Yếu tố thấp khớp (RF): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

2019-10-30 01:14 PM
Mức độ cao của yếu tố thấp khớp, có thể được gây ra bởi một số bệnh tự miễn, và một số bệnh nhiễm trùng, đôi khi, mức cao ở những người khỏe mạnh

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Xét nghiệm yếu tố thấp khớp (RF) đo lượng kháng thể yếu tố thấp khớp có trong máu. Thông thường, các kháng thể được tạo ra bởi hệ thống miễn dịch để giúp tiêu diệt và loại bỏ vi khuẩn và vi rút xâm nhập có thể gây bệnh. Nhưng kháng thể yếu tố thấp khớp có thể gắn vào mô cơ thể bình thường, dẫn đến tổn thương.

Mức độ cao của yếu tố thấp khớp có thể được gây ra bởi một số bệnh tự miễn (bao gồm viêm khớp dạng thấp) và một số bệnh nhiễm trùng. Đôi khi, mức độ yếu tố thấp khớp cao xuất hiện ở những người khỏe mạnh.

Số lượng yếu tố thấp khớp trong máu có thể được đo theo hai cách:

Xét nghiệm ngưng kết. Phương pháp thử trộn máu với hạt cao su nhỏ (latex) được phủ kháng thể người. Nếu có yếu tố thấp khớp, các hạt latex tụ lại với nhau (kết tụ). Phương pháp này được sử dụng tốt nhất như là một xét nghiệm sàng lọc lần đầu tiên cho viêm khớp dạng thấp. Một xét nghiệm ngưng kết khác trộn lẫn máu được thử với các tế bào hồng cầu của cừu đã được phủ kháng thể thỏ. Nếu yếu tố thấp khớp có mặt, các tế bào hồng cầu tụ lại với nhau. Phương pháp này thường được sử dụng để xác nhận sự hiện diện của yếu tố thấp khớp.

Xét nghiệm đo định lượng. Xét nghiệm này trộn lẫn máu được xét nghiệm với các kháng thể khiến máu bị vón cục nếu có yếu tố thấp khớp. Ánh sáng laser được chiếu vào ống chứa hỗn hợp và lượng ánh sáng bị chặn bởi mẫu máu được đo. Khi mức độ yếu tố thấp khớp tăng lên, sự đóng cục xảy ra nhiều hơn, làm cho mẫu nhiều mây đục hơn và ít ánh sáng đi qua ống hơn.

Chỉ định xét nghiệm yếu tố thấp khớp

Xét nghiệm yếu tố thấp khớp được thực hiện để giúp hỗ trợ chẩn đoán viêm khớp dạng thấp.

Xét nghiệm này cũng được thực hiện để tìm hiểu xem một đứa trẻ bị viêm khớp tự phát thiếu niên đa khớp có tăng yếu tố thấp khớp hay không. Điều này có thể giúp xác định sự tiến triển của bệnh và cách điều trị tốt nhất cho bệnh.

Chuẩn bị xét nghiệm yếu tố thấp khớp

Không cần phải làm bất cứ điều gì trước khi xét nghiệm này.

Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó, cách thực hiện hoặc kết quả sẽ có ý nghĩa gì.

Thực hiện xét nghiệm yếu tố thấp khớp

Các chuyên gia sức khỏe rút máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.

Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.

Áp áp lực cho nơi lấy máu và sau đó một băng.

Cảm thấy khi xét nghiệm yếu tố thấp khớp

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Rủi ro của xét nghiệm yếu tố thấp khớp

Có rất ít khả năng xảy ra vấn đề khi lấy mẫu máu lấy từ tĩnh mạch.

Có thể có một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Có thể hạ thấp nguy cơ bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị sưng sau khi lấy mẫu máu. Vấn đề này được gọi là viêm tĩnh mạch. Nén ấm có thể được sử dụng nhiều lần trong ngày để điều trị.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm yếu tố thấp khớp (RF) đo lượng kháng thể yếu tố thấp khớp có trong máu.

Kết quả xét nghiệm yếu tố thấp khớp (RF) có thể được báo cáo theo hiệu giá hoặc đơn vị:

Hiệu giá là thước đo lượng mẫu máu có thể được pha loãng trước khi yếu tố thấp khớp không thể được phát hiện. Hiệu giá từ 1 đến 20 (1:20) có nghĩa là yếu tố thấp khớp có thể được phát hiện khi 1 phần mẫu máu bị pha loãng tới 20 phần dung dịch muối (nước muối). Số thứ hai lớn hơn có nghĩa là có nhiều yếu tố thấp khớp trong máu. Vì vậy, hiệu giá từ 1 đến 80 cho thấy yếu tố thấp khớp trong máu nhiều hơn so với hiệu giá từ 1 đến 20.

Đơn vị nephelometry cho thấy bao nhiêu ánh sáng bị chặn bởi mẫu máu trong ống. Mức yếu tố thấp khớp cao làm cho mẫu bị nhiều mây đục, do đó ánh sáng đi qua ống ít hơn so với khi mức yếu tố thấp khớp thấp. Vì vậy, mức yếu tố thấp khớp là 100 đơn vị cao hơn trong 40 đơn vị.

