Biến thể Covid-19: làm cho vắc xin chỉ còn tác dụng bảo vệ và miễn dịch cộng đồng là không thể?

2021-08-13 11:09 PM

Biến thể Delta có khả năng truyền nhiễm nhiều hơn đáng kể có nghĩa là số lượng cao hơn sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng.

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Miễn dịch cộng đồng là một thuật ngữ đã được phổ biến từ khi bắt đầu xảy ra đại dịch coronavirus. Nó xảy ra khi một phần lớn dân số trở nên được bảo vệ chống lại hoặc miễn nhiễm với nhiễm trùng, làm giảm đáng kể sự lây lan của nhiễm trùng đó ngay cả trong nhóm không được bảo vệ.

Nó có thể đạt được thông qua những điều sau:

Nhiễm trùng tự nhiên

Khi có đủ dân số đã bị nhiễm trùng và xây dựng các kháng thể có được tự nhiên chống lại bệnh để bảo vệ chống lại sự lây nhiễm trong tương lai.

Vắc xin

Khi đủ số người trong dân số đã được tiêm vắc xin phòng bệnh, cho phép họ tạo ra các kháng thể bảo vệ mà không lây nhiễm, có hiệu quả trong việc bảo vệ chống lại các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng trong tương lai.

Khi nói đến COVID-19, chúng ta biết rằng việc cố gắng hướng tới khả năng miễn dịch cộng đồng thông qua lây nhiễm tự nhiên có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Chúng tôi đã chứng kiến ​​cách vi rút có thể xâm nhập qua các quốc gia, dẫn đến hơn 4,3 triệu ca tử vong trên toàn thế giới cho đến nay. Không chỉ vậy, nó có thể gây ra bệnh nặng trong giai đoạn cấp tính và ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh kế với tác động của COVID kéo dài. Chúng tôi cũng không biết hiệu quả của các kháng thể thu được thông qua lây nhiễm tự nhiên, hoặc chúng tồn tại trong bao lâu, và có nhiều trường hợp người bị nhiễm coronavirus nhiều hơn một lần.

Mặt khác, vắc xin đã kiểm soát thành công các bệnh truyền nhiễm như đậu mùa, bại liệt, bạch hầu, ho gà, rubella và nhiều bệnh khác mà không cần người mắc bệnh. Trong khi không có gì lạ khi những người được chủng ngừa COVID gặp phải các tác dụng phụ nhẹ, ngắn hạn sau khi chủng ngừa, những người chưa được chủng ngừa có nhiều khả năng bị bệnh nặng hơn nếu họ bị nhiễm vi-rút.

Chúng ta biết rằng vắc-xin mang lại sự bảo vệ tốt hơn so với lây nhiễm tự nhiên, với các kháng thể tồn tại lâu hơn và hiệu quả hơn trong việc chống lại các bệnh nghiêm trọng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ủng hộ việc đạt được khả năng miễn dịch cho cộng đồng bằng cách tiêm vắc-xin, chứ không phải bằng cách cho phép bệnh lây lan qua bất kỳ bộ phận nào của quần thể, vì điều này sẽ dẫn đến các trường hợp không cần thiết và tử vong.

Cũng cần lưu ý rằng lộ trình hướng tới “miễn dịch cộng đồng” thông qua tiêm chủng là rất quan trọng; Điều quan trọng là những nhóm có nguy cơ cao nhất trong dân số phải được tiêm phòng trước vì những người này có thể bị mất đi rất nhiều nếu họ bị nhiễm bệnh. Trong trường hợp COVID, điều này có nghĩa là trước tiên phải tiêm phòng cho người già và những người có tình trạng sức khỏe tiềm ẩn - cung cấp cho họ một mức độ bảo vệ trong khi khả năng miễn dịch của cộng đồng đang đạt được.

