Biến thể Covid-19: làm cho vắc xin chỉ còn tác dụng bảo vệ và miễn dịch cộng đồng là không thể?

2021-08-13 11:09 PM

Biến thể Delta có khả năng truyền nhiễm nhiều hơn đáng kể có nghĩa là số lượng cao hơn sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Miễn dịch cộng đồng là một thuật ngữ đã được phổ biến từ khi bắt đầu xảy ra đại dịch coronavirus. Nó xảy ra khi một phần lớn dân số trở nên được bảo vệ chống lại hoặc miễn nhiễm với nhiễm trùng, làm giảm đáng kể sự lây lan của nhiễm trùng đó ngay cả trong nhóm không được bảo vệ.

Nó có thể đạt được thông qua những điều sau:

Nhiễm trùng tự nhiên

Khi có đủ dân số đã bị nhiễm trùng và xây dựng các kháng thể có được tự nhiên chống lại bệnh để bảo vệ chống lại sự lây nhiễm trong tương lai.

Vắc xin

Khi đủ số người trong dân số đã được tiêm vắc xin phòng bệnh, cho phép họ tạo ra các kháng thể bảo vệ mà không lây nhiễm, có hiệu quả trong việc bảo vệ chống lại các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng trong tương lai.

Khi nói đến COVID-19, chúng ta biết rằng việc cố gắng hướng tới khả năng miễn dịch cộng đồng thông qua lây nhiễm tự nhiên có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Chúng tôi đã chứng kiến ​​cách vi rút có thể xâm nhập qua các quốc gia, dẫn đến hơn 4,3 triệu ca tử vong trên toàn thế giới cho đến nay. Không chỉ vậy, nó có thể gây ra bệnh nặng trong giai đoạn cấp tính và ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh kế với tác động của COVID kéo dài. Chúng tôi cũng không biết hiệu quả của các kháng thể thu được thông qua lây nhiễm tự nhiên, hoặc chúng tồn tại trong bao lâu, và có nhiều trường hợp người bị nhiễm coronavirus nhiều hơn một lần.

Mặt khác, vắc xin đã kiểm soát thành công các bệnh truyền nhiễm như đậu mùa, bại liệt, bạch hầu, ho gà, rubella và nhiều bệnh khác mà không cần người mắc bệnh. Trong khi không có gì lạ khi những người được chủng ngừa COVID gặp phải các tác dụng phụ nhẹ, ngắn hạn sau khi chủng ngừa, những người chưa được chủng ngừa có nhiều khả năng bị bệnh nặng hơn nếu họ bị nhiễm vi-rút.

Chúng ta biết rằng vắc-xin mang lại sự bảo vệ tốt hơn so với lây nhiễm tự nhiên, với các kháng thể tồn tại lâu hơn và hiệu quả hơn trong việc chống lại các bệnh nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ủng hộ việc đạt được khả năng miễn dịch cho cộng đồng bằng cách tiêm vắc-xin, chứ không phải bằng cách cho phép bệnh lây lan qua bất kỳ bộ phận nào của quần thể, vì điều này sẽ dẫn đến các trường hợp không cần thiết và tử vong.

Cũng cần lưu ý rằng lộ trình hướng tới “miễn dịch cộng đồng” thông qua tiêm chủng là rất quan trọng; Điều quan trọng là những nhóm có nguy cơ cao nhất trong dân số phải được tiêm phòng trước vì những người này có thể bị mất đi rất nhiều nếu họ bị nhiễm bệnh. Trong trường hợp COVID, điều này có nghĩa là trước tiên phải tiêm phòng cho người già và những người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn - cung cấp cho họ một mức độ bảo vệ trong khi khả năng miễn dịch của cộng đồng đang đạt được.

