Biến thể Covid-19: làm cho vắc xin chỉ còn tác dụng bảo vệ và miễn dịch cộng đồng là không thể?

2021-08-13 11:09 PM

Biến thể Delta có khả năng truyền nhiễm nhiều hơn đáng kể có nghĩa là số lượng cao hơn sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Miễn dịch cộng đồng là một thuật ngữ đã được phổ biến từ khi bắt đầu xảy ra đại dịch coronavirus. Nó xảy ra khi một phần lớn dân số trở nên được bảo vệ chống lại hoặc miễn nhiễm với nhiễm trùng, làm giảm đáng kể sự lây lan của nhiễm trùng đó ngay cả trong nhóm không được bảo vệ.

Nó có thể đạt được thông qua những điều sau:

Nhiễm trùng tự nhiên

Khi có đủ dân số đã bị nhiễm trùng và xây dựng các kháng thể có được tự nhiên chống lại bệnh để bảo vệ chống lại sự lây nhiễm trong tương lai.

Vắc xin

Khi đủ số người trong dân số đã được tiêm vắc xin phòng bệnh, cho phép họ tạo ra các kháng thể bảo vệ mà không lây nhiễm, có hiệu quả trong việc bảo vệ chống lại các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng trong tương lai.

Khi nói đến COVID-19, chúng ta biết rằng việc cố gắng hướng tới khả năng miễn dịch cộng đồng thông qua lây nhiễm tự nhiên có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Chúng tôi đã chứng kiến ​​cách vi rút có thể xâm nhập qua các quốc gia, dẫn đến hơn 4,3 triệu ca tử vong trên toàn thế giới cho đến nay. Không chỉ vậy, nó có thể gây ra bệnh nặng trong giai đoạn cấp tính và ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh kế với tác động của COVID kéo dài. Chúng tôi cũng không biết hiệu quả của các kháng thể thu được thông qua lây nhiễm tự nhiên, hoặc chúng tồn tại trong bao lâu, và có nhiều trường hợp người bị nhiễm coronavirus nhiều hơn một lần.

Mặt khác, vắc xin đã kiểm soát thành công các bệnh truyền nhiễm như đậu mùa, bại liệt, bạch hầu, ho gà, rubella và nhiều bệnh khác mà không cần người mắc bệnh. Trong khi không có gì lạ khi những người được chủng ngừa COVID gặp phải các tác dụng phụ nhẹ, ngắn hạn sau khi chủng ngừa, những người chưa được chủng ngừa có nhiều khả năng bị bệnh nặng hơn nếu họ bị nhiễm vi-rút.

Chúng ta biết rằng vắc-xin mang lại sự bảo vệ tốt hơn so với lây nhiễm tự nhiên, với các kháng thể tồn tại lâu hơn và hiệu quả hơn trong việc chống lại các bệnh nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ủng hộ việc đạt được khả năng miễn dịch cho cộng đồng bằng cách tiêm vắc-xin, chứ không phải bằng cách cho phép bệnh lây lan qua bất kỳ bộ phận nào của quần thể, vì điều này sẽ dẫn đến các trường hợp không cần thiết và tử vong.

Cũng cần lưu ý rằng lộ trình hướng tới “miễn dịch cộng đồng” thông qua tiêm chủng là rất quan trọng; Điều quan trọng là những nhóm có nguy cơ cao nhất trong dân số phải được tiêm phòng trước vì những người này có thể bị mất đi rất nhiều nếu họ bị nhiễm bệnh. Trong trường hợp COVID, điều này có nghĩa là trước tiên phải tiêm phòng cho người già và những người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn - cung cấp cho họ một mức độ bảo vệ trong khi khả năng miễn dịch của cộng đồng đang đạt được.

