Mờ mắt: phân tích triệu chứng

2022-12-27 10:23 AM

Các nguyên nhân gây mờ mắt từ nhẹ đến có khả năng gây ra thảm họa, hầu hết các nguyên nhân liên quan đến hốc mắt, mặc dù một số nguyên nhân ngoài nhãn cầu phải được xem xét.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Mờ mắt là vấn đề thị giác phổ biến nhất. “Mờ mắt là thị giác mất đi độ sắc nét và không thể nhìn thấy các chi tiết nhỏ”.

Nguyên nhân

Các nguyên nhân gây mờ mắt từ nhẹ đến có khả năng gây ra thảm họa. Hầu hết các nguyên nhân liên quan đến hốc mắt (đoạn trước và sau), mặc dù một số nguyên nhân ngoài nhãn cầu phải được xem xét (thuốc, nhiễm vi-rút như vi-rút herpes simplex, nguyên nhân toàn thân như bệnh sacoit và các biến cố mạch máu não).

Ở những bệnh nhân trẻ tuổi, nhìn mờ thường mắc phải do chấn thương, phơi nhiễm nghề nghiệp và nhiễm trùng. Một số rối loạn về mắt liên quan đến tuổi tác như thoái hóa điểm vàng, đục thủy tinh thể và viêm động mạch thái dương có thể gây mờ mắt, góp phần làm tăng nguy cơ té ngã.

Đánh giá đặc điểm

Cần chú ý cẩn thận đến tốc độ khởi phát, đau mắt liên quan và liệu mờ mắt là một bên hay hai bên.

Mờ mắt nặng hơn vào ban đêm có thể là dấu hiệu của bệnh đục thủy tinh thể. Nhìn mờ không liên tục có thể do chảy nước mắt quá nhiều, dị ứng, tiểu đường không kiểm soát, tăng nhãn áp cấp tính, cơn thiếu máu não thoáng qua, suy mạch máu não và bệnh đa xơ cứng. Các yếu tố quan trọng khác bao gồm tiền sử gia đình mắc các rối loạn về mắt (thoái hóa điểm vàng và tăng nhãn áp), bất kỳ phơi nhiễm công việc nào (hóa chất và sử dụng máy tính kéo dài), thuốc (như corticosteroid và kháng sinh) và tiền sử bệnh (tiểu đường và tăng huyết áp).

Việc khám thực thể nên bao gồm các yếu tố sau:

Cần lưu ý đến ban đỏ và tiết dịch kết mạc. Phản xạ ánh sáng giác mạc phải đối xứng và sắc nét; nhuộm fluorescein nên được thực hiện để đánh giá bằng chứng chấn thương, loét hoặc tổn thương herpes. Khoang phía trước (khoảng trống giữa giác mạc và mống mắt) nên được đánh giá bằng đèn pin để tìm phù nề (hyphema) và lắng đọng fibrin (hypopyon).

Ghi chép cẩn thận về thị lực (đã chỉnh và chưa chỉnh) là rất quan trọng để theo dõi tiến triển của bệnh. Nếu bệnh nhân không thể phân biệt các chữ cái trên biểu đồ mắt Snellen, người khám nên xác định mức độ suy giảm thị lực bằng cách kiểm tra khoảng cách từ mắt bệnh nhân mà bệnh nhân có thể nhìn thấy ngón tay của người khám lần đầu tiên.

Kiểm tra trường thị giác có thể chỉ ra đột quỵ tiềm ẩn (khiếm khuyết trường đồng nhất) hoặc bong võng mạc (mất thị lực góc phần tư hoặc bán cầu).

Sự tham gia của cơ mắt có thể được phát hiện bằng cách kiểm tra các vị trí chính của quỹ đạo thông qua phạm vi chuyển động.

Trong 20% trường hợp, khám đồng tử có thể là đầu mối duy nhất để phát hiện bệnh lý nghiêm trọng tiềm ẩn. Sử dụng đèn pin, có thể phát hiện những bất thường về kích thước hoặc hình dạng đồng tử (đồng tử phải đối xứng; đồng tử co một bên có thể biểu hiện viêm mống mắt) hoặc màu sắc (màu đen là bình thường).

Các phát hiện khác có thể bao gồm đục thủy tinh thể, vỡ nhãn cầu (đồng tử lệch tâm) và bệnh thần kinh thị giác (khiếm khuyết nhú hướng tâm-giãn nhú nghịch lý khi phản ứng với ánh sáng).

Soi đáy mắt trực tiếp có thể phát hiện phản xạ đỏ bất thường gợi ý xuất huyết, đục thủy tinh thể hoặc bong võng mạc. Phù gai đảm bảo đánh giá thêm.

Tốc độ máu lắng tăng cao có thể gợi ý chẩn đoán viêm động mạch thái dương. Chụp cắt lớp vi tính thích hợp để đánh giá mờ mắt sau chấn thương hoặc khi có lo ngại về hiệu ứng khối.

Thoái hóa điểm vàng, bệnh tăng nhãn áp, bệnh mạch máu collagen, tiểu đường và bệnh đa xơ cứng (viêm dây thần kinh thị giác) là những tình trạng có khả năng di truyền.

