, không tìm kiếm sự chăm sóc thích hợp hoặc có thể từ chối chăm sóc sớm. Tỷ lệ tuân thủ cho ngắn hạn, liệu pháp tự quản lý cao hơn so với phương pháp điều trị lâu dài và có tương quan tỷ lệ nghịch với số lượng các biện pháp can thiệp, phức tạp và chi phí của họ và nhận thức.
Ví dụ, ở những bệnh nhân nhiễm HIV, tuân thủ điều trị kháng retrovirus là một yếu tố quyết định quan trọng của điều trị thành công. Các nghiên cứu đã chứng minh rõ ràng mối quan hệ chặt chẽ giữa bệnh nhân và tuân thủ điều trị HIV RNA huyết tương cấp, số lượng tế bào CD4 và tử vong. Mức độ tuân thủ của > 95% là cần thiết để duy trì sự ức chế virus.
Lý do không tuân thủ bao gồm đơn giản quên, là xa nhà, bận rộn và những thay đổi trong thói quen hàng ngày. Các lý do khác bao gồm các rối loạn tâm thần (trầm cảm hoặc lạm dụng chất), sự không chắc chắn về hiệu quả điều trị, thiếu kiến thức về hậu quả của sự tuân thủ kém, phức tạp của chế độ và tác dụng phụ điều trị.
Bệnh nhân có vẻ tốt hơn có thể khi dùng thuốc theo quy định, thực hiện theo các khuyến nghị thay đổi chế độ ăn uống, thói quen tập thể dục hoặc uống rượu hoặc để thực hiện các hoạt động tự chăm sóc khác nhau (chẳng hạn như theo dõi lượng đường trong máu ở nhà). Hiệu quả của can thiệp để cải thiện tuân thủ điều trị thuốc đã được xem xét. Đối với phác đồ ngắn hạn, tuân thủ các thuốc có thể được cải thiện bằng cách đưa ra hướng dẫn rõ ràng. Viết ra những lời khuyên cho bệnh nhân, bao gồm cả những thay đổi trong thuốc có thể hữu ích. Bởi vì biết chữ là phổ biến nhưng nghe nói ngôn ngũ thì chưa hẳn, hình thức giao tiếp khác chẳng hạn như minh họa văn bản đơn giản, băng hình, hoặc hướng dẫn bằng miệng có thể có hiệu quả hơn. Đối với bệnh nhân không nói tiếng Anh, các bác sĩ chuyển giao hệ thống chăm sóc sức khỏe có thể làm việc để cung cấp dịch vụ y tế thích hợp.
Để giúp cải thiện sự tuân thủ phác đồ dài hạn, các bác sĩ có thể làm việc với bệnh nhân để đạt được thỏa thuận về các mục tiêu điều trị, cung cấp thông tin về phác đồ điều trị, đảm bảo sự hiểu biết bằng cách sử dụng phương pháp trình bầy lại, tư vấn về tầm quan trọng của tuân thủ điều trị và làm thế nào tổ chức dùng thuốc, tăng cường tự theo dõi chăm sóc thuận tiện hơn, quy định một chế độ liều lượng đơn giản cho tất cả các loại thuốc (tốt nhất là một hay hai liều hàng ngày), đề nghị các cách để giúp đỡ trong việc ghi nhớ liều (thời gian trong ngày, giờ ăn, báo động) và để giữ cho các buổi tái khám, cung cấp cách để đơn giản hóa định lượng thuốc. Đơn vị liều đơn được cung cấp giấy gói ghi sẵn có thể làm tăng sự tuân thủ, nhưng cần tránh cho bệnh nhân gặp khó khăn mở chúng. Hộp thuốc với khoang dùng hàng tuần là hữu ích. Thiết bị vi điện tử có thể cung cấp thông tin phản hồi để cho bệnh nhân thấy cho dù họ đã như dự kiến hoặc thông báo cho bệnh nhân trong vòng một ngày nếu liều bỏ qua. Nhắc nhở cũng là một phương tiện hiệu quả của sự tuân thủ đáng khích lệ. Các bác sĩ cũng có thể tranh thủ sự hỗ trợ xã hội từ gia đình và bạn bè theo dõi một sự tuân thủ, cung cấp một môi trường thuận tiện hơn.
