Viêm đường mật nguyên phát: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

2020-02-04 11:22 AM
Viêm đường mật nguyên phát, là một bệnh của gan và túi mật tiến triển lâu dài, được đặc trưng bởi viêm, và sẹo của các ống dẫn mật

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Chẩn đoán

Hình ảnh

Cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) ưa thích hơn nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) để chẩn đoán (không xâm lấn, ít tốn kém, không có nguy cơ viêm tụy).

Sinh thiết

Sinh thiết gan không cần thiết để thiết lập chẩn đoán viêm đường mật nguyên phát (PSC) nếu chẩn đoán phát hiện đường mật.

Sinh thiết gan được khuyến nghị cho nghi ngờ viêm đường mật nguyên phát ống nhỏ hoặc để loại trừ các vấn đề khác (ví dụ như chồng chéo với viêm gan tự miễn).

Xét nghiệm

Xét nghiệm kháng thể kháng antimitochondrial (AMA) có thể giúp loại trừ viêm đường mật nguyên phát.

Nên xét nghiệm IgG4 huyết thanh tăng ít nhất một lần (viêm đường mật nguyên phát với IgG4 tăng có thể có bệnh tiến triển nhanh và / hoặc có khả năng đáp ứng với steroid).

Theo dõi

Nội soi mật tụy ngược dòng

Khuyến cáo nội soi mật tụy ngược dòng + nong bóng nếu bị hẹp ưu thế (ống gan chung < 1,5 mm, ống gan < 1,0 mm) và ngứa, và / hoặc viêm đường mật.

Nếu bị hẹp ưu thế về hình ảnh, nên làm nội soi mật tụy ngược dòng + tế bào học, sinh thiết và huỳnh quang tại chỗ (FISH) để loại trừ ung thư đường mật.

Nên cho dùng kháng sinh dự phòng trước soi mật tụy ngược dòng để ngăn ngừa viêm đường mật sau soi mật tụy ngược dòng.

Đặt stent thường quy sau khi nong hẹp ưu thế không bắt buộc; đặt stent ngắn hạn có thể được yêu cầu nếu hẹp nghiêm trọng.

Toàn thân

Nếu ngứa nhẹ, nên điều trị bằng thuốc làm mềm da và / hoặc thuốc kháng histamine.

Nếu ngứa vừa phải, nên điều trị bằng các chất cô lập axit mật (ví dụ, cholestyramine 4 - 16 g / ngày); nếu không hiệu quả hoặc không dung nạp được, có thể xem xét rifampin 150 - 300 mg hai lần mỗi ngày (theo dõi độc tính trên gan) hoặc naltrexone (tối đa 50 mg / ngày).

Đề nghị sàng lọc giãn tĩnh mạch nếu viêm đường mật nguyên phát tiến triển hoặc tiểu cầu < 150K × 10³ / dL.

Khi chẩn đoán viêm đường mật nguyên phát, khuyến nghị đo mật độ xương và lặp lại sau khoảng thời gian 2-4 năm.

Nếu viêm đường mật nguyên phát tiến triển, nên theo dõi sự thiếu hụt vitamin tan trong chất béo (nghĩa là A, D, E, K).

Tình huống đặc biệt

Ghép gan

Ghép gan được đề nghị (khi có thể) qua liệu pháp y tế hoặc phẫu thuật dẫn lưu trong viêm đường mật nguyên phát với xơ gan mất bù (kéo dài thời gian sống).

Nếu mô hình bệnh gan giai đoạn cuối (MELD) > 14, nên tham khảo ghép gan (tỷ lệ sống sau ghép sau 5 năm 80-85%, nhưng nguy cơ tái phát viêm đường mật nguyên phát).

Điều trị thuốc

Không nên sử dụng Ursodeoxycholic Acid (UDCA) với liều > 28 mg / kg / ngày (tăng nhu cầu ghép, giãn tĩnh mạch và tân sinh đại tràng ở viêm đường mật nguyên phát với bệnh nhân viêm loét đại tràng).

Tình huống đặc biệt

Nếu tuổi < 25 hoặc cao hơn dự kiến ​​aminotransferase (5 x phạm vi bình thường), khuyên nên xét nghiệm viêm gan tự miễn (tỷ lệ lưu hành ~ 10% trong viêm đường mật nguyên phát).

Nếu tuổi < 25 với viêm gan tự miễn và huyết thanh ALP > 2 x phạm vi bình thường, khuyên dùng cộng hưởng từ mật tụy để kiểm tra viêm đường mật nguyên phát.

