- Trang chủ
- Thông tin
- Chẩn đoán và điều trị theo y học hiện đại
- Sốt không xác định được nguồn gốc (FUO)
Sốt không xác định được nguồn gốc (FUO)
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Hầu hết các bệnh sốt là do nhiễm trùng thông thường, ngắn ngủi, và tương đối dễ dàng để chẩn đoán. Trong những trường hợp nhất định, tuy nhiên, nguồn gốc của cơn sốt có thể vẫn còn mơ hồ ("không xác định được xuất xứ sốt," sốt không xác định được nguồn gốc) ngay cả sau khi xét nghiệm chẩn đoán kéo dài. Trong bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên, sốt thường kéo dài không quá 3 - 5 ngày, xa hơn nữa là đánh giá bổ sung cần được xem xét. Thuật ngữ "FUO" có truyền thống được dành cho các trường hợp không rõ nguyên nhân của sốt quá 38,3°C nhiều lần trong ít nhất 3 tuần ở bệnh nhân không giảm bạch cầu hoặc ức chế miễn dịch. Một số tác giả đã ủng hộ cho việc thay đổi định nghĩa sốt không xác định được nguồn gốc ở những bệnh nhân lớn tuổi yếu, nhiệt độ ở miệng hay tai 37,2°C (99°F) hoặc cao hơn dai dẳng, hoặc nhiệt độ trực tràng 37,5°C (99,5°F) hoặc lớn hơn dai dẳng.
Sau khi đánh giá rộng rãi, 25% những bệnh nhân được đánh giá là có nhiễm trùng lan chậm hoặc mãn tính, khoảng 25% các bệnh tự miễn, và khoảng 10% khối u ác tính; phần còn lại có các rối loạn khác hoặc không đạt tới được chẩn đoán. Với cải thiện hình ảnh và xét nghiệm vi sinh, các trường hợp ít do bệnh truyền nhiễm và nhiều hơn nữa đang được quy cho bệnh ung thư và bệnh tự miễn dịch (đặc biệt là ở người cao tuổi). Theo dõi bệnh nhân dài hạn được chẩn đoán ban đầu sốt không xác định được nguồn gốc cho thấy rằng 50% các triệu chứng trở thành không giá trị trong quá trình đánh giá. Trong phần còn lại, chẩn đoán xác định được thiết lập 20%, thường là trong vòng 2 tháng sau khi theo dõi, và 30% có sốt dai dẳng hoặc định kỳ hàng tháng hoặc thậm chí nhiều năm.
Các thuật toán tiêu chuẩn cho sốt không xác định được nguồn gốc rất khó để suy luận cho bệnh nhân. Tuy nhiên, kết quả của lịch sử, khám lâm sàng, xét nghiệm thường quy, và cấy máu cung cấp manh mối chẩn đoán quan trọng dẫn đến một chẩn đoán xác định trong hầu hết các trường hợp. X quang phổi, siêu âm bụng, chụp CT, thường lặp đi lặp lại sau khi các nghiên cứu trước đó cho chẩn đoán là hữu ích nhất. Hạt nhân phóng xạ bao gồm bạch cầu, gallium-67, và globulin miễn dịch của người đánh dấu phóng xạ; Tuy nhiên, các xét nghiệm này có vẻ hữu ích nhất trong những bệnh nhân có các dấu hiệu viêm hóa. Có rất ít hoặc không có giá trị để bắt nguồn từ hướng miễn dịch, vi sinh, huyết thanh, hoặc nghiên cứu nội tiết. Ở những bệnh nhân lớn tuổi, sinh thiết động mạch thái dương thỉnh thoảng sử dụng. Phương thức hình ảnh mới hơn có thể hữu ích trong những trường hợp khó khăn bao gồm hình ảnh chụp cắt lớp phát xạ Fluorodeoxyglucose-positron.
FUO thường liên quan với AIDS và nhiễm trùng liên quan đến HIV, mặc dù nhiễm HIV không có biến chứng không phải là một nguyên nhân của sốt kéo dài. Khi sốt không xác định được nguồn gốc được quan sát thấy ở những người nhiễm HIV, nó thường xảy ra trong giai đoạn cuối. Các nguyên nhân phổ biến nhất là nhiễm trùng phổ biến avium, P jiroveci viêm phổi, nhiễm cytomegalovirus, histoplasmosis phổ biến, và u lympho Mycobacterium.
