Biến thể Covid-19: làm cho vắc xin chỉ còn tác dụng bảo vệ và miễn dịch cộng đồng là không thể?

2021-08-13 11:09 PM

Biến thể Delta có khả năng truyền nhiễm nhiều hơn đáng kể có nghĩa là số lượng cao hơn sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Miễn dịch cộng đồng là một thuật ngữ đã được phổ biến từ khi bắt đầu xảy ra đại dịch coronavirus. Nó xảy ra khi một phần lớn dân số trở nên được bảo vệ chống lại hoặc miễn nhiễm với nhiễm trùng, làm giảm đáng kể sự lây lan của nhiễm trùng đó ngay cả trong nhóm không được bảo vệ.

Nó có thể đạt được thông qua những điều sau:

Nhiễm trùng tự nhiên

Khi có đủ dân số đã bị nhiễm trùng và xây dựng các kháng thể có được tự nhiên chống lại bệnh để bảo vệ chống lại sự lây nhiễm trong tương lai.

Vắc xin

Khi đủ số người trong dân số đã được tiêm vắc xin phòng bệnh, cho phép họ tạo ra các kháng thể bảo vệ mà không lây nhiễm, có hiệu quả trong việc bảo vệ chống lại các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng trong tương lai.

Khi nói đến COVID-19, chúng ta biết rằng việc cố gắng hướng tới khả năng miễn dịch cộng đồng thông qua lây nhiễm tự nhiên có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Chúng tôi đã chứng kiến ​​cách vi rút có thể xâm nhập qua các quốc gia, dẫn đến hơn 4,3 triệu ca tử vong trên toàn thế giới cho đến nay. Không chỉ vậy, nó có thể gây ra bệnh nặng trong giai đoạn cấp tính và ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh kế với tác động của COVID kéo dài. Chúng tôi cũng không biết hiệu quả của các kháng thể thu được thông qua lây nhiễm tự nhiên, hoặc chúng tồn tại trong bao lâu, và có nhiều trường hợp người bị nhiễm coronavirus nhiều hơn một lần.

Mặt khác, vắc xin đã kiểm soát thành công các bệnh truyền nhiễm như đậu mùa, bại liệt, bạch hầu, ho gà, rubella và nhiều bệnh khác mà không cần người mắc bệnh. Trong khi không có gì lạ khi những người được chủng ngừa COVID gặp phải các tác dụng phụ nhẹ, ngắn hạn sau khi chủng ngừa, những người chưa được chủng ngừa có nhiều khả năng bị bệnh nặng hơn nếu họ bị nhiễm vi-rút.

Chúng ta biết rằng vắc-xin mang lại sự bảo vệ tốt hơn so với lây nhiễm tự nhiên, với các kháng thể tồn tại lâu hơn và hiệu quả hơn trong việc chống lại các bệnh nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ủng hộ việc đạt được khả năng miễn dịch cho cộng đồng bằng cách tiêm vắc-xin, chứ không phải bằng cách cho phép bệnh lây lan qua bất kỳ bộ phận nào của quần thể, vì điều này sẽ dẫn đến các trường hợp không cần thiết và tử vong.

Cũng cần lưu ý rằng lộ trình hướng tới “miễn dịch cộng đồng” thông qua tiêm chủng là rất quan trọng; Điều quan trọng là những nhóm có nguy cơ cao nhất trong dân số phải được tiêm phòng trước vì những người này có thể bị mất đi rất nhiều nếu họ bị nhiễm bệnh. Trong trường hợp COVID, điều này có nghĩa là trước tiên phải tiêm phòng cho người già và những người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn - cung cấp cho họ một mức độ bảo vệ trong khi khả năng miễn dịch của cộng đồng đang đạt được.

