Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng

2023-04-23 06:32 PM

Hạch cổ 2 bên thường do viêm họng, ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các hạch bạch huyết thường sờ thấy ở trẻ em và có thể sờ thấy ở vùng cổ, nách và bẹn của người lớn. Ba phần tư số bệnh nhân được chăm sóc ban đầu có hạch to không rõ nguyên nhân có hạch khu trú và dưới 1% sẽ có bệnh ác tính. Bệnh hạch bạch huyết cục bộ hoặc khu trú xảy ra khi các hạch bạch huyết to được xác định ở một vị trí giải phẫu. Các vị trí giải phẫu phổ biến nhất đối với bệnh hạch bạch huyết khu trú là vùng đầu và cổ (55%) và vùng bẹn (14%), nhưng nó cũng có thể được tìm thấy ở nách, khoang khí quản, thượng đòn và các vùng khác.

Sau khi xác định được bệnh hạch bạch huyết, nên tiến hành kiểm tra toàn bộ hạch bạch huyết để loại trừ bệnh lý hạch bạch huyết tổng quát. Nên tiến hành hỏi bệnh sử kỹ lưỡng và khám thực thể bao gồm cả các vùng dẫn lưu bởi các hạch bạch huyết.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây nổi hạch cục bộ có thể được phân tách theo tuổi của bệnh nhân và vị trí của nó. Tăng sản phản ứng và nguyên nhân lành tính chiếm 80% nguyên nhân gây bệnh hạch bạch huyết ở trẻ em và người lớn dưới 30 tuổi. Bệnh nhân lớn tuổi, đặc biệt là những người trên 40 tuổi, có nguy cơ mắc bệnh ác tính cao hơn. Trong bệnh hạch bạch huyết cục bộ, vị trí có thể giúp xác định căn nguyên gây bệnh. Kiến thức về các mô hình dẫn lưu bạch huyết và các điều kiện cụ thể của vùng là điều cần thiết trong việc điều tra bệnh hạch bạch huyết cục bộ. Bối cảnh trong đó bệnh hạch bạch huyết xảy ra là rất quan trọng trong việc thiết lập chẩn đoán phân biệt. Bệnh sử chi tiết bao gồm bệnh hiện tại, đánh giá hệ thống, tiền sử bệnh, tiền sử xã hội và khám sức khỏe toàn diện khu vực nên được thực hiện.

Đánh giá đặc điểm

Điều quan trọng là gợi ra một lịch sử chi tiết. Bệnh hạch bạch huyết xuất hiện trong nhiều tháng đến nhiều năm gợi ý bệnh lý ác tính tiềm ẩn hoặc bệnh hệ thống, trong khi bệnh lý hạch bạch huyết xuất hiện trong vài tuần thường là do nguyên nhân nhiễm trùng. Tiền sử tiếp xúc với vết xước của mèo hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể giải thích nổi hạch ở nách hoặc vùng bẹn. Tiền sử có các triệu chứng cảm lạnh gần đây hoặc các dấu hiệu đỏ, sưng hoặc tiết dịch tại chỗ có thể gợi ý nhiễm trùng, trong khi các dấu hiệu sốt, ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi ban đêm không đặc hiệu có thể gợi ý bệnh toàn thân.

Việc kiểm tra các hạch bạch huyết nên bao gồm kích thước, vị trí, cơn đau, tính nhất quán và liệu có bị mờ hay không.

Cũng như bệnh hạch bạch huyết toàn thân, các hạch bạch huyết có đường kính > 1 cm nên gây nghi ngờ.

Vị trí của hạch bạch huyết bất thường giúp tập trung kiểm tra. Kiểm tra kỹ lưỡng vùng giải phẫu dẫn lưu bởi hạch bạch huyết bị ảnh hưởng là kết quả chẩn đoán cao nhất. Hạch cổ dẫn lưu hầu họng, lưỡi, tai. Bệnh hạch cổ tử cung không rõ nguồn gốc nên được điều trị bằng kháng sinh bao phủ Staphylococcus aureus và liên cầu tan huyết nhóm A β. Tuy nhiên, nổi hạch cổ 2 bên thường do viêm họng do virus hoặc liên cầu gây ra. Hạch to ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn (SCLNs) cũng đáng lo ngại. SCLN bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và SCLN bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản. Hạch bẹn làm tăng mối lo ngại về bệnh hoa liễu hoặc nhiễm trùng chi dưới. Hạch nách gợi ý bệnh lý vú hoặc nhiễm trùng chi trên. Các vùng khác của bệnh hạch bạch huyết, chẳng hạn như các hạch bạch huyết ở bụng hoặc trung thất, có thể không sờ thấy được nhưng có thể được xác định bằng các nghiên cứu X quang.