Tuân thủ cũng được cải thiện khi một mối quan hệ bác sĩ - bệnh nhân tin tưởng đã được thành lập và khi bệnh nhân tích cực tham gia tự chăm sóc. Bác sĩ lâm sàng có thể cải thiện sự tuân thủ của bệnh nhân bằng tìm hiểu cụ thể về các hành vi trong câu hỏi. Khi được hỏi, nhiều bệnh nhân thừa nhận sự tuân thủ không đầy đủ với chế độ thuốc men với sự tư vấn về việc từ bỏ thuốc lá, hoặc có tham gia trong thực hành tình dục an toàn. Mặc dù khó khăn, có đủ thời gian có sẵn để giao tiếp các thông điệp về sức khỏe.
Tuân thủ điều trị thuốc có thể được đánh giá nói chung với một câu hỏi duy nhất: "Trong tháng qua, bạn có thường xuyên uống thuốc của bạn theo quy định?" Những cách khác của đánh giá tuân thủ thuốc bao gồm số lượng thuốc và các hồ sơ, giám sát huyết thanh, nước tiểu hoặc mức nước bọt của các loại thuốc hoặc chất chuyển hóa, xem tác dụng điều trị và đánh giá dự đoán được tác dụng của thuốc như thay đổi trọng lượng với thuốc lợi tiểu hoặc nhịp tim chậm từ blockers. Trong một số điều kiện, thậm chí một phần tuân thủ, như với thuốc điều trị tăng huyết áp và đái tháo đường, cải thiện kết quả so với không tuân thủ, trong các trường hợp khác, chẳng hạn như liệu pháp kháng virus HIV hoặc điều trị các bệnh lao, một phần gắn kết có thể tồi tệ hơn tuân thủ hoàn thành.
Nguyên tắc hướng dẫn chăm sóc
Quyết định đạo đức thường được cho vào hành nghề y, ở cả cấp độ "vi mô" của mối quan hệ bệnh nhân, bác sĩ riêng và ở cấp "vĩ mô" của việc phân bổ các nguồn lực. Nguyên tắc đạo đức hướng dẫn các phương pháp tiếp cận thành công để chẩn đoán và điều trị là sự trung thực, lương thiện, công bằng, tránh xung đột lợi ích và cầm cố để không gây hại.
Thành viên Dieutri.vn
Bài viết cùng chuyên mục
Dấu hiệu bệnh lý: các bước thăm khám và chỉ định xử trí
Nếu như có dấu hiệu suy hô hấp và tràn khí màng phổi áp lực, tiến hành chọc kim hút khí cấp cứu ngay. Nếu như ran rít khắp cả lan tỏa, kiểm tra dấu hiệu của shock phản vệ. Nếu có, xử trí theo mô tả; ngược lại tiến hành thở khí dung giãn phế quản.
Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.
Phết tế bào cổ tử cung bất thường: phân tích triệu chứng
Hầu hết bệnh nhân mắc chứng loạn sản cổ tử cung đều không có triệu chứng. Cũng có thể xuất hiện bằng chứng khi xem bên ngoài bao cao su, tiết dịch âm đạo hoặc thậm chí chảy máu âm đạo.
Phì đại tuyến vú ở nam giới: phân tích triệu chứng
Vú nam bao gồm một lượng tối thiểu các mô mỡ và tuyến. Tỷ lệ estrogen-testosterone bị thay đổi ở nam giới có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới, hoặc sự tăng sinh của mô tuyến vú.
Rối loạn lưỡng cực: phân tích để chẩn đoán và điều trị
Nguyên nhân chính xác của rối loạn lưỡng cực vẫn chưa được biết, nhưng các yếu tố sinh học, tâm lý và xã hội đều đóng một vai trò quan trọng.
