- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Xét nghiệm số lượng tế bào CD4 + là xét nghiệm máu để xác định hoạt động của hệ thống miễn dịch như thế nào ở những người được chẩn đoán nhiễm virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV). Tế bào CD4 + là một loại tế bào bạch cầu. Các tế bào bạch cầu rất quan trọng trong việc chống lại nhiễm trùng. Các tế bào CD4 + còn được gọi là tế bào lympho T, tế bào T hoặc tế bào T- helper.
HIV lây nhiễm tế bào CD4 +. Số lượng tế bào CD4 + giúp xác định xem các nhiễm trùng khác (nhiễm trùng cơ hội) có thể xảy ra hay không. Mẫu CD4 + được tính theo thời gian quan trọng hơn bất kỳ giá trị CD4 + nào vì các giá trị có thể thay đổi từ ngày này sang ngày khác. Mẫu CD4 + theo thời gian cho thấy tác động của virus đối với hệ thống miễn dịch. Ở những người nhiễm HIV không được điều trị, số lượng CD4 + thường giảm khi HIV tiến triển. Số lượng CD4 + thấp thường cho thấy hệ thống miễn dịch bị suy yếu và khả năng bị nhiễm trùng cơ hội cao hơn.
Chỉ định xét nghiệm
Xét nghiệm số lượng CD4 + được thực hiện để:
Theo dõi mức độ nhiễm HIV ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch.
Giúp chẩn đoán hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS). Nhiễm HIV có thể tiến triển thành AIDS, không thể chữa khỏi.
Đánh giá nguy cơ đối với các bệnh nhiễm trùng khác (nhiễm trùng cơ hội).
Quyết định khi nào nên bắt đầu điều trị để ngăn ngừa nhiễm trùng cơ hội, chẳng hạn như thuốc để ngăn ngừa viêm phổi do Pneumocystis.
Số lượng tế bào CD4 + được lấy tại thời điểm được chẩn đoán đóng vai trò là đường cơ sở so với số lượng tế bào CD4 + trong tương lai sẽ được so sánh. Số lượng tế bào CD4 + được theo dõi cứ sau 3 đến 6 tháng, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, số lượng tế bào CD4 + trước đó và liệu có đang sử dụng thuốc điều trị bằng thuốc kháng vi-rút hay không.
Chuẩn bị xét nghiệm
Trước khi có xét nghiệm này, có thể gặp một cố vấn để hiểu kết quả xét nghiệm có thể có ý nghĩa gì về nhiễm HIV.
Thực hiện xét nghiệm
Các chuyên gia sức khỏe rút máu sẽ:
Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.
Làm sạch vị trí kim bằng cồn.
Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.
Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.
Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.
Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.
Áp áp lực lên nơi lấy máu và sau đó một băng.
Cảm thấy khi xét nghiệm
Có thể không cảm thấy gì cả từ vết đâm kim, hoặc có thể cảm thấy một vết chích hoặc nhúm ngắn khi kim đâm xuyên qua da. Một số người cảm thấy đau nhói trong khi kim nằm trong tĩnh mạch. Nhưng nhiều người không cảm thấy đau (hoặc chỉ có cảm giác khó chịu nhỏ) sau khi kim được đặt trong tĩnh mạch. Số lượng cơn đau cảm thấy phụ thuộc vào kỹ năng của chuyên gia y tế rút máu, tình trạng tĩnh mạch và độ nhạy cảm với cơn đau.
Rủi ro của xét nghiệm
Có rất ít nguy cơ biến chứng do lấy máu từ tĩnh mạch.
Có thể co một vết bầm nhỏ ở vị trí lấy máu. Có thể giảm nguy cơ bị bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút sau khi rút kim.
Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị viêm sau khi lấy mẫu máu. Tình trạng này được gọi là viêm tĩnh mạch và thường được điều trị bằng một miếng gạc ấm áp nhiều lần mỗi ngày.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm số lượng CD4 + là xét nghiệm máu để xác định hoạt động của hệ thống miễn dịch như thế nào ở những người được chẩn đoán nhiễm virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV). Kết quả đếm tế bào CD4 + thường có sẵn trong 1 đến 3 ngày, tùy thuộc vào phòng xét nghiệm.
Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi bình thường khác nhau. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.
|
Tổng số CD4 + |
|
|
Bình thường: |
Số lượng tế bào CD4 + ở những người không bị nhiễm HIV thường dao động từ 600 đến 1.500 tế bào mỗi microlitre (mcL). |
|
Bất thường: |
Số lượng tế bào CD4 + lớn hơn 350 nhưng dưới 500 tế bào / mcL có nghĩa là hệ thống miễn dịch bắt đầu suy yếu. |
|
Số lượng tế bào CD4 + dưới 350 tế bào / mcL cho thấy hệ thống miễn dịch yếu và tăng nguy cơ nhiễm trùng cơ hội. |
|
|
Số lượng tế bào CD4 + dưới 200 tế bào / mcL cho thấy hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) và nguy cơ cao bị nhiễm trùng cơ hội. |
|
Khi số lượng CD4 giảm xuống, nhiều khả năng hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) sẽ phát triển.
Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm
Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Thời gian trong ngày khi đo CD4 +. Số lượng CD4 + có thể thấp hơn vào buổi sáng.
Các bệnh, như viêm phổi, nhiễm herpes đơn giản hoặc cúm.
Làm lạnh mẫu máu.
Thuốc, chẳng hạn như corticosteroid và thuốc hóa trị.
Điều cần biết thêm
Mẫu CD4 + được tính theo thời gian quan trọng hơn bất kỳ giá trị CD4 + nào. Số lượng CD4 thường giảm khi HIV tiến triển.
Số lượng tế bào CD4 + thường được thực hiện với xét nghiệm tải lượng virus để đo lường hiệu quả của liệu pháp kháng vi-rút. Xét nghiệm tải lượng virus đo lượng HIV thực tế trong máu, đây là một chỉ số tốt cho thấy các loại thuốc kiểm soát nhiễm HIV hoạt động như thế nào. Trong một số trường hợp, kiểm tra tải lượng virus có thể được thực hiện thay vì số lượng CD4 +.
Thông tin điều trị AIDS khuyến nghị rằng, nếu có thể, mọi người bắt đầu điều trị bằng thuốc kháng vi-rút (ART) cho HIV trước khi số lượng CD4 + giảm xuống dưới 350 tế bào / mcL. Điều trị đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai, những người bị nhiễm trùng khác (như bệnh lao hoặc viêm gan) và những người có triệu chứng AIDS. Nói chuyện với bác sĩ về thời điểm nên bắt đầu điều trị ARV.
Do tổng số lượng tế bào CD4 + có thể thay đổi trong suốt cả ngày, nhiều bác sĩ cũng theo dõi số lượng tế bào CD4 + liên quan đến tổng số tế bào lympho. Phép đo này được gọi là tỷ lệ phần trăm CD4.
Một phép đo khác có thể được sử dụng là số lượng CD4 (tế bào trợ giúp T) so với số lượng CD8 (tế bào ức chế T). Đây được gọi là tỷ lệ CD4 / CD8. Tất cả các phép đo này có thể giúp xác định hiệu quả của điều trị HIV.
