Phì đại tuyến vú ở nam giới: phân tích triệu chứng

2023-04-13 01:48 PM

Vú nam bao gồm một lượng tối thiểu các mô mỡ và tuyến. Tỷ lệ estrogen-testosterone bị thay đổi ở nam giới có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới, hoặc sự tăng sinh của mô tuyến vú.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Vú nam bao gồm một lượng tối thiểu các mô mỡ và tuyến. Tỷ lệ estrogen-testosterone bị thay đổi ở nam giới có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới, hoặc sự tăng sinh của mô tuyến vú.

Chứng vú to ở nam giới là do sự gia tăng tương đối của estrogen so với nội tiết tố androgen.

Chứng vú to sinh lý

Chứng vú to sinh lý có 3 đỉnh phân bố theo độ tuổi: thời kỳ mới sinh, tuổi vị thành niên và nam giới trên 50 tuổi.

Chứng vú to ở trẻ sơ sinh, xảy ra ở 90% bé trai mới sinh, là do sự chuyển giao estrogen của mẹ qua nhau thai. Loại vú to này thường tự khỏi trong vòng bốn tuần đầu sau sinh.

Chứng vú to ở tuổi dậy thì xảy ra ở khoảng 50% bé trai, xuất hiện ở tuổi thiếu niên và tương ứng với giai đoạn Tanner 3 hoặc 4. Điều này là do sự gia tăng nồng độ estradiol, sản xuất testosterone bị trì hoãn và tăng độ nhạy cảm với estrogen ở cấp độ mô.

Một phần ba đến hai phần ba nam giới lớn tuổi mắc chứng vú to sinh lý do hậu quả của việc giảm nồng độ testosterone tự do lưu thông theo tuổi tác.

Chứng vú to không do sinh lý

Chứng vú to không do sinh lý có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi do sử dụng thuốc, lạm dụng chất kích thích và một số tình trạng bệnh lý.

Chứng vú to dai dẳng ở tuổi dậy thì được chẩn đoán khi xuất hiện ở nam thanh niên trong hơn 2 năm hoặc trên 17 tuổi và không liên quan đến các nguyên nhân khác.

Sử dụng thuốc và chất gây nghiện là những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng vú to ở phụ khoa không phải do sinh lý. Sử dụng lâu dài cimetidine, thuốc chống loạn thần, thuốc kháng vi-rút, liệu pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt và spironolactone thường được xác định là nguyên nhân thoáng qua, thường hết trong vòng 3 tháng sau khi ngừng thuốc. Sử dụng steroid đồng hóa, cần sa, heroin và amphetamine có thể dẫn đến chứng vú to ở nam giới dai dẳng.

Các tình trạng y tế như xơ gan, thiểu năng sinh dục nguyên phát, khối u ác tính, cường giáp và suy dinh dưỡng có thể gây ra khoảng 25% các trường hợp vú to ở nam giới không do sinh lý. Hơn 50% bệnh nhân chạy thận nhân tạo vì suy thận mãn tính sẽ phát triển chứng vú to ở nam giới.

Béo phì thường liên quan đến chứng vú to giả, hoặc sự gia tăng thành phần mỡ của vú. Béo phì cũng có thể dẫn đến tăng lượng estrogen lưu thông dẫn đến chứng vú to thực sự.

Khoảng 25% trường hợp vú to ở nam giới là vô căn.

Đánh giá đặc điểm

Một lịch sử kỹ lưỡng nên được lấy. Cần tìm kiếm các nguyên nhân có thể xác định cụ thể khác như thuốc men, chất bổ sung hoặc sử dụng ma túy bất hợp pháp.

Các triệu chứng toàn thân như giảm cân nên liên quan trực tiếp đến khả năng mắc bệnh ác tính, bệnh nội tiết hoặc các quá trình bệnh tiềm ẩn khác.

Khối mô tuyến có thể sờ thấy, cứng chắc dưới phức hợp cực tuyến vú phù hợp với chứng vú to ở nam giới. Tăng lắng đọng mô mỡ phù hợp với giả vú to. Các khối cứng, không đều hoặc bất động, các khối có liên quan đến thay đổi da, co rút núm vú, tiết dịch núm vú hoặc hạch nên cảnh báo bác sĩ lâm sàng về khả năng ác tính. Khám sức khỏe cũng nên bao gồm tìm kiếm các thay đổi ở tinh hoàn, bệnh gan và các bất thường về tuyến giáp, cho thấy sự hiện diện của quá trình bệnh tiềm ẩn là nguyên nhân gây ra chứng vú to ở nam giới.