Bệnh hệ thống gan mât ác tính và bệnh túi mật

Cân nhắc siêu âm hoặc cộng hưởng từ mật tụy + CA 19-9 nối tiếp cứ sau 6-12 tháng để sàng lọc ung thư đường mật (nguy cơ tích lũy 10 năm 8%).

Nếu polyp túi mật > 8 mm, khuyên nên phẫu thuật cắt túi mật để ngăn ngừa ung thư biểu mô tuyến túi mật và khuyên nên theo dõi ung thư túi mật hàng năm.

Viêm đường mật nguyên phát và bệnh viêm ruột

Trong viêm đường mật nguyên phát + bệnh viêm ruột, khuyến nghị sàng lọc ung thư đại trực tràng (CRC) hàng năm bằng nội sắc ký (tăng gấp 4-5 lần nguy cơ loạn sản / ung thư với viêm đường mật nguyên phát + bệnh viêm ruột so với bệnh viêm ruột không có viêm đường mật nguyên phát).

Tại thời điểm viêm đường mật nguyên phát, nên nội soi toàn bộ + đánh giá cho bệnh viêm ruột.

Nếu không có bệnh viêm ruột trên nội soi, một số người ủng hộ lặp lại nội soi đại tràng cứ sau 3 – 5 năm.

Bài viết cùng chuyên mục

Ung thư tuyến tiền liệt khu trú: hướng dẫn từ AUA , ASTRO và SUO

Ung thư tuyến tiền liệt khu trú, thường không có triệu chứng, hoặc có thể liên quan đến các triệu chứng chồng chéo, với các triệu chứng đường tiết niệu dưới lành tính

Chấn thương sọ não nhẹ: hướng dẫn từ hội Cấp cứu Hoa Kỳ

Nếu chấn thương đầu gây chấn thương sọ não nhẹ, các vấn đề dài hạn là rất hiếm, nhưng, chấn thương nghiêm trọng, có thể là vấn đề đáng kể

Chứng khó tiêu: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Chứng khó tiêu, mô tả sự khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên, không phải là một căn bệnh, đề cập đến các triệu chứng thường bao gồm đầy hơi, khó chịu, buồn nôn và ợ

Liệu pháp nội tiết bổ trợ cho phụ nữ bị ung thư vú dương tính với thụ thể hoóc môn: hướng dẫn của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ

Ung thư vú từ mô vú, dấu hiệu có thể bao gồm khối u ở vú, thay đổi hình dạng, lúm đồng tiền da, chất dịch đến từ núm, núm đảo ngược mới hoặc mảng da đỏ hoặc có vảy

Cholesterol trong máu: hướng dẫn của hội Tim mạch Hoa Kỳ

Cholesterol là chất béo, còn được gọi là lipid, cơ thể bạn cần để hoạt động, nhiều cholesterol xấu có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim, đột quỵ và các vấn đề khác

Chảy máu ruột non: hướng dẫn chẩn đoán và xử trí từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Chảy máu ruột non là không phổ biến, là nguyên nhân cho phần lớn bệnh nhân chảy máu đường tiêu hóa vẫn tồn tại, hoặc tái phát mà không có nguyên nhân rõ ràng

Ngộ độc Carbon Monoxide: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Ngộ độc carbon monoxide, là một căn bệnh có thể gây tử vong khi hít phải khí carbon monoxide, nguy cơ cao khi thiết bị được sử dụng ở nơi kín và thông gió kém

Chẩn đoán và điều trị Barrett thực quản: Hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Barrett thực quản, là một tình trạng trong đó niêm mạc của thực quản thay đổi, trở nên giống như niêm mạc của ruột non hơn là thực quản

Viêm tụy cấp: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Viêm tụy cấp, là tình trạng viêm đột ngột của tuyến tụy, có thể nhẹ, hoặc đe dọa tính mạn,g nhưng thường sẽ giảm, sỏi mật và lạm dụng rượu là nguyên nhân chính

Nhiễm vi khuẩn niệu không triệu chứng (ASB): hướng dẫn của hội truyền nhiễm Hoa Kỳ

Nhiễm trùng tiểu không triệu chứng, là sự hiện diện của vi khuẩn trong nước tiểu ở bệnh nhân không có dấu hiệu, hoặc triệu chứng, của nhiễm trùng đường tiết niệu

Hóa trị và liệu pháp nhắm mục tiêu cho phụ nữ bị ung thư vú tiến triển HER2 âm tính: hướng dẫn của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ

