Đau bụng kinh: phân tích triệu chứng

2023-03-31 09:26 PM

Đau bụng kinh có thể được định nghĩa là cơn đau quặn thắt tái phát trong hoặc ngay trước khi hành kinh. Đây là triệu chứng phụ khoa phổ biến nhất được ghi nhận bởi phụ nữ.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nguyên nhân

Đau bụng kinh có thể chia làm 2 loại lớn là nguyên phát và thứ phát. Đau bụng kinh nguyên phát là dạng phổ biến nhất gặp ở phụ nữ không có bệnh lý vùng chậu xác định. Nó thường được gây ra bởi hoạt động của nội mạc tử cung được tăng cường bởi prostaglandin dẫn đến thiếu máu cục bộ tử cung gây đau.

Tỷ lệ đau bụng kinh nguyên phát cao nhất ở phụ nữ trẻ, ảnh hưởng đến 90% phụ nữ tại một thời điểm nào đó trong đời. Các yếu tố rủi ro bao gồm có kinh sớm, lượng kinh nguyệt nhiều, hiếm muộn, hút thuốc lá, phá vỡ các mối quan hệ thân thiết, trầm cảm, lo lắng, béo phì và tiền sử gia đình nghiện rượu. Có tranh cãi về mối liên quan của đau bụng kinh với béo phì, rượu, hoạt động thể chất, tiền sử mang thai và các yếu tố chế độ ăn uống.

Ít gặp hơn là đau bụng kinh thứ phát. Theo định nghĩa, đau bụng kinh thứ phát có liên quan đến một số dạng bệnh lý vùng chậu.

Các nguyên nhân phổ biến của đau bụng kinh thứ phát bao gồm lạc nội mạc tử cung, u xơ tử cung, bệnh viêm vùng chậu mãn tính, dính vùng chậu và dị tật tắc nghẽn đường sinh dục. Một khối vùng chậu đôi khi có thể xuất hiện cùng với đau bụng kinh thứ phát.

Đánh giá đặc điểm

Chẩn đoán đau bụng kinh nguyên phát được thực hiện trên lâm sàng, trong khi đau bụng kinh thứ phát nên được xem xét trong chẩn đoán phân biệt nếu các triệu chứng không điển hình hoặc khó chịu tăng dần xuất hiện sau vài năm có các triệu chứng kinh nguyệt ổn định.

Đau bụng kinh nguyên phát thường bắt đầu khi bắt đầu chu kỳ kinh nguyệt rụng trứng, có thể vài năm sau khi hành kinh. Các triệu chứng thường là đau quặn bụng dưới bắt đầu ngay trước, vào thời điểm đó hoặc vài giờ sau khi bắt đầu chảy máu. Cơn đau tái phát vào mỗi kỳ kinh nguyệt. Nó có thể liên quan đến tiêu chảy, buồn nôn và nôn, mệt mỏi, chóng mặt hoặc lâng lâng.

Bất cứ khi nào bệnh nhân có biểu hiện đau bụng kinh, nên thu thập tiền sử kinh nguyệt chi tiết. Tiền sử kinh nguyệt nên tập trung vào thời điểm bắt đầu có kinh, thời gian từ khi có kinh đến khi xuất hiện các triệu chứng, sự tái phát của các triệu chứng, thời gian và số lượng chảy máu, đặc điểm của cơn đau, bao gồm cả bức xạ, mức độ khuyết tật và bất kỳ triệu chứng liên quan nào khác.

Ngoài ra, nên tìm kiếm tiền sử mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục, giao hợp đau, tránh thai, vô sinh, phẫu thuật vùng chậu, tiền sử gia đình mắc bệnh lạc nội mạc tử cung, các loại liệu pháp đã thử và sự hiện diện của các tình trạng bệnh lý hoặc tâm thần khác.

Tiền sử không điển hình, bao gồm đau vùng chậu bắt đầu khi có kinh, kiểu không điển hình hoặc cơn đau ngày càng trầm trọng hơn, hoặc tiền sử nhiễm trùng vùng chậu nên cảnh báo bác sĩ về khả năng đau bụng kinh thứ phát.

