Phì đại tuyến vú ở nam giới: phân tích triệu chứng

2023-04-13 01:48 PM

Vú nam bao gồm một lượng tối thiểu các mô mỡ và tuyến. Tỷ lệ estrogen-testosterone bị thay đổi ở nam giới có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới, hoặc sự tăng sinh của mô tuyến vú.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Vú nam bao gồm một lượng tối thiểu các mô mỡ và tuyến. Tỷ lệ estrogen-testosterone bị thay đổi ở nam giới có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới, hoặc sự tăng sinh của mô tuyến vú.

Chứng vú to ở nam giới là do sự gia tăng tương đối của estrogen so với nội tiết tố androgen.

Chứng vú to sinh lý

Chứng vú to sinh lý có 3 đỉnh phân bố theo độ tuổi: thời kỳ mới sinh, tuổi vị thành niên và nam giới trên 50 tuổi.

Chứng vú to ở trẻ sơ sinh, xảy ra ở 90% bé trai mới sinh, là do sự chuyển giao estrogen của mẹ qua nhau thai. Loại vú to này thường tự khỏi trong vòng bốn tuần đầu sau sinh.

Chứng vú to ở tuổi dậy thì xảy ra ở khoảng 50% bé trai, xuất hiện ở tuổi thiếu niên và tương ứng với giai đoạn Tanner 3 hoặc 4. Điều này là do sự gia tăng nồng độ estradiol, sản xuất testosterone bị trì hoãn và tăng độ nhạy cảm với estrogen ở cấp độ mô.

Một phần ba đến hai phần ba nam giới lớn tuổi mắc chứng vú to sinh lý do hậu quả của việc giảm nồng độ testosterone tự do lưu thông theo tuổi tác.

Chứng vú to không do sinh lý

Chứng vú to không do sinh lý có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi do sử dụng thuốc, lạm dụng chất kích thích và một số tình trạng bệnh lý.

Chứng vú to dai dẳng ở tuổi dậy thì được chẩn đoán khi xuất hiện ở nam thanh niên trong hơn 2 năm hoặc trên 17 tuổi và không liên quan đến các nguyên nhân khác.

Sử dụng thuốc và chất gây nghiện là những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng vú to ở phụ khoa không phải do sinh lý. Sử dụng lâu dài cimetidine, thuốc chống loạn thần, thuốc kháng vi-rút, liệu pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt và spironolactone thường được xác định là nguyên nhân thoáng qua, thường hết trong vòng 3 tháng sau khi ngừng thuốc. Sử dụng steroid đồng hóa, cần sa, heroin và amphetamine có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới dai dẳng.

Các tình trạng y tế như xơ gan, thiểu năng sinh dục nguyên phát, khối u ác tính, cường giáp và suy dinh dưỡng có thể gây ra khoảng 25% các trường hợp vú to ở nam giới không do sinh lý. Hơn 50% bệnh nhân chạy thận nhân tạo vì suy thận mãn tính sẽ phát triển chứng vú to ở nam giới.

Béo phì thường liên quan đến chứng vú to giả, hoặc sự gia tăng thành phần mỡ của vú. Béo phì cũng có thể dẫn đến tăng lượng estrogen lưu thông dẫn đến chứng vú to thực sự.

Khoảng 25% trường hợp vú to ở nam giới là vô căn.

Đánh giá đặc điểm

Một lịch sử kỹ lưỡng nên được lấy. Cần tìm kiếm các nguyên nhân có thể xác định cụ thể khác như thuốc men, chất bổ sung hoặc sử dụng ma túy bất hợp pháp.

Các triệu chứng toàn thân như giảm cân nên liên quan trực tiếp đến khả năng mắc bệnh ác tính, bệnh nội tiết hoặc các quá trình bệnh tiềm ẩn khác.

Khối mô tuyến có thể sờ thấy, cứng chắc dưới phức hợp cực tuyến vú phù hợp với chứng vú to ở nam giới. Tăng lắng đọng mô mỡ phù hợp với giả vú to. Các khối cứng, không đều hoặc bất động, các khối có liên quan đến thay đổi da, co rút núm vú, tiết dịch núm vú hoặc hạch nên cảnh báo bác sĩ lâm sàng về khả năng ác tính. Khám sức khỏe cũng nên bao gồm tìm kiếm các thay đổi ở tinh hoàn, bệnh gan và các bất thường về tuyến giáp, cho thấy sự hiện diện của quá trình bệnh tiềm ẩn là nguyên nhân gây ra chứng vú to ở nam giới.