Mặc dù việc cố gắng đạt được khả năng miễn dịch của cộng đồng thông qua các chương trình tiêm chủng là rất hợp lý, nhưng vẫn có những thách thức. Đầu tiên, cũng giống như các kháng thể thu được tự nhiên, không chắc khả năng bảo vệ của các kháng thể do vắc xin gây ra sẽ kéo dài trong bao lâu và cần có thêm nghiên cứu để xác định liệu vắc xin có giúp giảm sự lây truyền của vi rút hay không. Sau đó, có vấn đề về sự chần chừ của vắc-xin và sự lan truyền của thông tin sai lệch, đang ngăn cản một số lượng lớn người sử dụng vắc-xin.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là sự phân phối vắc xin không đồng đều trên toàn thế giới. Khi các quốc gia giàu có nhất triển khai các chương trình tiêm chủng hiệu quả cho người dân của họ, điều này khiến nhiều quốc gia nghèo hơn không có vắc xin và mở ra làn sóng lớn các bệnh nhiễm trùng; nơi sinh sản hoàn hảo cho các biến thể mới phát sinh có thể chống lại tác dụng của các loại vắc xin ban đầu.

Bản thân ý tưởng về 'miễn dịch cộng đồng là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể có được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho 'miễn dịch' với vi rút và nhiều người đã báo cáo rằng bị nhiễm trùng lần thứ hai ... Đối với COVID, bảo vệ chứ không phải miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn.

Tỷ lệ chính xác của một quần thể cần được tiêm phòng COVID để đạt được khả năng miễn dịch trong cộng đồng là một điểm tranh luận khoa học. Nói chung, bệnh càng lây nhiễm thì tỷ lệ cần được tiêm phòng để đạt được miễn dịch cộng đồng càng cao. Ví dụ, khả năng miễn dịch của cộng đồng chống lại bệnh sởi đòi hỏi khoảng 95% dân số phải được chủng ngừa - điều này là do bệnh sởi là một bệnh rất dễ lây lan. 5 phần trăm còn lại sẽ được bảo vệ bởi thực tế là bệnh sởi sẽ không lây lan trong số những người được tiêm chủng. Đối với bệnh bại liệt, ngưỡng này là khoảng 80% vì nó ít lây nhiễm hơn.

Tỷ lệ dân số phải được chủng ngừa COVID để bắt đầu gây miễn dịch cho cộng đồng chưa được biết. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng và có thể sẽ thay đổi tùy theo cộng đồng, loại vắc xin, dân số được ưu tiên tiêm chủng và các yếu tố khác. Tuy nhiên, coronavirus gây ra COVID-19 có khả năng lây nhiễm cực kỳ nhanh, với con đường lây lan chính là các phần tử trong không khí tồn tại trong không khí hàng giờ và có thể được hít vào.

Tất nhiên, biến thể Delta có khả năng lây truyền cao hơn tới 60% đã làm thay đổi quỹ đạo của đại dịch, có nghĩa là số lượng thậm chí cao hơn dự kiến ​​ban đầu sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng. Một số nhà khoa học đưa ra tỷ lệ người dân cần được chủng ngừa Delta ở mức 88% hoặc cao hơn để đạt được miễn dịch cho cộng đồng, một điều có thể không thực hiện được do những thách thức đã nêu trước đó và thực tế là các loại vắc-xin này kém hiệu quả hơn đối với biến thể Delta so với chúng chống lại biến thể gốc và biến thể Alpha.

Bản thân ý tưởng về “miễn dịch cộng đồng” là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể thu được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho bạn “miễn dịch” với vi-rút và nhiều người đã báo cáo bị nhiễm trùng lần thứ hai. Điều này cũng đúng đối với các loại vắc-xin; Mục đích của họ không phải là làm cho những người được tiêm chủng “miễn nhiễm” với vi rút mà là để bảo vệ họ khỏi bị bệnh nặng nếu họ bị nhiễm vi rút. Điều này khác với các chương trình tiêm chủng trước đây, chẳng hạn như đối với bệnh sởi và đậu mùa, nơi các loại vắc xin đã tạo ra khả năng miễn dịch đối với căn bệnh này.

