Chóng mặt khi đứng lên: nguyên nhân do hạ huyết áp tư thế đứng

2019-05-12 05:23 PM
Những người bị hạ huyết áp tư thế đứng có thể cảm thấy chóng mặt khi họ đứng lên, tình trạng này thường nhẹ và kéo dài chỉ vài phút sau khi đứng

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Hạ huyết áp thế đứng, còn được gọi là hạ huyết áp tư thế, là huyết áp giảm đột ngột xảy ra khi đứng dậy nhanh chóng. Huyết áp là lực máu chống lại thành của động mạch.

Khi đứng lên, trọng lực kéo máu vào chân, và huyết áp bắt đầu giảm. Một số phản xạ nhất định trong cơ thể bù đắp cho sự thay đổi này. Tim đập nhanh hơn để bơm máu nhiều hơn. Và các mạch máu co lại để ngăn máu chảy xuống chân.

Nhiều loại thuốc có thể ảnh hưởng đến các phản xạ bình thường này và dẫn đến hạ huyết áp thế đứng. Những phản xạ này cũng có thể bắt đầu yếu đi khi già đi. Vì lý do này, hạ huyết áp thế đứng phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Theo nghiên cứu được công bố trên American Family Physician, khoảng 20 phần trăm những người trên 65 tuổi bị hạ huyết áp thế đứng.

Những người bị hạ huyết áp tư thế đứng có thể cảm thấy chóng mặt khi họ đứng lên. Tình trạng này thường nhẹ và kéo dài chỉ vài phút sau khi đứng. Một số người có thể ngất xỉu, hoặc mất ý thức.

Nguyên nhâh gây ra hạ huyết áp tư thế đứng

Có nhiều nguyên nhân gây hạ huyết áp tư thế đứng. Bao gồm các:

Mất nước.

Thiếu máu, hoặc số lượng hồng cầu thấp.

Giảm thể tích máu, gây ra bởi một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu thiazide và thuốc lợi tiểu quai.

Mang thai.

Bệnh tim, chẳng hạn như đau tim hoặc bệnh van tim.

Bệnh tiểu đường, tình trạng tuyến giáp và các bệnh khác của hệ thống nội tiết

Bệnh Parkinson.

Nghỉ ngơi dài ngày hoặc bất động.

Thời tiết nóng.

Thuốc huyết áp và thuốc chống trầm cảm.

Sử dụng rượu hoặc ma túy trong khi dùng thuốc huyết áp.

Thuốc lợi tiểu.

Lão hóa.

Các triệu chứng của hạ huyết áp tư thế đứng

Các triệu chứng phổ biến nhất của hạ huyết áp thế đứng là chóng mặt và chóng mặt khi đứng lên. Các triệu chứng thường sẽ biến mất khi ngồi hoặc nằm.

Các triệu chứng phổ biến khác bao gồm:

Buồn nôn.

Đánh trống ngực.

Đau đầu.

Yếu đuối.

Nhầm lẫn.

Mờ mắt.

Các triệu chứng ít phổ biến hơn, có thể bao gồm:

Ngất xỉu.

Đau ngực.

Đau cổ và vai.

Chẩn đoán hạ huyết áp tư thế đứng

Nếu bác sĩ nghi ngờ bị hạ huyết áp tư thế đứng, sẽ kiểm tra huyết áp trong khi đang ngồi, nằm và đứng. Bác sĩ có thể chẩn đoán hạ huyết áp tư thế đứng nếu huyết áp tâm thu giảm 20 mm thủy ngân (mm Hg) hoặc huyết áp tâm trương giảm 10 mm Hg trong vòng ba phút sau khi đứng lên.

Để tìm ra nguyên nhân cơ bản, bác sĩ cũng có thể:

Tiến hành kiểm tra thể chất.

Kiểm tra nhịp tim.

Chỉ định xét nghiệm.

Các xét nghiệm bác sĩ có thể yêu cầu bao gồm:

Công thức máu toàn bộ (CBC) để kiểm tra thiếu máu.

Điện tâm đồ (EKG) để kiểm tra nhịp tim.

Siêu âm tim để kiểm tra van tim và tim hoạt động như thế nào.

Đo nhịp tim trong khi gắng sức.

Kiểm tra bàn nghiêng, trong đó nằm trên bàn di chuyển từ ngang sang thẳng đứng, để kiểm tra ngất.

