- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng
Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng
Hạch cổ 2 bên thường do viêm họng, ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Các hạch bạch huyết thường sờ thấy ở trẻ em và có thể sờ thấy ở vùng cổ, nách và bẹn của người lớn. Ba phần tư số bệnh nhân được chăm sóc ban đầu có hạch to không rõ nguyên nhân có hạch khu trú và dưới 1% sẽ có bệnh ác tính. Bệnh hạch bạch huyết cục bộ hoặc khu trú xảy ra khi các hạch bạch huyết to được xác định ở một vị trí giải phẫu. Các vị trí giải phẫu phổ biến nhất đối với bệnh hạch bạch huyết khu trú là vùng đầu và cổ (55%) và vùng bẹn (14%), nhưng nó cũng có thể được tìm thấy ở nách, khoang khí quản, thượng đòn và các vùng khác.
Sau khi xác định được bệnh hạch bạch huyết, nên tiến hành kiểm tra toàn bộ hạch bạch huyết để loại trừ bệnh lý hạch bạch huyết tổng quát. Nên tiến hành hỏi bệnh sử kỹ lưỡng và khám thực thể bao gồm cả các vùng dẫn lưu bởi các hạch bạch huyết.
Nguyên nhân
Nguyên nhân gây nổi hạch cục bộ có thể được phân tách theo tuổi của bệnh nhân và vị trí của nó. Tăng sản phản ứng và nguyên nhân lành tính chiếm 80% nguyên nhân gây bệnh hạch bạch huyết ở trẻ em và người lớn dưới 30 tuổi. Bệnh nhân lớn tuổi, đặc biệt là những người trên 40 tuổi, có nguy cơ mắc bệnh ác tính cao hơn. Trong bệnh hạch bạch huyết cục bộ, vị trí có thể giúp xác định căn nguyên gây bệnh. Kiến thức về các mô hình dẫn lưu bạch huyết và các điều kiện cụ thể của vùng là điều cần thiết trong việc điều tra bệnh hạch bạch huyết cục bộ. Bối cảnh trong đó bệnh hạch bạch huyết xảy ra là rất quan trọng trong việc thiết lập chẩn đoán phân biệt. Bệnh sử chi tiết bao gồm bệnh hiện tại, đánh giá hệ thống, tiền sử bệnh, tiền sử xã hội và khám sức khỏe toàn diện khu vực nên được thực hiện.
Đánh giá đặc điểm
Điều quan trọng là gợi ra một lịch sử chi tiết. Bệnh hạch bạch huyết xuất hiện trong nhiều tháng đến nhiều năm gợi ý bệnh lý ác tính tiềm ẩn hoặc bệnh hệ thống, trong khi bệnh lý hạch bạch huyết xuất hiện trong vài tuần thường là do nguyên nhân nhiễm trùng. Tiền sử tiếp xúc với vết xước của mèo hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể giải thích nổi hạch ở nách hoặc vùng bẹn. Tiền sử có các triệu chứng cảm lạnh gần đây hoặc các dấu hiệu đỏ, sưng hoặc tiết dịch tại chỗ có thể gợi ý nhiễm trùng, trong khi các dấu hiệu sốt, ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi ban đêm không đặc hiệu có thể gợi ý bệnh toàn thân.
Việc kiểm tra các hạch bạch huyết nên bao gồm kích thước, vị trí, cơn đau, tính nhất quán và liệu có bị mờ hay không.
Cũng như bệnh hạch bạch huyết toàn thân, các hạch bạch huyết có đường kính > 1 cm nên gây nghi ngờ.
Vị trí của hạch bạch huyết bất thường giúp tập trung kiểm tra. Kiểm tra kỹ lưỡng vùng giải phẫu dẫn lưu bởi hạch bạch huyết bị ảnh hưởng là kết quả chẩn đoán cao nhất. Hạch cổ dẫn lưu hầu họng, lưỡi, tai. Bệnh hạch cổ tử cung không rõ nguồn gốc nên được điều trị bằng kháng sinh bao phủ Staphylococcus aureus và liên cầu tan huyết nhóm A β. Tuy nhiên, nổi hạch cổ 2 bên thường do viêm họng do virus hoặc liên cầu gây ra. Hạch to ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn (SCLNs) cũng đáng lo ngại. SCLN bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và SCLN bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản. Hạch bẹn làm tăng mối lo ngại về bệnh hoa liễu hoặc nhiễm trùng chi dưới. Hạch nách gợi ý bệnh lý vú hoặc nhiễm trùng chi trên. Các vùng khác của bệnh hạch bạch huyết, chẳng hạn như các hạch bạch huyết ở bụng hoặc trung thất, có thể không sờ thấy được nhưng có thể được xác định bằng các nghiên cứu X quang.