Mặc dù việc cố gắng đạt được khả năng miễn dịch của cộng đồng thông qua các chương trình tiêm chủng là rất hợp lý, nhưng vẫn có những thách thức. Đầu tiên, cũng giống như các kháng thể thu được tự nhiên, không chắc khả năng bảo vệ của các kháng thể do vắc xin gây ra sẽ kéo dài trong bao lâu và cần có thêm nghiên cứu để xác định liệu vắc xin có giúp giảm sự lây truyền của vi rút hay không. Sau đó, có vấn đề về sự chần chừ của vắc-xin và sự lan truyền của thông tin sai lệch, đang ngăn cản một số lượng lớn người sử dụng vắc-xin.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là sự phân phối vắc xin không đồng đều trên toàn thế giới. Khi các quốc gia giàu có nhất triển khai các chương trình tiêm chủng hiệu quả cho người dân của họ, điều này khiến nhiều quốc gia nghèo hơn không có vắc xin và mở ra làn sóng lớn các bệnh nhiễm trùng; nơi sinh sản hoàn hảo cho các biến thể mới phát sinh có thể chống lại tác dụng của các loại vắc xin ban đầu.

Bản thân ý tưởng về 'miễn dịch cộng đồng là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể có được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho 'miễn dịch' với vi rút và nhiều người đã báo cáo rằng bị nhiễm trùng lần thứ hai ... Đối với COVID, bảo vệ chứ không phải miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn.

Tỷ lệ chính xác của một quần thể cần được tiêm phòng COVID để đạt được khả năng miễn dịch trong cộng đồng là một điểm tranh luận khoa học. Nói chung, bệnh càng lây nhiễm thì tỷ lệ cần được tiêm phòng để đạt được miễn dịch cộng đồng càng cao. Ví dụ, khả năng miễn dịch của cộng đồng chống lại bệnh sởi đòi hỏi khoảng 95% dân số phải được chủng ngừa - điều này là do bệnh sởi là một bệnh rất dễ lây lan. 5 phần trăm còn lại sẽ được bảo vệ bởi thực tế là bệnh sởi sẽ không lây lan trong số những người được tiêm chủng. Đối với bệnh bại liệt, ngưỡng này là khoảng 80% vì nó ít lây nhiễm hơn.

Tỷ lệ dân số phải được chủng ngừa COVID để bắt đầu gây miễn dịch cho cộng đồng chưa được biết. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng và có thể sẽ thay đổi tùy theo cộng đồng, loại vắc xin, dân số được ưu tiên tiêm chủng và các yếu tố khác. Tuy nhiên, coronavirus gây ra COVID-19 có khả năng lây nhiễm cực kỳ nhanh, với con đường lây lan chính là các phần tử trong không khí tồn tại trong không khí hàng giờ và có thể được hít vào.

Tất nhiên, biến thể Delta có khả năng lây truyền cao hơn tới 60% đã làm thay đổi quỹ đạo của đại dịch, có nghĩa là số lượng thậm chí cao hơn dự kiến ​​ban đầu sẽ phải được tiêm phòng đầy đủ để đạt được bất kỳ loại miễn dịch nào trên cộng đồng. Một số nhà khoa học đưa ra tỷ lệ người dân cần được chủng ngừa Delta ở mức 88% hoặc cao hơn để đạt được miễn dịch cho cộng đồng, một điều có thể không thực hiện được do những thách thức đã nêu trước đó và thực tế là các loại vắc-xin này kém hiệu quả hơn đối với biến thể Delta so với chúng chống lại biến thể gốc và biến thể Alpha.

Bản thân ý tưởng về “miễn dịch cộng đồng” là một khái niệm sai lầm khi nói đến COVID. Chúng tôi đã thấy cách các kháng thể thu được tự nhiên thông qua nhiễm trùng không làm cho bạn “miễn dịch” với vi-rút và nhiều người đã báo cáo bị nhiễm trùng lần thứ hai. Điều này cũng đúng đối với các loại vắc-xin; Mục đích của họ không phải là làm cho những người được tiêm chủng “miễn nhiễm” với vi rút mà là để bảo vệ họ khỏi bị bệnh nặng nếu họ bị nhiễm vi rút. Điều này khác với các chương trình tiêm chủng trước đây, chẳng hạn như đối với bệnh sởi và đậu mùa, nơi các loại vắc xin đã tạo ra khả năng miễn dịch đối với căn bệnh này.

