Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

2019-10-07 12:23 PM
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống có thể được sử dụng để chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường xảy ra khi mang thai (tiểu đường thai kỳ).

Chỉ định nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) được thực hiện để:

Kiểm tra bệnh tiểu đường thai kỳ cho phụ nữ mang thai.

Chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường.

Chuẩn bị nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Để chuẩn bị cho xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose:

Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có chứa ít nhất 150 gram (g) carbohydrate mỗi ngày trong 3 ngày trước khi nghiệm pháp. Trái cây, bánh mì, ngũ cốc, ngũ cốc, gạo, bánh quy giòn, và các loại rau có tinh bột như khoai tây, đậu và ngô là những nguồn carbohydrate tốt.

Không ăn, uống, hút thuốc hoặc tập thể dục vất vả trong ít nhất 8 giờ trước khi lấy mẫu máu đầu tiên.

Hãy cho bác sĩ biết về tất cả các loại thuốc theo toa và không kê đơn đang dùng. Có thể được hướng dẫn ngừng dùng một số loại thuốc trước khi nghiệm pháp.

Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose có thể mất tới 4 giờ. Vì hoạt động có thể can thiệp vào kết quả kiểm tra, sẽ được yêu cầu ngồi yên trong toàn bộ bài kiểm tra. Không ăn trong khi kiểm tra. Chỉ có thể uống nước trong thời gian này.

Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó hoặc cách thực hiện.

Thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Vào ngày làm nghiệm pháp, các bước sau sẽ được thực hiện:

Một mẫu máu sẽ được thu thập khi làm. Đây là giá trị đường huyết lúc đói. Nó cung cấp lượng đường cơ sở để so sánh các giá trị glucose khác.

Sẽ được yêu cầu uống một chất dịch ngọt có chứa một lượng glucose đo được. Tốt nhất là uống chất dịch một cách nhanh chóng. Đối với nghiệm pháp dung nạp glucose tiêu chuẩn, sẽ uống 75 gram hoặc 100 gram. Bà bầu uống 50 gram glucose.

Các mẫu máu sẽ được thu thập tại các khoảng thời gian 1, 2 và đôi khi 3 giờ sau khi uống glucose. Mẫu máu cũng có thể được lấy ngay sau 30 phút đến hơn 3 giờ sau khi uống glucose.

Chuyên gia y tế lấy mẫu máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.

Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.

Tạo áp lực lên nơi lấy máu và sau đó băng lại.

Cảm thấy khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Có thể thấy khó uống chất dịch glucose cực kỳ ngọt. Một số người cảm thấy ốm sau khi uống chất dịch glucose và có thể nôn mửa. Nôn mửa có thể ngăn hoàn thành nghiệm pháp vào ngày hôm đó.

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Có thể cảm thấy tâm trạng khi lấy một số mẫu máu trong một ngày. Nhưng lượng máu lấy sẽ không gây mất máu hoặc thiếu máu đáng kể.

Rủi ro của nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Mức đường huyết của một số người giảm rất thấp vào cuối nghiệm pháp. Nhưng một số người cảm thấy như lượng đường của họ thấp, khi mức của họ thực sự không thấp. Các triệu chứng của đường huyết thấp bao gồm yếu, đói, đổ mồ hôi và cảm thấy lo lắng hoặc bồn chồn. Nếu phát triển các triệu chứng này trong quá trình kiểm tra, có thể kiểm tra mức đường một cách nhanh chóng bằng máy đo đường huyết. Nếu cấp độ rất thấp, nghiệm pháp sẽ bị dừng lại.

Có rất ít nguy cơ của một vấn đề từ việc lấy máu từ tĩnh mạch.

Có thể phát triển một vết bầm nhỏ ở vị trí lấy máu. Có thể giảm nguy cơ bị bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút sau khi rút kim.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị viêm sau khi lấy mẫu máu. Tình trạng này được gọi là viêm tĩnh mạch và thường được điều trị bằng một miếng gạc ấm áp nhiều lần mỗi ngày.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể.

Bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi khác nhau cho những gì bình thường. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng phòng xét nghiệm. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Giá trị xét nghiệm pháp dung nạp glucose bình thường (75 g glucose)

Khi đói: 7,0 milimol mỗi lít ( mmol / L) hoặc ít hơn.

