Hôn mê: phân tích để chẩn đoán và điều trị

2022-12-21 07:57 PM

Hôn mê là tình trạng bất tỉnh một khoảng thời gian kéo dài được phân biệt với giấc ngủ bởi không có khả năng đánh thức bệnh nhân.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

 

Hôn mê là tình trạng bất tỉnh một khoảng thời gian kéo dài (> 1 giờ) được phân biệt với giấc ngủ bởi không có khả năng đánh thức bệnh nhân.

Nguyên nhân

Hôn mê là một biểu hiện không đặc hiệu của suy giảm chức năng hệ thần kinh trung ương (CNS) có thể do bất kỳ tổn thương nào. Có sự khác biệt lớn về các nguyên nhân có thể được chia thành khu trú (ví dụ: đột quỵ) so với không khu trú (ví dụ: thiếu oxy), chấn thương so với không do chấn thương hoặc hệ thần kinh trung ương so với nguyên nhân hệ thống. Kết quả cuối cùng là có sự rối loạn chức năng toàn bộ của cả hai bán cầu não hoặc thân não tăng dần và hệ thống kích hoạt diencephalon.

Đánh giá đặc điểm

Bệnh sử và khám thực thể thường có thể gợi ra các nguyên nhân tiềm ẩn gây hôn mê.

Sau khi đảm bảo sự ổn định của đường thở, hô hấp và tuần hoàn (ABCs), điều cần thiết là thu thập bệnh sử thích hợp. Mất ý thức đột ngột sẽ gợi ý các nguyên nhân như xuất huyết não, co giật, rối loạn nhịp tim hoặc dùng thuốc quá liều. Tiến triển chậm hơn ngụ ý một danh sách chẩn đoán phân biệt lớn hơn nhiều.

Việc kiểm tra tình trạng hôn mê về cơ bản được thực hiện bằng đo; có một số thang đo được sử dụng để đánh giá trạng thái ý thức, chẳng hạn như điểm số Jouvet, Moscow, Glasgow, Bozza-Marrubini và Điểm số toàn bộ về không phản hồi (bốn). Thang điểm phổ biến nhất được sử dụng trong thực tế là thang điểm Glasgow, đặc biệt hữu ích đối với bệnh nhân chấn thương và tiếp tục được sử dụng rộng rãi nhất. Thang điểm Bốn dễ sử dụng và cho nhiều chi tiết hơn thang điểm Glasgow và là một công cụ tốt hơn để theo dõi trong cấp cứu hồi sức; nó cung cấp tiên lượng tốt hơn và có thể được sử dụng trong chăm sóc ban đầu.

Hình ảnh đầu bằng chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI) nên được thực hiện càng nhanh càng tốt để loại trừ các nguyên nhân cấu trúc và hướng dẫn điều trị cấp cứu (ví dụ: xuất huyết hoặc thoát vị). Xét nghiệm nên bao gồm khí máu động mạch, công thức máu toàn bộ, sinh hóa hóa toàn diện, độc tính (bao gồm ethanol, thuốc thường bị lạm dụng, acetaminophen và salicylat), amoniac và lactate. Máu và dịch não tủy cũng nên được nuôi cấy.

Điện não đồ (EEG) nên được thực hiện để tìm kiếm các cơn động kinh không được phát hiện. Điện não đồ cũng có thể đưa ra manh mối về nguyên nhân và tiên lượng.

Chẩn đoán phân biệt

Chẩn đoán phân biệt hôn mê rất rộng nhưng thường được thiết lập dựa trên bệnh sử, khám thực thể, kết quả xét nghiệm, điện não đồ và hình ảnh. Chẩn đoán phân biệt, được chia nhỏ dựa trên chụp CT hoặc MRI bình thường và bất thường, bao gồm:

1. Chụp CT hoặc MRI bình thường.

Thuốc/quá liều: rượu, thuốc an thần, thuốc phiện.

Chuyển hóa: thiếu oxy, rối loạn điện giải, rối loạn glucose, rối loạn tuyến giáp, hôn mê gan.

Nhiễm trùng nặng: viêm phổi, viêm màng não, viêm não, nhiễm trùng huyết.

Sốc

Vấn đề liên quan đến động kinh.

Hạ thân nhiệt nặng hoặc tăng thân nhiệt.