Đau thường liên quan đến viêm hạch, hạch mềm, ấm, mềm, hạch to. Đây thường là kết quả của nhiễm trùng sinh mủ.

Độ đặc của hạch rất khó đánh giá.

Theo truyền thống, các hạch chắc và cứng có liên quan đến bệnh ác tính và các hạch cao su gợi ý ung thư hạch. Các nút bị mờ hoặc cố định đặc biệt đáng lo ngại đối với bệnh di căn.

Xét nghiệm thường được thực hiện để phát hiện ra bệnh lý liên quan đến vùng cơ thể bị dẫn lưu bởi các hạch bạch huyết bị ảnh hưởng. Ví dụ, có thể thực hiện xét nghiệm monospot tìm vi-rút Epstein-Barr hoặc nuôi cấy cổ họng để tìm viêm họng do liên cầu ở một bệnh nhân bị bệnh hạch cổ. Có thể chỉ định chụp quang tuyến vú ở những phụ nữ lớn tuổi bị nổi hạch ở nách. Sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nên được thực hiện ở những bệnh nhân bị nổi hạch bẹn dai dẳng. Nếu đánh giá ban đầu về bệnh hạch bạch huyết khu trú không cho thấy chẩn đoán, thường có thể chấp nhận theo dõi bệnh nhân trong 2–4 tuần thay vì thực hiện các xét nghiệm không cần thiết. Bất kỳ thử nghiệm nào được thực hiện phải cụ thể để xác định bệnh lý khu vực. Thử nghiệm được lựa chọn là sinh thiết cắt bỏ nút hoặc các hạch liên quan khi chẩn đoán không rõ và nghi ngờ tình trạng nghiêm trọng. Thông thường, vị trí sinh thiết được xác định theo vị trí và kích thước. Các hạch lớn gần đây đã mở rộng được ưu tiên cho sinh thiết.

Bệnh hạch bạch huyết khu trú là triệu chứng phổ biến trong thực hành lâm sàng. Thông thường, một lịch sử kỹ lưỡng và kiểm tra thể chất dẫn đến chẩn đoán. Nếu chẩn đoán không dễ xác định, thì các xét nghiệm đặc hiệu cho bệnh có thể hữu ích. Sinh thiết là biện pháp cuối cùng nếu nghi ngờ mắc bệnh nghiêm trọng. Thận trọng chờ đợi có thể chấp nhận được và được ưu tiên miễn là không nghi ngờ có tình trạng nghiêm trọng.

Bài viết cùng chuyên mục

Bệnh học chứng khó tiêu

Điêu trị chứng khó tiêu hướng về nguyên nhân cơ bản, ở những bệnh nhân khó tiêu không do loét, cần xem xét:

Bệnh tiêu chảy: đánh giá đặc điểm

Tiêu chảy có thể đi kèm với sốt, đau quặn bụng, đại tiện đau, phân nhầy và/hoặc phân có máu, ngoài ra, thời gian tiêu chảy có tầm quan trọng lâm sàng đáng kể.

Mất thị lực: phân tích triệu chứng

Mất thị lực có thể đột ngột hoặc dần dần, một mắt hoặc hai mắt, một phần hoặc toàn bộ và có thể là một triệu chứng đơn độc hoặc một phần của hội chứng phức tạp.

Phân tích triệu chứng ngủ nhiều để chẩn đoán và điều trị

Ngủ nhiều quá mức nên được phân biệt với mệt mỏi tổng quát và mệt mỏi không đặc hiệu, vì bệnh nhân thường sử dụng các thuật ngữ thay thế cho nhau.

Thiếu máu: phân tích triệu chứng

Thiếu máu chỉ là một triệu chứng của bệnh chứ không phải bản thân bệnh. Bất cứ khi nào thiếu máu được tìm thấy, nguyên nhân phải được tìm kiếm.

Đau bụng cấp: vị trí hướng lan và tính chất của đau khi chẩn đoán

Những nguyên nhân gây ra đau bụng cấp được liệt kê dươi đây. Những số trong ngoặc tương ứng với những vùng khác nhau của bụng, được thể hiện ở hình, nơi mà cơn đau nổi bật, điển hình nhất.

