Viêm đường mật nguyên phát: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

2020-02-04 11:22 AM
Viêm đường mật nguyên phát, là một bệnh của gan và túi mật tiến triển lâu dài, được đặc trưng bởi viêm, và sẹo của các ống dẫn mật

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Chẩn đoán

Hình ảnh

Cộng hưởng từ mật tụy (MRCP) ưa thích hơn nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP) để chẩn đoán (không xâm lấn, ít tốn kém, không có nguy cơ viêm tụy).

Sinh thiết

Sinh thiết gan không cần thiết để thiết lập chẩn đoán viêm đường mật nguyên phát (PSC) nếu chẩn đoán phát hiện đường mật.

Sinh thiết gan được khuyến nghị cho nghi ngờ viêm đường mật nguyên phát ống nhỏ hoặc để loại trừ các vấn đề khác (ví dụ như chồng chéo với viêm gan tự miễn).

Xét nghiệm

Xét nghiệm kháng thể kháng antimitochondrial (AMA) có thể giúp loại trừ viêm đường mật nguyên phát.

Nên xét nghiệm IgG4 huyết thanh tăng ít nhất một lần (viêm đường mật nguyên phát với IgG4 tăng có thể có bệnh tiến triển nhanh và / hoặc có khả năng đáp ứng với steroid).

Theo dõi

Nội soi mật tụy ngược dòng

Khuyến cáo nội soi mật tụy ngược dòng + nong bóng nếu bị hẹp ưu thế (ống gan chung < 1,5 mm, ống gan < 1,0 mm) và ngứa, và / hoặc viêm đường mật.

Nếu bị hẹp ưu thế về hình ảnh, nên làm nội soi mật tụy ngược dòng + tế bào học, sinh thiết và huỳnh quang tại chỗ (FISH) để loại trừ ung thư đường mật.

Nên cho dùng kháng sinh dự phòng trước soi mật tụy ngược dòng để ngăn ngừa viêm đường mật sau soi mật tụy ngược dòng.

Đặt stent thường quy sau khi nong hẹp ưu thế không bắt buộc; đặt stent ngắn hạn có thể được yêu cầu nếu hẹp nghiêm trọng.

Toàn thân

Nếu ngứa nhẹ, nên điều trị bằng thuốc làm mềm da và / hoặc thuốc kháng histamine.

Nếu ngứa vừa phải, nên điều trị bằng các chất cô lập axit mật (ví dụ, cholestyramine 4 - 16 g / ngày); nếu không hiệu quả hoặc không dung nạp được, có thể xem xét rifampin 150 - 300 mg hai lần mỗi ngày (theo dõi độc tính trên gan) hoặc naltrexone (tối đa 50 mg / ngày).

Đề nghị sàng lọc giãn tĩnh mạch nếu viêm đường mật nguyên phát tiến triển hoặc tiểu cầu < 150K × 10³ / dL.

Khi chẩn đoán viêm đường mật nguyên phát, khuyến nghị đo mật độ xương và lặp lại sau khoảng thời gian 2-4 năm.

Nếu viêm đường mật nguyên phát tiến triển, nên theo dõi sự thiếu hụt vitamin tan trong chất béo (nghĩa là A, D, E, K).

Tình huống đặc biệt

Ghép gan

Ghép gan được đề nghị (khi có thể) qua liệu pháp y tế hoặc phẫu thuật dẫn lưu trong viêm đường mật nguyên phát với xơ gan mất bù (kéo dài thời gian sống).

Nếu mô hình bệnh gan giai đoạn cuối (MELD) > 14, nên tham khảo ghép gan (tỷ lệ sống sau ghép sau 5 năm 80-85%, nhưng nguy cơ tái phát viêm đường mật nguyên phát).

Điều trị thuốc

Không nên sử dụng Ursodeoxycholic Acid (UDCA) với liều > 28 mg / kg / ngày (tăng nhu cầu ghép, giãn tĩnh mạch và tân sinh đại tràng ở viêm đường mật nguyên phát với bệnh nhân viêm loét đại tràng).

Tình huống đặc biệt

Nếu tuổi < 25 hoặc cao hơn dự kiến ​​aminotransferase (5 x phạm vi bình thường), khuyên nên xét nghiệm viêm gan tự miễn (tỷ lệ lưu hành ~ 10% trong viêm đường mật nguyên phát).

Nếu tuổi < 25 với viêm gan tự miễn và huyết thanh ALP > 2 x phạm vi bình thường, khuyên dùng cộng hưởng từ mật tụy để kiểm tra viêm đường mật nguyên phát.

