Điện tâm đồ chẩn đoán ngộ độc ức chế beta và chặn kênh calci

2013-09-25 10:42 PM

Độc tính propranolol, có liên quan với QRS rộng, và sóng R dương, trong aVR, báo trước sự khởi đầu của tình trạng hôn mê, co giật, tụt huyết áp và loạn nhịp thất.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Các thuốc có liên quan

Chẹn beta: atenolol, metoprolol, propranolol, sotalol.

Chẹn kênh calci: verapamil và diltiazem.

Hiệu ứng trên điện tâm đồ

Nhịp tim chậm xoang.

Block AV cấp 1, 2 và 3.

Nhịp tim chậm bộ nối.

Nhịp thất chậm.

Khoảng PR kéo dài là một dấu hiệu sớm của độc tính chẹn bêta hoặc chẹn kênh canxi -  ngay cả trong trường hợp không có nhịp tim chậm đáng kể.

Thuốc cụ thể

Hai trong số các thuốc chẹn bêta có tác dụng độc hại bổ sung quan trọng:

Propranolol biểu hiện giống như một ngộ độc thuốc chống trầm cảm ba vòng trong quá liều hơn là thuốc ức chế beta, do phong tỏa kênh natri nhanh của cơ tim và thần kinh trung ương. Độc tính propranolol có liên quan với QRS rộng và sóng R dương trong aVR (dấu hiệu của phong tỏa kênh natri), báo trước sự khởi đầu của tình trạng hôn mê, co giật, tụt huyết áp và loạn nhịp thất.

Sotalol chặn kênh kali máu cơ tim, gây ra QT kéo dài và xoắn đỉnh trong quá liều.

Ví dụ ECG

Ví dụ  1

Nhịp tim chậm xoang với block AV độ 1

Nhịp tim chậm xoang với block AV độ 1:

Nhịp tim 45 bpm.

Khoảng thời gian PR 240 ms.

Đây là loại hình điện tâm đồ thường gặp ở giai đoạn đầu của ngộ độc thuốc ức chế beta / kênh calci. 

Ví dụ 2

Nhịp chậm bộ nối

Nhịp chậm bộ nối:

Nhịp điệu thường xuyên 30 bpm.

Phức hợp QRS hẹp.

Không có sóng P. 

Ví dụ 3

Block AV hoàn toàn

Block AV hoàn toàn:

Nhịp xoang - sóng P với tốc độ khoảng 90 bpm.

Block AV cấp 3 - không có mối quan hệ giữa các sóng P và QRS.

Nhịp thoát chậm (30 phút) với một hình thái RBBB - điều này có thể là một trong hai nhịp thoát tâm thất hoặc nhịp thoát bộ nối với RBBB.

Ví dụ 4 - ngộ độc Sotalol

Điện tâm đồ thể hiện những tính năng chính của sotalol quá liều

Điện tâm đồ thể hiện những tính năng chính của sotalol quá liều:

Nhịp tim chậm xoang.

Khoảng QT dài (~ 600ms).

Chú ý. Bệnh nhân có nguy cơ đáng kể xoắn đỉnh.

Ví dụ 5 - ngộ độc Propranolol

Điện tâm đồ cho thấy một số tính năng quan trọng của quá liều propranolol

Điện tâm đồ cho thấy một số tính năng quan trọng của quá liều propranolol:

Block AV cấp 1.

Dấu hiệu phong tỏa kênh natri: QRS mở rộng (> 100 ms) và sóng dương R trong aVR (> 3mm).

Chú ý. Thông thường nhịp tim sẽ chậm hơn so với điều này trong quá liều propranolol (điều này thực sự là ECG của ngộ độc flecainide - chặn kênh natri).

Bài viết cùng chuyên mục

Điện tâm đồ chẩn đoán nhịp nhanh nhĩ (PAT)

Nhịp tim nhanh nhĩ là một hình thức của nhịp tim nhanh trên thất, có nguồn gốc trong tâm nhĩ nhưng bên ngoài nút xoang. Cả hai rung tâm nhĩ và nhịp tim nhanh nhĩ đa ổ là loại hình cụ thể của nhịp tim nhanh nhĩ.

Điện tâm đồ chẩn đoán chậm dẫn truyền trong thất (QRS rộng)

Phổ biến nhất là do block nhánh hoặc phì đại thất trái. Nguyên nhân quan trọng nhất đe dọa tính mạng của QRS mở rộng là tăng kali máu và ngộ độc thuốc chống trầm cảm ba vòng.

Điện tâm đồ chẩn đoán nhịp bộ nối gia tốc (nhanh bộ nối)

Nhịp tim nhanh bộ nối tự động tthường không đáp ứng với thao tác phế vị - có thể một số chậm lại tạm thời của tần số thất nhưng đổi trở lại nhịp xoang sẽ không xảy ra.

Điện tâm đồ nhồi máu cơ tim vùng thành dưới

Nhồi máu cơ tim vùng thành dưới, cũng có thể được kết hợp với nhồi máu cơ tim thành sau, tiên lượng ban đầu xấu hơn.

Điện tâm đồ quá liều thuốc chặn kênh Natri và ba vòng (TCA)

Hiệu ứng trung gian độc cho tim, thông qua ức chế kênh natri nhanh cơ tim, ức chế kênh kali, và ức chế cơ tim trực tiếp.

Điện tâm đồ chẩn đoán bệnh cơ tim phì đại (HCM)

Bất thường chủ yếu liên quan với HCM là phì đại thất trái (LVH), xảy ra trong trường hợp không có bất kỳ kích thích kích động như cao huyết áp hoặc hẹp động mạch chủ.