1 giờ: Ít hơn 10,2 mmol / L.

2 giờ: Ít hơn 7,7 mmol / L.

Bị tiền tiểu đường nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 7,8 đến 11,0 mmol / L (2 giờ sau khi bắt đầu ngiệm pháp).

Nhưng với sàng lọc bệnh tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai, khuyến nghị sử dụng các giá trị glucose cụ thể để chẩn đoán.

Xét nghiệm sàng lọc dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (50 g glucose (1 giờ))

Bình thường: Dưới 7,8 mmol / L.

Xác nhận cần thiết: 7,8 đến 11,0 mmol / L.

Bị tiểu đường thai kỳ nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 11,1 mmol / L (1 giờ sau khi bắt đầu nghiệm pháp).

Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (75 g glucose)

Các giá trị chỉ ra bệnh tiểu đường thai kỳ.

Khi đói: Nhiều hơn hoặc bằng 5,1 mmol / L.

1 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 10,0 mmol / L.

2 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 8,5 mmol / L.

Giá trị cao

Nồng độ glucose cao có thể được gây ra bởi:

Bệnh tiểu đường.

Tiểu đường thai kỳ.

Bệnh cường giáp.

Một số loại thuốc, chẳng hạn như corticosteroid, niacin, phenytoin (Dilantin), một số thuốc lợi tiểu và một số loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, HIV hoặc AIDS.

Một lượng lớn hormone cortisol trong máu (hội chứng Cushing).

Bệnh di truyền, chẳng hạn như hemochromatosis.

Pheochromocytoma.

Giá trị thấp

Nồng độ glucose thấp có thể được gây ra bởi:

Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường, một số loại thuốc huyết áp (như propranolol) và một số loại thuốc trị trầm cảm.

Giảm sản xuất hormone cortisol và aldosterone (bệnh Addison).

Các vấn đề với tuyến giáp hoặc tuyến yên hoạt động kém.

Một khối u hoặc các vấn đề khác của tuyến tụy.

Bệnh gan.

Nhiều vấn đề có thể thay đổi mức đường huyết. Bác sĩ sẽ thảo luận về bất kỳ kết quả bất thường đáng kể nào liên quan đến các triệu chứng và sức khỏe trong quá khứ.

Yếu tố ảnh hưởng đến nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Những lý do có thể không thể làm bài kiểm tra hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Hút thuốc.

Rượu.

Phẫu thuật gần đây, bệnh tật, và các bệnh truyền nhiễm.

Giảm cân thông qua chế độ ăn kiêng.

Thời gian nằm dài trên giường (chẳng hạn như từ bệnh viện hoặc bệnh).

Điều cần biết thêm

Nếu được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn sau này trong cuộc sống. Nên sàng lọc bệnh tiểu đường trong vòng 6 tuần đến 6 tháng sau khi sinh em bé, trước khi có thai trong tương lai và cứ sau ba năm.

Bài viết cùng chuyên mục

Ý nghĩa xét nghiệm các emzym chống ô xy hóa

Đánh giá khả năng chống oxy hoá của cơ thể trong nhiều bệnh lý và hội chứng toàn thể: tuổi già, ung thư, nhiễm bột, ngộ độc thuốc, uống rượu nhiều, quá tải sắt, bệnh miễn dịch

Độ thẩm thấu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng cô đặc của nước tiểu: bình thường thận thải trừ nước tiểu được cô đặc hơn gấp 3 lần so với huyết tương

Giardia: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm kháng nguyên với bệnh

Những xét nghiệm này đặc hiệu cho Giardia lamblia và không kiểm tra các bệnh nhiễm trùng đường ruột khác gây ra các triệu chứng tương tự

Catecholamine trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Catecholamine làm tăng nhịp tim, huyết áp, nhịp thở, sức mạnh cơ bắp và sự tỉnh táo, nó cũng giảm lượng máu đi đến da và ruột và tăng lượng máu đi đến các cơ quan chính

Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin

Hồng cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hồng cầu là các tế bào không nhân có dạng giống như một đĩa hai mặt lõm, được sinh ra trong tủy xương và bị phá hủy trong lách

Canxi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khẩu phần canxi trong thức ăn vào khoảng 1g mỗi ngày và được cung cấp chủ yếu bởi sữa, các chế phẩm của sữa và lòng trắng trứng