Mặc dù việc cố gắng đạt được khả năng miễn dịch của cộng đồng thông qua các chương trình tiêm chủng là rất hợp lý, nhưng vẫn có những thách thức. Đầu tiên, cũng giống như các kháng thể thu được tự nhiên, không chắc khả năng bảo vệ của các kháng thể do vắc xin gây ra sẽ kéo dài trong bao lâu và cần có thêm nghiên cứu để xác định liệu vắc xin có giúp giảm sự lây truyền của vi rút hay không. Sau đó, có vấn đề về sự chần chừ của vắc-xin và sự lan truyền của thông tin sai lệch, đang ngăn cản một số lượng lớn người sử dụng vắc-xin.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là sự phân phối vắc xin không đồng đều trên toàn thế giới. Khi các quốc gia giàu có nhất triển khai các chương trình tiêm chủng hiệu quả cho người dân của họ, điều này khiến nhiều quốc gia nghèo hơn không có vắc xin và mở ra làn sóng lớn các bệnh nhiễm trùng; nơi sinh sản hoàn hảo cho các biến thể mới phát sinh có thể chống lại tác dụng của các loại vắc xin ban đầu.

Bản thân ý tưởng về 'miễn dịch cộng đồng là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể có được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho 'miễn dịch' với vi rút và nhiều người đã báo cáo rằng bị nhiễm trùng lần thứ hai ... Đối với COVID, bảo vệ chứ không phải miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn.

Tỷ lệ chính xác của một quần thể cần được tiêm phòng COVID để đạt được khả năng miễn dịch trong cộng đồng là một điểm tranh luận khoa học. Nói chung, bệnh càng lây nhiễm thì tỷ lệ cần được tiêm phòng để đạt được miễn dịch cộng đồng càng cao. Ví dụ, khả năng miễn dịch của cộng đồng chống lại bệnh sởi đòi hỏi khoảng 95% dân số phải được chủng ngừa - điều này là do bệnh sởi là một bệnh rất dễ lây lan. 5 phần trăm còn lại sẽ được bảo vệ bởi thực tế là bệnh sởi sẽ không lây lan trong số những người được tiêm chủng. Đối với bệnh bại liệt, ngưỡng này là khoảng 80% vì nó ít lây nhiễm hơn.

Tỷ lệ dân số phải được chủng ngừa COVID để bắt đầu gây miễn dịch cho cộng đồng chưa được biết. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng và có thể sẽ thay đổi tùy theo cộng đồng, loại vắc xin, dân số được ưu tiên tiêm chủng và các yếu tố khác. Tuy nhiên, coronavirus gây ra COVID-19 có khả năng lây nhiễm cực kỳ nhanh, với con đường lây lan chính là các phần tử trong không khí tồn tại trong không khí hàng giờ và có thể được hít vào.

Tất nhiên, biến thể Delta có khả năng lây truyền cao hơn tới 60% đã làm thay đổi quỹ đạo của đại dịch, có nghĩa là số lượng thậm chí cao hơn dự kiến ​​ban đầu sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng. Một số nhà khoa học đưa ra tỷ lệ người dân cần được chủng ngừa Delta ở mức 88% hoặc cao hơn để đạt được miễn dịch cho cộng đồng, một điều có thể không thực hiện được do những thách thức đã nêu trước đó và thực tế là các loại vắc-xin này kém hiệu quả hơn đối với biến thể Delta so với chúng chống lại biến thể gốc và biến thể Alpha.

Bản thân ý tưởng về “miễn dịch cộng đồng” là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể thu được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho bạn “miễn dịch” với vi-rút và nhiều người đã báo cáo bị nhiễm trùng lần thứ hai. Điều này cũng đúng đối với các loại vắc-xin; Mục đích của họ không phải là làm cho những người được tiêm chủng “miễn nhiễm” với vi rút mà là để bảo vệ họ khỏi bị bệnh nặng nếu họ bị nhiễm vi rút. Điều này khác với các chương trình tiêm chủng trước đây, chẳng hạn như đối với bệnh sởi và đậu mùa, nơi các loại vắc xin đã tạo ra khả năng miễn dịch đối với căn bệnh này.