Khi ung thư vú, lây lan từ vú đến các khu vực khác của cơ thể, nó được gọi là ung thư vú tiến triển, nó cũng được gọi là ung thư vú di căn

Hội chứng mạch vành cấp không ST chênh lên: hướng dẫn từ hội Cấp cứu Hoa Kỳ

Hội chứng mạch vành cấp không ST chênh lên, bao gồm phổ lâm sàng từ đau thắt ngực không ổn định đến nhồi máu cơ tim, sự phá vỡ mảng xơ vữa động mạch

Bệnh gan và mang thai: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Các bệnh gan khi mang thai, bao gồm tăng huyết áp, gan nhiễm mỡ cấp tính của thai kỳ, ứ mật trong thai kỳ, tan máu và tăng men gan, và hội chứng tiểu cầu thấp

Ung thư đại tràng giai đoạn III: hướng dẫn của hội Ung thư Hoa Kỳ điều trị bổ trợ Oxaliplatin

Ung thư ruột kết, thường được gọi là ung thư đại trực tràng, có thể phòng ngừa và có khả năng chữa khỏi cao, nếu được phát hiện ở giai đoạn đầu

Tính khối lượng máu mất: công thức tính dựa trên hematocrit

Với sự đơn giản để sử dụng thường xuyên, phương trình sau được dựa trên các giá trị hematocrit ban đầu, và cuối cùng

Tăng huyết áp không triệu chứng: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Tăng huyết áp không triệu chứng nghiêm trọng, là huyết áp tâm thu 180 mm Hg, hoặc tâm trương 110 mm Hg hoặc nhiều hơn, mà không có triệu chứng tổn thương cơ quan đích cấp tính

Liệu pháp dinh dưỡng ở bệnh nhân người lớn nhập viện: hướng dẫn của hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Liệu pháp dinh dưỡng là điều trị một tình trạng y tế, thông qua thay đổi chế độ ăn uống, bằng cách điều chỉnh số lượng, chất lượng và phương pháp bổ sung chất dinh dưỡng

Ung thư bàng quang xâm lấn cơ và di căn: hướng dẫn của hội tiết niệu châu Âu

Ung thư bàng quang, tiên lượng phụ thuộc giai đoạn và cấp độ, cắt bàng quang là điều trị tiêu chuẩn cho xâm lấn cơ khu trú, tuy nhiên, kết hợp hóa trị liệu cho thấy sự cải thiện sống sót

Tiêu chảy cấp ở người lớn: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Tiêu chảy cấp ở người lớn, là vấn đề phổ biến gặp phải, nguyên nhân phổ biến nhất là viêm dạ dày ruột do virus, một bệnh tự giới hạn

Nguy cơ đột quỵ khi rung nhĩ: điểm CHA₂DS₂ VASc

Nghiên cứu cho thấy khi điểm số tăng, tỷ lệ biến cố huyết khối trong vòng 1 năm, ở bệnh nhân không chống đông với rung nhĩ cũng tăng

Liệu pháp bổ trợ cho cắt bỏ phổi ung thư giai đoạn I đến IIIA không tế bào nhỏ: hướng dẫn của Hiệp hội ung thư Hoa Kỳ

Khoảng 85 phần trăm ung thư phổi là tế bào không nhỏ, các loại chính là ung thư biểu mô tuyến, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tế bào lớn

Đánh giá mức độ tâm thần: điểm kiểm tra tâm thần (AMTS)

Nó liên quan đến một loạt 10 câu hỏi, điểm 0 được đưa ra nếu bệnh nhân trả lời sai và điểm 1 nếu câu trả lời đúng được đưa ra

Viêm phổi mắc phải cộng đồng: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Viêm phổi mắc phải cộng đồng, là viêm phổi nhiễm từ bên ngoài bệnh viện, mầm bệnh được phổ biến là Streptococcus pneumoniae, Haemophilusenzae, vi khuẩn không điển hình

Bệnh nhân tâm thần: hướng dẫn từ hội Cấp cứu Hoa Kỳ

Bệnh tâm thần, là tình trạng sức khỏe liên quan đến thay đổi cảm xúc, suy nghĩ, hành vi, đau khổ và hoặc các vấn đề xã hội, công việc hoặc gia đình

Viêm ruột thừa: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Viêm ruột thừa, là tình trạng ruột thừa bị viêm và có mủ, ruột thừa là một túi nhỏ hình ngón tay, ở phía bên dưới phải bụng, kết nối với đại tràng