Gan to: phân tích triệu chứng

2023-03-16 10:16 AM

Gan trưởng thành bình thường có khoảng giữa xương đòn là 8–12 cm đối với nam và 6–10 cm đối với nữ, với hầu hết các nghiên cứu xác định gan to là khoảng gan lớn hơn 15 cm ở đường giữa đòn.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Gan to là một dấu hiệu thực thể liên quan đến bệnh gan mật. Nó không cụ thể hoặc nhạy cảm với một nguyên nhân và việc xác định nó có thể khó hiểu do kích thước gan rất thay đổi khiến việc thiết lập những gì cấu thành bình thường hơi khó khăn. Gan trưởng thành bình thường có khoảng giữa xương đòn là 8–12 cm đối với nam và 6–10 cm đối với nữ, với hầu hết các nghiên cứu xác định gan to là khoảng gan lớn hơn 15 cm ở đường giữa đòn.

Nguyên nhân

Gan to có thể có nhiều con đường sinh lý bệnh.

Sự to ra xảy ra trong phản ứng viêm sớm của gan đối với mầm bệnh virus, chất độc hại và các chất kích thích khác, sau đó là sẹo và co lại trong các tình trạng mãn tính. Thâm nhiễm mỡ gây phì đại trong bệnh béo phì và hội chứng chuyển hóa. Tắc nghẽn mạch máu dẫn đến sưng phù gan trong các bệnh tim cấp tính và mãn tính cũng như trong các tình trạng giảm lưu lượng máu ra khỏi mạch máu. Các tổn thương mở rộng tập trung như u nang mạch máu, u nang nhiễm trùng và khối u ung thư cũng xảy ra. Sự lắng đọng bất thường của amyloid, lipid hoặc sắt cũng có thể dẫn đến gan to.

Đánh giá đặc điểm

Các yếu tố rủi ro.

Các triệu chứng liên quan đến bệnh gan.

Khám gan rất khó do hình dạng bất thường và vị trí của nó trong ổ bụng.

Thông thường sử dụng một trong hai hướng để sờ nắn góc phần tư phía trên bên phải: sờ từ bên dưới bằng cách sử dụng các đầu ngón tay để sờ lên phía trên hoặc từ phía trên với các đầu ngón tay móc vào xương sườn dưới. Một trong hai phương pháp được tạo điều kiện bởi nguồn cảm hứng sâu sắc của bệnh nhân. Sờ phải bao gồm cả đường giữa để xác định thùy trái của gan to. Khi sờ nắn, lưu ý vị trí gan, phạm vi sờ nắn bên dưới bờ sườn, kết cấu và độ đặc của nó. Sờ nắn cho cạnh dưới và gõ cho cạnh trên. Hai điểm này cho độ chính xác cao nhất trong việc ước tính kích thước gan. Nếu không sờ thấy bờ nhưng nghi ngờ gan to, thử gõ trực tiếp cả hai bờ. “Phương pháp cào” (chạm nhẹ hoặc cào nhẹ bề mặt da theo mặt phẳng song song trong khi nghe bằng ống nghe để biết sự thay đổi về âm thanh và cường độ tần số) đã được sử dụng để xác định biên; tuy nhiên, một nghiên cứu gần đây so sánh siêu âm với kết quả của bài kiểm tra vết xước cho thấy bài kiểm tra này không đáng tin cậy và không chính xác.

Nghe 1/4 bụng trên bên phải có ích lợi lâm sàng kém. Các dấu hiệu khám thực thể khác phù hợp với bệnh gan bao gồm vàng da, mạng nhện, ban đỏ lòng bàn tay, chứng vú to ở nam giới, cổ trướng, lách to, teo tinh hoàn, phù ngoại biên, co cứng Dupuytren, phì đại tuyến mang tai và bệnh não. Mặc dù không có dấu hiệu khám thực thể nào trong số này là đặc trưng cho bệnh gan mật, nhưng sự hiện diện của chúng thúc đẩy các xét nghiệm chẩn đoán sâu hơn cho bệnh gan.

Các xét nghiệm chẩn đoán nên bao gồm chụp cắt lớp vi tính (CT) của góc phần tư phía trên bên phải và các xét nghiệm ban đầu trong phòng thí nghiệm (công thức máu toàn bộ, xét nghiệm máu huyết thanh [CHEM-7]), xét nghiệm men gan (aspartate aminotransferase, alanine aminotransferase, γ-glutamyl transpeptidase, và phosphatase kiềm), và các xét nghiệm chức năng gan thực sự (albumin, thời gian prothrombin, thời gian thromboplastin từng phần và bilirubin). Nếu men gan tăng cao, tiến hành xét nghiệm huyết thanh viêm gan. Siêu âm có thể được sử dụng khi CT scan bị chống chỉ định hoặc không có sẵn.