Đối với COVID, bảo vệ hơn là miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn. Chìa khóa là đưa càng nhiều dân số toàn cầu được tiêm chủng càng nhanh càng tốt, bao gồm cả các nhóm tuổi trẻ hơn như thanh niên từ 12 đến 15 tuổi. Có nghĩa là những người được tiêm chủng sẽ xoay sở để chống lại vi-rút, do các kháng thể do vắc-xin gây ra, trước khi nó có cơ hội phân chia và nhân lên bên trong chúng thành những con số cho phép nó lây lan sang người khác.

Có thể giống như vi-rút cúm, chúng ta không hướng đến khả năng miễn dịch cho cộng đồng mà là bảo vệ quần thể tối đa thông qua vắc-xin.

Bài viết cùng chuyên mục

Vi rút Corona 2019: lịch sử bệnh lý

Có thể tìm thấy thông tin và hướng dẫn từ WHO về sự bùng phát của coronavirus mới 2019 nCoV được báo cáo lần đầu tiên từ Vũ Hán, Trung Quốc

Sức khỏe hô hấp (Respiratory Health)

Có nhiều biến chứng có thể xảy ra, liên quan đến các ống đặt khí quản, bao gồm tình trạng không có khả năng nói, hoặc nuốt bình thường

Khí thải xe: có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ

Dân cư tiếp xúc lâu dài với carbon đen, phát ra tại địa phương, từ khí thải giao thông, có liên quan đến tỷ lệ đột quỵ

Bại não (Cerebral palsy)

Các trẻ có những bất thường về cấu trúc não, nhiều bệnh di truyền, những bất thường của nhiễm sắc thể, và những dị tật cơ thể khác cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh bại não.

Bệnh thận mãn tính: sống với bệnh thận giai đoạn năm

Gia đoạn năm của bệnh thận mãn tính, thận đã mất gần như toàn bộ khả năng để thực hiện công việc của mình một cách hiệu quả, và cuối cùng phải lọc máu hoặc ghép thận là cần thiết để sống

Cố gắng để trở nên hoàn hảo có thể gây ra lo lắng

Không ai có thể là người cầu toàn về mọi thứ, hãy suy nghĩ về các mục tiêu và dự án hiện tại, và chỉ định các ưu tiên của chúng

Cholesterol tăng di truyền thường không được điều trị

Nếu không được điều trị, một người bị tăng cholesterol máu gia đình có ít nhất 13 lần nguy cơ bị đau tim so với người không có tăng cholesterol máu gia đình

Tại sao núm vú bị ngứa trong khi cho con bú?

Trong bài viết này, hãy tìm hiểu về nguyên nhân của núm vú bị ngứa trong khi cho con bú, cũng như làm thế nào để được cứu trợ

Đau cổ: có thể là dấu hiệu của một thứ gì đó nghiêm trọng không?

Trong bài viết này, chúng tôi thảo luận chín nguyên nhân phổ biến của đau ở phía bên của cổ, cũng như các lựa chọn điều trị và khi đi khám bác sĩ

Chóng mặt khi đứng lên: nguyên nhân do hạ huyết áp tư thế đứng

Những người bị hạ huyết áp tư thế đứng có thể cảm thấy chóng mặt khi họ đứng lên, tình trạng này thường nhẹ và kéo dài chỉ vài phút sau khi đứng

Giống và khác nhau của Vắc xin DNA so với mRNA

Mặc dù vắc xin DNA và mRNA có một số điểm tương đồng, nhưng có một số điểm đáng chú ý sự khác biệt giữa các vắc xin di truyền này, vắc xin mRNA cung cấp vật liệu di truyền cho tế bào người để tổng hợp thành một hoặc nhiều protein vi rút hoặc vi khuẩn.

