- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống có thể được sử dụng để chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường xảy ra khi mang thai (tiểu đường thai kỳ).
Chỉ định nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) được thực hiện để:
Kiểm tra bệnh tiểu đường thai kỳ cho phụ nữ mang thai.
Chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường.
Chuẩn bị nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống
Để chuẩn bị cho xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose:
Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có chứa ít nhất 150 gram (g) carbohydrate mỗi ngày trong 3 ngày trước khi nghiệm pháp. Trái cây, bánh mì, ngũ cốc, ngũ cốc, gạo, bánh quy giòn, và các loại rau có tinh bột như khoai tây, đậu và ngô là những nguồn carbohydrate tốt.
Không ăn, uống, hút thuốc hoặc tập thể dục vất vả trong ít nhất 8 giờ trước khi lấy mẫu máu đầu tiên.
Hãy cho bác sĩ biết về tất cả các loại thuốc theo toa và không kê đơn đang dùng. Có thể được hướng dẫn ngừng dùng một số loại thuốc trước khi nghiệm pháp.
Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose có thể mất tới 4 giờ. Vì hoạt động có thể can thiệp vào kết quả kiểm tra, sẽ được yêu cầu ngồi yên trong toàn bộ bài kiểm tra. Không ăn trong khi kiểm tra. Chỉ có thể uống nước trong thời gian này.
Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó hoặc cách thực hiện.
Thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống
Vào ngày làm nghiệm pháp, các bước sau sẽ được thực hiện:
Một mẫu máu sẽ được thu thập khi làm. Đây là giá trị đường huyết lúc đói. Nó cung cấp lượng đường cơ sở để so sánh các giá trị glucose khác.
Sẽ được yêu cầu uống một chất dịch ngọt có chứa một lượng glucose đo được. Tốt nhất là uống chất dịch một cách nhanh chóng. Đối với nghiệm pháp dung nạp glucose tiêu chuẩn, sẽ uống 75 gram hoặc 100 gram. Bà bầu uống 50 gram glucose.
Các mẫu máu sẽ được thu thập tại các khoảng thời gian 1, 2 và đôi khi 3 giờ sau khi uống glucose. Mẫu máu cũng có thể được lấy ngay sau 30 phút đến hơn 3 giờ sau khi uống glucose.
Chuyên gia y tế lấy mẫu máu sẽ:
Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.
Làm sạch vị trí kim bằng cồn.
Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.
Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.
Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.
Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.
Tạo áp lực lên nơi lấy máu và sau đó băng lại.
Cảm thấy khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống
Có thể thấy khó uống chất dịch glucose cực kỳ ngọt. Một số người cảm thấy ốm sau khi uống chất dịch glucose và có thể nôn mửa. Nôn mửa có thể ngăn hoàn thành nghiệm pháp vào ngày hôm đó.
Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.
Có thể cảm thấy tâm trạng khi lấy một số mẫu máu trong một ngày. Nhưng lượng máu lấy sẽ không gây mất máu hoặc thiếu máu đáng kể.
Rủi ro của nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống
Mức đường huyết của một số người giảm rất thấp vào cuối nghiệm pháp. Nhưng một số người cảm thấy như lượng đường của họ thấp, khi mức của họ thực sự không thấp. Các triệu chứng của đường huyết thấp bao gồm yếu, đói, đổ mồ hôi và cảm thấy lo lắng hoặc bồn chồn. Nếu phát triển các triệu chứng này trong quá trình kiểm tra, có thể kiểm tra mức đường một cách nhanh chóng bằng máy đo đường huyết. Nếu cấp độ rất thấp, nghiệm pháp sẽ bị dừng lại.
Có rất ít nguy cơ của một vấn đề từ việc lấy máu từ tĩnh mạch.
Có thể phát triển một vết bầm nhỏ ở vị trí lấy máu. Có thể giảm nguy cơ bị bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút sau khi rút kim.
Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị viêm sau khi lấy mẫu máu. Tình trạng này được gọi là viêm tĩnh mạch và thường được điều trị bằng một miếng gạc ấm áp nhiều lần mỗi ngày.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể.
Bình thường
Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi khác nhau cho những gì bình thường. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng phòng xét nghiệm. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.
Giá trị xét nghiệm pháp dung nạp glucose bình thường (75 g glucose)
Khi đói: 7,0 milimol mỗi lít ( mmol / L) hoặc ít hơn.
