Chóng mặt khi đứng lên: nguyên nhân do hạ huyết áp tư thế đứng

Hạ huyết áp thế đứng, còn được gọi là hạ huyết áp tư thế, là huyết áp giảm đột ngột xảy ra khi đứng dậy nhanh chóng. Huyết áp là lực máu chống lại thành của động mạch.

Khi đứng lên, trọng lực kéo máu vào chân, và huyết áp bắt đầu giảm. Một số phản xạ nhất định trong cơ thể bù đắp cho sự thay đổi này. Tim đập nhanh hơn để bơm máu nhiều hơn. Và các mạch máu co lại để ngăn máu chảy xuống chân.

Nhiều loại thuốc có thể ảnh hưởng đến các phản xạ bình thường này và dẫn đến hạ huyết áp thế đứng. Những phản xạ này cũng có thể bắt đầu yếu đi khi già đi. Vì lý do này, hạ huyết áp thế đứng phổ biến hơn ở người lớn tuổi. Theo nghiên cứu được công bố trên American Family Physician, khoảng 20 phần trăm những người trên 65 tuổi bị hạ huyết áp thế đứng.

Những người bị hạ huyết áp tư thế đứng có thể cảm thấy chóng mặt khi họ đứng lên. Tình trạng này thường nhẹ và kéo dài chỉ vài phút sau khi đứng. Một số người có thể ngất xỉu, hoặc mất ý thức.

Nguyên nhâh gây ra hạ huyết áp tư thế đứng

Có nhiều nguyên nhân gây hạ huyết áp tư thế đứng. Bao gồm các:

Mất nước.

Thiếu máu, hoặc số lượng hồng cầu thấp.

Giảm thể tích máu, gây ra bởi một số loại thuốc như thuốc lợi tiểu thiazide và thuốc lợi tiểu quai.

Mang thai.

Bệnh tim, chẳng hạn như đau tim hoặc bệnh van tim.

Bệnh tiểu đường, tình trạng tuyến giáp và các bệnh khác của hệ thống nội tiết

Bệnh Parkinson.

Nghỉ ngơi dài ngày hoặc bất động.

Thời tiết nóng.

Thuốc huyết áp và thuốc chống trầm cảm.

Sử dụng rượu hoặc ma túy trong khi dùng thuốc huyết áp.

Thuốc lợi tiểu.

Lão hóa.

Các triệu chứng của hạ huyết áp tư thế đứng

Các triệu chứng phổ biến nhất của hạ huyết áp thế đứng là chóng mặt và chóng mặt khi đứng lên. Các triệu chứng thường sẽ biến mất khi ngồi hoặc nằm.

Các triệu chứng phổ biến khác bao gồm:

Buồn nôn.

Đánh trống ngực.

Đau đầu.

Yếu đuối.

Nhầm lẫn.

Mờ mắt.

Các triệu chứng ít phổ biến hơn, có thể bao gồm:

Ngất xỉu.

Đau ngực.

Đau cổ và vai.

Chẩn đoán hạ huyết áp tư thế đứng

Nếu bác sĩ nghi ngờ bị hạ huyết áp tư thế đứng, sẽ kiểm tra huyết áp trong khi đang ngồi, nằm và đứng. Bác sĩ có thể chẩn đoán hạ huyết áp tư thế đứng nếu huyết áp tâm thu giảm 20 mm thủy ngân (mm Hg) hoặc huyết áp tâm trương giảm 10 mm Hg trong vòng ba phút sau khi đứng lên.

Để tìm ra nguyên nhân cơ bản, bác sĩ cũng có thể:

Tiến hành kiểm tra thể chất.

Kiểm tra nhịp tim.

Chỉ định xét nghiệm.

Các xét nghiệm bác sĩ có thể yêu cầu bao gồm:

Công thức máu toàn bộ (CBC) để kiểm tra thiếu máu.

Điện tâm đồ (EKG) để kiểm tra nhịp tim.

Siêu âm tim để kiểm tra van tim và tim hoạt động như thế nào.

Đo nhịp tim trong khi gắng sức.

Kiểm tra bàn nghiêng, trong đó nằm trên bàn di chuyển từ ngang sang thẳng đứng, để kiểm tra ngất.

Điều trị hạ huyết áp tư thế đứng

Điều trị hạ huyết áp tư thế đứng tùy thuộc vào nguyên nhân. Điều trị do bác sĩ khuyên dùng có thể bao gồm những thay đổi lối sống sau đây:

Tăng lượng dịch và nước và hạn chế uống rượu nếu bị mất nước.

Đứng lên từ từ khi ra khỏi ghế hoặc giường.

Thực hiện các bài tập isometric trước khi thức dậy để giúp tăng huyết áp. Ví dụ, dùng tay bóp một quả bóng cao su hoặc khăn.

Điều chỉnh liều hoặc chuyển sang thuốc khác nếu thuốc là nguyên nhân.

Mang vớ nén để giúp máu lưu thông ở chân.

Tránh bắt chéo chân hoặc đứng trong thời gian dài.

Tránh đi bộ trong thời tiết nóng.

Ngủ với đầu hơi nâng lên.

Tránh ăn các bữa ăn giàu carbohydrate.

Thêm muối vào bữa ăn hàng ngày để giữ nước.

Đối với những trường hợp nghiêm trọng, bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc có tác dụng làm tăng thể tích máu hoặc làm co mạch máu. Những loại thuốc này có thể bao gồm:

Fludrocortison (Florinef).

Midodrine (ProAmatine).

Erythropoietin (Epogen, Procrit).

Pyridostigmine (Mestinon).

Trong hầu hết các trường hợp, điều trị tình trạng cơ bản sẽ chữa hạ huyết áp thế đứng. Với điều trị, những người bị hạ huyết áp thế đứng có thể làm giảm hoặc loại bỏ các triệu chứng.