- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Kháng thể kháng nhân (ANA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Kháng thể kháng nhân (ANA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA) đo lượng và mẫu kháng thể trong máu hoạt động chống lại cơ thể (phản ứng tự miễn dịch).
Hệ thống miễn dịch của cơ thể thường tấn công và phá hủy các chất lạ như vi khuẩn và virus. Nhưng trong các rối loạn được gọi là bệnh tự miễn, hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy các mô bình thường của cơ thể. Khi một người mắc bệnh tự miễn, hệ thống miễn dịch sẽ tạo ra các kháng thể gắn vào các tế bào của cơ thể như thể chúng là các chất lạ, thường khiến chúng bị hư hại hoặc bị phá hủy. Viêm khớp dạng thấp và bệnh lupus ban đỏ hệ thống là những ví dụ về các bệnh tự miễn.
Xét nghiệm kháng thể kháng nhân được sử dụng cùng với các triệu chứng, kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác để tìm ra một bệnh tự miễn.
Chỉ định xét nghiệm kháng thể kháng nhân
Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA) được thực hiện để giúp xác định các vấn đề với hệ thống miễn dịch, chẳng hạn như:
Viêm khớp dạng thấp.
Lupus ban đỏ hệ thống (SLE).
Viêm đa cơ.
Xơ cứng bì.
Hội chứng Sjögren.
Cách chuẩn bị xét nghiệm kháng thể kháng nhân
Không cần phải làm bất cứ điều gì trước khi có xét nghiệm này.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.
Cảm thấy thế nào khi xét nghiệm kháng thể kháng nhân
Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.
Rủi ro của xét nghiệm kháng thể kháng nhân
Có rất ít khả năng xảy ra vấn đề khi lấy mẫu máu lấy từ tĩnh mạch.
Có thể có một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Có thể hạ thấp cơ hội bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi chọc kim trong vài phút.
Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị sưng sau khi lấy mẫu máu. Vấn đề này được gọi là viêm tĩnh mạch. Nén ấm có thể được sử dụng nhiều lần trong ngày để điều trị này.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA) đo lượng và mẫu kháng thể trong máu hoạt động chống lại cơ thể (phản ứng tự miễn dịch). Nếu có nhiều kháng thể trong máu hơn bình thường, xét nghiệm dương tính. Khi xét nghiệm dương tính, hầu hết các phòng thí nghiệm thực hiện các xét nghiệm khác ngay lập tức để tìm nguyên nhân. Những xét nghiệm này có thể tìm ra kháng thể nào có trong máu với số lượng cao hơn bình thường.
Đôi khi kết quả xét nghiệm ANA có thể bất thường ngay cả khi một người khỏe mạnh.
Xét nghiệm ANA dương tính có thể được gây ra bởi:
Bệnh mô tự miễn liên kết. Những ví dụ bao gồm:
Viêm khớp dạng thấp. Hơn một phần ba số người bị viêm khớp dạng thấp có xét nghiệm ANA dương tính.
Lupus ban đỏ hệ thống (SLE). Hầu như tất cả những người bị SLE đều có xét nghiệm ANA dương tính. Nhưng hầu hết những người có xét nghiệm ANA dương tính không có SLE.
Xơ cứng bì.
Hội chứng Sjögren.
Bệnh viêm khớp tự phát ở tuổi vị thành niên.
Viêm đa cơ.
Hội chứng Raynaud.
Bệnh tự miễn của các cơ quan khác, bao gồm:
Bệnh Addison.
Các bệnh của các tế bào máu, chẳng hạn như thiếu vitamin B12, giảm tiểu cầu vô căn (ITP) và thiếu máu tán huyết.
Bệnh gan, chẳng hạn như viêm gan.
Bệnh tuyến giáp, chẳng hạn như viêm tuyến giáp Hashimoto.
Các loại thuốc, chẳng hạn như được sử dụng để điều trị huyết áp cao, bệnh tim và bệnh lao (TB).
Nhiễm virus.
Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm kháng thể kháng nhân
Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Uống thuốc. Nhiều loại thuốc có thể thay đổi kết quả của xét nghiệm này. Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc không kê đơn và thuốc theo toa dùng.
Một loại virus. Bệnh do virus có thể khiến ANA dương tính, và sau đó trở lại bình thường.
Điều cần biết thêm
Các bệnh tự miễn không thể được chẩn đoán chỉ bằng kết quả xét nghiệm ANA. Một lịch sử y tế đầy đủ, kiểm tra thể chất và kết quả của các xét nghiệm khác được sử dụng với xét nghiệm ANA để giúp xác định các bệnh tự miễn, chẳng hạn như bệnh lupus ban đỏ hệ thống (SLE) hoặc viêm khớp dạng thấp.
Một số người khỏe mạnh có thể tăng lượng ANA trong máu. Ví dụ, điều này có thể xảy ra ở một số người có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn. Tuy nhiên, mức độ ANA càng cao thì người đó càng có khả năng mắc bệnh tự miễn.
Mức độ ANA có thể tăng khi một người già đi.