Chẩn đoán phân biệt

Điều này có thể được tiếp cận trên cơ sở những phát hiện của kiểm tra thể chất.

Gan nhẵn không mềm. Nghi ngờ thâm nhiễm mỡ, suy tim sung huyết (CHF), xơ gan cổng thông tin, u lympho, tắc nghẽn cổng thông tin, huyết khối tĩnh mạch gan, bệnh bạch cầu lymphocyt, bệnh amyloidosis, bệnh sán máng hoặc kala-azar.

Gan mềm mịn. Nghi ngờ suy tim sung huyết sớm, viêm gan cấp tính, áp xe do amip hoặc áp xe gan.

U gan. Nghi ngờ xơ gan giai đoạn muộn, giang mai giai đoạn ba, nang sán, hoặc ung thư biểu mô di căn.

Gan có nốt rất cứng. Điều này gần như luôn chỉ ra ung thư biểu mô di căn.

Biểu hiện lâm sàng

Các biểu hiện lâm sàng của gan to, mặc dù hơi khó xác định, nên nhanh chóng đánh giá và điều trị kỹ lưỡng. Các xét nghiệm chẩn đoán thích hợp thường cung cấp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác. Các phương pháp điều trị mới cho các bệnh gan mãn tính làm cho việc chẩn đoán sớm trở nên quan trọng để đạt được kết quả tốt.

Bài viết cùng chuyên mục

Định hướng chẩn đoán khó thở

Khi đánh giá bệnh nhân bị khó thở, nhớ rằng mức độ nặng của chúng có tính chủ quan cao, có thể không cảm thấy có chút khó thở nào mặc dù có sự rối loạn trao đổi khí nặng.

Váng đầu và xỉu: các nguyên nhân gây lên rối loạn

Phản xạ giãn mạch và chậm nhịp tim xảy ra khi đáp ứng với một tác nhân như cảm xúc mạnh, các chất kích thích độc hại. Ví dụ, bệnh nhân giãn tĩnh mạch. Có tiền triệu nôn, vã mồ hôi, nhìn mờ/ mất nhìn ngoại biên.

Hỏi bệnh và thăm khám bệnh nhân béo phì

Thừa cân hoặc béo phì làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh và tử vong do tăng huyết áp, đái tháo đường týp 2, rối loạn lipid máu, bệnh động mạch vành, đột quỵ, sỏi mật, viêm xương khớp, các vấn đề về hô hấp.

Tiếng thổi tâm thu: phân tích triệu chứng khi nghe tim

Tiếng thổi tâm thu xảy ra trong giai đoạn co bóp của tim (tâm thu) xảy ra giữa S1, đóng van hai lá và van ba lá, và S2, đóng van động mạch chủ và động mạch phổi.

Viêm họng: phân tích triệu chứng

Viêm họng bao gồm nhiều loại nguyên nhân, nhưng phổ biến nhất ở những người có khả năng miễn dịch bình thường là viêm họng nhiễm trùng cấp tính, chủ yếu là do virus.

Tiết dịch âm đạo (khí hư): phân tích triệu chứng

Tiết dịch âm đạo có thể là sinh lý hoặc bệnh lý. Khi giải phẫu bệnh, người ta báo cáo rằng 90% phụ nữ bị ảnh hưởng mắc bệnh viêm âm đạo do vi khuẩn, bệnh nấm candida âm hộ-âm đạo hoặc bệnh trichomonas.

Bệnh hạch bạch huyết: phân tích triệu chứng

Các bệnh truyền nhiễm, tự miễn dịch, u hạt, ác tính hoặc phản ứng thuốc có thể gây ra hạch to toàn thân. Nguy cơ chung của bệnh ung thư ở những bệnh nhân bị bệnh hạch bạch huyết toàn thân là thấp.

Nguyên tắc chăm sóc rối loạn ở người già (lão khoa)

Dấu hiệu bệnh thường không điển hình ở bệnh nhân cao tuổi. Một rối loạn trong một hệ thống cơ quan có thể dẫn đến các triệu chứng trong bối cảnh đan xen, đặc biệt là bị ảnh hưởng bởi bệnh từ trước.

Viêm gan: phân tích triệu chứng

Viêm gan A phổ biến nhất đối với viêm gan cấp tính và viêm gan B và viêm gan C hầu hết dẫn đến nhiễm trùng mãn tính. Vi-rút viêm gan D có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm. Viêm gan E ở các quốc gia kém phát triển.