Chấn động.

2. Chụp CT hoặc MRI bất thường.

Xuất huyết hoặc nhồi máu

Nhiễm trùng: áp xe, mủ màng phổi

U não

Chấn thương

Loại khác.

Biểu hiện lâm sàng

Bệnh nhân thiếu nhận thức về bản thân và không thực hiện các cử động có mục đích. Các dấu hiệu sinh tồn, bao gồm khả năng duy trì chức năng hô hấp, có thể bị suy giảm; vì vậy, ngay lập tức chú ý đến việc đảm bảo ABC ổn định là điều cần thiết. Hôn mê phải được phân biệt với các thực thể lâm sàng tương tự khác như trạng thái thực vật, căng trương lực, trầm cảm nặng, ức chế thần kinh cơ, hoặc mất vận động cộng với mất ngôn ngữ.

Bài viết cùng chuyên mục

Run cơ: phân tích triệu chứng

Run là một trong những rối loạn vận động phổ biến nhất và được đặc trưng bởi một chuyển động dao động và thường nhịp nhàng.

Nốt phổi đơn độc: phân tích triệu chứng

Nốt phổi đơn độc được coi là một nốt mờ trên phim X quang đơn độc có hình cầu và giới hạn rõ, đường kính nhỏ hơn 3 cm, bao quanh bởi phổi và không kèm theo xẹp phổi, phì đại rốn phổi hoặc tràn dịch màng phổi.

Đau khớp hông: phân tích triệu chứng

Khớp hông là một trong những khớp lớn nhất trong toàn bộ cơ thể. Nó được bao quanh bởi 17 cơ và 3 dây chằng cực kỳ chắc chắn, cung cấp cho hông rất nhiều lực và phạm vi chuyển động.

Chuẩn bị cho việc khám lâm sàng

Việc khám sức khỏe thường bắt đầu sau khi bệnh sử đã được khai thác. Nên có một hộp đựng di động được thiết kế để chứa tất cả các thiết bị cần thiết.

Tiếng thổi tâm thu: phân tích triệu chứng khi nghe tim

Tiếng thổi tâm thu xảy ra trong giai đoạn co bóp của tim (tâm thu) xảy ra giữa S1, đóng van hai lá và van ba lá, và S2, đóng van động mạch chủ và động mạch phổi.

Kiểm tra tính hợp lý trên lâm sàng

Khám lâm sàng hợp lý là một phần rộng lớn hơn được gọi là y học dựa trên bằng chứng, 'không nhấn mạnh trực giác, kinh nghiệm lâm sàng không hệ thống và cơ sở lý luận bệnh lý như đủ cơ sở để ra quyết định lâm sàng.

Đánh giá tình trạng dinh dưỡng qua tiền sử bệnh lý

Sau khi yêu cầu bệnh nhân mô tả các triệu chứng hoặc vấn đề y tế khiến họ phải tìm kiếm sự chăm sóc y tế, hãy bắt đầu khám phá mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh có thể tồn tại.

Tiếp cận chẩn đoán bệnh nhân bị bệnh nặng

Việc tiếp cận hầu hết, nếu không phải tất cả, bệnh nhân trong tình huống cấp tính, trước tiên phải xác định không bị ngừng tim phổi và không có xáo trộn lớn các dấu hiệu sinh tồn.

Đi lại khó khăn: phân tích bệnh cảnh lâm sàng

Nếu các vấn đề di chuyển là hậu quả của chóng mặt, đầu tiên hãy lượng giá các triệu chứng hạ huyết áp tư thế, sau khi thay đổi từ nằm sang tư thế đứng, đi kèm với cảm giác xây xẩm mặt mày/tiền ngất.

Tim to: phân tích triệu chứng

Tim to là do quá tải áp lực và phì đại cơ của một hoặc nhiều buồng tim, quá tải thể tích với sự giãn nở của các buồng tim hoặc bệnh cơ tim.

Đột quỵ: phân tích triệu chứng

Đột quỵ được định nghĩa là tình trạng thiếu hụt thần kinh cấp tính kéo dài hơn 24 giờ. Các vấn đề kéo dài dưới 24 giờ được gọi là cơn thiếu máu não thoáng qua.