Đối với COVID, bảo vệ hơn là miễn dịch là một khái niệm thực tế hơn. Chìa khóa là đưa càng nhiều dân số toàn cầu được tiêm chủng càng nhanh càng tốt, bao gồm cả các nhóm tuổi trẻ hơn như thanh niên từ 12 đến 15 tuổi. Có nghĩa là những người được tiêm chủng sẽ xoay sở để chống lại vi-rút, do các kháng thể do vắc-xin gây ra, trước khi nó có cơ hội phân chia và nhân lên bên trong chúng thành những con số cho phép nó lây lan sang người khác.

Có thể giống như vi-rút cúm, chúng ta không hướng đến khả năng miễn dịch cho cộng đồng mà là bảo vệ quần thể tối đa thông qua vắc-xin.

Bài viết cùng chuyên mục

Số đo huyết áp: số trên hay dưới hay cả hai là quan trọng?

Huyết áp tâm thu phản ánh lực được tạo ra bởi tim khi nó bơm máu ra ngoài cơ thể, trong khi huyết áp tâm trương số dưới là áp lực trong mạch máu khi tim nghỉ ngơi

Tỷ lệ cholesterol: là gì và tại sao lại quan trọng?

Trong khi nam giới và phụ nữ có cùng một xét nghiệm máu, mức HDL, LDL và VLDL trung bình của họ thường khác nhau, ví dụ, trong trường hợp của phụ nữ mãn kinh

Giấc ngủ: khi nào đi ngủ và ngủ trong bao lâu

Nếu biết thời gian phải thức dậy, và biết rằng cần một lượng giấc ngủ cụ thể, để hoạt động tốt nhất, chỉ cần tìm ra thời gian để đi ngủ

Lạm dụng tình cảm: những ảnh hưởng là gì?

Lạm dụng tình cảm, không bao giờ là lỗi của người trải qua nó, có thể gây ra cả hậu quả dài hạn, và ngắn hạn

Dịch truyền tĩnh mạch: Plasma tươi đông lạnh

Nguy cơ truyền mầm bệnh bằng huyết tương tươi đông lạnh cũng giống như đối với máu toàn phần

Dịch âm đạo khi mang thai: mầu sắc và ý nghĩa

Dịch tiết âm đạo, một số thay đổi về màu sắc cũng là bình thường, trong khi những thay đổi khác có thể chỉ ra nhiễm trùng hoặc vấn đề khác

Âm nhạc có lợi cho não như thế nào?

Các nhà nghiên cứu từ Khoa Tâm lý học tại Đại học Liverpool ở Anh đã tiến hành hai nghiên cứu khác nhau để điều tra cách mà âm nhạc ảnh hưởng đến dòng chảy của máu đến não

Giấc ngủ: những cách để cải thiện

Nếu mục tiêu là ngủ lâu hơn, ngủ trưa trong ngày là một ý tưởng tồi, bởi vì yêu cầu giấc ngủ hàng ngày vẫn không thay đổi, những giấc ngủ mất đi từ giấc ngủ buổi tối

Biện pháp khắc phục chóng mặt và nôn mửa

Có những dấu hiệu của đột quỵ, chẳng hạn như mặt rũ, thay đổi cân bằng, yếu cơ, thay đổi ý thức, đau đầu dữ dội, tê hoặc ngứa ran hoặc khó suy nghĩ hoặc nói không rõ ràng

Bác sỹ đông y: bị bỏ tù vì thay thế thuốc tiểu đường bằng đông y

Timothy Morrow, 84 tuổi, đã bị kết án vì hành nghề đông y, cũng như một số vụ lạm dụng trẻ em có khả năng gây tổn thương hoặc tử vong

Cách điều trị tim đập nhanh trong thai kỳ

Nhiều triệu chứng của các vấn đề về tim xảy ra trong một thai kỳ bình thường, làm cho nó khó để biết liệu tình trạng nào gây ra các triệu chứng

Gen và nghiện: điều trị có mục tiêu

Các loại thuốc lạm dụng, bao gồm cả ma túy, hoạt động trên hệ thống thưởng của não, một hệ thống truyền tín hiệu chủ yếu thông qua một phân tử

Kiểm soát đường huyết chặt chẽ có đúng với người lớn tuổi bị tiểu đường không?