Đau thường liên quan đến viêm hạch, hạch mềm, ấm, mềm, hạch to. Đây thường là kết quả của nhiễm trùng sinh mủ.
Độ đặc của hạch rất khó đánh giá.
Theo truyền thống, các hạch chắc và cứng có liên quan đến bệnh ác tính và các hạch cao su gợi ý ung thư hạch. Các nút bị mờ hoặc cố định đặc biệt đáng lo ngại đối với bệnh di căn.
Xét nghiệm thường được thực hiện để phát hiện ra bệnh lý liên quan đến vùng cơ thể bị dẫn lưu bởi các hạch bạch huyết bị ảnh hưởng. Ví dụ, có thể thực hiện xét nghiệm monospot tìm vi-rút Epstein-Barr hoặc nuôi cấy cổ họng để tìm viêm họng do liên cầu ở một bệnh nhân bị bệnh hạch cổ. Có thể chỉ định chụp quang tuyến vú ở những phụ nữ lớn tuổi bị nổi hạch ở nách. Sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nên được thực hiện ở những bệnh nhân bị nổi hạch bẹn dai dẳng. Nếu đánh giá ban đầu về bệnh hạch bạch huyết khu trú không cho thấy chẩn đoán, thường có thể chấp nhận theo dõi bệnh nhân trong 2–4 tuần thay vì thực hiện các xét nghiệm không cần thiết. Bất kỳ thử nghiệm nào được thực hiện phải cụ thể để xác định bệnh lý khu vực. Thử nghiệm được lựa chọn là sinh thiết cắt bỏ nút hoặc các hạch liên quan khi chẩn đoán không rõ và nghi ngờ tình trạng nghiêm trọng. Thông thường, vị trí sinh thiết được xác định theo vị trí và kích thước. Các hạch lớn gần đây đã mở rộng được ưu tiên cho sinh thiết.
Bệnh hạch bạch huyết khu trú là triệu chứng phổ biến trong thực hành lâm sàng. Thông thường, một lịch sử kỹ lưỡng và kiểm tra thể chất dẫn đến chẩn đoán. Nếu chẩn đoán không dễ xác định, thì các xét nghiệm đặc hiệu cho bệnh có thể hữu ích. Sinh thiết là biện pháp cuối cùng nếu nghi ngờ mắc bệnh nghiêm trọng. Thận trọng chờ đợi có thể chấp nhận được và được ưu tiên miễn là không nghi ngờ có tình trạng nghiêm trọng.
Bài viết cùng chuyên mục
Suy tim sung huyết: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân của suy tim khác nhau tùy thuộc vào chức năng thất trái (phân suất tống máu thất trái giảm hoặc bảo tồn), bên trái hoặc bên phải, hoặc cấp tính hoặc mãn tính.
Sưng khớp: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng
Nếu nguyên nhân tại khớp thường gây sưng, nóng, đau nhiều hơn và giới hạn vận động khớp cả các động tác chủ động và thụ động. Viêm bao hoạt dịch là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra bởi các hoạt động lặp đi lặp lại.
Bệnh học chứng khó tiêu
Điêu trị chứng khó tiêu hướng về nguyên nhân cơ bản, ở những bệnh nhân khó tiêu không do loét, cần xem xét:
Thiếu vitamin D: phân tích triệu chứng
Khi sự hấp thụ canxi ở ruột không cung cấp đủ canxi để duy trì mức canxi máu bình thường, Vit D sẽ ức chế các tế bào tạo xương và kích hoạt các tế bào hủy xương để huy động canxi từ xương.
Lú lẫn mạn tính: đánh giá về tình trạng lâm sàng
Thực hiện CT sọ não ở mỗi bệnh nhân biểu hiện lú lẫn mãn tính. Nó có thể giúp phát hiện được các nguyên nhân hồi phục được như xuất huyết dưới nhện, hoặc não úng thủy áp lực bình thường hoặc gợi ý các yếu tố nguyên nhân gây bệnh như bệnh mạch máu.
Phân tích và quyết định trong chẩn đoán bệnh lý
Thông thường, cây quyết định được sử dụng để đại diện cho các lựa chọn thay thế khác nhau, với các xác suất được chỉ định cho các lựa chọn thay thế và tiện ích gắn liền với các kết quả có thể xảy ra.