1 giờ: Ít hơn 10,2 mmol / L.
2 giờ: Ít hơn 7,7 mmol / L.
Bị tiền tiểu đường nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 7,8 đến 11,0 mmol / L (2 giờ sau khi bắt đầu ngiệm pháp).
Nhưng với sàng lọc bệnh tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai, khuyến nghị sử dụng các giá trị glucose cụ thể để chẩn đoán.
Xét nghiệm sàng lọc dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (50 g glucose (1 giờ))
Bình thường: Dưới 7,8 mmol / L.
Xác nhận cần thiết: 7,8 đến 11,0 mmol / L.
Bị tiểu đường thai kỳ nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 11,1 mmol / L (1 giờ sau khi bắt đầu nghiệm pháp).
Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (75 g glucose)
Các giá trị chỉ ra bệnh tiểu đường thai kỳ.
Khi đói: Nhiều hơn hoặc bằng 5,1 mmol / L.
1 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 10,0 mmol / L.
2 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 8,5 mmol / L.
Giá trị cao
Nồng độ glucose cao có thể được gây ra bởi:
Bệnh tiểu đường.
Tiểu đường thai kỳ.
Bệnh cường giáp.
Một số loại thuốc, chẳng hạn như corticosteroid, niacin, phenytoin (Dilantin), một số thuốc lợi tiểu và một số loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, HIV hoặc AIDS.
Một lượng lớn hormone cortisol trong máu (hội chứng Cushing).
Bệnh di truyền, chẳng hạn như hemochromatosis.
Pheochromocytoma.
Giá trị thấp
Nồng độ glucose thấp có thể được gây ra bởi:
Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường, một số loại thuốc huyết áp (như propranolol) và một số loại thuốc trị trầm cảm.
Giảm sản xuất hormone cortisol và aldosterone (bệnh Addison).
Các vấn đề với tuyến giáp hoặc tuyến yên hoạt động kém.
Một khối u hoặc các vấn đề khác của tuyến tụy.
Bệnh gan.
Nhiều vấn đề có thể thay đổi mức đường huyết. Bác sĩ sẽ thảo luận về bất kỳ kết quả bất thường đáng kể nào liên quan đến các triệu chứng và sức khỏe trong quá khứ.
Yếu tố ảnh hưởng đến nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống
Những lý do có thể không thể làm bài kiểm tra hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Hút thuốc.
Rượu.
Phẫu thuật gần đây, bệnh tật, và các bệnh truyền nhiễm.
Giảm cân thông qua chế độ ăn kiêng.
Thời gian nằm dài trên giường (chẳng hạn như từ bệnh viện hoặc bệnh).
Điều cần biết thêm
Nếu được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn sau này trong cuộc sống. Nên sàng lọc bệnh tiểu đường trong vòng 6 tuần đến 6 tháng sau khi sinh em bé, trước khi có thai trong tương lai và cứ sau ba năm.
Bài viết cùng chuyên mục
Hormon tăng trưởng (GH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hormon tăng trưởng GH là một polypeptid, chức năng chính cùa hormon này là kích thích sự phát triển, tổng hợp protein, sử dụng axit béo, huy động insulin và sản xuất RNA
Xét nghiệm bệnh lậu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Bệnh lậu là một bệnh lây truyền qua đường tình dục, có nghĩa là nó được lan truyền thông qua quan hệ tình dục, không phải luôn luôn gây ra các triệu chứng
Xét nghiệm chức năng gan: đánh giá bệnh gan hoặc tình trạng sản xuất protein
Kết quả xét nghiệm chức năng gan bất thường không phải lúc nào cũng chỉ ra bệnh gan, bác sĩ sẽ giải thích kết quả và ý nghĩa của chúng
Bạch cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các bạch cầu lưu hành bao gồm các bạch cầu đoạn trung tính, bạch cầu lympho, bạch cầu mono, bạch cầu đoạn ưa axit và bạch cầu đoạn ưa bazơ
Sắt (Fe): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Cơ thể cần nhiều chất sắt hơn vào thời điểm tăng trưởng như ở tuổi thiếu niên, khi mang thai, khi cho con bú hoặc những lúc có lượng chất sắt trong cơ thể thấp
Huyết thanh học chẩn đoán virus viên gan (A, B, C, D, E): ý nghĩa chỉ số xét nghiệm
Các viêm gan virus là các nhiễm trùng toàn thân với tác động ưu thế đối với tế bào gan gây các tổn thương viêm và các biến đổi thoái hóa của tế bào gan
Giardia: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm kháng nguyên với bệnh