Bài viết cùng chuyên mục
Lipase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các xét nghiệm máu khác, có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm lipase, bao gồm canxi, glucose, phốt pho, triglyceride, alanine aminotransferase
ACTH: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ ACTH máu có các biến đổi theo nhịp ngày đêm, với nồng độ đỉnh xảy ra trong thời gian từ 6 đến 8 giờ sáng và nồng độ đáy
Xét nghiệm virus viêm gan C: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Xét nghiệm định lượng vi rút viêm gan C thường được sử dụng trước và trong khi điều trị, để tìm hiểu thời gian điều trị cần được đưa ra và để kiểm tra hiệu quả điều trị
Antithrombin III: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Tình trạng cân bằng thích hợp giữa thrombin và antithrombin III cho phép cơ thể bảo đảm quá trình cầm máu bình thường
Kháng thể bệnh Celiac: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nếu xét nghiệm đang được sử dụng để giúp chẩn đoán các triệu chứng, thì nó phải được thực hiện trong khi vẫn đang ăn thực phẩm có chứa gluten
Creatinine và thanh thải Creatinine: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Creatine được hình thành khi thức ăn được chuyển thành năng lượng thông qua một quá trình gọi là trao đổi chất, thận lấy creatinine ra khỏi máu và đưa nó ra khỏi cơ thể qua nước tiểu
Hemoglobin bị glycosil hóa (HbA1c): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khi nồng độ glucose máu tăng cao hơn mức bình thường trong một khoảng thời gian đủ dài, glucose sẽ phản ứng với các protein mà không cần sự xúc tác của enzym
Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu
Protein xuất hiện trong nước tiểu khi viêm thận cấp, bệnh thận do đái tháo đường, viêm cầu thận, hội chứng suy tim xung huyết.
Progesterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Progesterone giúp, chuẩn bị nội mạc tử cung, để nhận trứng, nếu nó được thụ tinh bởi tinh trùng
Điện di protein huyết thanh (SPEP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Điện di protein huyết thanh, thường được thực hiện, để giúp chẩn đoán, và theo dõi nhiều tình trạng khác nhau
Hồng cầu lưới: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Số lượng hồng cầu lưới, có thể giúp bác sĩ chọn các xét nghiệm khác, cần được thực hiện để chẩn đoán một loại thiếu máu cụ thể, hoặc bệnh khác
Chức năng gan: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Bác sĩ có thể làm các xét nghiệm để đo một số hóa chất do gan sản xuất, những xét nghiệm này có thể giúp bác sĩ kiểm tra gan hoạt động như thế nào
Ý nghĩa xét nghiệm tế bào, mô bệnh học, hormon
Xác định các rối loạn về hormon sinh dục và giới tính trong các trường hợp như: thiểu năng tinh hoàn, u nang tinh hoàn, thiểu năng buồng trứng, thiểu năng nhau thai, buồng trứng không phát triển, bế kinh do u nang nội tiết
Cấy máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Đối với nuôi cấy máu, một mẫu máu được thêm vào một chất thúc đẩy sự phát triển của vi trùng, loại vi trùng có thể được xác định bằng kính hiển vi hoặc xét nghiệm hóa học
Xét nghiệm Chlamydia: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Một số loại xét nghiệm có thể được sử dụng để tìm chlamydia, nhưng khuyến nghị xét nghiệm khuếch đại axit nucleic bất cứ khi nào có thể
Hormon cận giáp (PTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Không nên đánh giá đơn độc nồng độ PTH, do PTH có tác động tới cả nồng độ canxi và phospho, vì vậy cũng thường cần được đánh giá nồng độ của cả hai ion này
Cholinesterase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các thuốc có thể giảm giảm hoạt độ cholinesterase huyết thanh là atropin, caffein, chloroquin hydrochlorid, codein, cyclophosphamid, estrogen, axỉt folic.
Fibrinogen: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Lấy đủ bệnh phẩm máu vào ống nghiệm để đảm bảo tương quan thể tích máu và chất chống đông
Calcitonin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Một số bệnh nhân bị ung thư giáp thể tủy song nồng độ calcitonin lúc đói trong giới hạn bình thường, cần cân nhắc tiến hành làm test kích thích
Androstenedion máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Androstenedion được tế bào gan và mô mỡ chuyển thành estron, Estron là một dạng của estrogen với hoạt lực tương đối thấp so với estradiol
Aldosterone nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Tìm nguyên nhân gây ra huyết áp cao hoặc nồng độ kali thấp, điều này được thực hiện khi nghi ngờ tuyến thượng thận hoạt động quá mức hoặc tăng trưởng tuyến thượng thận bất thường
Globulin tủa lạnh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khi bệnh nhân mang globulin tủa lạnh trong máu tiếp xúc với lạnh, có thể thấy xuất hiện các biến cố mạch máu tại các phẩn xa của chi
Aldolase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Một số phòng xét nghiệm vẫn yêu cầu bệnh nhân nhịn ăn trước khi lấy máu xét nghiệm để làm tăng tính chính xác của kết quả xét nghiệm
Myoglobin: ý nghĩa lâm sàng kết qủa xét nghiệm
Myoglobin, có thể được kiểm tra bằng xét nghiệm máu, hoặc xét nghiệm nước tiểu, nồng độ trong máu sẽ tăng trong khoảng 3 giờ sau khi bị tổn thương
C - peptid: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Insulin và peptid C được giải phóng với lượng tương đương vào tuần hoàn, vi vậy nồng độ C peptid có mối tương quan với nồng độ insulin nội sinh