Chẩn đoán phân biệt bệnh sốt tại các du khách quay trở lại là đa dạng, nhưng phổ biến nhất bao gồm nhiễm trùng nhiệt đới như sốt rét, kiết lỵ, viêm gan, và bệnh sốt xuất huyết. Một số lượng đáng kể các bệnh có sốt trong du khách không bao giờ được chẩn đoán.
Chẩn đoán phân biệt
Nguyên nhân của sốt không xác định được nguồn gốc ở những bệnh nhân lớn tuổi khác với ở những bệnh nhân trẻ hơn, và một chẩn đoán xác định có thể đạt được một tỷ lệ lớn hơn ở bệnh nhân cao tuổi (lên đến 70%). Mặc dù các phương pháp chẩn đoán nói chung và phân phối các nguyên nhân truyền nhiễm và không truyền nhiễm là khoảng tương tự giữa các nhóm tuổi, bệnh lao và bệnh viêm động mạch thái dương là nguyên nhân đặc biệt phổ biến hơn của sốt không xác định được nguồn gốc ở người già.
Điều trị
Hầu hết sốt dung nạp tốt. Khi nhiệt độ > 40 độ C, điều trị triệu chứng có thể được yêu cầu. Sốt trên 41°C có thể sẽ tăng thân nhiệt và do đó không qua trung gian cytokine, và quản lý khẩn cấp được chỉ định.
Các biện pháp hạ nhiệt
Cồn, bọt biển lạnh, túi nước đá, băng thụt nước, và phòng tắm đá sẽ làm giảm nhiệt độ cơ thể. Hữu ích hơn trong tăng thân nhiệt, khi bệnh nhân có sốt liên quan cytokine cố gắng thực hiện các phương pháp điều trị.
Thuốc hạ sốt
Điều trị hạ sốt là không cần thiết trừ những bệnh nhân có tình trạng huyết động biến đổi. Aspirin hoặc acetaminophen, 325 - 650 mg mỗi 4 giờ, có hiệu quả trong việc giảm sốt. Các thuốc này được sử dụng tốt nhất liên tục chứ không phải là cần thiết khi nhiệt độ cao.
Điều trị kháng sinh
Trong hầu hết các bệnh nhân có sốt, điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm nên được hoãn lại để chờ đợi đánh giá sâu hơn. Tuy nhiên, điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm đôi khi cần thiết. Kháng sinh phổ rộng được chỉ định cho những bệnh nhân có sốt và không ổn định về mặt lâm sàng, ngay cả trước khi nhiễm trùng có thể được ghi nhận. Chúng bao gồm những bệnh nhân có huyết động không ổn định, những người có giảm bạch cầu (bạch cầu trung tính < 500 / MCL), những người phẫu thuật hoặc do bệnh hồng cầu hình liềm hoặc ức chế miễn dịch (bao gồm corticosteroid đường toàn thân, azathioprine, cyclosporin, hoặc các thuốc ức chế miễn dịch khác) và những người bị nhiễm HIV. Đối với điều trị sốt trong thời gian giảm bạch cầu sau hóa trị, bệnh nhân ngoại trú điều trị kháng sinh tiêm như ceftriaxone có thể được cung cấp một cách hiệu quả và an toàn. Nếu nghi ngờ bị nhiễm nấm ở những bệnh nhân sốt kéo dài và giảm bạch cầu, fluconazole là một sự thay thế hiệu quả như nhau nhưng ít độc so với amphotericin B.
Tăng thân nhiệt ác tính
Nhiệt đột quỵ.
Đối với các biện pháp để kiểm soát nhiệt độ khi đó là > 41 ° C hoặc khi kết hợp với động kinh hoặc thay đổi trạng thái tâm thần khác.
Bài viết cùng chuyên mục
Khám bệnh: những triệu chứng không thể tìm ra tổn thương thực thể
Những bệnh nhân với bệnh lý mạn tính thì có nhiều khả năng biểu hiện những khía cạnh về tâm lý trong tình trạng của họ (đặc biệt là trầm cảm), và nó có thể ảnh hưởng lên hình thái lâm sàng.
