Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

2019-10-07 12:23 PM
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống có thể được sử dụng để chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường xảy ra khi mang thai (tiểu đường thai kỳ).

Chỉ định nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) được thực hiện để:

Kiểm tra bệnh tiểu đường thai kỳ cho phụ nữ mang thai.

Chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường.

Chuẩn bị nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Để chuẩn bị cho xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose:

Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có chứa ít nhất 150 gram (g) carbohydrate mỗi ngày trong 3 ngày trước khi nghiệm pháp. Trái cây, bánh mì, ngũ cốc, ngũ cốc, gạo, bánh quy giòn, và các loại rau có tinh bột như khoai tây, đậu và ngô là những nguồn carbohydrate tốt.

Không ăn, uống, hút thuốc hoặc tập thể dục vất vả trong ít nhất 8 giờ trước khi lấy mẫu máu đầu tiên.

Hãy cho bác sĩ biết về tất cả các loại thuốc theo toa và không kê đơn đang dùng. Có thể được hướng dẫn ngừng dùng một số loại thuốc trước khi nghiệm pháp.

Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose có thể mất tới 4 giờ. Vì hoạt động có thể can thiệp vào kết quả kiểm tra, sẽ được yêu cầu ngồi yên trong toàn bộ bài kiểm tra. Không ăn trong khi kiểm tra. Chỉ có thể uống nước trong thời gian này.

Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó hoặc cách thực hiện.

Thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Vào ngày làm nghiệm pháp, các bước sau sẽ được thực hiện:

Một mẫu máu sẽ được thu thập khi làm. Đây là giá trị đường huyết lúc đói. Nó cung cấp lượng đường cơ sở để so sánh các giá trị glucose khác.

Sẽ được yêu cầu uống một chất dịch ngọt có chứa một lượng glucose đo được. Tốt nhất là uống chất dịch một cách nhanh chóng. Đối với nghiệm pháp dung nạp glucose tiêu chuẩn, sẽ uống 75 gram hoặc 100 gram. Bà bầu uống 50 gram glucose.

Các mẫu máu sẽ được thu thập tại các khoảng thời gian 1, 2 và đôi khi 3 giờ sau khi uống glucose. Mẫu máu cũng có thể được lấy ngay sau 30 phút đến hơn 3 giờ sau khi uống glucose.

Chuyên gia y tế lấy mẫu máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.

Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.

Tạo áp lực lên nơi lấy máu và sau đó băng lại.

Cảm thấy khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Có thể thấy khó uống chất dịch glucose cực kỳ ngọt. Một số người cảm thấy ốm sau khi uống chất dịch glucose và có thể nôn mửa. Nôn mửa có thể ngăn hoàn thành nghiệm pháp vào ngày hôm đó.

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Có thể cảm thấy tâm trạng khi lấy một số mẫu máu trong một ngày. Nhưng lượng máu lấy sẽ không gây mất máu hoặc thiếu máu đáng kể.

Rủi ro của nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Mức đường huyết của một số người giảm rất thấp vào cuối nghiệm pháp. Nhưng một số người cảm thấy như lượng đường của họ thấp, khi mức của họ thực sự không thấp. Các triệu chứng của đường huyết thấp bao gồm yếu, đói, đổ mồ hôi và cảm thấy lo lắng hoặc bồn chồn. Nếu phát triển các triệu chứng này trong quá trình kiểm tra, có thể kiểm tra mức đường một cách nhanh chóng bằng máy đo đường huyết. Nếu cấp độ rất thấp, nghiệm pháp sẽ bị dừng lại.

Có rất ít nguy cơ của một vấn đề từ việc lấy máu từ tĩnh mạch.

Có thể phát triển một vết bầm nhỏ ở vị trí lấy máu. Có thể giảm nguy cơ bị bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút sau khi rút kim.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị viêm sau khi lấy mẫu máu. Tình trạng này được gọi là viêm tĩnh mạch và thường được điều trị bằng một miếng gạc ấm áp nhiều lần mỗi ngày.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể.

Bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi khác nhau cho những gì bình thường. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng phòng xét nghiệm. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Giá trị xét nghiệm pháp dung nạp glucose bình thường (75 g glucose)

Khi đói: 7,0 milimol mỗi lít ( mmol / L) hoặc ít hơn.

1 giờ: Ít hơn 10,2 mmol / L.

