Thuốc hiện có có thể ngăn ngừa bệnh Alzheimer?

Bằng chứng mới nổi cho thấy rằng một loại thuốc có thể ngăn chặn sự phát triển của bệnh Alzheimer - nhưng chỉ khi một người dùng thuốc lâu trước khi các triệu chứng của tình trạng này xuất hiện.

Bệnh Alzheimer là dạng phổ biến nhất của bệnh mất trí nhớ; theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), ước tính có khoảng 5,7 triệu người trưởng thành ở Hoa Kỳ sống với tình trạng này.

Thật không may, không có cách chữa bệnh Alzheimer, và sau khi khởi phát bệnh, các triệu chứng có xu hướng xấu đi dần dần.

Sau đó, câu hỏi, "Các chuyên gia có thể phòng ngừa bệnh ở những người được coi là có nguy cơ cao không?".

Các tác giả của một nghiên cứu mới, từ Đại học Virginia ở Charlottesville, cho rằng một loại thuốc được gọi là memantine - hiện đang được sử dụng để kiểm soát các triệu chứng của bệnh Alzheimer - thực sự có thể giúp ngăn ngừa căn bệnh này. Tuy nhiên, điều này chỉ có thể xảy ra nếu người dùng thuốc trước khi có các triệu chứng.

"Dựa trên những gì đã nghiên cứu được cho đến nay, sẽ không bao giờ có thể chữa bệnh Alzheimer bằng cách điều trị bệnh nhân khi họ đã có triệu chứng", GS George Bloom, thuộc Đại học Virginia, giám sát nghiên cứu cho biết.

"Hy vọng tốt nhất để chinh phục căn bệnh này là nhận ra những bệnh nhân có nguy cơ đầu tiên, bắt đầu điều trị bằng thuốc mới và điều chỉnh lối sống có thể làm giảm tốc độ mà giai đoạn im lặng của bệnh tiến triển", "Lý tưởng nhất, chúng tôi sẽ ngăn chặn nó bắt đầu ngay từ đầu."

Quy trình tái nhập chu kỳ tế bào

Các nhà nghiên cứu giải thích rằng bệnh Alzheimer thực sự bắt đầu từ rất lâu trước khi các triệu chứng bắt đầu xuất hiện - có lẽ thậm chí là một thập kỷ hoặc lâu hơn.

Một trong những đặc điểm của tình trạng là, một khi bị ảnh hưởng bởi căn bệnh này, các tế bào não cố gắng phân chia - có thể để cân bằng cái chết của các tế bào thần kinh khác.

Trong mọi trường hợp, việc phân chia thêm các tế bào não được hình thành hoàn toàn là không bình thường và không xảy ra trong bộ não khỏe mạnh. Nỗ lực của các tế bào thần kinh bị ảnh hưởng khi phân chia được gọi là "quá trình tái nhập chu kỳ tế bào".

"Theo ước tính, có tới 90% tử vong thần kinh xảy ra trong não của bệnh Alzheimer sau quá trình tái nhập chu trình tế bào, đây là một nỗ lực bất thường để phân chia", giáo sư Bloom giải thích.

"Khi kết thúc quá trình bệnh, bệnh nhân sẽ mất khoảng 30% các tế bào thần kinh ở các thùy trán của não".

Nghiên cứu đồng tác giả Erin Kodis - cựu học viên tiến sĩ của Giáo sư Bloom - đã hình thành giả thuyết của riêng mình về những gì gây nên cơ chế này.

Calci dư thừa, đi vào tế bào thần kinh thông qua các thụ thể đặc biệt được gọi là thụ thể NMDA trên bề mặt tế bào. Điều này khiến các tế bào não bắt đầu phân chia.

Sau một loạt các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm, Kodis xác nhận rằng giả thuyết là chính xác. Cơ chế này được thiết lập trong chuyển động trước khi sự hình thành của mảng amyloid, đó là đặc trưng của bệnh Alzheimer.

Tuy nhiên, cuối cùng, các phân tử của một axit amin được gọi là beta amyloid dính lại với nhau để hình thành các mảng amyloid độc hại.

Memantine có thể có 'tính chất mạnh

Kodis thấy rằng khi các tế bào thần kinh gặp phải các phân tử beta amyloid trong giai đoạn đầu trước khi tích tụ mảng bám, các thụ thể NMDA mở ra để nhận được lượng canxi dư thừa cuối cùng dẫn đến sự hủy diệt của chúng.

Nhưng sau đó, nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một khám phá khác: thuốc memantine ngăn chặn tái nhập chu kỳ tế bào bằng cách đóng các thụ thể NMDA trên bề mặt của các tế bào thần kinh.

"Các thí nghiệm cho thấy memantine có thể có các đặc tính sửa đổi bệnh mạnh nếu nó có thể được dùng cho bệnh nhân sớm trước khi trở nên có triệu chứng và được chẩn đoán mắc bệnh Alzheimer".

Theo GS George Bloom "Có lẽ điều này có thể ngăn ngừa bệnh hoặc làm chậm sự tiến triển của nó đủ lâu để tuổi khởi phát triệu chứng trung bình có thể lùi đáng kể về sau”

Những phát hiện này đặc biệt hứa hẹn; memantine có ít tác dụng phụ được biết đến, và những người đã được báo cáo là hiếm và không có tác động lớn đến sức khỏe.

Giáo sư Bloom tin rằng, trong tương lai, một phương pháp phòng ngừa hữu ích có thể là để sàng lọc mọi người cho các dấu hiệu nói rằng họ có thể có bệnh Alzheimer càng sớm càng tốt.

Các chuyên gia sau đó có thể kê đơn cho những người có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

"Tôi không muốn gây ra những hy vọng sai lầm", giáo sư Bloom nói. Tuy nhiên, ông tiếp tục, "Tôi nghĩ ý tưởng sử dụng memantine như một biện pháp dự phòng, bởi vì bây giờ chúng ta hiểu rằng canxi là một trong những tác nhân gây bệnh, và chúng ta có thể ngừng hoặc làm chậm quá trình này".

Hiện tại, Giáo sư Bloom và các đồng nghiệp đang lên kế hoạch thử nghiệm lâm sàng để kiểm tra chiến lược phòng ngừa mà họ đã phác thảo trong nghiên cứu.