Những xét nghiệm này đặc hiệu cho Giardia lamblia và không kiểm tra các bệnh nhiễm trùng đường ruột khác gây ra các triệu chứng tương tự
Natri (Na) trong máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các chất điện giải khác, chẳng hạn như kali, canxi, clorua, magiê và phốt phát, có thể được kiểm tra cùng lúc với natri
Xét nghiệm bệnh tự miễn: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các xét nghiệm tự miễn dịch có thể bao gồm chống dsDNA, chống RNP, chống Smith hoặc chống Sm, chống Sjogren SSA và SSB, chống xơ cứng hoặc chống Scl 70, chống Jo 1 và chống CCP
Protein phản ứng C (CRP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ CRP cao là do nhiễm trùng và nhiều bệnh mãn tính, nhưng xét nghiệm CRP không thể chỉ ra vị trí viêm hoặc nguyên nhân gây ra bệnh
Clo: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm định lượng nồng độ clo máu thường được đánh giá như một phần của xét nghiệm sàng lọc đối với tình trạng rối loạn nước điện giải
C - peptid: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Insulin và peptid C được giải phóng với lượng tương đương vào tuần hoàn, vi vậy nồng độ C peptid có mối tương quan với nồng độ insulin nội sinh
Xét nghiệm di truyền: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Thừa hưởng một nửa thông tin di truyền từ mẹ và nửa còn lại từ cha, gen xác định nhóm máu, màu tóc và màu mắt, cũng như nguy cơ mắc một số bệnh
Xét nghiệm Renin: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm renin, thường được thực hiện cùng lúc với xét nghiệm aldosterone, có thể có nồng độ cao cả renin, và aldosterone trong máu
Xét nghiệm Virus: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm Virus, tìm nhiễm virus gây ra các triệu chứng, kiểm tra sau khi tiếp xúc với virus, ví dụ, bác sĩ vô tình bị mắc kim tiêm chứa máu nhiễm
Erythropoietin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Erythropoietin cho phép các tế bào gốc của tủy xương biệt hóa thành các nguyên hổng cầu, một tế bào tiền thân của hổng cẩu
Xét nghiệm Chlamydia: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Một số loại xét nghiệm có thể được sử dụng để tìm chlamydia, nhưng khuyến nghị xét nghiệm khuếch đại axit nucleic bất cứ khi nào có thể
Globulin mang thyroxin (TBG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm cung cấp các thông tin giúp chẩn đoán phân biệt giữa các bệnh lý thực sự của tuyến giáp với các bệnh lý không phải tại tuyến giáp gây biến đổi nồng độ TBG
Cortisol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ creatinin trong mẫu nước tiểu 24h cũng thường được định lượng cùng với nồng độ cortisol niệu để khẳng định rằng thể tích nước tiểu là thỏa đáng
Bổ thể: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Bất kể được hoạt hóa theo con đường nào, sản phẩm cuối cùng được tạo ra sẽ là một phức chất protein có khả năng phá hủy màng tế bào của kháng nguyên
Hồng cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hồng cầu là các tế bào không nhân có dạng giống như một đĩa hai mặt lõm, được sinh ra trong tủy xương và bị phá hủy trong lách
Chụp cộng hưởng từ mạch máu (MRA): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả
MRA có thể thấy cả lưu lượng máu, và tình trạng của thành mạch máu, thường được sử dụng để xem xét các mạch máu đến não, thận và chân
Hemoglobin (Hb): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hematocrit và nồng độ hemoglobin có thể được làm theo serie để đánh giá tình trạng mất máu cũng như để đánh giá đáp ứng đối với điều trị tình trạng thiếu máu
Xét nghiệm vitamin B12: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Vitamin B12, thường được đo cùng lúc với xét nghiệm axit folic, vì thiếu một hoặc cả hai, có thể dẫn đến một dạng thiếu máu, gọi là thiếu máu megaloblastic
Ammoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Ammoniac là một sản phẩm phế thải được hình thành như hậu quả của sự thoái giáng nitrogen trong quá trình chuyển hóa protein tại ruột
