Kháng thể kháng nhân (ANA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

2019-05-02 02:45 PM
Xét nghiệm kháng thể kháng nhân được sử dụng cùng với các triệu chứng, kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác để tìm ra một bệnh tự miễn

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA) đo lượng và mẫu kháng thể trong máu hoạt động chống lại cơ thể (phản ứng tự miễn dịch).

Hệ thống miễn dịch của cơ thể thường tấn công và phá hủy các chất lạ như vi khuẩn và virus. Nhưng trong các rối loạn được gọi là bệnh tự miễn, hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy các mô bình thường của cơ thể. Khi một người mắc bệnh tự miễn, hệ thống miễn dịch sẽ tạo ra các kháng thể gắn vào các tế bào của cơ thể như thể chúng là các chất lạ, thường khiến chúng bị hư hại hoặc bị phá hủy. Viêm khớp dạng thấp và bệnh lupus ban đỏ hệ thống là những ví dụ về các bệnh tự miễn.

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân được sử dụng cùng với các triệu chứng, kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác để tìm ra một bệnh tự miễn.

Chỉ định xét nghiệm kháng thể kháng nhân

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA) được thực hiện để giúp xác định các vấn đề với hệ thống miễn dịch, chẳng hạn như:

Viêm khớp dạng thấp.

Lupus ban đỏ hệ thống (SLE).

Viêm đa cơ.

Xơ cứng bì.

Hội chứng Sjögren.

Cách chuẩn bị xét nghiệm kháng thể kháng nhân

Không cần phải làm bất cứ điều gì trước khi có xét nghiệm này.

Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.

Cảm thấy thế nào khi xét nghiệm kháng thể kháng nhân

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Rủi ro của xét nghiệm kháng thể kháng nhân

Có rất ít khả năng xảy ra vấn đề khi lấy mẫu máu lấy từ tĩnh mạch.

Có thể có một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Có thể hạ thấp cơ hội bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi chọc kim trong vài phút.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị sưng sau khi lấy mẫu máu. Vấn đề này được gọi là viêm tĩnh mạch. Nén ấm có thể được sử dụng nhiều lần trong ngày để điều trị này.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân (ANA) đo lượng và mẫu kháng thể trong máu hoạt động chống lại cơ thể (phản ứng tự miễn dịch). Nếu có nhiều kháng thể trong máu hơn bình thường, xét nghiệm dương tính. Khi xét nghiệm dương tính, hầu hết các phòng thí nghiệm thực hiện các xét nghiệm khác ngay lập tức để tìm nguyên nhân. Những xét nghiệm này có thể tìm ra kháng thể nào có trong máu với số lượng cao hơn bình thường.

Đôi khi kết quả xét nghiệm ANA có thể bất thường ngay cả khi một người khỏe mạnh.

Xét nghiệm ANA dương tính có thể được gây ra bởi:

Bệnh mô tự miễn liên kết. Những ví dụ bao gồm:

Viêm khớp dạng thấp. Hơn một phần ba số người bị viêm khớp dạng thấp có xét nghiệm ANA dương tính.

Lupus ban đỏ hệ thống (SLE). Hầu như tất cả những người bị SLE đều có xét nghiệm ANA dương tính. Nhưng hầu hết những người có xét nghiệm ANA dương tính không có SLE.

Xơ cứng bì.

Hội chứng Sjögren.

Bệnh viêm khớp tự phát ở tuổi vị thành niên.

Viêm đa cơ.

Hội chứng Raynaud.

Bệnh tự miễn của các cơ quan khác, bao gồm:

Bệnh Addison.

Các bệnh của các tế bào máu, chẳng hạn như thiếu vitamin B12, giảm tiểu cầu vô căn (ITP) và thiếu máu tán huyết.

Bệnh gan, chẳng hạn như viêm gan.

Bệnh tuyến giáp, chẳng hạn như viêm tuyến giáp Hashimoto.

Các loại thuốc, chẳng hạn như được sử dụng để điều trị huyết áp cao, bệnh tim và bệnh lao (TB).

Nhiễm virus.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm kháng thể kháng nhân

Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Uống thuốc. Nhiều loại thuốc có thể thay đổi kết quả của xét nghiệm này. Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc không kê đơn và thuốc theo toa dùng.

Một loại virus. Bệnh do virus có thể khiến ANA dương tính, và sau đó trở lại bình thường.

Điều cần biết thêm

Các bệnh tự miễn không thể được chẩn đoán chỉ bằng kết quả xét nghiệm ANA. Một lịch sử y tế đầy đủ, kiểm tra thể chất và kết quả của các xét nghiệm khác được sử dụng với xét nghiệm ANA để giúp xác định các bệnh tự miễn, chẳng hạn như bệnh lupus ban đỏ hệ thống (SLE) hoặc viêm khớp dạng thấp.

Một số người khỏe mạnh có thể tăng lượng ANA trong máu. Ví dụ, điều này có thể xảy ra ở một số người có tiền sử gia đình mắc bệnh tự miễn. Tuy nhiên, mức độ ANA càng cao thì người đó càng có khả năng mắc bệnh tự miễn.

Mức độ ANA có thể tăng khi một người già đi.

