- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Số lượng tế bào CD4 +: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Xét nghiệm số lượng tế bào CD4 + là xét nghiệm máu để xác định hoạt động của hệ thống miễn dịch như thế nào ở những người được chẩn đoán nhiễm virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV). Tế bào CD4 + là một loại tế bào bạch cầu. Các tế bào bạch cầu rất quan trọng trong việc chống lại nhiễm trùng. Các tế bào CD4 + còn được gọi là tế bào lympho T, tế bào T hoặc tế bào T- helper.
HIV lây nhiễm tế bào CD4 +. Số lượng tế bào CD4 + giúp xác định xem các nhiễm trùng khác (nhiễm trùng cơ hội) có thể xảy ra hay không. Mẫu CD4 + được tính theo thời gian quan trọng hơn bất kỳ giá trị CD4 + nào vì các giá trị có thể thay đổi từ ngày này sang ngày khác. Mẫu CD4 + theo thời gian cho thấy tác động của virus đối với hệ thống miễn dịch. Ở những người nhiễm HIV không được điều trị, số lượng CD4 + thường giảm khi HIV tiến triển. Số lượng CD4 + thấp thường cho thấy hệ thống miễn dịch bị suy yếu và khả năng bị nhiễm trùng cơ hội cao hơn.
Chỉ định xét nghiệm
Xét nghiệm số lượng CD4 + được thực hiện để:
Theo dõi mức độ nhiễm HIV ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch.
Giúp chẩn đoán hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS). Nhiễm HIV có thể tiến triển thành AIDS, không thể chữa khỏi.
Đánh giá nguy cơ đối với các bệnh nhiễm trùng khác (nhiễm trùng cơ hội).
Quyết định khi nào nên bắt đầu điều trị để ngăn ngừa nhiễm trùng cơ hội, chẳng hạn như thuốc để ngăn ngừa viêm phổi do Pneumocystis.
Số lượng tế bào CD4 + được lấy tại thời điểm được chẩn đoán đóng vai trò là đường cơ sở so với số lượng tế bào CD4 + trong tương lai sẽ được so sánh. Số lượng tế bào CD4 + được theo dõi cứ sau 3 đến 6 tháng, tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe, số lượng tế bào CD4 + trước đó và liệu có đang sử dụng thuốc điều trị bằng thuốc kháng vi-rút hay không.
Chuẩn bị xét nghiệm
Trước khi có xét nghiệm này, có thể gặp một cố vấn để hiểu kết quả xét nghiệm có thể có ý nghĩa gì về nhiễm HIV.
Thực hiện xét nghiệm
Các chuyên gia sức khỏe rút máu sẽ:
Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.
Làm sạch vị trí kim bằng cồn.
Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.
Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.
Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.
Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.
Áp áp lực lên nơi lấy máu và sau đó một băng.
Cảm thấy khi xét nghiệm
Có thể không cảm thấy gì cả từ vết đâm kim, hoặc có thể cảm thấy một vết chích hoặc nhúm ngắn khi kim đâm xuyên qua da. Một số người cảm thấy đau nhói trong khi kim nằm trong tĩnh mạch. Nhưng nhiều người không cảm thấy đau (hoặc chỉ có cảm giác khó chịu nhỏ) sau khi kim được đặt trong tĩnh mạch. Số lượng cơn đau cảm thấy phụ thuộc vào kỹ năng của chuyên gia y tế rút máu, tình trạng tĩnh mạch và độ nhạy cảm với cơn đau.
Rủi ro của xét nghiệm
Có rất ít nguy cơ biến chứng do lấy máu từ tĩnh mạch.
Có thể co một vết bầm nhỏ ở vị trí lấy máu. Có thể giảm nguy cơ bị bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút sau khi rút kim.
Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị viêm sau khi lấy mẫu máu. Tình trạng này được gọi là viêm tĩnh mạch và thường được điều trị bằng một miếng gạc ấm áp nhiều lần mỗi ngày.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm số lượng CD4 + là xét nghiệm máu để xác định hoạt động của hệ thống miễn dịch như thế nào ở những người được chẩn đoán nhiễm virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV). Kết quả đếm tế bào CD4 + thường có sẵn trong 1 đến 3 ngày, tùy thuộc vào phòng xét nghiệm.
Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi bình thường khác nhau. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.
|
Tổng số CD4 + |
|
|
Bình thường: |
Số lượng tế bào CD4 + ở những người không bị nhiễm HIV thường dao động từ 600 đến 1.500 tế bào mỗi microlitre (mcL). |
|
Bất thường: |
Số lượng tế bào CD4 + lớn hơn 350 nhưng dưới 500 tế bào / mcL có nghĩa là hệ thống miễn dịch bắt đầu suy yếu. |
|
Số lượng tế bào CD4 + dưới 350 tế bào / mcL cho thấy hệ thống miễn dịch yếu và tăng nguy cơ nhiễm trùng cơ hội. |
|
|
Số lượng tế bào CD4 + dưới 200 tế bào / mcL cho thấy hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) và nguy cơ cao bị nhiễm trùng cơ hội. |
|
Khi số lượng CD4 giảm xuống, nhiều khả năng hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) sẽ phát triển.
Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm
Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Thời gian trong ngày khi đo CD4 +. Số lượng CD4 + có thể thấp hơn vào buổi sáng.
Các bệnh, như viêm phổi, nhiễm herpes đơn giản hoặc cúm.
Làm lạnh mẫu máu.
Thuốc, chẳng hạn như corticosteroid và thuốc hóa trị.
Điều cần biết thêm
Mẫu CD4 + được tính theo thời gian quan trọng hơn bất kỳ giá trị CD4 + nào. Số lượng CD4 thường giảm khi HIV tiến triển.
Số lượng tế bào CD4 + thường được thực hiện với xét nghiệm tải lượng virus để đo lường hiệu quả của liệu pháp kháng vi-rút. Xét nghiệm tải lượng virus đo lượng HIV thực tế trong máu, đây là một chỉ số tốt cho thấy các loại thuốc kiểm soát nhiễm HIV hoạt động như thế nào. Trong một số trường hợp, kiểm tra tải lượng virus có thể được thực hiện thay vì số lượng CD4 +.
Thông tin điều trị AIDS khuyến nghị rằng, nếu có thể, mọi người bắt đầu điều trị bằng thuốc kháng vi-rút (ART) cho HIV trước khi số lượng CD4 + giảm xuống dưới 350 tế bào / mcL. Điều trị đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ mang thai, những người bị nhiễm trùng khác (như bệnh lao hoặc viêm gan) và những người có triệu chứng AIDS. Nói chuyện với bác sĩ về thời điểm nên bắt đầu điều trị ARV.
Do tổng số lượng tế bào CD4 + có thể thay đổi trong suốt cả ngày, nhiều bác sĩ cũng theo dõi số lượng tế bào CD4 + liên quan đến tổng số tế bào lympho. Phép đo này được gọi là tỷ lệ phần trăm CD4.
Một phép đo khác có thể được sử dụng là số lượng CD4 (tế bào trợ giúp T) so với số lượng CD8 (tế bào ức chế T). Đây được gọi là tỷ lệ CD4 / CD8. Tất cả các phép đo này có thể giúp xác định hiệu quả của điều trị HIV.
Bài viết cùng chuyên mục
Kháng nguyên ung thư 125 (CA 125): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Thông thường, xét nghiệm CA 125 được sử dụng để kiểm tra mức độ hiệu quả điều trị ung thư buồng trứng hoặc để xem liệu ung thư buồng trứng đã quay trở lại
Progesterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Progesterone giúp, chuẩn bị nội mạc tử cung, để nhận trứng, nếu nó được thụ tinh bởi tinh trùng
Đo tải lượng virus HIV: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Vì tải lượng virus có thể thay đổi theo từng ngày, nên xu hướng theo thời gian được sử dụng để xác định xem tình trạng nhiễm trùng có trở nên tồi tệ hơn không
Natri (Na) trong máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các chất điện giải khác, chẳng hạn như kali, canxi, clorua, magiê và phốt phát, có thể được kiểm tra cùng lúc với natri
Catecholamine trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Catecholamine làm tăng nhịp tim, huyết áp, nhịp thở, sức mạnh cơ bắp và sự tỉnh táo, nó cũng giảm lượng máu đi đến da và ruột và tăng lượng máu đi đến các cơ quan chính
Cholesterol và triglyceride máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Cholesterol và triglyceride máu để giúp xác định khả năng mắc bệnh tim, đặc biệt là nếu có các yếu tố nguy cơ khác đối với bệnh tim hoặc các triệu chứng gợi ý bệnh tim
