- Trang chủ
- Thông tin
- Thông tin y học nước ngoài
- Chóng mặt khi đứng lên: nguyên nhân do hạ huyết áp tư thế đứng
Chóng mặt khi đứng lên: nguyên nhân do hạ huyết áp tư thế đứng
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Hạ huyết áp thế đứng, còn được gọi là hạ huyết áp tư thế, là huyết áp giảm đột ngột xảy ra khi đứng dậy nhanh chóng. Huyết áp là lực máu chống lại thành của động mạch.
Khi đứng lên, trọng lực kéo máu vào chân, và huyết áp bắt đầu giảm. Một số phản xạ nhất định trong cơ thể bù đắp cho sự thay đổi này. Tim đập nhanh hơn để bơm máu nhiều hơn. Và các mạch máu co lại để ngăn máu chảy xuống chân.
Nhiều loại thuốc có thể ảnh hưởng đến các phản xạ bình thường này và dẫn đến hạ huyết áp thế đứng. Những phản xạ này cũng có thể bắt đầu yếu đi khi già đi. Vì lý do này, hạ huyết áp thế đứng phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Theo nghiên cứu được công bố trên American Family Physician, khoảng 20 phần trăm những người trên 65 tuổi bị hạ huyết áp thế đứng.
Những người bị hạ huyết áp tư thế đứng có thể cảm thấy chóng mặt khi họ đứng lên. Tình trạng này thường nhẹ và kéo dài chỉ vài phút sau khi đứng. Một số người có thể ngất xỉu, hoặc mất ý thức.
Nguyên nhâh gây ra hạ huyết áp tư thế đứng
Có nhiều nguyên nhân gây hạ huyết áp tư thế đứng. Bao gồm các:
Mất nước.
Thiếu máu, hoặc số lượng hồng cầu thấp.
Giảm thể tích máu, gây ra bởi một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu thiazide và thuốc lợi tiểu quai.
Mang thai.
Bệnh tim, chẳng hạn như đau tim hoặc bệnh van tim.
Bệnh tiểu đường, tình trạng tuyến giáp và các bệnh khác của hệ thống nội tiết
Bệnh Parkinson.
Nghỉ ngơi dài ngày hoặc bất động.
Thời tiết nóng.
Thuốc huyết áp và thuốc chống trầm cảm.
Sử dụng rượu hoặc ma túy trong khi dùng thuốc huyết áp.
Thuốc lợi tiểu.
Lão hóa.
Các triệu chứng của hạ huyết áp tư thế đứng
Các triệu chứng phổ biến nhất của hạ huyết áp thế đứng là chóng mặt và chóng mặt khi đứng lên. Các triệu chứng thường sẽ biến mất khi ngồi hoặc nằm.
Các triệu chứng phổ biến khác bao gồm:
Buồn nôn.
Đánh trống ngực.
Đau đầu.
Yếu đuối.
Nhầm lẫn.
Mờ mắt.
Các triệu chứng ít phổ biến hơn, có thể bao gồm:
Ngất xỉu.
Đau ngực.
Đau cổ và vai.
Chẩn đoán hạ huyết áp tư thế đứng
Nếu bác sĩ nghi ngờ bị hạ huyết áp tư thế đứng, sẽ kiểm tra huyết áp trong khi đang ngồi, nằm và đứng. Bác sĩ có thể chẩn đoán hạ huyết áp tư thế đứng nếu huyết áp tâm thu giảm 20 mm thủy ngân (mm Hg) hoặc huyết áp tâm trương giảm 10 mm Hg trong vòng ba phút sau khi đứng lên.
Để tìm ra nguyên nhân cơ bản, bác sĩ cũng có thể:
Tiến hành kiểm tra thể chất.
Kiểm tra nhịp tim.
Chỉ định xét nghiệm.
Các xét nghiệm bác sĩ có thể yêu cầu bao gồm:
Công thức máu toàn bộ (CBC) để kiểm tra thiếu máu.
Điện tâm đồ (EKG) để kiểm tra nhịp tim.
Siêu âm tim để kiểm tra van tim và tim hoạt động như thế nào.
Đo nhịp tim trong khi gắng sức.
Kiểm tra bàn nghiêng, trong đó nằm trên bàn di chuyển từ ngang sang thẳng đứng, để kiểm tra ngất.
Điều trị hạ huyết áp tư thế đứng
Điều trị hạ huyết áp tư thế đứng tùy thuộc vào nguyên nhân. Điều trị do bác sĩ khuyên dùng có thể bao gồm những thay đổi lối sống sau đây:
Tăng lượng dịch và nước và hạn chế uống rượu nếu bị mất nước.