Khó thở do bệnh phế quản phổi, tim, toàn thân hoặc nguyên nhân khác
Khởi phát nhanh, khó thở nghiêm trọng trong trường hợp không có triệu chứng lâm sàng khác cần nâng cao mối quan tâm đối với tràn khí màng phổi, thuyên tắc phổi
Đau bụng cấp: có thai và các bệnh có vị trí điểm đau đặc trưng
Yêu cầu thăm khám phụ khoa để đánh giá biến chứng liên quan đến có thai ở bất kì phụ nữa nào mà đã biết có thai trong tử cung và đau bụng dưới cấp, cần xem xét chẩn đoán khác bao gồm viêm ruột thừa cấp.
Đánh trống ngực: đánh giá bệnh cảnh khi thăm khám
Nhiều bệnh nhân với đánh trống ngực mô tả nhịp tim mạnh và rõ hơn là nhanh, chậm hay bất thường. Điều này phản ánh tình trạng tăng thể tích tống máu như hở chủ, thiếu máu, dãn mạch, hoặc chỉ là chú ý đến nhịp tim.
Tốc độ máu lắng và Protein phản ứng C: phân tích triệu chứng
ESR và CRP hiện là các chỉ số được sử dụng rộng rãi nhất về phản ứng protein giai đoạn cấp tính được sử dụng để phát hiện các bệnh liên quan đến nhiễm trùng cấp tính và mãn tính, viêm nhiễm, chấn thương, phá hủy mô, nhồi máu và ung thư tiên tiến.
Khó thở cấp ở những bệnh nhân bị COPD: những đánh giá bổ sung
Nếu như khò khè là chủ yếu và không có đặc điểm của nhiễm trùng, chẩn đoán có khả năng là đợt cấp COPD không do nhiễm trùng. Tìm kiếm yếu tố khởi phát, ví dụ chẹn beta, không dung nạp với khí dung/bầu hít, yếu tố khởi phát từ môi trường.
Phân tích triệu chứng chán ăn để chẩn đoán và điều trị
Chán ăn là tình trạng chán ăn kéo dài, đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều vấn đề y tế và cần được phân biệt với bệnh chán ăn tâm thần.
Sưng khớp: đánh giá các triệu chứng và nguyên nhân
Ở bệnh nhân trẻ tuổi không có tiền sử chấn thương, đã loại trừ được viêm khớp nhiễm khuẩn, sự xuất hiện của bất cứ triệu chứng nào sau đây là dấu hiệu gợi ý cao của viêm khớp phản ứng.
Đi tiểu ra máu: đánh giá các triệu chứng lâm sàng
Tiểu máu vi thể đơn độc thường phổ biến và do bệnh lý lành tính như hội chứng màng đáy cầu thận mỏng. Cần đảm bảo rằng các nguyên nhân ở trên đã được loại trừ; làm cho bệnh nhân yên tâm rằng xét nghiệm thêm là không cần thiết.
Chóng mặt và choáng váng: phân tích các đặc điểm lâm sàng
Muốn xỉu ở bệnh nhân miêu tả cảm giác váng đầu như thể là tôi sắp xỉu mất hoặc cảm giác tương tự cảm giác sau khi đứng dậy nhanh đột ngột. Nếu có bất kỳ cơn nào kèm theo tối sầm thì đánh giá thêm mất ý thức thoáng qua.
Tăng Creatinin: phân tích triệu chứng
Creatinine tăng cao là do suy thận và có thể được chia thành ba nhóm, trước thận, bệnh thận nội tại và sau thận. Chúng cũng có thể được chia thành các nguyên nhân cấp tính (vài ngày đến vài tuần) và mãn tính.
Chóng mặt choáng váng: triệu chứng nghiêm trọng tiền ngất
Xem xét các cơn váng đầu có xuất hiện trong khi bệnh nhân đang đứng và có yếu tố khởi phát rõ ràng không, ví dụ như xúc cảm mạnh, tiêm tĩnh mạch, đứng lâu và/hoặc kèm theo các triệu chứng phó giao cảm như nôn, vã mồ hôi, rối loạn thị giác.
Sốt: các nguyên nhân thường gặp gây sốt
Sốt thường xảy ra như một phần của đáp ứng pha cấp do nhiễm trùng. Nhiễm trùng gây ra một đáp ứng viêm hệ thống có tỉ lệ tử vong đáng kể và cần phải được nhận diện và điều trị kịp thời. Nguyên nhân khác có thể gây ra sốt là bệnh ác tính, bệnh lý mô liên kết.