C - peptid: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Insulin và peptid C được giải phóng với lượng tương đương vào tuần hoàn, vi vậy nồng độ C peptid có mối tương quan với nồng độ insulin nội sinh
Cortisol trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Thông thường, nồng độ cortisol tăng trong những giờ sáng sớm và cao nhất khoảng 7 giờ sáng, nó giảm rất thấp vào buổi tối và trong giai đoạn đầu của giấc ngủ
Bạch cầu đơn nhân: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm monospot, trên một mẫu máu nhỏ lấy từ đầu ngón tay, hoặc tĩnh mạch, xét nghiệm kháng thể EBV trên mẫu máu lấy từ tĩnh mạch
Lipase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các xét nghiệm máu khác, có thể được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm lipase, bao gồm canxi, glucose, phốt pho, triglyceride, alanine aminotransferase
Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin
Axít uríc: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm acid urique, uric acid
Trong trường hợp viêm khớp, định lượng axit uric trong dịch khớp hữu ích trong chẩn đoán phân biệt giữa viêm khớp do tăng axit uric trong máu
Ý nghĩa xét nghiệm dấu ấn ung thư và bệnh xã hội
Giá trị chính của AFP là theo dõi tiến trình bệnh và hiệu quả điều trị K tế bào gan nguyên phát, K tinh hoàn sau điều trị phẫu thuật, xạ trị hoặc hoá trị liệu
Erythropoietin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Erythropoietin cho phép các tế bào gốc của tủy xương biệt hóa thành các nguyên hổng cầu, một tế bào tiền thân của hổng cẩu
Áp lực thẩm thấu niệu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm giúp để chẩn đoán phân biệt giữa tăng nỉtơ máu nguồn gốc trước thận với hoại tử ống thận cấp do thiếu máu cục bộ gây nên
Xét nghiệm vitamin B12: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Vitamin B12, thường được đo cùng lúc với xét nghiệm axit folic, vì thiếu một hoặc cả hai, có thể dẫn đến một dạng thiếu máu, gọi là thiếu máu megaloblastic
Aldosterone nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Tìm nguyên nhân gây ra huyết áp cao hoặc nồng độ kali thấp, điều này được thực hiện khi nghi ngờ tuyến thượng thận hoạt động quá mức hoặc tăng trưởng tuyến thượng thận bất thường
Xét nghiệm bệnh tự miễn: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các xét nghiệm tự miễn dịch có thể bao gồm chống dsDNA, chống RNP, chống Smith hoặc chống Sm, chống Sjogren SSA và SSB, chống xơ cứng hoặc chống Scl 70, chống Jo 1 và chống CCP
Hồng cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hồng cầu là các tế bào không nhân có dạng giống như một đĩa hai mặt lõm, được sinh ra trong tủy xương và bị phá hủy trong lách
Protein phản ứng C (CRP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ CRP cao là do nhiễm trùng và nhiều bệnh mãn tính, nhưng xét nghiệm CRP không thể chỉ ra vị trí viêm hoặc nguyên nhân gây ra bệnh
Carboxyhemoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm trong ngộ độc CO
Có khoảng chồng chéo giữa giá trị nồng độ carboxyhemoglobin ở người nghiện thuốc lá mạn tính với giá trị nồng độ hemoglobin ở đối tượng bị ngộ độc khí CO
Nồng độ thuốc trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Bác sĩ kiểm tra nồng độ thuốc, để đảm bảo rằng đang dùng một liều an toàn, và hiệu quả, xét nghiệm này cũng được gọi là theo dõi thuốc điều trị
Ý nghĩa xét nghiệm chẩn đoán bệnh khớp
Phương pháp ngưng kết latex cho phép phân biệt viêm đa khớp mạn tiến triển với bệnh thấp khớp (articulation rhematism) hoặc với sốt thấp (rheumatic fever), 2 bệnh này RF không có mặt trong huyết thanh
Xét nghiệm Ketone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Ketone có thể được kiểm tra trong phòng xét nghiệm, hoặc bằng cách sử dụng xét nghiệm máu, hoặc nước tiểu tại nhà
Magie (Mg): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Mức magie thấp, thường được gây ra bởi việc không ăn đủ các loại thực phẩm có chứa magie, hoặc từ các vấn đề cản trở cách thức ăn được ruột hấp thụ