Đứng lên từ từ khi ra khỏi ghế hoặc giường.
Thực hiện các bài tập isometric trước khi thức dậy để giúp tăng huyết áp. Ví dụ, dùng tay bóp một quả bóng cao su hoặc khăn.
Điều chỉnh liều hoặc chuyển sang thuốc khác nếu thuốc là nguyên nhân.
Mang vớ nén để giúp máu lưu thông ở chân.
Tránh bắt chéo chân hoặc đứng trong thời gian dài.
Tránh đi bộ trong thời tiết nóng.
Ngủ với đầu hơi nâng lên.
Tránh ăn các bữa ăn giàu carbohydrate.
Thêm muối vào bữa ăn hàng ngày để giữ nước.
Đối với những trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc có tác dụng làm tăng thể tích máu hoặc làm co mạch máu. Những loại thuốc này có thể bao gồm:
Fludrocortison (Florinef).
Midodrine (ProAmatine).
Erythropoietin (Epogen, Procrit).
Pyridostigmine (Mestinon).
Trong hầu hết các trường hợp, điều trị tình trạng cơ bản sẽ chữa hạ huyết áp thế đứng. Với điều trị, những người bị hạ huyết áp thế đứng có thể làm giảm hoặc loại bỏ các triệu chứng.
Bài viết cùng chuyên mục
Ăn khi no: một trận chiến giữa hai tín hiệu não
Thừa cân hoặc béo phì làm tăng nguy cơ phát triển một số vấn đề lâu dài, chẳng hạn như bệnh tim mạch và bệnh tiểu đường loại 2, cũng như ung thư
Thuốc đông y: có thể làm tăng nguy cơ tử vong của ung thư
Phương pháp điều trị ung thư thông thường, bao gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hoặc điều trị bằng hormone
Khi mang thai và cho con bú: các thực phẩm cần tránh
Danh sách các loại thực phẩm mà một người nên tránh trong khi mang thai là dài, đây có thể là lý do tại sao một số người tin rằng họ cũng phải ăn một chế độ ăn hạn chế
Covid-19: thông khí cơ học cho bệnh nhân trong hồi sức cấp cứu
Cài đặt máy thở ban đầu với PEEP thấp hơn và thể tích lưu thông cao hơn so với ARDS nặng điển hình có thể được điều chỉnh với các mục tiêu như được chỉ định, với PEEP là 8 cm H2O.
Vắc xin Sputnik V COVID-19: có vẻ an toàn và hiệu quả
Vắc xin Sputnik là vi-rút mang mầm bệnh được sửa đổi và không thể bắt đầu lây nhiễm hiệu quả; chúng xâm nhập vào tế bào, biểu hiện protein đột biến, và sau đó dừng lại vì chúng không thể tiếp tục vòng đời của virus bình thường.
Fluoride trong kem đánh răng và nước: tốt hay xấu?
Fluoride là dạng ion hóa của nguyên tố flo, nó được phân phối rộng rãi trong tự nhiên, và hỗ trợ khoáng hóa xương và răng
Muối có thể là một yếu tố chính trong các phản ứng miễn dịch dị ứng
Ở các nước công nghiệp, gần một phần ba người bị ảnh hưởng bởi dị ứng tại một số thời điểm trong cuộc sống của họ, Một trong mười trẻ em bị viêm da dị ứng
Ngộ độc thủy ngân: khám lâm sàng và xét nghiệm
Ngộ độc thủy ngân cấp tính, có thể được phát hiện bằng cách đo nồng độ thủy ngân trong máu, xét nghiệm này thường được thực hiện trong phòng xét nghiệm
Bệnh rỗng tủy sống, Cứng cột sống (Syringomyelia, Tethered Cord)
Tạo ảnh cộng hưởng từ Magnetic resonance imaging - MRI có thể dễ dàng phát hiện ra các u nang trong tủy sống, trừ khi tại đó có các thanh chốt, miếng mỏng hoặc các mảnh đạn.
Quất: thuốc ngậm chữa ho viêm họng
Ngoài việc dùng quả để ăn uống và làm mứt, làm nước quả nấu đông, xirô, người ta còn dùng quả làm thuốc, mứt Kim quất chữa các chứng ách nghịch, giúp sức tiêu hoá cho dạ dày
Đau vú trước kỳ kinh nguyệt: tạo sao nó xẩy ra và điều trị nó?