Lú lẫn mê sảng do hạ natri máu: các bước đánh giá lâm sàng
Giảm nhanh Na+ huyết tương có thể dẫn đến phù não đe dọa tính mạng và yêu cầu phải điều chỉnh nhanh chóng. Ngược lại giảm từ từ Na+ cho phép các neuron thần kinh điều chỉnh thích nghi áp lực thẩm thấu.
Gan to: phân tích triệu chứng
Gan trưởng thành bình thường có khoảng giữa xương đòn là 8–12 cm đối với nam và 6–10 cm đối với nữ, với hầu hết các nghiên cứu xác định gan to là khoảng gan lớn hơn 15 cm ở đường giữa đòn.
Định hướng chẩn đoán tình trạng chóng mặt choáng váng
Đánh giá choáng váng nằm ở chỗ xác định bản chất chính xác các triệu chứng của bệnh nhân, thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng.
U nang xương: phân tích đặc điểm
U nang xương xuất hiện nhiều hơn trên phim trơn vì chúng có xu hướng ăn mòn xương xung quanh và thường bị tách ra và chứa đầy máu.
Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo
Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.
Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.
Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân
Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.
Tiêu chảy: đánh giá độ nặng và phân tích nguyên nhân
Giảm thể tích máu có thể dẫn đến tổn thương thận cấp trước thận, đặc biệt là nếu như kết hợp thêm thuốc hạ huyết áp hoặc các thuốc độc cho thận như lợi tiểu, ức chế men chuyển, NSAIDS.
Cường giáp/Nhiễm độc giáp: phân tích triệu chứng
Trong cường giáp nặng, lo lắng, khả năng cảm xúc, suy nhược, không dung nạp nhiệt, giảm cân và tăng tiết mồ hôi là phổ biến.
Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm
Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.
Khó nuốt thực quản (rối loạn vận động): các nguyên nhân thường gặp
Co thắt thực quản gây khó nuốt khởi phát chậm (thường là hàng năm), xuất hiện với thức ăn lỏng và rắn, và có thể bắt đầu không liên tục. Khó chịu sau xương ức và tiếng ọc ạch là thường thấy.
Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị
Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.
Khó thở: phân tích triệu chứng
Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.
Khàn tiếng: phân tích triệu chứng
Hầu hết các trường hợp khàn tiếng đều tự cải thiện, cần phải xem xét các nguyên nhân bệnh lý quan trọng, đặc biệt là trong những trường hợp kéo dài hơn một vài tuần.
Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác
Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.
Quang tuyến vú bất thường: phân tích triệu chứng
Sàng lọc rộng rãi bằng chụp nhũ ảnh và những tiến bộ trong điều trị đã dẫn đến giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.
Đau nhiều cơ: phân tích triệu chứng
Một số tình trạng có thể dẫn đến đau đa cơ. Các nguyên nhân phổ biến nhất là đau đa cơ do thấp khớp và các tình trạng viêm. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân chính xác là không rõ.
Tràn khí màng phổi: phân tích triệu chứng
Tràn khí màng phổi có hai loại chính, tự phát và không tự phát, tự phát phân thành nguyên phát hoặc thứ phát, tràn khí không tự phát là do chấn thương, do điều trị.
Đau ngực từng cơn: những lưu ý lâm sàng trong chẩn đoán
Phải loại trừ thuyên tắc phổi ở bất kỳ bệnh nhân nào có đau kiểu màng phổi cấp tính và không có nguyên nhân nào khác rõ ràng. D-dimer âm tính cùng Wells score < 4 (đủ khả năng loại trừ chẩn đoán này).
Mệt mỏi: đánh giá bổ sung thiếu máu
Đánh giá lại các triệu chứng và công thức máu toàn bộ sau khi bổ sung sắt và điều trị nguyên nhân nền. Chuyển bệnh nhân với giảm thể tích trung bình của hồng cầu và dự trữ sắt bình thường đến chuyên gia huyết học để đánh giá cho chẩn đoán thay thế.