Prolactin: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Mức độ prolactin, khác nhau trong suốt cả ngày, cao nhất xảy ra trong khi ngủ, và ngay sau khi thức dậy, cũng tăng cao hơn trong thời gian căng thẳng

Carbon Monoxide (CO): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Carbon monoxide có thể đến từ bất kỳ nguồn nào đốt cháy nào, phổ biến là ô tô, lò sưởi, bếp củi, lò sưởi dầu hỏa, vỉ nướng than và các thiết bị gas

Hemoglobin (Hb): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hematocrit và nồng độ hemoglobin có thể được làm theo serie để đánh giá tình trạng mất máu cũng như để đánh giá đáp ứng đối với điều trị tình trạng thiếu máu

Cholesterol và triglyceride máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cholesterol và triglyceride máu để giúp xác định khả năng mắc bệnh tim, đặc biệt là nếu có các yếu tố nguy cơ khác đối với bệnh tim hoặc các triệu chứng gợi ý bệnh tim

Xét nghiệm Chorionic Gonadotropin (HCG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ HCG cũng được xét nghiệm khi có thể có mô không bình thường trong tử cung, cũng có thể được thực hiện để tìm kiếm mang thai giả hoặc ung thư

AFP: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm Alpha fetoprotein

Đánh giá nồng độ alpha fetoprotein huyết thanh của mẹ là một xét nghiệm sàng lọc hữu hiệu để phát hiện các khuyết tật ống thần kinh của bào thai

Đường huyết (máu) và HbA1c: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Thông thường, lượng đường trong máu tăng nhẹ sau khi ăn, sự gia tăng này làm cho tuyến tụy giải phóng insulin để mức đường huyết không quá cao

Chì: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Phụ nữ mang thai tiếp xúc với chì có thể truyền nó cho em bé, thai nhi, chì cũng có thể được truyền cho em bé qua sữa mẹ

Hồng cầu lưới: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Số lượng hồng cầu lưới, có thể giúp bác sĩ chọn các xét nghiệm khác, cần được thực hiện để chẩn đoán một loại thiếu máu cụ thể, hoặc bệnh khác

Cortisol trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cortisol có nhiều chức năng, nó giúp cơ thể sử dụng đường và chất béo để tạo năng lượng chuyển hóa, nó giúp cơ thể quản lý căng thẳng

Axít uríc: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm acid urique, uric acid

Trong trường hợp viêm khớp, định lượng axit uric trong dịch khớp hữu ích trong chẩn đoán phân biệt giữa viêm khớp do tăng axit uric trong máu

Xét nghiệm Herpes: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Bệnh nhiễm trùng herpes không thể được chữa khỏi, sau khi bị nhiễm HSV, virus tồn tại trong cơ thể suốt đời, nó ẩn náu trong một loại tế bào thần kinh nhất định

Brain Natriuretic Peptide (BNP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nếu tim phải làm việc vất vả hơn bình thường trong một khoảng thời gian dài, chẳng hạn như do suy tim, tim sẽ giải phóng nhiều BNP hơn, làm tăng nồng độ BNP trong máu

Calcitonin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Một số bệnh nhân bị ung thư giáp thể tủy song nồng độ calcitonin lúc đói trong giới hạn bình thường, cần cân nhắc tiến hành làm test kích thích

Creatinine và thanh thải Creatinine: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Creatine được hình thành khi thức ăn được chuyển thành năng lượng thông qua một quá trình gọi là trao đổi chất, thận lấy creatinine ra khỏi máu và đưa nó ra khỏi cơ thể qua nước tiểu

Carboxyhemoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm trong ngộ độc CO

Có khoảng chồng chéo giữa giá trị nồng độ carboxyhemoglobin ở người nghiện thuốc lá mạn tính với giá trị nồng độ hemoglobin ở đối tượng bị ngộ độc khí CO

Phốt phát trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thận giúp kiểm soát lượng phốt phát trong cơ thể, phốt phát bổ sung được lọc qua thận, và đi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu

Magie (Mg): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Mức magie thấp, thường được gây ra bởi việc không ăn đủ các loại thực phẩm có chứa magie, hoặc từ các vấn đề cản trở cách thức ăn được ruột hấp thụ