Mặc dù việc cố gắng đạt được khả năng miễn dịch của cộng đồng thông qua các chương trình tiêm chủng là rất hợp lý, nhưng vẫn có những thách thức. Đầu tiên, cũng giống như các kháng thể thu được tự nhiên, không chắc khả năng bảo vệ của các kháng thể do vắc xin gây ra sẽ kéo dài trong bao lâu và cần có thêm nghiên cứu để xác định liệu vắc xin có giúp giảm sự lây truyền của vi rút hay không. Sau đó, có vấn đề về sự chần chừ của vắc-xin và sự lan truyền của thông tin sai lệch, đang ngăn cản một số lượng lớn người sử dụng vắc-xin.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là sự phân phối vắc xin không đồng đều trên toàn thế giới. Khi các quốc gia giàu có nhất triển khai các chương trình tiêm chủng hiệu quả cho người dân của họ, điều này khiến nhiều quốc gia nghèo hơn không có vắc xin và mở ra làn sóng lớn các bệnh nhiễm trùng; nơi sinh sản hoàn hảo cho các biến thể mới phát sinh có thể chống lại tác dụng của các loại vắc xin ban đầu.

Bản thân ý tưởng về 'miễn dịch cộng đồng là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể có được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho 'miễn dịch' với vi rút và nhiều người đã báo cáo rằng bị nhiễm trùng lần thứ hai ... Đối với COVID, bảo vệ chứ không phải miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn.

Tỷ lệ chính xác của một quần thể cần được tiêm phòng COVID để đạt được khả năng miễn dịch trong cộng đồng là một điểm tranh luận khoa học. Nói chung, bệnh càng lây nhiễm thì tỷ lệ cần được tiêm phòng để đạt được miễn dịch cộng đồng càng cao. Ví dụ, khả năng miễn dịch của cộng đồng chống lại bệnh sởi đòi hỏi khoảng 95% dân số phải được chủng ngừa - điều này là do bệnh sởi là một bệnh rất dễ lây lan. 5 phần trăm còn lại sẽ được bảo vệ bởi thực tế là bệnh sởi sẽ không lây lan trong số những người được tiêm chủng. Đối với bệnh bại liệt, ngưỡng này là khoảng 80% vì nó ít lây nhiễm hơn.

Tỷ lệ dân số phải được chủng ngừa COVID để bắt đầu gây miễn dịch cho cộng đồng chưa được biết. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng và có thể sẽ thay đổi tùy theo cộng đồng, loại vắc xin, dân số được ưu tiên tiêm chủng và các yếu tố khác. Tuy nhiên, coronavirus gây ra COVID-19 có khả năng lây nhiễm cực kỳ nhanh, với con đường lây lan chính là các phần tử trong không khí tồn tại trong không khí hàng giờ và có thể được hít vào.

Tất nhiên, biến thể Delta có khả năng lây truyền cao hơn tới 60% đã làm thay đổi quỹ đạo của đại dịch, có nghĩa là số lượng thậm chí cao hơn dự kiến ​​ban đầu sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng. Một số nhà khoa học đưa ra tỷ lệ người dân cần được chủng ngừa Delta ở mức 88% hoặc cao hơn để đạt được miễn dịch cho cộng đồng, một điều có thể không thực hiện được do những thách thức đã nêu trước đó và thực tế là các loại vắc-xin này kém hiệu quả hơn đối với biến thể Delta so với chúng chống lại biến thể gốc và biến thể Alpha.

Bản thân ý tưởng về “miễn dịch cộng đồng” là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể thu được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho bạn “miễn dịch” với vi-rút và nhiều người đã báo cáo bị nhiễm trùng lần thứ hai. Điều này cũng đúng đối với các loại vắc-xin; Mục đích của họ không phải là làm cho những người được tiêm chủng “miễn nhiễm” với vi rút mà là để bảo vệ họ khỏi bị bệnh nặng nếu họ bị nhiễm vi rút. Điều này khác với các chương trình tiêm chủng trước đây, chẳng hạn như đối với bệnh sởi và đậu mùa, nơi các loại vắc xin đã tạo ra khả năng miễn dịch đối với căn bệnh này.

