Kinh nguyệt ít: điều trị bằng y học cổ truyền

01/03/2019 14:12
Tạng Thận khai khiếu ở tiền âm, hậu âm lại là chủ tể của cơ quan sinh dục, cho nên khi các chức năng của các tạng trên rối loạn đều có thể tác động đến chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ

Lâm sàng kinh nguyệt ít

Tình trạng kinh nguyệt không thông, lượng ít hơn mức bình thường nhưng chu kỳ kinh nguyệt vẫn đều.

Bệnh danh: Thiểu kinh, Nguyệt kinh quá thiểu, Kinh ít.

Nguyên nhân: Do vinh âm bất túc, hoặc huyết hải trống không hoặc mạch Xung,

Nhâm không hành, huyết không thông. Các thể lâm sàng:

Thể Huyết hư

Kinh đi không lợi, lượng ít, sắc kinh nhạt, cơ thể gầy.

Sắc da xanh bạc hơi vàng. Da khô, đau đầu, ù tai, hoa mắt, hồi hộp, ít ngủ.

Đau mỏi lưng gối, lưỡi nhạt ít rêu. Mạch hư tế.

Thể Huyết ứ

Kinh xuống không thông, lượng ít, màu tím có cục.

Trước khi hành kinh bụng dưới căng tức, cự án, kinh bớt đau. Có khi kinh chảy ri rỉ, có khi tắt hẳn, táo bón, môi khô, mặt lưỡi tím sẫm. Mạch trầm sác.

Thể Đàm trở

Đàm thấp ngăn chặn đường đi của kinh nguyệt nên kinh ít, lượng kinh ít, sắc nhạt.

Cơ thể to béo, phiền trong ngực, bụng trên chướng, ăn ít, đàm nhiều, ọe, nấc cụt, bạch đới.

Miệng lạt có nhớt, rêu trắng nhờn.

Điều trị kinh nguyệt ít bằng thuốc y học cổ truyền

Phép chung

Dưỡng huyết, hòa huyết, điều khí.

Thể Huyết hư

Phép trị: Bổ huyết, ích Tỳ khí.

Bài thuốc sử dụng:

Bài Nhân sâm tư huyết thang (trích Sản bửu bách vấn) gồm Nhân sâm, Hoài sơn, Phục linh, Đương quy, Xuyên khung, Bạch thược.

Phân tích bài thuốc:

Vị thuốc

Tác dụng Y học cổ truyền

Vai trò

Nhân sâm

Bổ nguyên khí, sinh tân dịch

Quân

Đương quy

Bổ huyết, dưỡng huyết

Quân

Hoài sơn

Kiện tỳ vị, sinh tân dịch

Phục linh

Lý khí hóa đàm

Xuyên khung

Hoạt huyết, chỉ thống

Bạch thược

Dưỡng huyết, chỉ thống

Thần

Điều trị bằng châm cứu

Điều khí huyết

Chủ huyệt trên mạch Nhâm và 3 kinh âm ở chân: Can, Tỳ, Thận.

Huyệt đặc hiệu

Khí hải, Tam âm giao: Quân bình khí huyết.

Thiên xu, Quy lai: Cho kỳ kinh sớm.

Thái xung, Thái khê: Cho kỳ kinh muộn.

Thận du, Tỳ du, Túc tam lý: Cho kỳ kinh loạn.