Nếu các phát hiện từ bệnh sử và khám thực thể gợi ý các nguyên nhân không liên quan đến sinh lý, nên thực hiện các xét nghiệm có mục tiêu về chức năng gan, thận và tuyến giáp. Có thể thu được β-hCG huyết thanh, dehydroepiandrosterone sulfate và 17-ketosteroid trong nước tiểu để giúp xác định khối u tinh hoàn hoặc tuyến thượng thận. Nồng độ prolactin tăng cao có liên quan đến u tuyến yên. Nồng độ hormone luteinizing và testosterone thấp đặc trưng cho chứng suy sinh dục thứ phát. Nồng độ hormone luteinizing cao kết hợp với nồng độ testosterone thấp cho thấy suy sinh dục nguyên phát.

Chụp hình vú, bao gồm chụp nhũ ảnh và siêu âm, được chỉ định khi nghi ngờ ung thư vú. Chọc hút bằng kim nhỏ để lấy mẫu tế bào nên được đưa vào đánh giá nếu mối lo ngại về bệnh ác tính không được giải quyết.

Phì đại tuyến vú là hai bên ở hơn 50% nam giới bị ảnh hưởng, nhưng nó có thể là một bên hoặc đối xứng. Nó biểu hiện dưới dạng một khối chắc, di động hoặc dẻo, có thể hơi mềm và tạo thành một khối đối xứng xung quanh núm vú. Hầu hết các bệnh nhân mắc chứng vú to sinh lý bình thường có thể được xác định dễ dàng và không cần đánh giá thêm. Nếu tình trạng không giải quyết được khi quan sát, nếu nó tiến triển hoặc khởi phát nhanh, hoặc nếu bệnh sử và khám cho thấy một rối loạn y tế tổng quát, thì nên tìm kiếm một quá trình bệnh lý tiềm ẩn.

Bài viết cùng chuyên mục

Tím tái: phân tích triệu chứng

Tím tái xuất hiện khi nồng độ hemoglobin khử trong các mô da vượt quá 4 g/dL, tím tái được phân loại là trung ương hoặc ngoại vi dựa trên sự bất thường cơ bản.

Đau ngực cấp: phân tích đặc điểm điện tâm đồ và các triệu chứng lâm sàng

Nếu có ST chênh lên nhưng không phù hợp những tiêu chuẩn, làm lại điện tâm đồ thường xuyên và xử trí như bệnh nhân nhồi máu cơ tim không ST chênh lên/ đau thắt ngực không ổn định.

Điện tâm đồ trong nhồi máu cơ tim có ST chênh lên

ST chênh lên ở các chuyển đạo V2-V5 có thể là dấu hiệu bình thường của tái cực sớm lành tính (‘high take-off’) và, nếu không có điện tâm đồ trước đó có thể gây ra chẩn đoán nhầm.

Suy dinh dưỡng và yếu đuối ở người cao tuổi

Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và X quang hữu ích cho các bệnh nhân có giảm cân bao gồm máu toàn phần, chất huyết thanh bao gồm glucose, TSH, creatinine, canxi

Chứng hôi miệng: phân tích triệu chứng

Chứng hôi miệng đã bị kỳ thị, bệnh nhân hiếm khi tìm kiếm sự giúp đỡ và thường không nhận thức được vấn đề, mặc dù nó có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến quan hệ và sự tự tin.

Tâm trạng lo lắng: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Nhiều yếu tố góp phần vào sự lo lắng, bao gồm di truyền, tiền sử gia đình, các yếu tố gây căng thẳng, các nguồn đối phó, các bệnh kèm theo.

Insulin tiêm dưới da cho bệnh nhân nằm viện: phác đồ và mục tiêu điều trị

Có khoảng ba mươi phần trăm, bệnh nhân nhập viện bị tăng đường huyết, nhiều bệnh nhân trong số này có tiền sử đái tháo đường trước đó

Chảy máu cam: phân tích triệu chứng

Chảy máu cam là kết quả của sự tương tác của các yếu tố gây tổn thương lớp niêm mạc và thành mạch, một số là cục bộ, một số là hệ thống và một số là sự kết hợp của cả hai.

Mất điều hòa cơ thể: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Mất điều hòa bao gồm tay vụng về, dáng đi bất thường hoặc không ổn định và rối loạn vận ngôn, nhiều bất thường vận động được thấy trong rối loạn chức năng tiểu não.

Khó thở cấp tính: các nguyên nhân quan trọng

Khó thở cấp được định nghĩa khi khó thở mới khởi phát hoặc trở nặng đột ngột trong 2 tuần trở lại. Khi có giảm oxy máu nghiêm trọng, tăng CO2 máu, thở dốc hoặc giảm điểm glasgow thì có thể báo hiệu những bệnh lý gây nguy hiểm đến tính mạng.

Xuất huyết tiêu hóa trên: phân tích triệu chứng

Chảy máu từ đường tiêu hóa trên thường xảy ra khi sự gián đoạn xảy ra giữa hàng rào bảo vệ mạch máu và môi trường khắc nghiệt của đường tiêu hóa.