2 giờ: Ít hơn 7,7 mmol / L.

Bị tiền tiểu đường nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 7,8 đến 11,0 mmol / L (2 giờ sau khi bắt đầu ngiệm pháp).

Nhưng với sàng lọc bệnh tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai, khuyến nghị sử dụng các giá trị glucose cụ thể để chẩn đoán.

Xét nghiệm sàng lọc dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (50 g glucose (1 giờ))

Bình thường: Dưới 7,8 mmol / L.

Xác nhận cần thiết: 7,8 đến 11,0 mmol / L.

Bị tiểu đường thai kỳ nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 11,1 mmol / L (1 giờ sau khi bắt đầu nghiệm pháp).

Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (75 g glucose)

Các giá trị chỉ ra bệnh tiểu đường thai kỳ.

Khi đói: Nhiều hơn hoặc bằng 5,1 mmol / L.

1 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 10,0 mmol / L.

2 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 8,5 mmol / L.

Giá trị cao

Nồng độ glucose cao có thể được gây ra bởi:

Bệnh tiểu đường.

Tiểu đường thai kỳ.

Bệnh cường giáp.

Một số loại thuốc, chẳng hạn như corticosteroid, niacin, phenytoin (Dilantin), một số thuốc lợi tiểu và một số loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, HIV hoặc AIDS.

Một lượng lớn hormone cortisol trong máu (hội chứng Cushing).

Bệnh di truyền, chẳng hạn như hemochromatosis.

Pheochromocytoma.

Giá trị thấp

Nồng độ glucose thấp có thể được gây ra bởi:

Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường, một số loại thuốc huyết áp (như propranolol) và một số loại thuốc trị trầm cảm.

Giảm sản xuất hormone cortisol và aldosterone (bệnh Addison).

Các vấn đề với tuyến giáp hoặc tuyến yên hoạt động kém.

Một khối u hoặc các vấn đề khác của tuyến tụy.

Bệnh gan.

Nhiều vấn đề có thể thay đổi mức đường huyết. Bác sĩ sẽ thảo luận về bất kỳ kết quả bất thường đáng kể nào liên quan đến các triệu chứng và sức khỏe trong quá khứ.

Yếu tố ảnh hưởng đến nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Những lý do có thể không thể làm bài kiểm tra hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Hút thuốc.

Rượu.

Phẫu thuật gần đây, bệnh tật, và các bệnh truyền nhiễm.

Giảm cân thông qua chế độ ăn kiêng.

Thời gian nằm dài trên giường (chẳng hạn như từ bệnh viện hoặc bệnh).

Điều cần biết thêm

Nếu được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn sau này trong cuộc sống. Nên sàng lọc bệnh tiểu đường trong vòng 6 tuần đến 6 tháng sau khi sinh em bé, trước khi có thai trong tương lai và cứ sau ba năm.

Bài viết cùng chuyên mục

Kháng thể kháng nhân (ANA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân được sử dụng cùng với các triệu chứng, kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác để tìm ra một bệnh tự miễn

Natri (Na) trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm natri trong nước tiểu, để kiểm tra cân bằng nước và điện giải, tìm nguyên nhân của mức natri thấp hoặc cao, kiểm tra các bệnh thận

Protein phản ứng C nhạy cảm cao (hs-CRP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm Protein phản ứng C nhạy cảm cao khác với xét nghiệm CRP tiêu chuẩn, xét nghiệm tiêu chuẩn đo mức protein cao để tìm ra các bệnh khác nhau gây viêm

Đường huyết (máu) tại nhà: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Một số loại máy đo glucose có thể lưu trữ hàng trăm chỉ số glucose, điều này cho phép xem lại số đọc glucose thu thập theo thời gian và dự đoán mức glucose vào những thời điểm nhất định trong ngày

Độ thẩm thấu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng cô đặc của nước tiểu: bình thường thận thải trừ nước tiểu được cô đặc hơn gấp 3 lần so với huyết tương

Độc tố Clostridium Difficile: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

C difficile có thể truyền từ người này sang người khác, nhưng nhiễm trùng là phổ biến nhất ở những người dùng thuốc kháng sinh hoặc đã dùng chúng gần đây

Áp lực thẩm thấu huyết thanh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khi độ thẩm thấu huyết thanh giảm, cơ thể ngừng giải phóng ADH, làm tăng lượng nước trong nước tiểu

Ammoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Ammoniac là một sản phẩm phế thải được hình thành như hậu quả của sự thoái giáng nitrogen trong quá trình chuyển hóa protein tại ruột

Xét nghiệm DNA bào thai từ tế báo máu mẹ: xác định giới tính và dị tật

Những xét nghiệm này được chỉ định bởi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và có thể được thực hiện tại bất kỳ bệnh viện hoặc phòng xét nghiệm

Alpha1 antitrypsin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Dù nguyên nhân là do di truyền hay mắc phải, thiếu hụt Alpha1 antitrypsin khiến cho các enzym tiêu protein có cơ hội gây tổn thương mô phổi

Carbon Monoxide (CO): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Carbon monoxide có thể đến từ bất kỳ nguồn nào đốt cháy nào, phổ biến là ô tô, lò sưởi, bếp củi, lò sưởi dầu hỏa, vỉ nướng than và các thiết bị gas

Hormone kích thích nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mức hormone kích thích nang trứng có thể giúp xác định xem cơ quan sinh dục nam hay nữ, tinh hoàn hoặc buồng trứng có hoạt động tốt hay không

Đường huyết (máu) và HbA1c: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Thông thường, lượng đường trong máu tăng nhẹ sau khi ăn, sự gia tăng này làm cho tuyến tụy giải phóng insulin để mức đường huyết không quá cao

Xét nghiệm di truyền: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thừa hưởng một nửa thông tin di truyền từ mẹ và nửa còn lại từ cha, gen xác định nhóm máu, màu tóc và màu mắt, cũng như nguy cơ mắc một số bệnh

Cortisol trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thông thường, nồng độ cortisol tăng trong những giờ sáng sớm và cao nhất khoảng 7 giờ sáng, nó giảm rất thấp vào buổi tối và trong giai đoạn đầu của giấc ngủ

Xét nghiệm Coombs (gián tiếp và trực tiếp): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm Coombs trực tiếp tìm thấy các kháng thể gắn vào các tế bào hồng cầu, các kháng thể có thể là cơ thể tạo ra do bệnh hoặc những người truyền máu

Kháng thể kháng tuyến giáp (antithyroid): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Những xét nghiệm này không phải là xét nghiệm hormone tuyến giáp, nồng độ hormone tuyến giáp cao hay thấp cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tuyến giáp

Xét nghiệm Chorionic Gonadotropin (HCG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ HCG cũng được xét nghiệm khi có thể có mô không bình thường trong tử cung, cũng có thể được thực hiện để tìm kiếm mang thai giả hoặc ung thư

Ý nghĩa xét nghiệm chẩn đoán bệnh khớp

Phương pháp ngưng kết latex cho phép phân biệt viêm đa khớp mạn tiến triển với bệnh thấp khớp (articulation rhematism) hoặc với sốt thấp (rheumatic fever), 2 bệnh này RF không có mặt trong huyết thanh

Ý nghĩa xét nghiệm tế bào, mô bệnh học, hormon

Xác định các rối loạn về hormon sinh dục và giới tính trong các trường hợp như: thiểu năng tinh hoàn, ­u nang tinh hoàn, thiểu năng buồng trứng, thiểu năng nhau thai, buồng trứng không phát triển, bế kinh do ­u nang nội tiết

Sắt (Fe): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cơ thể cần nhiều chất sắt hơn vào thời điểm tăng trưởng như ở tuổi thiếu niên, khi mang thai, khi cho con bú hoặc những lúc có lượng chất sắt trong cơ thể thấp

Glucose máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Định lượng nồng độ glucose máu sê cho các kết quả khác biệt khi xét nghiệm được thực hiện trên máu toàn phần hay trên huyết tương do các hồng cầu chứa rất ít glucose

Bổ thể: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Bất kể được hoạt hóa theo con đường nào, sản phẩm cuối cùng được tạo ra sẽ là một phức chất protein có khả năng phá hủy màng tế bào của kháng nguyên

Xét nghiệm Alanine Aminotransferase (ALT): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các giá trị bình thường được liệt kê, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là một hướng dẫn, các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác

Hormon chống bài niệu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Kết quả xét nghiệm có thể thay đổi khi bệnh nhân bị stress thực thể và tâm thần, đang được thông khí nhân tạo áp lực dương, sử dụng ống thủy tinh để lấy bệnh phẩm