Điều trị hạ huyết áp tư thế đứng

Điều trị hạ huyết áp tư thế đứng tùy thuộc vào nguyên nhân. Điều trị do bác sĩ khuyên dùng có thể bao gồm những thay đổi lối sống sau đây:

Tăng lượng dịch và nước và hạn chế uống rượu nếu bị mất nước.

Đứng lên từ từ khi ra khỏi ghế hoặc giường.

Thực hiện các bài tập isometric trước khi thức dậy để giúp tăng huyết áp. Ví dụ, dùng tay bóp một quả bóng cao su hoặc khăn.

Điều chỉnh liều hoặc chuyển sang thuốc khác nếu thuốc là nguyên nhân.

Mang vớ nén để giúp máu lưu thông ở chân.

Tránh bắt chéo chân hoặc đứng trong thời gian dài.

Tránh đi bộ trong thời tiết nóng.

Ngủ với đầu hơi nâng lên.

Tránh ăn các bữa ăn giàu carbohydrate.

Thêm muối vào bữa ăn hàng ngày để giữ nước.

Đối với những trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc có tác dụng làm tăng thể tích máu hoặc làm co mạch máu. Những loại thuốc này có thể bao gồm:

Fludrocortison (Florinef).

Midodrine (ProAmatine).

Erythropoietin (Epogen, Procrit).

Pyridostigmine (Mestinon).

Trong hầu hết các trường hợp, điều trị tình trạng cơ bản sẽ chữa hạ huyết áp thế đứng. Với điều trị, những người bị hạ huyết áp thế đứng có thể làm giảm hoặc loại bỏ các triệu chứng.

Bài viết cùng chuyên mục

Khóc khi quan hệ tình dục: là hoàn toàn bình thường

Các triệu chứng khóc khi quan hệ tình dục có thể bao gồm nước mắt, buồn bã và khó chịu sau khi quan hệ tình dục đồng thuận, ngay cả khi nó hoàn toàn thỏa mãn.

Sốt khi mang thai: những điều cần biết

Một số nghiên cứu cho rằng, sốt khi mang thai, có thể làm tăng khả năng mắc các bất thường bẩm sinh, và tự kỷ, cho đến nay là không kết luận

Đa xơ cứng (Multiple Sclerosis)

Những nguyên lý về nguyên nhân gây nên bệnh đa xơ cứng gồm có vai trò của sinh vật kiểu vi-rút, sự bất thường của các gen có trách nhiệm kiểm soát hệ thống miễn dịch, hoặc là sự kết hợp của cả hai.

Phụ thuộc nicotine (nghiện thuốc lá) là gì?

Triệu chứng cai nghiện, bao gồm cảm giác thèm ăn, ủ rũ và khó chịu, tập trung kém, tâm trạng chán nản, tăng sự thèm ăn và mất ngủ, tiêu chảy hoặc táo bón cũng có thể xảy ra

Covid-19: có thể làm suy giảm testosterone giải thích tại sao bệnh nhân nam tiên lượng kém hơn

Giải thích tại sao rất nhiều nghiên cứu đã phát hiện ra rằng tiên lượng của nam giới xấu hơn nữ giới khi mắc COVID-19, và do đó để khám phá khả năng cải thiện kết quả lâm sàng bằng cách sử dụng các phương pháp điều trị dựa trên testosterone.

Vai trò của tiểu cầu trong nhiễm virus sốt xuất huyết (dengue) đã được tiết lộ

Những phát hiện của nghiên cứu này là chưa từng có và cho thấy rằng dengue tấn công tiểu cầu máu, chỉ huy các thành phần của tế bào để sản xuất protein

Dịch truyền tĩnh mạch: Albumin

Sau khi phân phối ban đầu vào khoang plasma, albumin cân bằng giữa các khoang nội mạch và ngoại mạch, trong khoảng thời gian 7 đến 10 ngày

Sử dụng thuốc đông tây y kết hợp: sự việc có thể đáng lo ngại

Điều đáng chú ý là, những loại tương tác thuốc này, có thể ảnh hưởng đến mọi người, ở mọi lứa tuổi, không chỉ những người trên 65 tuổi

Những sai lầm phổ biến khi tập luyện: cần ngừng lại

Có nguy cơ bị chấn thương nếu ngửa lưng trong khi làm ván hoặc chống đẩy, và chấn thương đầu gối nếu cúi người quá sâu hoặc ngồi xổm

Ung thư thứ phát: các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc

Các phương pháp điều trị được chỉ định để chống lại bệnh ung thư, cũng có thể khiến các tế bào lành dễ bị tổn thương trở thành các khối u ác tính trong tương lai

Trầm cảm sau đột quỵ: chẩn đoán và can thiệp

Các yếu tố rủi ro của chứng trầm cảm sau đột quỵ bao gồm giới tính nữ, tuổi dưới 60, ly dị, nghiện rượu, mất ngôn ngữ không thường xuyên, thiếu hụt động cơ lớn

Vắc xin Covid-19: loại nào có hiệu quả chống lại biến thể delta (Ấn Độ)?