Ở phụ nữ trẻ, đau bụng kinh thứ phát đủ nghiêm trọng để ảnh hưởng đến hoạt động hàng ngày hoặc các mối quan hệ gợi ý lạc nội mạc tử cung. Tình trạng này ảnh hưởng đến 19% phụ nữ. Giao hợp đau và đau vùng xương cùng khi hành kinh là những triệu chứng phổ biến. Cảm giác mót rặn hoặc tiêu chảy trước kỳ kinh có liên quan đến lạc nội mạc tử cung ở vùng trực tràng sigma, trong khi tiểu máu hoặc tiểu khó theo chu kỳ có thể chỉ ra lạc nội mạc tử cung ở bàng quang.

Kiểm tra thể chất kỹ lưỡng là điều cần thiết để loại trừ bất kỳ bệnh lý vùng chậu nào. Kiểm tra vùng chậu chi tiết, chú ý đến các khu vực đau, đầy đặn, nốt sần hoặc bất thường là rất quan trọng. Ngoài ra, việc đánh giá cột sống, bụng và bàng quang là rất quan trọng. Đối với những bệnh nhân vị thành niên có biểu hiện đau bụng kinh nhưng chưa bao giờ quan hệ tình dục, hiếm khi cần khám vùng chậu. Tuy nhiên, việc kiểm tra cơ quan sinh dục ngoài để loại trừ những bất thường ở đầu ra là rất quan trọng.

Chẩn đoán

Đau bụng kinh nguyên phát chủ yếu là một chẩn đoán lâm sàng, và thường không cần xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh thông thường. Tuy nhiên, thử thai ướt, nuôi cấy cổ tử cung, thử thai, phân tích nước tiểu và siêu âm qua ổ bụng hoặc qua âm đạo có thể rất hữu ích trong môi trường thích hợp để loại trừ bệnh lý khác. Chụp cộng hưởng từ có thể hữu ích trong việc chẩn đoán bệnh lạc nội mạc tử cung.

Chẩn đoán xác định lạc nội mạc tử cung có thể được thực hiện bằng nội soi ổ bụng trong khi kiểm tra qua soi tử cung có thể giúp chẩn đoán polyp nội mạc tử cung và u cơ trơn dưới niêm mạc có thể góp phần gây ra các triệu chứng.

Bài viết cùng chuyên mục

Đau một khớp: phân tích triệu chứng

Đau khớp một bên có nhiều nguyên nhân. Đau một khớp cấp tính thường gặp nhất là do chấn thương, nhiễm trùng, viêm xương khớp hoặc các tình trạng do tinh thể gây ra.

Giao hợp đau: phân tích triệu chứng

Giao hợp đau, thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến rối loạn chức năng tình dục nữ, một tỷ lệ nhỏ nam giới cũng bị chứng đau khi giao hợp.

Đi lại khó khăn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Nếu các vấn đề di chuyển là hậu quả của chóng mặt, đầu tiên hãy lượng giá các triệu chứng hạ huyết áp tư thế, sau khi thay đổi từ nằm sang tư thế đứng, đi kèm với cảm giác xây xẩm mặt mày/tiền ngất.

Phòng chống thừa cân béo phì

Béo phì rõ ràng liên quan đến đái tháo đường type 2, cao huyết áp, tăng lipid máu, ung thư, viêm xương khớp, bệnh tim mạch, ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn và hen suyễn

Chứng khát nước: phân tích triệu chứng

Chứng khát nhiều là một triệu chứng phổ biến ở bệnh nhân đái tháo đường (DM) và nổi bật ở bệnh nhân đái tháo nhạt (DI). Chứng khát nhiều có tỷ lệ hiện mắc là 3-39% ở những bệnh nhân tâm thần nội trú mãn tính.

Điện tâm đồ trong bóc tách động mạch chủ

Điện tâm đồ có thể bình thường hoặc có những bất thường không đặc hiệu. nếu bóc tách đến lỗ động mạch vành có thể có thay đổi điện tâm đồ như nhồi máu cơ tim có ST chênh lên.