Biểu hiện lâm sàng

Hỏi bệnh sử cẩn thận và khám thực thể thường hạn chế chẩn đoán phân biệt. Các tình trạng cần giới thiệu nhãn khoa ngay lập tức bao gồm bệnh tăng nhãn áp cấp tính, bong võng mạc, xuất huyết thủy tinh thể, tắc tĩnh mạch võng mạc, nhiễm herpes simplex và viêm mô tế bào quỹ đạo.

Bài viết cùng chuyên mục

Khiếm thính ở người cao tuổi

Khuếch đại nghe phù hợp có thể là một thách thức vì sự kỳ thị liên quan đến hỗ trợ nghe cũng như chi phí của các thiết bị như vậy

Yếu chi trong đột quỵ: đánh giá dấu hiệu lâm sàng và cận lâm sàng

Chụp hình ảnh thần kinh để phân biệt đột quỵ xuất huyết não với đột quỵ nhồi máu não và để loại trừ các bệnh lý không đột quỵ, ví dụ tổn thương choán chỗ.

Yếu chi một bên: đánh giá đặc điểm khởi phát lâm sàng

Trong tất cả các trường hợp, tham khảo lời khuyên của các chuyên gia thần kinh và tìm hiểu thêm bằng cách tiến hành chọc dịch não tủy ± MRI nếu CT không tìm ra nguyên nhân.

Tiếng cọ màng ngoài tim: phân tích triệu chứng

Viêm màng ngoài tim cấp nói chung là một tình trạng lành tính, tự giới hạn và dễ điều trị, viêm có thể tạo ra phản ứng huyết thanh, sợi huyết hoặc mủ.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Đau ngực, chẩn đoán và điều trị

Thiếu máu cơ tim thường được mô tả là tức nặng, đau cảm giác áp lực, thắt chặt, ép, chứ không phải là nhói sắc nét hoặc co thắt

Sưng khớp: đánh giá các triệu chứng và nguyên nhân

Ở bệnh nhân trẻ tuổi không có tiền sử chấn thương, đã loại trừ được viêm khớp nhiễm khuẩn, sự xuất hiện của bất cứ triệu chứng nào sau đây là dấu hiệu gợi ý cao của viêm khớp phản ứng.

Yếu chi: đánh giá triệu chứng trên bệnh cảnh lâm sàng

Yếu chi một bên có thể do nhiều nguyên nhân không đột quỵ gây ra và không nên vội vàng lờ đi các nguyên nhân này để có thể kiểm soát thích hợp.

Ngứa da: phân tích triệu chứng

Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến.

Ho ra máu: phân tích triệu chứng

Bất kể tỷ lệ là bao nhiêu, bước đầu tiên trong đánh giá là phân biệt xem bệnh nhân có ho ra máu thực sự hay chảy máu từ nguồn khác, ví dụ: nôn ra máu hoặc ho giả ra máu.

Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng

Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.

Nhịp tim chậm: phân tích triệu chứng

Các tình trạng có thể nhịp tim chậm bao gồm phơi nhiễm, mất cân bằng điện giải, nhiễm trùng, hạ đường huyết, suy giáp/cường giáp, thiếu máu cơ tim.

Đánh trống ngực: đánh giá dựa trên loại rối loạn nhịp tim

Đánh giá tần suất và cường độ của các triệu chứng và ảnh hưởng lên nghề nghiệp và lối sống. Xác minh hiệu quả và tác dụng phụ của những đợt điều trị trước.

Đi tiểu ra máu: các nguyên nhân thường gặp

Tiểu máu đại thể gợi ý nghĩ nhiều đến bệnh lý đường tiểu và luôn đòi hỏi phải đánh giá thêm. Tiểu máu vi thể thường tình cờ phát hiện ở bệnh nhân không có triệu chứng và thách thức nằm ở việc phân biệt các nguyên nhân lành tính với các bệnh lý nghiêm trọng.

Đánh trống ngực: đánh giá bệnh cảnh khi thăm khám

Nhiều bệnh nhân với đánh trống ngực mô tả nhịp tim mạnh và rõ hơn là nhanh, chậm hay bất thường. Điều này phản ánh tình trạng tăng thể tích tống máu như hở chủ, thiếu máu, dãn mạch, hoặc chỉ là chú ý đến nhịp tim.

Đau vùng chậu mãn tính: phân tích triệu chứng

Bất kỳ cấu trúc giải phẫu nào ở bụng hoặc xương chậu đều có thể góp phần gây ra đau vùng chậu mãn tính, sẽ rất hữu ích nếu cố gắng phân loại cơn đau là do phụ khoa hay không.

Đánh giá bệnh nhân: hướng dẫn thực hành

Những bệnh nhân bị bệnh cấp tính đòi hỏi cần được lượng giá một cách nhanh chóng theo các bước ABCDE với những trường hợp đe dọa tính mạng hoặc có sự xáo trộn lớn về sinh lý.

Sốt: tầm soát nhiễm trùng bằng cận lâm sàng

Sự phối hợp lâm sàng với phân tích cận lâm sàng có thể phát hiện được các nguyên nhân không nhiễm trùng của sốt. Các bước tầm soát đầy đủ có thể là không cần thiết ở tất cả bệnh nhân, đặc biệt là với những bệnh nhân đã có tiêu điểm nhiễm trùng rõ ràng.