Nếu các phát hiện từ bệnh sử và khám thực thể gợi ý các nguyên nhân không liên quan đến sinh lý, nên thực hiện các xét nghiệm có mục tiêu về chức năng gan, thận và tuyến giáp. Có thể thu được β-hCG huyết thanh, dehydroepiandrosterone sulfate và 17-ketosteroid trong nước tiểu để giúp xác định khối u tinh hoàn hoặc tuyến thượng thận. Nồng độ prolactin tăng cao có liên quan đến u tuyến yên. Nồng độ hormone luteinizing và testosterone thấp đặc trưng cho chứng suy sinh dục thứ phát. Nồng độ hormone luteinizing cao kết hợp với nồng độ testosterone thấp cho thấy suy sinh dục nguyên phát.

Chụp hình vú, bao gồm chụp nhũ ảnh và siêu âm, được chỉ định khi nghi ngờ ung thư vú. Chọc hút bằng kim nhỏ để lấy mẫu tế bào nên được đưa vào đánh giá nếu mối lo ngại về bệnh ác tính không được giải quyết.

Phì đại tuyến vú là hai bên ở hơn 50% nam giới bị ảnh hưởng, nhưng nó có thể là một bên hoặc đối xứng. Nó biểu hiện dưới dạng một khối chắc, di động hoặc dẻo, có thể hơi mềm và tạo thành một khối đối xứng xung quanh núm vú. Hầu hết các bệnh nhân mắc chứng vú to sinh lý bình thường có thể được xác định dễ dàng và không cần đánh giá thêm. Nếu tình trạng không giải quyết được khi quan sát, nếu nó tiến triển hoặc khởi phát nhanh, hoặc nếu bệnh sử và khám cho thấy một rối loạn y tế tổng quát, thì nên tìm kiếm một quá trình bệnh lý tiềm ẩn.

Bài viết cùng chuyên mục

Chóng mặt choáng váng: triệu chứng nghiêm trọng tiền ngất

Xem xét các cơn váng đầu có xuất hiện trong khi bệnh nhân đang đứng và có yếu tố khởi phát rõ ràng không, ví dụ như xúc cảm mạnh, tiêm tĩnh mạch, đứng lâu và/hoặc kèm theo các triệu chứng phó giao cảm như nôn, vã mồ hôi, rối loạn thị giác.

Khó thở: phân tích triệu chứng

Khó thở có thể là biểu hiện nhiều tình trạng, nhưng đại đa số đều có một trong năm tình trạng mãn tính, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh phổi kẽ, rối loạn chức năng cơ tim, béo phì và suy nhược cơ thể.

Nôn ra máu: đánh giá nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa trên

Với phần lớn các trường hợp chảy máu ở đường tiêu hóa trên, cấp cứu cứu sống bệnh nhân song song với lượng giá tình trạng bệnh là ưu tiên hàng đầu. Sau đó vấn đề chẩn đoán mới được đặt ra.

Đánh trống ngực hồi hộp

Mặc dù bệnh nhân mô tả bằng vô số cách, hướng dẫn bệnh nhân mô tả cẩn thận về đánh trống ngực của họ có thể chỉ ra một cơ chế và thu hẹp chẩn đoán phân biệt.

Rong kinh: phân tích triệu chứng

Rong kinh được định nghĩa là lượng máu kinh nguyệt bị mất nhiều hơn 80 ml, xảy ra đều đặn hoặc kéo dài ≥7 ngày. việc đánh giá lượng máu mất có tiện ích hạn chế.

Chóng mặt choáng váng: phân tích đặc điểm khởi phát

Bệnh nhân choáng váng liên tục qua vài tuần hoặc choáng váng không cải thiện nếu đang tiếp tục điều trị thì không chắc bệnh nhân có chóng mặt thật sự. Do đó cần hướng đến bác sỹ tai mũi họng để đánh giá thêm.

Xét nghiệm Covid-19: hướng dẫn thu thập và xử lý bệnh phẩm

Đối với xét nghiệm chẩn đoán ban đầu với các trường hợp nhiễm SARS-CoV-2 hiện tại, khuyến nghị nên thu thập và xét nghiệm bệnh phẩm đường hô hấp trên.

Phù chân: đánh giá suy thận và chức năng thận

Xác định và điều trị những nguyên nhân, theo dõi chức năng thận và thảo luận với đội chuyên khoa thận nếu như có bất kỳ sự tụt giảm mức lọc cầu thận thêm nữa.