Bài viết cùng chuyên mục

Ferritin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Ferritin giúp dự trữ sắt trong cơ thể, vì vậy định lượng nồng độ ferritin cung cấp một chỉ dẫn, về tổng kho dự trữ sắt có thể được đưa ra sử dụng.

Creatinin máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong một số bệnh lý cơ, lượng creatin trong các sợi cơ bị giảm với tăng song song creatin máu và creatin niệu và giảm phối hợp creatinin máu và creatinin niệu

CPK (creatin phosphokinase và các isoenzym): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cần tránh gây tan máu do nồng độ cao của hemoglobin có thể làm xét nghiệm định lượng CPK không chính xác, do ức chế hoạt tính của CPK

Xét nghiệm Renin: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm renin, thường được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm aldosterone, có thể có nồng độ cao cả renin, và aldosterone trong máu

Amoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ amoniac trong máu tăng lên khi gan không thể chuyển đổi amoniac thành urê, điều này có thể được gây ra bởi xơ gan hoặc viêm gan nặng

Bạch cầu đơn nhân: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm monospot, trên một mẫu máu nhỏ lấy từ đầu ngón tay, hoặc tĩnh mạch, xét nghiệm kháng thể EBV trên mẫu máu lấy từ tĩnh mạch

Catecholamine nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Catecholamine làm giảm lượng máu đi đến da và ruột, làm tăng máu đi đến các cơ quan chính, chẳng hạn như não, tim và thận, điều này giúp cơ thể chuẩn bị cho các phản ứng

Calcitonin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Một số bệnh nhân bị ung thư giáp thể tủy song nồng độ calcitonin lúc đói trong giới hạn bình thường, cần cân nhắc tiến hành làm test kích thích

Urê nitơ máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm nitơ urê máu có thể được thực hiện với xét nghiệm creatinine máu, mức creatinine trong máu cũng cho biết thận hoạt động như thế nào

Xét nghiệm virus viêm gan B: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Kháng thể viêm gan có thể mất vài tuần hoặc vài tháng để phát triển, vì vậy, một người bị nhiễm bệnh có thể có kiểm tra âm tính khi mới nhiễm trùng

Prolactin: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Mức độ prolactin, khác nhau trong suốt cả ngày, cao nhất xảy ra trong khi ngủ, và ngay sau khi thức dậy, cũng tăng cao hơn trong thời gian căng thẳng

Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm y học

Bình thường glucose huyết tương khi đói < 6,1 mmol/L, nếu mức độ glucose huyết tương khi đói ≥ 7,0 mmol/L trong ít nhất 2 lần xét nghiệm liên tiếp ở các ngày khác nhau thì bị đái tháo đường (diabetes mellitus).

Glucagon máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mẫu bệnh phẩm bị vỡ hồng cầu và dùng các chất đồng vị phóng xạ để chụp xạ hình trong vòng 48h trước đó có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm

Globulin mang thyroxin (TBG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm cung cấp các thông tin giúp chẩn đoán phân biệt giữa các bệnh lý thực sự của tuyến giáp với các bệnh lý không phải tại tuyến giáp gây biến đổi nồng độ TBG

Xét nghiệm Rubella: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Rubella thường không gây ra vấn đề lâu dài, nhưng một người phụ nữ bị nhiễm virut rubella khi mang thai, có thể truyền bệnh cho em bé

Lipase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các xét nghiệm máu khác, có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm lipase, bao gồm canxi, glucose, phốt pho, triglyceride, alanine aminotransferase

Testosterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Testosterone, ảnh hưởng đến tính năng và phát triển tình dục, ở nam, nó được tạo ra bởi tinh hoàn, ở cả nam và nữ, được tạo ra lượng nhỏ bởi tuyến thượng thận.

Kali (K) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nhiều loại thực phẩm rất giàu kali, bao gồm chuối, nước cam, rau bina và khoai tây, chế độ ăn uống cân bằng, có đủ kali cho nhu cầu của cơ thể

Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin

Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng

Ý nghĩa xét nghiệm viêm gan

HBsAb (hay Anti HBs) là kháng thể chống kháng nguyên bề mặt viêm gan B, thể hiện sự có miễn dịch với viêm gan B, sử dụng trong theo dõi trong tiêm phòng vacxin

Ý nghĩa nhuộm hóa học tế bào

Các marker bạch cầu: CD4, CD8, Biết được giảm miễn dịch trong HIV (AIDS), CD4 giảm nặng, tỷ lệ CD4/CD8 giảm nặng

Tế bào hình liềm: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cách tốt nhất để kiểm tra gen tế bào hình liềm, hoặc bệnh hồng cầu hình liềm, là xem xét máu, bằng phương pháp gọi là sắc ký lỏng hiệu năng cao

Chì: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Phụ nữ mang thai tiếp xúc với chì có thể truyền nó cho em bé, thai nhi, chì cũng có thể được truyền cho em bé qua sữa mẹ

AFP: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm Alpha fetoprotein

Đánh giá nồng độ alpha fetoprotein huyết thanh của mẹ là một xét nghiệm sàng lọc hữu hiệu để phát hiện các khuyết tật ống thần kinh của bào thai