Việc giảm nồng độ hormone estrogen, và progesterone trước một kỳ kinh, có thể gây đau vú, những thay đổi này cũng có thể gây sưng hạch bạch huyết
Điều trị đau lưng: cân nhắc lựa chọn cẩn thận
Giảm đau là ưu tiên hàng đầu cho hầu hết mọi người bị đau lưng, nhưng chiến lược dài hạn phù hợp sẽ phụ thuộc vào những gì đã kích hoạt cơn đau ngay từ đầu
Xét nghiệm cholesterol: Sử dụng, những gì mong đợi và kết quả
Nếu có quá nhiều cholesterol trong máu, việc điều trị có thể bắt đầu làm giảm mức cholesterol và giảm nguy cơ mắc bệnh tim
Chuẩn độ liều insulin: đường huyết cao ở bệnh nhân Covid-19 và đái tháo đường
Có bốn loại điều chỉnh chính có thể được thực hiện để đạt được sự kiểm soát đường huyết tối ưu; đó là điều chỉnh insulin thực tế; điều chỉnh insulin hiệu chỉnh, điều chỉnh insulin nền; và điều chỉnh bữa ăn chính và đồ ăn nhẹ.
Liệt cứng (Spasticity)
Liệt cứng cũng gây ra một trạng thái trong đó các cơ nhất định co thắt liên tục. Tình trạng cơ cứng hoặc căng cơ này ảnh hưởng tới dáng đi, chuyển động và lời nói.
Sử dụng thuốc đông tây y kết hợp: sự việc có thể đáng lo ngại
Điều đáng chú ý là, những loại tương tác thuốc này, có thể ảnh hưởng đến mọi người, ở mọi lứa tuổi, không chỉ những người trên 65 tuổi
Lọc máu: thận nhân tạo và lọc màng bụng, tất cả mọi thứ cần biết
Lọc máu là một thủ tục để loại bỏ các chất thải và chất dịch dư thừa từ máu khi thận ngừng hoạt động bình thường, nó thường liên quan đến việc chuyển máu đến một máy cần được làm sạch
Giảm cân nặng: làm thế nào để giảm cân nhanh tự nhiên
Những chiến lược này bao gồm tập thể dục, theo dõi lượng calo, ăn kiêng liên tục, và giảm số lượng carbohydrate trong chế độ ăn uống
Giữ xương chắc khỏe: phòng ngừa loãng xương
Mất xương thường bắt đầu muộn hơn đối với nam giới, thường là vào cuối những năm 50, và tiến triển chậm hơn so với phụ nữ
Chăm sóc da tránh loét (Skin care)
Có thể người bệnh phải nhập viện vài tuần hoặc nằm nghỉ lâu trên giường để chỗ loét lành lại. Với những điểm loét tỳ phức tạp, có thể người bệnh phải trải qua phẫu thuật hoặc ghép da.
Khi nào nên lo lắng về sự mệt mỏi?
Những lý do khác để gặp bác sĩ về sự mệt mỏi là nếu thường xuyên kiệt sức khi thức dậy mặc dù ngủ ngon, không cảm thấy có động lực để bắt đầu ngày mới
Covid-19 trong tương lai: rủi ro thay đổi đối với giới trẻ
Nghiên cứu dự đoán rằng COVID19 có thể chuyển hướng sang ảnh hưởng chủ yếu đến trẻ em khi người lớn đạt được miễn dịch cộng đồng.
Vắc xin Covid-19 Sputnik V: cho thấy hiệu quả 97,6%
Trung tâm Nghiên cứu Dịch tễ học và Vi sinh Quốc gia Gamaleya và Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF) đã báo cáo rằng vắc-xin Covid-19 Sputnik V cho thấy hiệu quả 97,6%.
Kháng thể chống Sars CoV-2: mức kháng thể của vắc xin Pfizer và AstraZeneca có thể giảm trong 2-3 tháng
Nghiên cứu của UCL Virus Watch cũng cho thấy mức độ kháng thể về cơ bản cao hơn đáng kể sau hai liều vắc xin Pfizer so với sau hai mũi tiêm phòng ngừa AstraZeneca, được gọi là Covishield ở Ấn Độ.
Covid-19: thuốc chống huyết khối và tương tác thuốc
Chloroquine và hydroxychloroquine là những chất ức chế CYP2D6 và P-glycoprotein vừa phải. Chúng có ít tương tác với apixaban và rivaroxaban, nhưng cần thận trọng khi dùng chung với dabigatran và edoxaban.