Bệnh hệ thống gan mât ác tính và bệnh túi mật

Cân nhắc siêu âm hoặc cộng hưởng từ mật tụy + CA 19-9 nối tiếp cứ sau 6-12 tháng để sàng lọc ung thư đường mật (nguy cơ tích lũy 10 năm 8%).

Nếu polyp túi mật > 8 mm, khuyên nên phẫu thuật cắt túi mật để ngăn ngừa ung thư biểu mô tuyến túi mật và khuyên nên theo dõi ung thư túi mật hàng năm.

Viêm đường mật nguyên phát và bệnh viêm ruột

Trong viêm đường mật nguyên phát + bệnh viêm ruột, khuyến nghị sàng lọc ung thư đại trực tràng (CRC) hàng năm bằng nội sắc ký (tăng gấp 4-5 lần nguy cơ loạn sản / ung thư với viêm đường mật nguyên phát + bệnh viêm ruột so với bệnh viêm ruột không có viêm đường mật nguyên phát).

Tại thời điểm viêm đường mật nguyên phát, nên nội soi toàn bộ + đánh giá cho bệnh viêm ruột.

Nếu không có bệnh viêm ruột trên nội soi, một số người ủng hộ lặp lại nội soi đại tràng cứ sau 3 – 5 năm.

Bài viết cùng chuyên mục

Tăng huyết áp không triệu chứng: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Tăng huyết áp không triệu chứng nghiêm trọng, là huyết áp tâm thu 180 mm Hg, hoặc tâm trương 110 mm Hg hoặc nhiều hơn, mà không có triệu chứng tổn thương cơ quan đích cấp tính

Ngộ độc Carbon Monoxide: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Ngộ độc carbon monoxide, là một căn bệnh có thể gây tử vong khi hít phải khí carbon monoxide, nguy cơ cao khi thiết bị được sử dụng ở nơi kín và thông gió kém

Chứng khó tiêu: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Chứng khó tiêu, mô tả sự khó chịu hoặc đau ở vùng bụng trên, không phải là một căn bệnh, đề cập đến các triệu chứng thường bao gồm đầy hơi, khó chịu, buồn nôn và ợ

Dự phòng chống co giật và sử dụng Steroid ở người lớn bị u não di căn: hướng dẫn từ đại hội phẫu thuật thần kinh Hoa Kỳ

Di căn não, xảy ra khi các tế bào ung thư lây lan từ vị trí ban đầu đến não, bất kỳ ung thư nào cũng có thể lan đến não, khả năng nhất là phổi, vú, đại tràng, thận

Ung thư tuyến tụy có thể chữa được: hướng dẫn của hội Ung thư Hoa Kỳ

Ung thư tuyến tụy là một bệnh ác tính, thường liên quan đến tiên lượng xấu, thời kỳ sớm thường không triệu chứng, dẫn đến chậm trễ trong chẩn đoán

Chấn thương sọ não nhẹ: hướng dẫn từ hội Cấp cứu Hoa Kỳ

Nếu chấn thương đầu gây chấn thương sọ não nhẹ, các vấn đề dài hạn là rất hiếm, nhưng, chấn thương nghiêm trọng, có thể là vấn đề đáng kể

Hội chứng ung thư đại trực tràng di truyền: hướng dẫn của hội Ung thư châu Âu

Hội chứng ung thư đại trực tràng di truyền, được gây ra bởi một sự thay đổi di truyền, được gọi là đột biến, trong một gen

Hóa trị và liệu pháp nhắm mục tiêu cho phụ nữ bị ung thư vú tiến triển HER2 âm tính: hướng dẫn của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ

Khi ung thư vú, lây lan từ vú đến các khu vực khác của cơ thể, nó được gọi là ung thư vú tiến triển, nó cũng được gọi là ung thư vú di căn

Dự phòng bệnh tim mạch tiên phát (CVD): hướng dẫn của hội Tim mạch Hoa Kỳ

Bệnh tim mạch, là một nhóm bệnh liên quan đến tim hoặc mạch máu, bao gồm các bệnh động mạch vành, đột quỵ, suy tim, tăng huyết áp, bệnh thấp, bệnh cơ tim, nhịp tim

Đau nhức đầu: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Đau nhức đầu, có thể là một dấu hiệu của sự căng thẳng, hoặc trầm cảm, hoặc nó có thể là kết quả của vấn đề y tế, chẳng hạn như đau nửa đầu, tăng huyết áp, lo lắng

Viêm ruột thừa: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Viêm ruột thừa, là tình trạng ruột thừa bị viêm và có mủ, ruột thừa là một túi nhỏ hình ngón tay, ở phía bên dưới phải bụng, kết nối với đại tràng