Đối với COVID, bảo vệ hơn là miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn. Chìa khóa là đưa càng nhiều dân số toàn cầu được tiêm chủng càng nhanh càng tốt, bao gồm cả các nhóm tuổi trẻ hơn như thanh niên từ 12 đến 15 tuổi. Có nghĩa là những người được tiêm chủng sẽ xoay sở để chống lại vi-rút, do các kháng thể do vắc-xin gây ra, trước khi nó có cơ hội phân chia và nhân lên bên trong chúng thành những con số cho phép nó lây lan sang người khác.

Có thể giống như vi-rút cúm, chúng ta không hướng đến khả năng miễn dịch cho cộng đồng mà là bảo vệ quần thể tối đa thông qua vắc-xin.

Bài viết cùng chuyên mục

Vắc xin Covid-19 Sinopharm (WIV04 và HB02): tính sinh miễn dịch hiệu quả và an toàn

Trong một thử nghiệm về hiệu quả giai đoạn III bao gồm gần 40.000 người tham gia mà không có bằng chứng về việc nhiễm SARS-CoV-2 trước đó, hiệu quả của vắc xin bắt đầu từ 14 ngày sau khi tiêm chủng đầy đủ được ước tính là 73 phần trăm.

Covid-19: biến thể Delta plus của Sars-CoV-2

Biến thể delta plus là một dòng con của biến thể delta, với sự khác biệt duy nhất được biết đến là một đột biến bổ sung, K417N, trong protein đột biến của virus, loại protein cho phép nó lây nhiễm sang các tế bào khỏe mạnh.

Thuốc đông y: không giúp ích gì viêm khớp

Trên thực tế, một phần tư các phương pháp điều trị đông y đã được tìm thấy có tác dụng phụ phổ biến hoặc nghiêm trọng

Covid-19: mục tiêu tiềm năng và thuốc điều trị

Sự điều hòa của ACE2 trong các cơ quan sau khi nhiễm virus làm rối loạn cân bằng cục bộ giữa trục RAS và ACE2 / angiotensin- (1–7) / MAS, có thể liên quan đến chấn thương cơ quan.

Đau bụng khi mang thai: những điều cần biết

Khi thai nhi phát triển, tử cung mở rộng ra ngoài vị trí thông thường để chứa nó, động tác này gây áp lực lên bụng, bao gồm cả bụng

Đau bụng khi giao hợp: nguyên nhân và những điều cần biết

Đau bụng có thể xảy ra sau khi giao hợp vì nhiều lý do, từ căng cơ nhẹ đến các tình trạng tiềm ẩn có thể cần điều trị

Covid-19: các kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh

Mặc dù chụp cắt lớp vi tính lồng ngực (CT) có thể nhạy hơn X quang phổi và một số phát hiện CT ngực có thể là đặc trưng của COVID-19, nhưng không có phát hiện nào có thể loại trừ hoàn toàn khả năng mắc COVID-19.

Mất điều hòa vận động Friedreich (Friedreich's Ataxia)

Mất điều hòa là thuật ngữ chỉ các vấn đề về sự phối hợp động tác và mất thăng bằng, và xảy ra ở nhiều căn bệnh và tình trạng bệnh lý khác nhau

Uống bao nhiêu rượu là quá nhiều?

Theo hướng dẫn chế độ ăn uống, uống rượu vừa phải liên quan đến tối đa một ly mỗi ngày đối với phụ nữ và tối đa hai ly mỗi ngày đối với nam giới

Statins: thuốc hạ cholesterol có phù hợp không?

Statin có thể có lợi ích khác ngoài việc giảm cholesterol, một lợi ích hứa hẹn có vẻ là đặc tính kháng viêm của chúng, giúp ổn định lớp niêm mạc mạch máu

Tại sao bức xạ gây ra ung thư vú?

Các tác giả đề nghị rằng các chuyên gia có thể sử dụng mức PTEN trong u vú như một dấu ấn sinh học để dự đoán ung thư vú nào có khả năng phản ứng với điều trị bức xạ nhất

Liệt cứng (Spasticity)

Liệt cứng cũng gây ra một trạng thái trong đó các cơ nhất định co thắt liên tục. Tình trạng cơ cứng hoặc căng cơ này ảnh hưởng tới dáng đi, chuyển động và lời nói.