Mệt mỏi: đánh giá bổ sung thiếu máu

Đánh giá lại các triệu chứng và công thức máu toàn bộ sau khi bổ sung sắt và điều trị nguyên nhân nền. Chuyển bệnh nhân với giảm thể tích trung bình của hồng cầu và dự trữ sắt bình thường đến chuyên gia huyết học để đánh giá cho chẩn đoán thay thế.

Ù tai: phân tích triệu chứng

Bản thân ù tai không phải là bệnh mà là triệu chứng của một số quá trình đang diễn ra khác, bệnh lý hoặc lành tính, nhiều giả thuyết đã được đề xuất về cơ chế bệnh sinh.

Đau đầu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Đau đầu là triệu chứng rất thường gặp và thường lành tính. Điều thách thức là phải nhận ra số ít bệnh nhân có bệnh lý nghiêm trọng hoặc cần điều trị đặc hiệu.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Khám lão khoa: điểm đặc biệt trong đánh giá người già yếu suy kiệt

Khi có thể, xem xét các yếu tố trong tiền sử bệnh nhân có tương tự với những thông tin của người chứng kiến, người chăm sóc, người thân, ghi chú của bệnh nhân hoặc các nhân viên y tế khác không.

Mề đay: phân tích triệu chứng

Mề đay được phân loại là miễn dịch, không miễn dịch hoặc vô căn. Globulin miễn dịch loại I hoặc loại III Các phản ứng qua trung gian E là nguyên nhân chính gây mày đay cấp tính.

Nguy cơ té ngã: cách thực hiện đánh giá dáng đi

Sự an toàn và vững chắc chung; bất thường dáng đi một bên (đột quỵ, tổn thương thần kinh ngoại biên, bệnh khớp, đau); bước đi ngắn, lê chân (bệnh Parkinson, bệnh lý mạch máu não lan tỏa); dáng đi bước cao.

Phòng chống bệnh tim mạch

Phòng chống bệnh tim mạch! Yếu tố nguy cơ gồm: Rối loạn lipid máu, tăng huyết áp, hút thuốc lá...Giới tính, tiền sử gia đình mắc bệnh mạch vành sớm...

Đồng tử không đều: phân tích triệu chứng

Ở hầu hết các bệnh nhân, đồng tử không đều được phát hiện tình cờ; các triệu chứng là tương đối hiếm gặp, cần hỏi về các triệu chứng ở mắt như đau, đỏ, chảy nước mắt, sợ ánh sáng.

Đau ngực cấp: đặc điểm đau ngực do tim và các nguyên nhân khác

Mục đích chủ yếu là để nhận diện hội chứng vành cấp và những nguyên nhân đe dọa mạng sống khác như bóc tách động mạch chủ và thuyên tắc phổi. Phân tích ECG, xquang ngực và marker sinh học như troponin, D-dimer đóng vai trò quan trọng.

Đa hồng cầu: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh đa hồng cầu có liên quan đến tình trạng thiếu oxy, nên cần thực hiện đánh giá kỹ lưỡng tình trạng hô hấp.

Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng

Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.

Protein niệu: phân tích triệu chứng

Sự bài tiết liên tục albumin trong khoảng từ 30 đến 300 mg/ngày (20–200 <g/phút) được gọi là albumin niệu vi lượng, trong khi các giá trị trên 300 mg/ngày được gọi là albumin niệu đại thể.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Đi tiểu ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng

Tiểu máu vi thể đơn độc thường phổ biến và do bệnh lý lành tính như hội chứng màng đáy cầu thận mỏng. Cần đảm bảo rằng các nguyên nhân ở trên đã được loại trừ; làm cho bệnh nhân yên tâm rằng xét nghiệm thêm là không cần thiết.

Rụng tóc: đánh giá đặc điểm

Rụng tóc có thể được phân loại theo biểu hiện lâm sàng, nghĩa là, theo việc rụng tóc là cục bộ hay toàn thể, ngoài ra, việc phân loại có thể dựa trên bệnh lý của tình trạng gây rụng tóc.

Định hướng chẩn đoán đau bụng cấp

Nhiều nguyên nhân nghiêm trọng của đau bụng  cấp  hoặc  có  nguồn  gốc hoặc thúc đẩy bởi một qúa trình viêm trong ổ bụng.

Khó thở mãn tính: đánh giá triệu chứng của các bệnh lý thực thể

Tìm kiếm bằng chứng khách quan của phục hồi hoặc biến đổi đường thở để khẳng định chấn đoán: Thực hiện bởi phế dung kế sau đó yêu cầu bệnh nhân ghi lại nhật ký lưu lượng thở đỉnh. Xem xét đánh giá chuyên khoa nếu như chẩn đoán không chắc chắn.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.