Mục tiêu cho tất cả các bệnh mãn tính, không chỉ kiểm soát lượng đường trong máu, cần phải được cá nhân hóa để thích ứng với những hoàn cảnh thay đổi liên quan đến lão hóa

Hội chứng Covid-19 kéo dài: đông máu có thể là nguyên nhân gốc rễ

Bằng chứng mới cho thấy bệnh nhân mắc hội chứng Covid-19 kéo dài tiếp tục có đông máu cao hơn, điều này có thể giúp giải thích các triệu chứng dai dẳng của họ, chẳng hạn như giảm thể lực và mệt mỏi.

Nghiện là gì: khả năng nghiện và phục hồi

Đối với nghiện phát triển, thuốc hoặc hoạt động phải thay đổi trải nghiệm chủ quan của một người theo một hướng mong muốn, cảm thấy tốt hoặc cảm thấy tốt hơn

Sars CoV-2: cách thức và đường lây truyền virus

Kể từ những báo cáo đầu tiên về các ca bệnh từ Vũ Hán, một thành phố ở tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc, vào cuối năm 2019, các ca bệnh đã được báo cáo ở tất cả các châu lục.

Dịch truyền tĩnh mạch: chọn giải pháp dược lý phù hợp

Các dung dịch điện giải ít tốn kém hơn các dung dịch plasma, được vô trùng, và nếu chưa mở, không đóng vai trò là nguồn lây nhiễm

Thuốc đông y: không giúp ích gì viêm khớp

Trên thực tế, một phần tư các phương pháp điều trị đông y đã được tìm thấy có tác dụng phụ phổ biến hoặc nghiêm trọng

Insulin nền-Bolus cho bệnh nhân nhập viện với Covid-19: các nguyên tắc cơ bản

Insulin thường cung cấp sự bao phủ trong giai đoạn sau ăn (ngoài 4 giờ sau bữa ăn chính), một số mức điều hòa glucose cơ bản, thì tác dụng của insulin tác dụng nhanh chủ yếu giới hạn trong giai đoạn sau ăn (lên đến 4 giờ sau một bữa ăn chính).

Coronavirus mới xuất hiện gần đây tại Trung Quốc

Hiện tại không có vắc xin để ngăn ngừa nhiễm trùng 2019 nCoV, tốt nhất là tránh tiếp xúc với vi rút này, khuyến nghị các hành động ngăn ngừa sự lây lan

Viêm phế quản: thời gian kéo dài bao lâu để hết?

Viêm phế quản cấp tính, thường kéo dài 3 đến 10 ngày, ho có thể kéo dài trong vài tuần, viêm phế quản mãn tính, kéo dài trong nhiều tháng

Khí thải xe: có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ

Dân cư tiếp xúc lâu dài với carbon đen, phát ra tại địa phương, từ khí thải giao thông, có liên quan đến tỷ lệ đột quỵ

Chứng đau nửa đầu khó chữa migrainosus là gì?

Tình trạng migrainosus là dạng đau nửa đầu nghiêm trọng và kéo dài hơn, các triệu chứng của tình trạng migrainosus có thể tương tự như đau nửa đầu thông thường hoặc có thể nặng hơn

Liệt cứng (Spasticity)

Liệt cứng cũng gây ra một trạng thái trong đó các cơ nhất định co thắt liên tục. Tình trạng cơ cứng hoặc căng cơ này ảnh hưởng tới dáng đi, chuyển động và lời nói.

Dịch corona virus ở Trung Quốc: nguồn gốc bắt nguồn từ rắn

Coronavirus mới, ký hiệu bởi WHO là 2019 nCoV, vì nguyên do trường hợp bệnh viêm phổi gây ra bởi virus ở Vũ Hán, bắt đầu xuất hiện, và lây lan từ cuối năm 2019