Các nhà khoa học đang nghiên cứu cách thức hoạt động của vắc xin Covid-19 đối với biến thể delta của SARS-CoV-2.

Coronavirus (2019 nCoV): hướng dẫn tạm thời cho các bác sỹ Hoa kỳ

Vào ngày 31 tháng 12 năm 2019, WHO đã được cảnh báo về một số trường hợp viêm phổi ở thành phố Vũ Hán, virus này không phù hợp với bất kỳ loại virus nào được biết đến

Covid-19: hai phần ba số ca nhập viện Covid-19 do bốn bệnh lý

Bốn vấn đề được lựa chọn dựa trên các nghiên cứu khác đã được công bố trên khắp thế giới cho thấy mỗi vấn đề là một yếu tố dự báo độc lập về kết quả nghiêm trọng, bao gồm cả việc nhập viện, ở những người bị nhiễm COVID-19.

SARS-CoV-2: cách đột biến để thoát khỏi liên kết kháng thể

Mặc dù bài báo này chỉ ra cách SARS-CoV-2 có khả năng thoát khỏi các loại vắc-xin và phương pháp điều trị hiện có, nhưng đến thời điểm này không thể biết chính xác khi nào điều đó có thể xảy ra. 

Bảo vệ tim: cải thiện giấc ngủ và kiểm soát căng thẳng

May mắn thay, có thể học những cách lành mạnh hơn để ứng phó với stress có thể giúp tim và cải thiện chất lượng cuộc sống, chúng bao gồm các bài tập thư giãn

Aspirin cho phòng ngừa bệnh tim mạch?

Trước khi xem xét tác động của aspirin ở những người không mắc bệnh tim mạch, điều quan trọng đầu tiên là phải làm rõ việc sử dụng aspirin không gây tranh cãi

Kháng kháng sinh: nó trở thành mối đe dọa toàn cầu đối với sức khỏe cộng đồng?

Thuốc kháng sinh là loại thuốc làm chậm hoặc phá hủy sự phát triển của vi sinh vật, chẳng hạn như vi khuẩn, nấm và ký sinh trùng

Dịch truyền tĩnh mạch: chọn giải pháp dược lý phù hợp

Các dung dịch điện giải ít tốn kém hơn các dung dịch plasma, được vô trùng, và nếu chưa mở, không đóng vai trò là nguồn lây nhiễm

Bệnh tiểu đường: nhiệt độ tủ lạnh có thể làm cho insulin kém hiệu quả hơn

Cần phải nghiên cứu thêm để kiểm tra mức độ chênh lệch nhiệt độ trong quá trình lưu trữ ảnh hưởng đến hiệu quả insulin và kết quả của bệnh nhân

Vắc xin Covid-19: sự phát triển và các loại vắc xin

Theo truyền thống, các bước này diễn ra tuần tự và mỗi bước thường mất vài năm để hoàn thành. Việc phát triển vắc xin COVID-19 đã tăng tốc với tốc độ chưa từng có, với mỗi bước diễn ra trong vài tháng.

Sử dụng insulin: liều dùng ở người lớn

Liều người lớn cho bệnh tiểu đường loại 1, bệnh tiểu đường loại 2, bệnh tiểu đường toan chuyển hóa, bệnh tiểu đường tăng thẩm thấu, và tăng kali máu

Virus corona (2019 nCoV): lời khuyên dành cho công chúng

Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố sự bùng phát của dịch 2019 nCoV, là một trường hợp khẩn cấp về mối quan tâm quốc tế, không khuyến nghị bất kỳ hạn chế đi lại hoặc giao dịch nào

Chảy máu sau mãn kinh: hãy kiểm tra

Phân tích cho thấy hầu hết chảy máu sau mãn kinh là do tình trạng không ung thư, chẳng hạn như teo âm đạo, u xơ tử cung hoặc polyp

Vắc xin Covid-19: các loại và cơ chế tác dụng

Vắc xin Covid-19 sử dụng cấu trúc giống như gai trên bề mặt của virus Covid-19 được gọi là protein S. Protein S giúp vi rút Covid-19 xâm nhập vào bên trong tế bào và bắt đầu lây nhiễm.