Đau ngực, chẩn đoán và điều trị

Thiếu máu cơ tim thường được mô tả là tức nặng, đau cảm giác áp lực, thắt chặt, ép, chứ không phải là nhói sắc nét hoặc co thắt

Tốc độ máu lắng và Protein phản ứng C: phân tích triệu chứng

ESR và CRP hiện là các chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất về phản ứng protein giai đoạn cấp tính được sử dụng để phát hiện các bệnh liên quan đến nhiễm trùng cấp tính và mãn tính, viêm nhiễm, chấn thương, phá hủy mô, nhồi máu và ung thư tiên tiến.

Tiếp cận bệnh nhân bị bệnh thận

Bệnh thận có thể là cấp hoặc mãn, suy thận cấp thì chức năng thận xáu đi từng giờ hoặc từng ngày làm ứ đọng sản phẩm chuyển hóa nitơ trong máu.

Nguyên tắc chăm sóc rối loạn ở người già (lão khoa)

Dấu hiệu bệnh thường không điển hình ở bệnh nhân cao tuổi. Một rối loạn trong một hệ thống cơ quan có thể dẫn đến các triệu chứng trong bối cảnh đan xen, đặc biệt là bị ảnh hưởng bởi bệnh từ trước.

Đau ở giai đoạn cuối đời

Một số bác sỹ tham khảo quản lý đau cho người khác khi họ tin rằng nỗi đau của bệnh nhân không phải là do các căn bệnh mà họ đang điều trị cho các bệnh nhân

Mất ý thức thoáng qua: phân tích triệu chứng lâm sàng

Xem như là mất ý thức thoáng qua nếu nhân chứng xác định có một khoảng thời gian không có đáp ứng, bệnh nhân mô tả thức dậy hoặc tỉnh lại trên mặt đất, đặc biệt không có ký ức về việc té ngã gì trước đó, hoặc có tổn thương mặt.

Sốt: mở rộng tầm soát nhiễm trùng ở từng nhóm bệnh nhân

Nếu sốt đi kèm tiêu chảy, cách ly bệnh nhân, chú ý tiền sử đi du lịch gần đây và tiến hành lấy mẫu phân xét nghiệm. Nhanh chóng hội chẩn với khoa vi sinh và truyền nhiễm nếu có nghi ngờ bệnh tả, ví dụ ở người làm việc ở khu vực có nguy cơ cao.

Phòng ngừa khi dùng thuốc ở người cao tuổi

Bệnh nhân, hoặc người chăm sóc, mang tất cả thuốc men, mỗi khi khám lại, có thể giúp các nhà cung cấp sức khỏe củng cố lý do cho sử dụng thuốc

Định hướng chẩn đoán nôn ra máu

Nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu cục là dấu hiệu của máu đang tiếp tục chảy và là một cấp cứu nội khoa, nếu máu màu đen, có hình hạt café là gợi ý của chảy máu đã cầm hoặc chảy máu tương đối nhẹ.

Chóng mặt và choáng váng: phân tích các đặc điểm lâm sàng

Muốn xỉu ở bệnh nhân miêu tả cảm giác váng đầu như thể là tôi sắp xỉu mất hoặc cảm giác tương tự cảm giác sau khi đứng dậy nhanh đột ngột. Nếu có bất kỳ cơn nào kèm theo tối sầm thì đánh giá thêm mất ý thức thoáng qua.

Đau thắt ngực: các bước đánh giá thêm nếu nghi ngờ

Mức độ đau thắt ngực không dựa trên mức đau mà dựa trên tần số triệu chứng, giới hạn khả năng gắng sức hoạt động chức năng. Bởi vì những thông tin này sẽ hướng dẫn điều trị và theo dõi đáp ứng, đánh giá triệu chứng chính xác.

Xuất huyết trực tràng: đánh giá các nguyên nhân xuất huyết tiêu hóa dưới

Phần lớn bệnh nhân xuất huyết do các nguyên nhân lành tính. Ở bệnh nhân xuất huyết trực tràng cấp tính, đánh giá mức độ xuất huyết và tiến hành đầy đủ các bước cấp cứu trước khi chẩn đoán chính xác.

Tiết dịch niệu đạo: phân tích triệu chứng

Tiết dịch niệu đạo có thể nhiều hoặc ít, trong, hơi vàng hoặc trắng, có mủ, mủ nhầy hoặc huyết thanh, nâu, xanh lá cây hoặc có máu, mủ chảy nước hoặc mủ đặc.

Đau thắt lưng: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Thông qua tiền sử và thăm khám lâm sàng kèm theo chụp hình ảnh cột sống rất quan trọng để xác định xem bệnh nhân đau thắt lưng có bệnh học nghiêm trọng và/ hoặc có thể chữa trị được hay không.