Các dạng sóng U của điện tâm đồ

Sóng U đảo ngược sẽ là bất thường (trong chuyển đạo với sóng T thẳng đứng). Sóng U đảo ngược là rất cụ thể cho sự hiện diện của bệnh tim.

Điện tâm đồ chẩn đoán block nhĩ thất (AV) cấp 2 Mobitz II

Trong khi Mobitz I thường là do ức chế của chức năng dẫn AV (ví dụ như do thuốc, thiếu máu cục bộ có đảo chiều), Mobitz II có nhiều khả năng là do cấu trúc bị thiệt hại của hệ thống dẫn (ví dụ như nhồi máu, xơ, hoại tử).

Các dạng sóng R của điện tâm đồ

Nguyên nhân phổ biến nhất của sóng R chiếm ưu thế dương trong aVR là vị trí điện cực chân tay không chính xác, sự đảo ngược của các điện cực tay trái và phải.

Điện tâm đồ chẩn đoán block nhĩ thất (AV) cấp 1

Block nhĩ thất rõ ràng khoảng PR trên 300 ms, sóng P được ẩn trong các sóng T trước, không gây rối loạn huyết động, không có điều trị cụ thể cần thiết.

Điện tâm đồ chẩn đoán phình vách thất trái

Hình ảnh ST chênh lên ở thành trước, cộng với sóng Q bệnh lý có độ nhạy, và độ đặc hiệu để chẩn đoán phình tâm thất.

Điện tâm đồ chẩn đoán ngoại tâm thu thất (PVC)

Dẫn truyền ngược dòng, mô tả quá trình mà trong đó các xung, được dẫn ngược qua nút nhĩ thất, tạo ra khử cực nhĩ.

Các dạng sóng Q của điện tâm đồ

Trường hợp không có sóng nhỏ Q vách ngăn trong chuyển đạo V5, 6 cần được xem xét là bất thường, Sóng Q vắng mặt trong V5, 6 phổ biến nhất do LBBB.

Điện tâm đồ chẩn đoán hạ Kali máu

Sóng U nổi bật, nhìn thấy tốt nhất trong các đạo trình trước tim, rõ ràng khoảng QT kéo dài do sự kết hợp giữa T và U, bằng khoảng thời gian dài QU.

Điện tâm đồ chẩn đoán ngoại tâm thu bộ nối (PJC)

Co thắt sớm được phân loại theo nguồn gốc của nó, nhĩ, bộ nối, hoặc tâm thất, những phát sinh từ khu vực của nút nhĩ thất.

Điện tâm đồ nhịp chậm xoang

Lưu ý nổi bật sóng U trong đạo trình trước tim, thường thấy ở nhịp tim chậm xoang, nguyên nhân do bình thường trong khi ngủ.

Điện tâm đồ chẩn đoán phì đại tâm thất trái (LVH)

Thường được sử dụng nhất là tiêu chí Sokolov Lyon, độ sâu sóng S ở V1 và chiều cao sóng R cao nhất trong V5 và V6 lớn hơn 35 mm.

Điện tâm đồ chẩn đoán block nhĩ thất (AV) cấp 2 Mobitz I (hiện tượng wenckebach)

Đầu mối đầu tiên sự hiện diện của block AV Wenckebach trên điện tâm đồ này là cách khu phức bộ QRS cụm thành các nhóm, cách nhau bằng tạm dừng ngắn.

Điện tâm đồ chẩn đoán phì đại (dày) tâm nhĩ trái

LAE tạo ra sóng P rộng, nứt đôi hai đỉnh trong chuyển đạo DII (P mitrale ) và giãn rộng và giảm xuống phần cuối của sóng P trong V1.

Điện tâm đồ chẩn đoán bệnh cơ tim hạn chế

Xâm nhập các hệ thống dẫn truyền tim (ví dụ như do sự hình thành u hạt vách ngăn trong sarcoidosis) có thể dẫn đến rối loạn dẫn truyền - ví dụ như block nhánh và block AV.

Điện tâm đồ chẩn đoán nhịp thoát thất

Các tế bào điều hòa nhịp tim được tìm thấy tại các điểm khác nhau trên toàn hệ thống dẫn truyền, với mỗi nơi có khả năng độc lập duy trì nhịp tim. Tỷ lệ khử cực tự phát của các tế bào điều hòa nhịp tim giảm xuống.

Điện tâm đồ chẩn đoán hội chứng QT ngắn

Các triệu chứng xuất hiện ban đầu, thường gặp nhất là tim ngừng đập, bệnh nhân khác có thể xuất hiện đánh trống ngực.

Vị trí đường dẫn điện cực điện tâm đồ

Điện cực gắn vào ngực và hoặc chi thay đổi điện áp nhỏ như sự khác biệt tiềm năng, được hoán đổi thành một dải hình ảnh.

Điện tâm đồ chẩn đoán tăng Calci máu

Điện tâm đồ bất thường chính thấy với tăng calci máu là rút ngắn khoảng QT, trong tăng calci máu nặng, sóng Osborn, có thể được nhìn thấy.

Các dạng sóng J của điện tâm đồ (Osborn)

Sóng J có thể được nhìn thấy trong một số điều kiện: Biến thể bình thường. Thiếu sót thần kinh như tăng huyết áp nội sọ, chấn thương sọ não nặng và xuất huyết dưới nhện.