Mất thính lực: phân tích triệu chứng
Mất thính lực có thể được chia thành ba loại nguyên nhân: mất thính lực dẫn truyền, mất thính lực thần kinh tiếp nhận và mất thính lực hỗn hợp.
Ho ra máu: đánh giá các nguyên nhân thường gặp
Phù phổi có thể gây khạc đàm bọt hồng nhưng khó thở hầu như luôn là triệu chứng chủ yếu. Các nguyên nhân khác bao gồm tăng áp phổi, rối loạn đông máu, hít phải dị vật, chấn thương ngực, u hạt Wegener và hội chứng Goodpasture.
Trầm cảm ở người cao tuổi
Nói chung, fluoxetine được tránh vì thời gian hoạt động dài của nó và thuốc chống trầm cảm ba vòng cũng được tránh vì tác dụng phụ kháng cholinergic cao
Xuất huyết và ban xuất huyết: phân tích triệu chứng
Trình tự thời gian và tiền sử ban xuất huyết cũng như bất kỳ dấu hiệu chảy máu bất thường nào đều quan trọng, bởi vì nguyên nhân của ban xuất huyết có thể là bẩm sinh hoặc mắc phải.
Cổ trướng: phân tích triệu chứng
Cổ trướng là do giãn động mạch ngoại vi ở bệnh nhân xơ gan, tăng áp tĩnh mạch cửa gây ra tăng áp lực xoang, gây ra sự giãn động mạch nội tạng và ngoại biên qua trung gian oxit nitric.
Rối loạn cương dương: phân tích triệu chứng
Rối loạn cương dương, trước đây thường được gọi là bất lực, được định nghĩa là không có khả năng đạt được hoặc duy trì sự cương cứng đủ để giao hợp, về bản chất là một chẩn đoán do bệnh nhân xác định.
Rối loạn thăng bằng: các nguyên nhân cảm giác mất thăng bằng
Sự cân bằng đòi hỏi tín hiệu vào từ nhiều bộ phận cảm thụ cảm giác (thị giác, tiền đình, xúc giác, cảm giác bản thể). Giảm chức năng nhi ều hơn một trong các bộ phận này, dù rất nhỏ cũng có thể gây mất thăng bằng.
Tiêu chảy: phân tích bệnh cảnh lâm sàng
Tiêu chảy cấp thường do nhiễm trùng gây ra, đôi khi có liên quan đến việc sử dụng thuốc hoặc bệnh cảnh ruột viêm. Tiêu chảy mạn tính/tái diễn có thể là biểu hiện của bệnh lý ruột viêm, ung thư đại trực tràng nhưng phân lớn do hội chứng ruột kích thích.
Nhìn đôi: phân tích triệu chứng
Nhìn đôi xảy ra khi cảnh trước mắt dưới dạng hai hình ảnh khác nhau, quá trình lập bản đồ bình thường không thể xảy ra và bộ não cảm nhận được hai hình ảnh chồng lên nhau.
Nhân tuyến giáp: phân tích triệu chứng
Tiếp xúc với bức xạ ion hóa hoặc xạ trị chùm tia bên ngoài (đặc biệt là trước 20 tuổi) làm tăng tỷ lệ mắc các nhân tuyến giáp lành tính và ác tính với tỷ lệ 2% mỗi năm và đạt đỉnh 15–20 năm sau khi tiếp xúc.
Đau bụng cấp: bệnh nhân rất nặng với chỉ số hình ảnh và xét nghiệm
Nếu xquang ngực không chứng minh có khí tự do hoặc tương đương nhưng nghi ngờ trên lâm sàng cao như đau bụng dữ dội khởi phát đột ngột với tăng cảm giác đau, đề kháng vùng thượng vị, cho chụp CT nhưng trước tiên cho làm amylase và ECG.
Dị vật và trầy xước giác mạc: phân tích triệu chứng
Các vật dẫn đến dị vật giác mạc và hoặc trầy xước bao gồm cát, bụi bẩn, lá cây và các vật liệu hữu cơ cũng như tiếp xúc với các vật liệu như phoi kim loại hoặc hạt thủy tinh.