Tổn thương não (Brain Injury)

Mô của bộ não bị tổn thương có thể phục hồi trong một thời gian ngắn, Tuy nhiên, một khi mô não đã chết hoặc bị phá hủy thì không còn cách nào để có thể tin rằng những tế bào não mới có thể phát triển trở lại.

Một tách cà phê giữ cho tỉnh táo bao lâu?

Khi một người thường xuyên sử dụng một lượng lớn caffein ngừng đột ngột, họ có thể gặp phải các triệu chứng cai nghiện nghiêm trọng hơn

Bệnh tiểu đường có thể được truyền theo gen không?

Sự tương tác phức tạp giữa các gen, lối sống và môi trường cho thấy tầm quan trọng của việc thực hiện các bước để giảm thiểu nguy cơ tiểu đường cá nhân

Hắt hơi và ho khi mang thai có ảnh hưởng đến em bé không?

Trong thời gian mang thai, hệ thống miễn dịch của cơ thể phản ứng chậm hơn và yếu hơn, bởi vì nó không muốn nhầm lẫn em bé với một thứ gì đó có hại.

Covid-19: thông số thở máy ở bệnh nhân bị bệnh nặng

Dữ liệu hiện có cho thấy rằng, ở những bệnh nhân thở máy bằng COVID-19, thông khí cơ học và cài đặt máy thở trong vòng 24 giờ kể từ khi nhập viện ICU là không đồng nhất nhưng tương tự như những gì được báo cáo cho ARDS “cổ điển”.

COVID 19 nặng: theo dõi và điều trị oxy

Tất cả các bệnh nhân mắc nhiễm trùng hô hấp cấp, được chăm sóc nên được trang bị máy đo oxy xung, oxy hoạt động hệ thống, cung cấp oxy.

Dịch truyền tĩnh mạch: Albumin

Sau khi phân phối ban đầu vào khoang plasma, albumin cân bằng giữa các khoang nội mạch và ngoại mạch, trong khoảng thời gian 7 đến 10 ngày

Covid-19 và bệnh đái tháo đường: định liều lượng Insulin khi bắt đầu phác đồ Insulin nền-Bolus

Việc chuyển đổi từ truyền insulin tĩnh mạch sang chế độ insulin nền-bolus lý tưởng nên xảy ra khi bệnh nhân ăn thường xuyên, mức đường huyết được kiểm soát và ổn định và mọi bệnh lý tiềm ẩn đã được cải thiện đáng kể.

Virus corona: là virus gì và có nguy hiểm không?

Virus corona mới là một chủng coronavirus chưa được xác định trước đây ở người. Loại coronavirus mới, hiện được gọi là 2019 nCoV, trước đây chưa được phát hiện

Thuốc điều trị huyết áp tăng nguy cơ ung thư da

Các nhà nghiên cứu đã nhắc tới nghiên cứu của họ bởi thực tế là Hydrochlorothiazide có liên quan với tăng nguy cơ của ung thư môi trong quá khứ

Massage bà bầu: những điều cần biết

Được sự chấp thuận của bác sĩ trước khi đi massage là một ý tưởng hay, đặc biệt là nếu bị đau ở bắp chân hoặc các bộ phận khác của chân

Tật nứt đốt sống (Spina Bifida)

Hai loại khác của nứt đốt sống là thoát vị màng não và thoát vị tủy-màng tủy được hiểu chung là nứt đốt sống hiện và cứ khoảng 1000 đứa trẻ ra đời thì có một bé mắc khuyết tật này.

Lâm sàng: trong y học nó nghĩa là gì và hiểu thế nào?

Đa số các từ điển tiếng Việt hay Anh Việt hiện nay đều định nghĩa lâm sàng không chính xác lắm đối với cách dùng của từ clinical trong y khoa, y tế hiện nay