Bài viết cùng chuyên mục

Kháng nguyên carcinoembryonic (CEA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm ung thư

Xét nghiệm CEA được sử dụng để theo dõi một người trước và trong khi điều trị, cùng với các xét nghiệm khác, xét nghiệm này có thể được sử dụng để xem điều trị có hiệu quả

Hormon cận giáp (PTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Không nên đánh giá đơn độc nồng độ PTH, do PTH có tác động tới cả nồng độ canxi và phospho, vì vậy cũng thường cần được đánh giá nồng độ của cả hai ion này

Progesterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Progesterone giúp, chuẩn bị nội mạc tử cung, để nhận trứng, nếu nó được thụ tinh bởi tinh trùng

Glucagon máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mẫu bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu và dùng các chất đồng vị phóng xạ để chụp xạ hình trong vòng 48h trước đó có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm DNA bào thai từ tế báo máu mẹ: xác định giới tính và dị tật

Những xét nghiệm này được chỉ định bởi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và có thể được thực hiện tại bất kỳ bệnh viện hoặc phòng xét nghiệm

Cortisol trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cortisol có nhiều chức năng, nó giúp cơ thể sử dụng đường và chất béo để tạo năng lượng chuyển hóa, nó giúp cơ thể quản lý căng thẳng

Xét nghiệm Chorionic Gonadotropin (HCG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ HCG cũng được xét nghiệm khi có thể có mô không bình thường trong tử cung, cũng có thể được thực hiện để tìm kiếm mang thai giả hoặc ung thư

Ý nghĩa chỉ số tinh dịch đồ trong vô sinh nam

< 50% tinh trùng di động về phía trước (loại a và b) và < 20% tinh trùng loại a: suy nhược tinh trùng. < 30% tinh trùng có hình dạng bình thường: dị dạng tinh trùng

Kali (K) nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm nước tiểu, để kiểm tra nồng độ kali, được thực hiện để tìm nguyên nhân, dẫn đến kết quả xét nghiệm kali máu thấp, hoặc cao

Xét nghiệm Virus: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm Virus, tìm nhiễm virus gây ra các triệu chứng, kiểm tra sau khi tiếp xúc với virus, ví dụ, bác sĩ vô tình bị mắc kim tiêm chứa máu nhiễm

Xét nghiệm virus viêm gan C: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Xét nghiệm định lượng vi rút viêm gan C thường được sử dụng trước và trong khi điều trị, để tìm hiểu thời gian điều trị cần được đưa ra và để kiểm tra hiệu quả điều trị

Axit lactic Dehydrogenase (LDH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ Axit lactic Dehydrogenase giúp chẩn đoán bệnh phổi, ung thư hạch, thiếu máu và bệnh gan, nó cũng giúp xác định hóa trị hoạt động như thế nào

Globulin mang thyroxin (TBG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm cung cấp các thông tin giúp chẩn đoán phân biệt giữa các bệnh lý thực sự của tuyến giáp với các bệnh lý không phải tại tuyến giáp gây biến đổi nồng độ TBG

Thời gian thromboplastin từng phần (PTT): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

PTT hoặc aPTT dài hơn bình thường, có thể có nghĩa là thiếu, hoặc mức độ thấp của một trong các yếu tố đông máu, hoặc một chất khác cần thiết để đông máu

Ý nghĩa xét nghiệm chẩn đoán bệnh khớp

Phương pháp ngưng kết latex cho phép phân biệt viêm đa khớp mạn tiến triển với bệnh thấp khớp (articulation rhematism) hoặc với sốt thấp (rheumatic fever), 2 bệnh này RF không có mặt trong huyết thanh

Creatinine và thanh thải Creatinine: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Creatine được hình thành khi thức ăn được chuyển thành năng lượng thông qua một quá trình gọi là trao đổi chất, thận lấy creatinine ra khỏi máu và đưa nó ra khỏi cơ thể qua nước tiểu

Antithrombin III: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Tình trạng cân bằng thích hợp giữa thrombin và antithrombin III cho phép cơ thể bảo đảm quá trình cầm máu bình thường

Yếu tố thấp khớp (RF): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Mức độ cao của yếu tố thấp khớp, có thể được gây ra bởi một số bệnh tự miễn, và một số bệnh nhiễm trùng, đôi khi, mức cao ở những người khỏe mạnh

Xét nghiệm Hormone vỏ thượng thận (ACTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

ACTH được tạo ra trong tuyến yên để đáp ứng với việc giải phóng một loại hormone khác, được gọi là hormone giải phóng corticotropin, bởi vùng dưới đồi

Enzyme (men) tim: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các nghiên cứu về enzyme tim phải luôn được so sánh với các triệu chứng, kết quả khám thực thể và kết quả đo điện tâm đồ

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm huyết học (máu)

Trong thiếu máu do bất sản, thiếu máu nguyên hồng cầu khổng lồ, hoá trị ung thư, bạch cầu cấp, lupus ban đỏ, chứng tăng năng lách, giảm sản tủy xương.

Xét nghiệm vitamin D: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Cơ thể sử dụng ánh nắng mặt trời, để tự tạo ra vitamin D, Vitamin D có trong thực phẩm, như lòng đỏ trứng, gan và cá nước mặn

Xét nghiệm Prealbumin máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm prealbumin, cho thấy những thay đổi trong thời gian một vài ngày, bác sĩ sớm có thể nhìn thấy những thay đổi, về mức độ protein

Xét nghiệm Galactosemia: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Galactosemia là bệnh được truyền từ cha mẹ sang con, xét nghiệm galactose thường được thực hiện để xác định xem trẻ sơ sinh có mắc bệnh hay không

Xét nghiệm bệnh tự miễn: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các xét nghiệm tự miễn dịch có thể bao gồm chống dsDNA, chống RNP, chống Smith hoặc chống Sm, chống Sjogren SSA và SSB, chống xơ cứng hoặc chống Scl 70, chống Jo 1 và chống CCP