Dịch truyền tĩnh mạch: Plasma tươi đông lạnh

Nguy cơ truyền mầm bệnh bằng huyết tương tươi đông lạnh cũng giống như đối với máu toàn phần

Ngộ độc thủy ngân: khám lâm sàng và xét nghiệm

Ngộ độc thủy ngân cấp tính, có thể được phát hiện bằng cách đo nồng độ thủy ngân trong máu, xét nghiệm này thường được thực hiện trong phòng xét nghiệm

Virus corona mới (2019-nCoV): cập nhật mới nhất ngày 6 tháng 2 năm 2020

Coronavirus 2019 nCoV đang ảnh hưởng đến 28 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, chúng tôi hiển thị số lượng thay đổi hàng ngày cho ngày 6 tháng 2 sau khi ngày 5 tháng 2 kết thúc

Rụng trứng: tính ngày có thể hoặc không thể mang thai

Sau khi trứng rụng hoàn toàn có thể có thai. Khi một người quan hệ tình dục trong vòng 12–24 giờ sau khi trứng trưởng thành phóng thích, thì khả năng thụ thai cao.

Điều gì có thể gây phát ban sau khi trẻ bị sốt?

Sốt thường biến mất khi bệnh đã qua, tuy nhiên, trẻ mới biết đi đôi khi phát ban sau khi bị sốt, mặc dù điều này hiếm khi nghiêm trọng, điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ ngay lập tức

Tại sao statin đôi khi không giúp giảm mức cholesterol

Các nhà nghiên cứu đang khám phá khả năng tạo ra các phương pháp điều trị riêng biệt để giúp mọi người đáp ứng tốt hơn các mục tiêu cholesterol của họ

Kháng sinh phổ biến cho trẻ em: không hiệu quả trong một nửa trường hợp

Các nhà nghiên cứu, cũng phát hiện vi khuẩn do từng trẻ mang theo, có khả năng kháng kháng sinh tới sáu tháng, sau khi trẻ uống kháng sinh

Covid-19: thông khí tưới máu không phù hợp

SARS-CoV-2 liên kết với ACE2 để xâm nhập vào tế bào. ACE2 làm phân giải angiotensin II thành angiotensin- (1-7), chất kích thích sự giãn mạch và sản xuất oxit nitric và cũng làm giảm tác dụng của angiotensin II.

Tại sao một số người bị muỗi đốt nhiều hơn

Muỗi cái sẽ săn lùng bất kỳ người nào, nhưng một số bị đốt nhiều hơn nhưng những người khác thì lại rất ít. Câu trả lời tại sao có thể ẩn trong làn da của chúng ta.

Điều gì gây ra đau nhức đầu?

Đau đầu có thể là dấu hiệu của sự căng thẳng hoặc đau khổ về cảm xúc, hoặc có thể là do rối loạn của bệnh lý, chẳng hạn như chứng đau nửa đầu hoặc huyết áp cao

Ngứa bộ phận sinh dục sau quan hệ: điều trị và phòng ngừa

Ngứa bộ phận sinh dục sau khi quan hệ, có thể là bình thường, và triệu chứng này thường không gây lo ngại, nếu nó biến mất trong thời gian ngắn

Lo lắng và căng thẳng nặng nề vào ban đêm: tấm chăn nặng hơn có thể giúp

Chăn có trọng lượng từ lâu đã được sử dụng cho các điều kiện nhất định, nó có thể cung cấp lợi ích cho những người bị mất ngủ và lo lắng, nhưng nghiên cứu về nó là hiếm

Hội chứng sau viêm tủy xám (Bại liệt) (Post-Polio Syndrome)

Những người đã chống chịu qua được bệnh viêm tủy xám nên lắng nghe cơ thể của mình. Tránh những hoạt động gây đau nhức – đây là một dấu hiệu cảnh báo.

Thuốc đông y: ảnh hưởng đến thuốc tim mạch

Bất cứ ai xem xét dùng thuốc đông y, hoặc thay thế cùng với thuốc theo toa riêng của họ, nên được thảo luận trước với bác sĩ, y tá hoặc dược sĩ