Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

2019-10-07 12:23 PM
Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống có thể được sử dụng để chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường. Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường xảy ra khi mang thai (tiểu đường thai kỳ).

Chỉ định nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) được thực hiện để:

Kiểm tra bệnh tiểu đường thai kỳ cho phụ nữ mang thai.

Chẩn đoán tiền tiểu đường và tiểu đường.

Chuẩn bị nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Để chuẩn bị cho xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose:

Ăn một chế độ ăn uống cân bằng có chứa ít nhất 150 gram (g) carbohydrate mỗi ngày trong 3 ngày trước khi nghiệm pháp. Trái cây, bánh mì, ngũ cốc, ngũ cốc, gạo, bánh quy giòn, và các loại rau có tinh bột như khoai tây, đậu và ngô là những nguồn carbohydrate tốt.

Không ăn, uống, hút thuốc hoặc tập thể dục vất vả trong ít nhất 8 giờ trước khi lấy mẫu máu đầu tiên.

Hãy cho bác sĩ biết về tất cả các loại thuốc theo toa và không kê đơn đang dùng. