Hạch to khu trú: phân tích triệu chứng

2023-04-23 06:32 PM

Hạch cổ 2 bên thường do viêm họng, ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các hạch bạch huyết thường sờ thấy ở trẻ em và có thể sờ thấy ở vùng cổ, nách và bẹn của người lớn. Ba phần tư số bệnh nhân được chăm sóc ban đầu có hạch to không rõ nguyên nhân có hạch khu trú và dưới 1% sẽ có bệnh ác tính. Bệnh hạch bạch huyết cục bộ hoặc khu trú xảy ra khi các hạch bạch huyết to được xác định ở một vị trí giải phẫu. Các vị trí giải phẫu phổ biến nhất đối với bệnh hạch bạch huyết khu trú là vùng đầu và cổ (55%) và vùng bẹn (14%), nhưng nó cũng có thể được tìm thấy ở nách, khoang khí quản, thượng đòn và các vùng khác.

Sau khi xác định được bệnh hạch bạch huyết, nên tiến hành kiểm tra toàn bộ hạch bạch huyết để loại trừ bệnh lý hạch bạch huyết tổng quát. Nên tiến hành hỏi bệnh sử kỹ lưỡng và khám thực thể bao gồm cả các vùng dẫn lưu bởi các hạch bạch huyết.

Nguyên nhân

Nguyên nhân gây nổi hạch cục bộ có thể được phân tách theo tuổi của bệnh nhân và vị trí của nó. Tăng sản phản ứng và nguyên nhân lành tính chiếm 80% nguyên nhân gây bệnh hạch bạch huyết ở trẻ em và người lớn dưới 30 tuổi. Bệnh nhân lớn tuổi, đặc biệt là những người trên 40 tuổi, có nguy cơ mắc bệnh ác tính cao hơn. Trong bệnh hạch bạch huyết cục bộ, vị trí có thể giúp xác định căn nguyên gây bệnh. Kiến thức về các mô hình dẫn lưu bạch huyết và các điều kiện cụ thể của vùng là điều cần thiết trong việc điều tra bệnh hạch bạch huyết cục bộ. Bối cảnh trong đó bệnh hạch bạch huyết xảy ra là rất quan trọng trong việc thiết lập chẩn đoán phân biệt. Bệnh sử chi tiết bao gồm bệnh hiện tại, đánh giá hệ thống, tiền sử bệnh, tiền sử xã hội và khám sức khỏe toàn diện khu vực nên được thực hiện.

Đánh giá đặc điểm

Điều quan trọng là gợi ra một lịch sử chi tiết. Bệnh hạch bạch huyết xuất hiện trong nhiều tháng đến nhiều năm gợi ý bệnh lý ác tính tiềm ẩn hoặc bệnh hệ thống, trong khi bệnh lý hạch bạch huyết xuất hiện trong vài tuần thường là do nguyên nhân nhiễm trùng. Tiền sử tiếp xúc với vết xước của mèo hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể giải thích nổi hạch ở nách hoặc vùng bẹn. Tiền sử có các triệu chứng cảm lạnh gần đây hoặc các dấu hiệu đỏ, sưng hoặc tiết dịch tại chỗ có thể gợi ý nhiễm trùng, trong khi các dấu hiệu sốt, ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi ban đêm không đặc hiệu có thể gợi ý bệnh toàn thân.

Việc kiểm tra các hạch bạch huyết nên bao gồm kích thước, vị trí, cơn đau, tính nhất quán và liệu có bị mờ hay không.

Cũng như bệnh hạch bạch huyết toàn thân, các hạch bạch huyết có đường kính > 1 cm nên gây nghi ngờ.

Vị trí của hạch bạch huyết bất thường giúp tập trung kiểm tra. Kiểm tra kỹ lưỡng vùng giải phẫu dẫn lưu bởi hạch bạch huyết bị ảnh hưởng là kết quả chẩn đoán cao nhất. Hạch cổ dẫn lưu hầu họng, lưỡi, tai. Bệnh hạch cổ tử cung không rõ nguồn gốc nên được điều trị bằng kháng sinh bao phủ Staphylococcus aureus và liên cầu tan huyết nhóm A β. Tuy nhiên, nổi hạch cổ 2 bên thường do viêm họng do virus hoặc liên cầu gây ra. Hạch to ở cổ phía sau cơ ức đòn chũm là một phát hiện đáng ngại hơn và cần được đánh giá thêm. Sờ hạch thượng đòn (SCLNs) cũng đáng lo ngại. SCLN bên trái dẫn lưu các vùng trong ổ bụng và SCLN bên phải dẫn lưu phổi, trung thất và thực quản. Hạch bẹn làm tăng mối lo ngại về bệnh hoa liễu hoặc nhiễm trùng chi dưới. Hạch nách gợi ý bệnh lý vú hoặc nhiễm trùng chi trên. Các vùng khác của bệnh hạch bạch huyết, chẳng hạn như các hạch bạch huyết ở bụng hoặc trung thất, có thể không sờ thấy được nhưng có thể được xác định bằng các nghiên cứu X quang.

Đau thường liên quan đến viêm hạch, hạch mềm, ấm, mềm, hạch to. Đây thường là kết quả của nhiễm trùng sinh mủ.

Độ đặc của hạch rất khó đánh giá.

Theo truyền thống, các hạch chắc và cứng có liên quan đến bệnh ác tính và các hạch cao su gợi ý ung thư hạch. Các nút bị mờ hoặc cố định đặc biệt đáng lo ngại đối với bệnh di căn.

Xét nghiệm thường được thực hiện để phát hiện ra bệnh lý liên quan đến vùng cơ thể bị dẫn lưu bởi các hạch bạch huyết bị ảnh hưởng. Ví dụ, có thể thực hiện xét nghiệm monospot tìm vi-rút Epstein-Barr hoặc nuôi cấy cổ họng để tìm viêm họng do liên cầu ở một bệnh nhân bị bệnh hạch cổ. Có thể chỉ định chụp quang tuyến vú ở những phụ nữ lớn tuổi bị nổi hạch ở nách. Sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường tình dục nên được thực hiện ở những bệnh nhân bị nổi hạch bẹn dai dẳng. Nếu đánh giá ban đầu về bệnh hạch bạch huyết khu trú không cho thấy chẩn đoán, thường có thể chấp nhận theo dõi bệnh nhân trong 2–4 tuần thay vì thực hiện các xét nghiệm không cần thiết. Bất kỳ thử nghiệm nào được thực hiện phải cụ thể để xác định bệnh lý khu vực. Thử nghiệm được lựa chọn là sinh thiết cắt bỏ nút hoặc các hạch liên quan khi chẩn đoán không rõ và nghi ngờ tình trạng nghiêm trọng. Thông thường, vị trí sinh thiết được xác định theo vị trí và kích thước. Các hạch lớn gần đây đã mở rộng được ưu tiên cho sinh thiết.

Bệnh hạch bạch huyết khu trú là triệu chứng phổ biến trong thực hành lâm sàng. Thông thường, một lịch sử kỹ lưỡng và kiểm tra thể chất dẫn đến chẩn đoán. Nếu chẩn đoán không dễ xác định, thì các xét nghiệm đặc hiệu cho bệnh có thể hữu ích. Sinh thiết là biện pháp cuối cùng nếu nghi ngờ mắc bệnh nghiêm trọng. Thận trọng chờ đợi có thể chấp nhận được và được ưu tiên miễn là không nghi ngờ có tình trạng nghiêm trọng.

Bài viết cùng chuyên mục

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Điện tâm đồ trong bóc tách động mạch chủ

Điện tâm đồ có thể bình thường hoặc có những bất thường không đặc hiệu. nếu bóc tách đến lỗ động mạch vành có thể có thay đổi điện tâm đồ như nhồi máu cơ tim có ST chênh lên.

Đau mắt đỏ: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân chính của đau mắt đỏ là do nhiễm trùng hoặc chấn thương đối với các cấu trúc giải phẫu khác nhau của mắt, bệnh mô liên kết hoặc bệnh mắt nguyên phát cũng có thể biểu hiện bằng mắt đỏ.

Lập luận chẩn đoán từ các dấu hiệu và triệu chứng

Dấu hiệu và triệu chứng thu tương tự như các xét nghiệm, thông tin và kết quả thu được được đánh giá theo cùng một cách và tuân theo các quy tắc và tiêu chuẩn bằng chứng giống nhau.

Định hướng chẩn đoán nôn ra máu

Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.

Hôn mê: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Hôn mê là tình trạng bất tỉnh một khoảng thời gian kéo dài được phân biệt với giấc ngủ bởi không có khả năng đánh thức bệnh nhân.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

U sắc tố (melanoma) ác tính

Trong khi bề mặt khối u ác tính lan truyền phần lớn là một bệnh của người da trắng, người thuộc các chủng tộc khác vẫn có nguy cơ này và các loại khác của các khối u ác tính.

Shock: phân tích các bệnh cảnh lâm sàng

Nhiều biểu hiện có thể có biến chứng shock nhưng ở đây, shock được coi như là biểu hiện được phát hiện đầu tiên trong theo dõi thường ngày hoặc thăm khám có trọng tâm ở những bệnh nhân nặng hoặc không rõ ràng.

Bệnh học chứng khó tiêu

Điêu trị chứng khó tiêu hướng về nguyên nhân cơ bản, ở những bệnh nhân khó tiêu không do loét, cần xem xét:

Phết tế bào cổ tử cung bất thường: phân tích triệu chứng

Hầu hết bệnh nhân mắc chứng loạn sản cổ tử cung đều không có triệu chứng. Cũng có thể xuất hiện bằng chứng khi xem bên ngoài bao cao su, tiết dịch âm đạo hoặc thậm chí chảy máu âm đạo.

Sốt không xác định được nguồn gốc (FUO)

Các thuật toán tiêu chuẩn cho sốt không xác định được nguồn gốc rất khó để suy luận cho bệnh nhân, Tuy nhiên, kết quả của lịch sử, khám lâm sàng, xét nghiệm thường quy

Tiếng thổi tâm trương: phân tích triệu chứng khi nghe tim

Tiếng thổi tâm trương thường do hẹp van hai lá hoặc van ba lá hoặc hở van động mạch chủ hoặc van động mạch phổi, tiếng thổi tâm trương thường không được coi là bệnh lý.

Sốt: đánh giá dấu hiệu triệu chứng và các yếu tố nguy cơ

Mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở các bệnh nhân đặc biệt. Các chủng tác nhân hiện hành thường gặp như viêm phổi có thể khác nhau tùy theo dịch tễ từng vùng, do đó hội chấn với chuyên gia truyền nhiễm ngay ở giai đoạn ban đầu.

Các xét nghiệm cơ bản: chỉ định khi thăm khám bệnh

Các xét nghiệm được khuyến cáo cho những bối cảnh lâm sàng khác được trình bày ở các bệnh tương ứng. Trong một số bệnh cũng cung cấp thêm những hướng dẫn chi tiết cách tiếp cận kết quả xét nghiệm.

Đau màng phổi: phân tích triệu chứng

Màng phổi thành là nguồn gốc chính của cơn đau do hô hấp, bề mặt trên của cơ hoành và ranh giới bên của trung thất, nó được chi phối bởi các dây thần kinh liên sườn.

Thăm khám chẩn đoán bệnh nhân nặng

Nếu hệ thống thần kinh trung ương hoạt động tốt, khả năng đáp ứng các câu hỏi một cách thích hợp, thì các chức năng quan trọng không chắc đã bị rối loạn đến mức cần phải can thiệp ngay lập tức. 

Mất ý thức thoáng qua: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Trước khi cho bệnh nhân xuất viện, thông báo về các quy định luật lái xe và khuyên họ tránh các hoạt động nơi mà mất ý thức thoáng qua có thể gây nguy hiểm như bơi, vận hành máy móc nặng, đi xe đạp.

Tiểu khó: đi tiểu đau

Nghiên cứu thuần tập được thiết kế đã chỉ ra rằng một số phụ nữ có thể được chẩn đoán đáng tin cậy với viêm bàng quang không biến chứng mà không có kiểm tra thể chất.

Định hướng chẩn đoán khó nuốt

Bệnh nhân với khó nuốt cần loại trừ các bệnh lý nghiêm trọng, trừ khi tiền sử chỉ ra vấn đề miệng hầu, kiểm tra thực quản để loại trừ tắc nghẽn cơ học.

Rụng tóc: đánh giá đặc điểm

Rụng tóc có thể được phân loại theo biểu hiện lâm sàng, nghĩa là, theo việc rụng tóc là cục bộ hay toàn thể, ngoài ra, việc phân loại có thể dựa trên bệnh lý của tình trạng gây rụng tóc.

Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị

Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.

Đau vùng chậu mãn tính: phân tích triệu chứng

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính, sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không.

Đau ngực từng cơn: đặc điểm đau do tim và các nguyên nhân khác

Đau ngực do tim thường được mô tả điển hình là cảm giác bị siết chặt, đè nặng nhưng nhiều trường hợp khác có thể mô tả là bỏng rát. Nhiều bệnh nhân không cảm thấy đau mà chỉ là cảm giác khó chịu nếu chỉ hỏi về đau, có thể bỏ sót chẩn đoán.

Trầm cảm: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Để được chẩn đoán mắc bệnh trầm cảm, bệnh nhân phải trải qua năm triệu chứng trở lên và phải có tâm trạng chán nản và hoặc giảm hứng thú trong 2 tuần.