Phòng ngừa ung thư

Hút thuốc lá là nguyên nhân quan trọng nhất của ung thư, khám sức khỏe và khám phụ khoa phòng ngừa là một trong những lý do phổ biến nhất cho các chuyến thăm chăm sóc ngoại chẩn

Đau

Thuốc dạng thuốc phiện được chỉ định cho đau nặng mà các tác nhân kém hiệu lực hơn không thể làm giảm nhẹ đau.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Định hướng chẩn đoán đau bụng mạn tính

Đau bụng mạn tính rất phổ biến, hầu hết bệnh nhân trẻ sẽ có rối loạn chức năng, bệnh nhân lớn tuổi với đau bụng mới, dai dẳng, ưu tiên là loại trừ bệnh lý ác tính.

Thiếu vitamin D: phân tích triệu chứng

Khi sự hấp thụ canxi ở ruột không cung cấp đủ canxi để duy trì mức canxi máu bình thường, Vit D sẽ ức chế các tế bào tạo xương và kích hoạt các tế bào hủy xương để huy động canxi từ xương.

Chẩn đoán bệnh lý: tổng hợp các bước của quá trình

Phương pháp chính xác để đạt được chẩn đoán có thể sẽ có phần khó hiểu cho những người mới bắt đầu thực hành lâm sàng. Những người chẩn đoán giỏi lúc nào cũng sử dụng một vài kỹ năng bổ trợ mà đã thu lượm được qua hàng năm hoặc hàng chục năm kinh nghiệm.

Đau bụng cấp: đánh giá khẩn cấp tình trạng nặng của bệnh nhân

Hãy nhớ rằng những bệnh nhân trẻ, khỏe mạnh thường duy trì huyết áp trong trường hợp mất nhiều dịch, với những bệnh nhân này giảm huyết áp xảy ra muộn, nên phải xem xét cẩn thận những yếu tố như tăng nhịp tim, hạ huyết áp tư thế.

Ngứa da: phân tích triệu chứng

Nhiều bệnh ngoài da có biểu hiện ngứa cục bộ hoặc toàn thân, bao gồm viêm da tiếp xúc, viêm da dạng herpes, viêm da dị ứng, bệnh móng chân, pemphigoid bọng nước, nấm mycosis và bệnh vẩy nến.

Giảm sút cân không chủ đích

Giảm cân không tự nguyện được coi là có ý nghĩa về mặt lâm sàng khi nó vượt quá 5 phần trăm hoặc hơn trọng lượng cơ thể bình thường trong khoảng thời gian từ 6 đến 12 tháng

Giao hợp đau: phân tích triệu chứng

Giao hợp đau, thuật ngữ này thường được sử dụng liên quan đến rối loạn chức năng tình dục nữ, một tỷ lệ nhỏ nam giới cũng bị chứng đau khi giao hợp.

Tăng bạch cầu ái toan: phân tích triệu chứng

Bạch cầu ái toan phát triển từ tiền chất myeloid trong tủy xương thông qua hoạt động của ít nhất ba cytokine tạo máu. Interleukin-5 (IL-5) đặc hiệu cho quá trình biệt hóa bạch cầu ái toan.

Quang tuyến vú bất thường: phân tích triệu chứng

Sàng lọc rộng rãi bằng chụp nhũ ảnh và những tiến bộ trong điều trị đã dẫn đến giảm tỷ lệ tử vong do ung thư vú.

Thăm khám lâm sàng vùng bìu: những điểm cần chú ý

Ở những bệnh nhân có khối sưng viêm/đau hoặc đau vùng bìu cấp tính thì hay kiểm tra phản xạ da bìu, bình thường tinh hoàn bên phía đó sẽ được cơ bìu nâng lên.

Xuất huyết tiêu hóa trên: phân tích triệu chứng

Chảy máu từ đường tiêu hóa trên thường xảy ra khi sự gián đoạn xảy ra giữa hàng rào bảo vệ mạch máu và môi trường khắc nghiệt của đường tiêu hóa.

Loãng xương: phân tích triệu chứng

Sự mất cân bằng hoạt động của nguyên bào xương và nguyên bào xương có thể do một số tình trạng liên quan đến tuổi tác và bệnh tật gây ra, thường được phân loại là loãng xương nguyên phát và thứ phát.

Cơ sở khoa học và quan sát trong lập luận chẩn đoán bệnh lý

Đây là một trong những phần quan trọng nhất, vì nó xem xét các phương pháp và khái niệm đánh giá các dấu hiệu và triệu chứng liên quan đến lý luận chẩn đoán.

Chóng mặt và choáng váng: các nguyên nhân

Thỉnh thoảng, thay đổi ý thức thoáng qua hay khiếm khuyết thần kinh khu trú được mô tả như là choáng váng. Tuy nhiên hầu hết bệnh nhân với choáng váng có chóng mặt, đau đầu nhẹ, muốn xỉu/ cảm giác mất thăng bằng.