Vàng da: phân tích triệu chứng
Bilirubin được hình thành chủ yếu thông qua sự phân hủy trao đổi chất của các vòng heme, chủ yếu là từ quá trình dị hóa của các tế bào hồng cầu.
Rối loạn cương dương: phân tích triệu chứng
Rối loạn cương dương, trước đây thường được gọi là bất lực, được định nghĩa là không có khả năng đạt được hoặc duy trì sự cương cứng đủ để giao hợp, về bản chất là một chẩn đoán do bệnh nhân xác định.
Ho ra máu: phân tích triệu chứng
Bất kể tỷ lệ là bao nhiêu, bước đầu tiên trong đánh giá là phân biệt xem bệnh nhân có ho ra máu thực sự hay chảy máu từ nguồn khác, ví dụ: nôn ra máu hoặc ho giả ra máu.
Mệt mỏi: đánh giá bệnh cảnh lâm sàng
Một số bệnh nhân, khó để phân biệt giữa mệt mỏi và khó thở; nếu có một bệnh sử rõ ràng hoặc bằng chứng của giảm khả năng gắng sức. Cân nhắc tiếp cận tương tự đối với khó thở gắng sức mạn tính.
Khám lâm sàng: hướng dẫn thực hành thăm khám
Cần nâng cao sự ấn tượng về chức năng tâm thần cao hơn trong quá trình hỏi bệnh. Nếu phát hiện những bất thường liên quan khi thăm khám lâm sàng thường quy, tiến hành đánh giá chi tiết các hệ thống có liên quan.
Mệt mỏi: đánh giá các nguyên nhân tinh thần và thể chất
Bệnh sử khai thác cẩn thận có thể cho thấy rằng vấn đề thực tế không chỉ là mệt mỏi, chẳng hạn hụt hơi, nên được tiếp tục kiểm tra. Nếu có các đặc điểm khu trú hoặc đặc hiệu hơn, chẳng hạn ho ra máu, sốt, vàng da lộ rõ, nên được tập trung đánh giá đầu tiên.
Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng
Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.
Suy giáp: phân tích triệu chứng
Nguyên nhân phổ biến nhất của suy giáp nguyên phát là viêm tuyến giáp tự miễn, hoặc bệnh Hashimoto, là kết quả của sự phá hủy dần dần tuyến giáp bởi các tế bào T.
Chảy máu cam: phân tích triệu chứng
Chảy máu cam là kết quả của sự tương tác của các yếu tố gây tổn thương lớp niêm mạc và thành mạch, một số là cục bộ, một số là hệ thống và một số là sự kết hợp của cả hai.
Phù gai thị: phân tích triệu chứng
Phù gai thị thực sự luôn đi kèm với tăng áp lực nội sọ, chẩn đoán phân biệt đối với phù gai thị gồm chấn thương, khối u nội sọ, hẹp cống não, giả u não (tăng áp lực nội sọ vô căn.
Rụng tóc: đánh giá đặc điểm
Rụng tóc có thể được phân loại theo biểu hiện lâm sàng, nghĩa là, theo việc rụng tóc là cục bộ hay toàn thể, ngoài ra, việc phân loại có thể dựa trên bệnh lý của tình trạng gây rụng tóc.
Khó nuốt miệng hầu: các nguyên nhân thường gặp
Tổn thương neuron vận động trên của dây thần kinh sọ IX-XII hai bên dẫn đến cơ lưỡi và hầu nhỏ, co rút và cử động chậm với giật cằm nhanh. Điều này có thể liên quan với rối loạn giọng nói và cảm xúc không ổn định.
Đánh giá nhồi máu cơ tim không có ST chênh/ đau thắt ngực không ổn định
Phân tầng nguy cơ bệnh nhân bằng thang điểm TIMI hoặc các thang điểm khác. Cho dù bệnh nhân có biến chứng hay đau ngực tiếp diễn, nên theo dõi điện tâm đồ liên tục cho bệnh nhân nguy cơ trung bình.
Đau vùng chậu mãn tính: phân tích triệu chứng
Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính, sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không.
Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh
Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.
Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng
Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.
Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng
Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.
Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân
Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.
Đau bụng cấp: vàng da đáp ứng viêm và tính chất của đau quặn mật
Giả định nhiễm trùng đường mật ít nhất là lúc đầu, nếu bệnh nhân không khỏe với sốt cao ± rét run hoặc vàng da tắc mật; cho kháng sinh tĩnh mạch, và nếu siêu âm xác nhận giãn đường mật, chuyển phẫu thuật ngay lập tức để giảm áp lực đường mật.