Đối với COVID, bảo vệ hơn là miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn. Chìa khóa là đưa càng nhiều dân số toàn cầu được tiêm chủng càng nhanh càng tốt, bao gồm cả các nhóm tuổi trẻ hơn như thanh niên từ 12 đến 15 tuổi. Có nghĩa là những người được tiêm chủng sẽ xoay sở để chống lại vi-rút, do các kháng thể do vắc-xin gây ra, trước khi nó có cơ hội phân chia và nhân lên bên trong chúng thành những con số cho phép nó lây lan sang người khác.

Có thể giống như vi-rút cúm, chúng ta không hướng đến khả năng miễn dịch cho cộng đồng mà là bảo vệ quần thể tối đa thông qua vắc-xin.

Bài viết cùng chuyên mục

Không thể kiểm soát cảm xúc: nguyên nhân và những điều cần biết

Mọi người kiểm soát hoặc điều chỉnh cảm xúc trên cơ sở hàng ngày, họ xác định những cảm xúc nào họ có, khi họ có chúng, và cách họ trải nghiệm chúng

Trầm cảm sau đột quỵ: chẩn đoán và can thiệp

Các yếu tố rủi ro của chứng trầm cảm sau đột quỵ bao gồm giới tính nữ, tuổi dưới 60, ly dị, nghiện rượu, mất ngôn ngữ không thường xuyên, thiếu hụt động cơ lớn

Mọc răng có khiến bé bị nôn không?

Phân tích của nghiên cứu từ tám quốc gia báo cáo rằng, mọc răng có thể làm cho trẻ cảm thấy khó chịu, nhưng nó không có khả năng làm cho chúng nôn mửa

Đau vai do thần kinh bị chèn ép: điều gì đang xẩy ra?

Bác sĩ thường sẽ khuyên nên điều trị nội khoa đầu tiên, nếu cơn đau không đáp ứng với những cách điều trị này hoặc trở nên tồi tệ hơn, thì bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật

Chất Fluoride trong kem đánh răng và nước: có bằng chứng ảnh hưởng đến IQ

Fluoride là một khoáng chất dễ dàng liên kết với xương và răng, nó thường được sử dụng trong nha khoa, để thúc đẩy tái tạo trong lớp men răng bên ngoài

Chất kháng khuẩn trong kem đánh răng có thể củng cố vi khuẩn

Hy vọng nghiên cứu này, sẽ phục vụ như một cảnh báo giúp suy nghĩ lại về tầm quan trọng của chất kháng khuẩn trong kêm đánh răng

Bệnh tim bẩm sinh: thông tim chẩn đoán

Thông tim rất quan trọng, đối với các phép đo chính xác, và thiết lập các chẩn đoán, sự hiện diện của các bất thường huyết động cùng tồn tại, ở bệnh nhân mắc bệnh

Covid-19: liệu pháp chống đông máu vào phác đồ điều trị

Cần đánh giá nguy cơ huyết khối tắc mạch của bệnh nhân và mức độ nghiêm trọng của COVID-19, theo đó liều LMWH trung gian / kéo dài hoặc điều trị sẽ được chỉ định.

Lòng tự trọng: bốn cách để tăng cường

Một số phương pháp đã được đề xuất, và các chương trình đào tạo đang được phát triển, để giúp mọi người khám phá và trau dồi lòng tự từ bi của chính họ

Sars CoV-2: cơ chế gây lên các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng

Sinh lý bệnh của rối loạn đông máu rất phức tạp do mối quan hệ qua lại giữa các yếu tố tế bào và huyết tương của hệ thống cầm máu và các thành phần của đáp ứng miễn dịch bẩm sinh.