Bài viết cùng chuyên mục
Xét nghiệm virus viêm gan B: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
Kháng thể viêm gan có thể mất vài tuần hoặc vài tháng để phát triển, vì vậy, một người bị nhiễm bệnh có thể có kiểm tra âm tính khi mới nhiễm trùng
Progesterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Progesterone giúp, chuẩn bị nội mạc tử cung, để nhận trứng, nếu nó được thụ tinh bởi tinh trùng
Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng
Enzyme (men) tim: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các nghiên cứu về enzyme tim phải luôn được so sánh với các triệu chứng, kết quả khám thực thể và kết quả đo điện tâm đồ
Áp lực thẩm thấu huyết thanh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Khi độ thẩm thấu huyết thanh giảm, cơ thể ngừng giải phóng ADH, làm tăng lượng nước trong nước tiểu
Xét nghiệm Coombs (gián tiếp và trực tiếp): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm Coombs trực tiếp tìm thấy các kháng thể gắn vào các tế bào hồng cầu, các kháng thể có thể là cơ thể tạo ra do bệnh hoặc những người truyền máu
Axít uríc: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm acid urique, uric acid
Trong trường hợp viêm khớp, định lượng axit uric trong dịch khớp hữu ích trong chẩn đoán phân biệt giữa viêm khớp do tăng axit uric trong máu
Độ thẩm thấu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng cô đặc của nước tiểu: bình thường thận thải trừ nước tiểu được cô đặc hơn gấp 3 lần so với huyết tương
Xét nghiệm hormone tuyến giáp: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm hormone tuyến giáp, là xét nghiệm máu kiểm tra tuyến giáp hoạt động như thế nào, tuyến giáp tạo ra các hormone
Đo nồng độ cồn trong máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Rượu có tác dụng rõ rệt đối với cơ thể, ngay cả khi sử dụng với số lượng nhỏ, với số lượng lớn, rượu hoạt động như một thuốc an thần và làm suy yếu hệ thống thần kinh trung ương
Alpha Fetoprotein (AFP) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Không có AFP hoặc chỉ ở mức rất thấp thường được tìm thấy trong máu của những người đàn ông khỏe mạnh hoặc phụ nữ khỏe mạnh, không mang thai
Ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm y học
Bình thường glucose huyết tương khi đói < 6,1 mmol/L, nếu mức độ glucose huyết tương khi đói ≥ 7,0 mmol/L trong ít nhất 2 lần xét nghiệm liên tiếp ở các ngày khác nhau thì bị đái tháo đường (diabetes mellitus).
Hormon cận giáp (PTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Không nên đánh giá đơn độc nồng độ PTH, do PTH có tác động tới cả nồng độ canxi và phospho, vì vậy cũng thường cần được đánh giá nồng độ của cả hai ion này
Hormone Inhibin A: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm Hormone Inhibin A, được thực hiện cùng với các xét nghiệm khác, để xem liệu có khả năng xảy ra vấn đề về nhiễm sắc thể hay không
Hấp thụ D Xyloza: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
D xyloza thường được hấp thụ dễ dàng bởi ruột, khi xảy ra vấn đề hấp thu, D xyloza không được ruột hấp thụ và nồng độ trong máu và nước tiểu thấp
Hormon kích thích tạo nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Trong giai đoạn tạo hoàng thể, FSH kích thích sự sản xuất progesteron và hormon này cùng với estradiol, tạo thụận lợi cho đáp ứng của buồng trứng với LH
Carbon Monoxide (CO): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Carbon monoxide có thể đến từ bất kỳ nguồn nào đốt cháy nào, phổ biến là ô tô, lò sưởi, bếp củi, lò sưởi dầu hỏa, vỉ nướng than và các thiết bị gas
Kháng thể kháng tuyến giáp (antithyroid): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Những xét nghiệm này không phải là xét nghiệm hormone tuyến giáp, nồng độ hormone tuyến giáp cao hay thấp cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tuyến giáp
Cholesterol và triglyceride máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Cholesterol và triglyceride máu để giúp xác định khả năng mắc bệnh tim, đặc biệt là nếu có các yếu tố nguy cơ khác đối với bệnh tim hoặc các triệu chứng gợi ý bệnh tim
Bilirubin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hem sẽ được chuyển thành biliverdin nhờ enzym oxygenase của microsom, sau đó thành Bilirubin dưới tác dụng của enzym biliverdin reductase
Axit lactic: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm axit lactic, thường được thực hiện trên mẫu máu lấy từ tĩnh mạch ở cánh tay, nhưng cũng có thể được thực hiện trên mẫu máu lấy từ động mạch
Kháng thể bệnh Celiac: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nếu xét nghiệm đang được sử dụng để giúp chẩn đoán các triệu chứng, thì nó phải được thực hiện trong khi vẫn đang ăn thực phẩm có chứa gluten
Hormon tăng trưởng (GH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hormon tăng trưởng GH là một polypeptid, chức năng chính cùa hormon này là kích thích sự phát triển, tổng hợp protein, sử dụng axit béo, huy động insulin và sản xuất RNA
Xét nghiệm gen ung thư vú (BRCA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nguy cơ ung thư vú và buồng trứng của phụ nữ cao hơn nếu có thay đổi gen BRCA1 hoặc BRCA2, đàn ông có những thay đổi gen này có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn
Androstenedion máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Androstenedion được tế bào gan và mô mỡ chuyển thành estron, Estron là một dạng của estrogen với hoạt lực tương đối thấp so với estradiol