Tiểu đêm: phân tích triệu chứng

. Sinh lý bệnh cơ bản có thể phụ thuộc vào một số vấn đề hoàn toàn là cơ học và đối với những vấn đề khác có thể liên quan đến các cơ chế nội tiết tố thần kinh phức tạp.

Đau bụng cấp: triệu chứng kèm các dấu hiệu cảnh báo

Xét nghiệm bổ sung thường được yêu cầu ở bệnh nhân > 45 tuổi có triệu chứng mới khởi phát, sụt cân, suy sụp hoặc xét nghiệm sàng lọc bất thường.

Viêm họng: phân tích triệu chứng

Viêm họng bao gồm nhiều loại nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất ở những người có khả năng miễn dịch bình thường là viêm họng nhiễm trùng cấp tính, chủ yếu là do virus.

Đau ngực không điển hình: phân tích triệu chứng

Đau ngực không điển hình có thể bắt nguồn từ bất kỳ cơ quan nào trong lồng ngực, cũng như từ các nguồn ngoài lồng ngực, ví dụ viêm tuyến giáp hoặc rối loạn hoảng sợ.

Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp

Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.

Tiết dịch núm vú ở phụ nữ không mang thai: phân tích triệu chứng

Nguyên nhân phổ biến gây tiết dịch núm vú sinh lý bao gồm căng thẳng, kích thích núm vú, cũng như chấn thương hoặc tổn thương ở ngực như herpes zoster, có thể làm tăng nồng độ prolactin tuần hoàn.

Thiếu vitamin D: phân tích triệu chứng

Khi sự hấp thụ canxi ở ruột không cung cấp đủ canxi để duy trì mức canxi máu bình thường, Vit D sẽ ức chế các tế bào tạo xương và kích hoạt các tế bào hủy xương để huy động canxi từ xương.

Đánh giá nhồi máu cơ tim không có ST chênh/ đau thắt ngực không ổn định

Phân tầng nguy cơ bệnh nhân bằng thang điểm TIMI hoặc các thang điểm khác. Cho dù bệnh nhân có biến chứng hay đau ngực tiếp diễn, nên theo dõi điện tâm đồ liên tục cho bệnh nhân nguy cơ trung bình.

Bệnh nhân hen phế quản cấp: những đánh giá bổ sung khi thăm khám

Đặc điểm cần quan tâm, ví dụ hen gần tử vong trước đó, kém dung nạp điều trị. Nếu như những đặc điểm nặng vẫn tiếp tục, theo dõi ở môi trường chăm sóc tích cực với đánh giá lặp lại với các chỉ số SpO2, PEFR.

Shock: phân tích các đặc điểm triệu chứng lâm sàng

Một số bệnh nhân có thể duy trì huyết áp trong giới hạn bình thường mặc dù có rối loạn chức năng cơ quan, cân nhắc bệnh lý khu trú nếu chỉ có một cơ quan bị rối loạn, chẳng hạn thiểu niệu mà không có bằng chứng rõ ràng của rối loạn huyết động.

Dáng đi bất thường: phân tích triệu chứng bệnh lý

Sự tầm soát dáng đi nhạy cho việc phát hiện những bất thường về thần kinh vận động, cảm giác và hệ cơ xương ở chi dưới bởi vì bước đi là một hoạt động phối hợp phức tạp so với các test chức năng thần kinh.

Rối loạn thăng bằng: các nguyên nhân cảm giác mất thăng bằng

Sự cân bằng đòi hỏi tín hiệu vào từ nhiều bộ phận cảm thụ cảm giác (thị giác, tiền đình, xúc giác, cảm giác bản thể). Giảm chức năng nhi ều hơn một trong các bộ phận này, dù rất nhỏ cũng có thể gây mất thăng bằng.

Phân tích tình trạng té ngã để chẩn đoán và điều trị

Hầu hết xét nghiệm máu đều có giá trị thấp và nên được thực hiện để xác nhận nghi ngờ, điện tâm đồ rất hữu ích ở người cao tuổi để loại trừ bệnh tim.

Đánh trống ngực hồi hộp

Mặc dù bệnh nhân mô tả bằng vô số cách, hướng dẫn bệnh nhân mô tả cẩn thận về đánh trống ngực của họ có thể chỉ ra một cơ chế và thu hẹp chẩn đoán phân biệt.