Kem đánh răng: thành phần liên quan đến kháng kháng sinh

Triclosan có đặc tính kháng khuẩn và được tìm thấy trong xà phòng, chất tẩy rửa, đồ chơi, nó cũng thấy trong một số nhãn hiệu kem đánh răng

Bệnh thận giai đoạn cuối (ESRD): tất cả những điều cần biết

Độ dài của từng giai đoạn bệnh thận khác nhau và phụ thuộc vào cách điều trị bệnh thận, đặc biệt là liên quan đến chế độ ăn uống và bác sĩ có khuyên nên chạy thận hay không

Mức độ nghiêm trọng của đột quỵ giảm ở những người thường xuyên đi bộ

Có hai loại đột quỵ chính: thiếu máu cục bộ, xảy ra khi cục máu đông hoặc co thắt trong động mạch ngừng lưu lượng máu trong một phần của não và xuất huyết

Bà bầu: nên tránh đồ uống ngọt nhân tạo

Mối tương quan khi kiểm soát cân nặng của người mẹ và các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến việc tăng cân, như lượng calo tổng thể hoặc chất lượng chế độ ăn uống

Viêm nhiễm âm đạo: nguyên nhân và những điều cần biết

Khi có thể, nên mặc đồ lót bằng vải cotton và quần lót có đáy quần bằng cotton, điều này có thể làm giảm nguy cơ phát triển viêm và kích thích âm đạo

Thuốc đông y: có thể có tác dụng phụ nguy hiểm

Thuốc đông y có thể gây tổn thương thận, hoặc gan, và đôi khi bị pha trộn với steroid, thuốc trừ sâu, kháng sinh hoặc kim loại có hại

Dịch truyền tĩnh mạch: chọn giải pháp dược lý phù hợp

Các dung dịch điện giải ít tốn kém hơn các dung dịch plasma, được vô trùng, và nếu chưa mở, không đóng vai trò là nguồn lây nhiễm

Mang thai và tiêu chảy: những điều cần biết

Khi mang thai, phụ nữ bị tiêu chảy có thể gây hại cho mẹ và thai nhi, và phụ nữ mang thai bị tiêu chảy nặng hoặc kéo dài nên đi khám ngay lập tức

Mang thai và táo bón: những điều cần biết

Một số phụ nữ bị táo bón ở giai đoạn đầu của thai kỳ, trong khi nó không ảnh hưởng đến những phụ nữ khác cho đến sau này

Sử dụng insulin: liều dùng ở người lớn

Liều người lớn cho bệnh tiểu đường loại 1, bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tiểu đường toan chuyển hóa, bệnh tiểu đường tăng thẩm thấu, và tăng kali máu

Vắc xin Covid-19: trả lời cho các câu hỏi thường gặp

Có rất nhiều lý do có thể giải thích tại sao một số người ít quan tâm đến việc xếp hàng tiêm chủng của họ, bao gồm các câu hỏi kéo dài về độ an toàn, tác dụng phụ và mức độ hoạt động của vắc xin đối với các biến thể vi rút mới.

Virus Covid-19: nghiên cứu cho thấy virus xâm nhập vào não

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy những người nhiễm COVID-19 đang bị ảnh hưởng đến nhận thức, chẳng hạn như thiếu hụt chất dinh dưỡng não và mệt mỏi.

Liệt cứng (Spasticity)

Liệt cứng cũng gây ra một trạng thái trong đó các cơ nhất định co thắt liên tục. Tình trạng cơ cứng hoặc căng cơ này ảnh hưởng tới dáng đi, chuyển động và lời nói.

Muốn sống lâu hơn và tốt hơn: hãy tập sức mạnh

Tập luyện sức mạnh của người mới bắt đầu chỉ mất 20 phút, và sẽ không cần phải càu nhàu, căng thẳng hoặc đổ mồ hôi như một vận động viên thể hình

Giống và khác nhau của Vắc xin DNA so với mRNA

Mặc dù vắc xin DNA và mRNA có một số điểm tương đồng, nhưng có một số điểm đáng chú ý sự khác biệt giữa các vắc xin di truyền này, vắc xin mRNA cung cấp vật liệu di truyền cho tế bào người để tổng hợp thành một hoặc nhiều protein vi rút hoặc vi khuẩn.