Chứng rậm lông: phân tích triệu chứng

Rậm lông có thể báo hiệu một rối loạn bệnh lý và cũng có tác động tiêu cực đến lòng tự trọng của bệnh nhân, vì vậy việc nhận biết nguyên nhân và đánh giá tình trạng này là rất quan trọng.

Mụn nước và bọng nước: phân tích triệu chứng

Có nhiều nguyên nhân chúng bao gồm nhiễm herpes simplex, chàm tổ đỉa và viêm da tiếp xúc, các nguyên nhân tự miễn dịch như pemphigoid bọng nước và bệnh ly biểu bì bóng nước.

Thiếu vitamin D: phân tích triệu chứng

Khi sự hấp thụ canxi ở ruột không cung cấp đủ canxi để duy trì mức canxi máu bình thường, Vit D sẽ ức chế các tế bào tạo xương và kích hoạt các tế bào hủy xương để huy động canxi từ xương.

Tím tái: phân tích triệu chứng

Tím tái xuất hiện khi nồng độ hemoglobin khử trong các mô da vượt quá 4 g/dL, tím tái được phân loại là trung ương hoặc ngoại vi dựa trên sự bất thường cơ bản.

Sưng khớp: đánh giá các triệu chứng và nguyên nhân

Ở bệnh nhân trẻ tuổi không có tiền sử chấn thương, đã loại trừ được viêm khớp nhiễm khuẩn, sự xuất hiện của bất cứ triệu chứng nào sau đây là dấu hiệu gợi ý cao của viêm khớp phản ứng.

Dị cảm và loạn cảm: phân tích triệu chứng

Dị cảm và rối loạn cảm giác là do rối loạn chức năng của hệ thống thần kinh có thể xảy ra ở bất cứ đâu dọc theo con đường cảm giác giữa vỏ não và thụ thể cảm giác.

Sa sút trí tuệ: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Sa sút trí tuệ là một hội chứng hơn là một căn bệnh, nguyên nhân và sinh lý bệnh có thể khác nhau rất nhiều, hầu hết các loại sa sút trí tuệ phổ biến hơn đều tiến triển.

Mục tiêu của việc thăm khám lâm sàng

Hiệu lực của một phát hiện vật lý phụ thuộc vào nhiều yếu tố, kinh nghiệm lâm sàng và độ tin cậy của các kỹ thuật khám là quan trọng nhất.

Đau thượng vị: phân tích triệu chứng

Các triệu chứng phổ biến là đầy hơi và nhanh no, tuy nhiên, các triệu chứng chồng chéo khiến chẩn đoán trở nên khó khăn và nguyên nhân xác định không được thiết lập.

Đánh trống ngực hồi hộp

Mặc dù bệnh nhân mô tả bằng vô số cách, hướng dẫn bệnh nhân mô tả cẩn thận về đánh trống ngực của họ có thể chỉ ra một cơ chế và thu hẹp chẩn đoán phân biệt.

Chẩn đoán bệnh lý: chẩn đoán xác định và chẩn đoán phân biệt

Trong phần lớn các trường hợp, việc xây dựng chẩn đoán phân biệt là bước nền tảng để đi đến chẩn đoán xác định. Đây là một chuỗi các chẩn đoán thường được sắp xếp theo thứ tự khả năng tùy theo bệnh cảnh lâm sàng.

Rối loạn sắc tố: phân tích triệu chứng

Với một số rối loạn sắc tố, nguyên nhân có thể dễ dàng được xác định là do di truyền, do ánh nắng mặt trời, do thuốc, nhiễm trùng hoặc viêm. Trong một số trường hợp, nguyên nhân ít rõ ràng hơn.

Phòng chống lạm dụng rượu và ma túy bất hợp pháp

Phòng chống lạm dụng rượu và ma túy bất hợp pháp! Tỷ lệ lạm dụng có vẻ cao hơn ở nam giới, người da trắng, thanh niên chưa lập gia đình và cá nhân...

Tâm trạng lo lắng: phân tích để chẩn đoán và điều trị

Nhiều yếu tố góp phần vào sự lo lắng, bao gồm di truyền, tiền sử gia đình, các yếu tố gây căng thẳng, các nguồn đối phó, các bệnh kèm theo.

Khám lâm sàng tình trạng dinh dưỡng

Tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân dựa trên chiều cao và cân nặng được diễn giải bằng chỉ số khối cơ thể, là một chỉ số đáng tin cậy hơn về tình trạng béo phì so với các bảng chiều cao cân nặng.

Phân tích tình trạng té ngã để chẩn đoán và điều trị

Hầu hết xét nghiệm máu đều có giá trị thấp và nên được thực hiện để xác nhận nghi ngờ, điện tâm đồ rất hữu ích ở người cao tuổi để loại trừ bệnh tim.