Chấn thương bụng cấp tính: phân cấp độ A, B, C khi chẩn đoán

Bệnh nhân bị chấn thương bụng, xem xét chấn thương bụng kín, có nguy cơ thấp cho kết quả bất lợi, có thể không cần chụp cắt lớp vi tính bụng

Chậm lưu thông dạ dày (liệt dạ dày): hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Chậm lưu thông dạ dày, có nghĩa là liệt nhẹ cơ của dạ dày, dẫn đến việc nghiền thức ăn trong dạ dày thành các hạt nhỏ kém, và làm chậm thức ăn từ dạ dày vào ruột non

Liệu pháp xạ trị sau phẫu thuật cho ung thư nội mạc tử cung: hướng dẫn của hội Ung thư Hoa Kỳ

Ung thư nội mạc tử cung, bắt đầu trong lớp tế bào hình thành lớp lót, nội mạc của tử cung, ung thư nội mạc tử cung, đôi khi được gọi là ung thư tử cung

Nhiễm vi khuẩn niệu không triệu chứng (ASB): hướng dẫn của hội truyền nhiễm Hoa Kỳ

Nhiễm trùng tiểu không triệu chứng, là sự hiện diện của vi khuẩn trong nước tiểu ở bệnh nhân không có dấu hiệu, hoặc triệu chứng, của nhiễm trùng đường tiết niệu

Đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính: khuyến nghị tPA tiêm tĩnh mạch, hướng dẫn chính thức từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Đột quỵ thiếu máu cục bộ, là mất lưu thông máu đột ngột đến một khu vực của não, mất chức năng thần kinh tương ứng, đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính phổ biến hơn đột quỵ xuất huyết

Chẩn đoán và điều trị tổn thương gan do thuốc: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Tổn thương gan do thuốc, bao gồm phổ lâm sàng khác nhau, từ những bất thường sinh hóa nhẹ, đến suy gan cấp, xảy ra hầu hết 5 đến 90 ngày sau khi dùng thuốc

Viêm tụy cấp: hướng dẫn từ hội Tiêu hóa Hoa Kỳ

Viêm tụy cấp, là tình trạng viêm đột ngột của tuyến tụy, có thể nhẹ, hoặc đe dọa tính mạn,g nhưng thường sẽ giảm, sỏi mật và lạm dụng rượu là nguyên nhân chính

Sốt ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ hơn 2 tuổi: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Sốt xảy ra trong phản ứng với nhiễm trùng, chấn thương hoặc viêm, và có nhiều nguyên nhân, khả năng gây sốt phụ thuộc vào cấp tính, hoặc mãn tính, cũng như độ tuổi

Thủ thuật thuốc an thần và giảm đau: hướng dẫn từ hội Cấp cứu Hoa Kỳ

Thủ thuật thuốc an thần và giảm đau, là một kỹ thuật trong đó một loại thuốc an thần được chỉ định, thường cùng với một loại thuốc giảm đau

Bệnh cúm theo mùa: hướng dẫn của hội truyền nhiễm Hoa Kỳ

Cúm theo mùa, là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp phổ biến, do vi rút cúm theo mùa ở người gây ra, nó hoàn toàn khác với đại dịch cúm, và cúm gia cầm

Bệnh nhân tâm thần: hướng dẫn từ hội Cấp cứu Hoa Kỳ

Bệnh tâm thần, là tình trạng sức khỏe liên quan đến thay đổi cảm xúc, suy nghĩ, hành vi, đau khổ và hoặc các vấn đề xã hội, công việc hoặc gia đình

Mang thai sớm: hướng dẫn chẩn đoán từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Chẩn đoán mang thai đòi hỏi một cách tiếp cận nhiều mặt bằng cách sử dụng 3 công cụ chẩn đoán chính, lịch sử và khám thực thể, xét nghiệm nội tiết tố và siêu âm.

Viêm phổi mắc phải cộng đồng: hướng dẫn từ Cấp cứu Hoa Kỳ

Viêm phổi mắc phải cộng đồng, là viêm phổi nhiễm từ bên ngoài bệnh viện, mầm bệnh được phổ biến là Streptococcus pneumoniae, Haemophilusenzae, vi khuẩn không điển hình

Ung thư bàng quang xâm lấn cơ và di căn: hướng dẫn của hội tiết niệu châu Âu

Ung thư bàng quang, tiên lượng phụ thuộc giai đoạn và cấp độ, cắt bàng quang là điều trị tiêu chuẩn cho xâm lấn cơ khu trú, tuy nhiên, kết hợp hóa trị liệu cho thấy sự cải thiện sống sót