Phân tích triệu chứng phù nề để chẩn đoán và điều trị

Phù là do sự bất thường trong trao đổi dịch ảnh hưởng đến huyết động mao mạch, trao đổi natri và nước ở thận, hoặc cả hai, phù nề là một triệu chứng phổ biến trong nhiều tình trạng bệnh lý khác nhau.

Chiến lược sử dụng thuốc giảm đau

Nếu cơn đau không thể kiểm soát mà không có tác dụng phụ khó chịu của thuốc, các bác sĩ nên xem xét sử dụng liều thấp hơn của nhiều loại thuốc, được thực hiện thường cho đau thần kinh

Phì đại tuyến giáp (bướu cổ): phân tích triệu chứng

Bất kỳ cản trở quá trình tổng hợp hoặc giải phóng hormone tuyến giáp đều có thể gây ra bướu cổ. Cho đến nay, yếu tố rủi ro quan trọng nhất đối với sự phát triển của bệnh bướu cổ là thiếu i-ốt.

Phân tích triệu chứng chóng mặt để chẩn đoán và điều trị

Triệu chứng chóng mặt có thể bao gồm ngất xỉu, choáng váng, lâng lâng hoặc đứng không vững, chóng mặt thực sự, cảm giác chuyển động bất thường hoặc quay cuồng.

Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng

Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.

Mất ý thức thoáng qua: ngất và co giật

Chẩn đoán mất ý thức thoáng qua thường dựa vào sự tái diễn, và sự phân tầng nguy cơ là điều thiết yếu để xác định những người cần phải nhập viện, và những người được lượng giá an toàn như bệnh nhân ngoại trú.

Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung

Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.

Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng

Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.

Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng

Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Đau bụng mạn tính (từng giai đoạn): đặc điểm từng bệnh lý cụ thể

Đau bụng mạn tính là đau tồn tại trong hơn sáu tháng và xảy ra không có bằng chứng của một rối loạn về thể chất cụ thể. Nó cũng không liên quan đến các chức năng của cơ thể (chẳng hạn như kinh nguyệt, nhu động ruột hoặc ăn uống), thuốc hoặc độc tố.

Mề đay: phân tích triệu chứng

Mề đay được phân loại là miễn dịch, không miễn dịch hoặc vô căn. Globulin miễn dịch loại I hoặc loại III Các phản ứng qua trung gian E là nguyên nhân chính gây mày đay cấp tính.

Ù tai: phân tích triệu chứng

Bản thân ù tai không phải là bệnh mà là triệu chứng của một số quá trình đang diễn ra khác, bệnh lý hoặc lành tính, nhiều giả thuyết đã được đề xuất về cơ chế bệnh sinh.

Chóng mặt choáng váng: triệu chứng nghiêm trọng tiền ngất

Xem xét các cơn váng đầu có xuất hiện trong khi bệnh nhân đang đứng và có yếu tố khởi phát rõ ràng không, ví dụ như xúc cảm mạnh, tiêm tĩnh mạch, đứng lâu và/hoặc kèm theo các triệu chứng phó giao cảm như nôn, vã mồ hôi, rối loạn thị giác.

Co giật: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân gây co giật bao gồm rối loạn chức năng hệ thống thần kinh trung ương nguyên phát cũng như rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh hệ thống.

Mệt mỏi và Hội chứng mệt mỏi mãn tính

Acyclovir, globulin miễn dịch tiêm tĩnh mạch, nystatin, và liều thấp hydrocortisone, fludrocortisone không cải thiện triệu chứng

Bệnh tiêu chảy: đánh giá đặc điểm

Tiêu chảy có thể đi kèm với sốt, đau quặn bụng, đại tiện đau, phân nhầy và/hoặc phân có máu, ngoài ra, thời gian tiêu chảy có tầm quan trọng lâm sàng đáng kể.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Khó thở cấp: đánh giá lâm sàng và chỉ định can thiệp

Đánh giá hô hấp gắng sức bởi quan sát lặp lại các yếu tố lâm sàng tần số, biên độ và dạng hô hấp; tìm kiếm dấu hiệu sử dụng cơ hô hấp phụ và những đặc điểm của suy kiệt hô hấp.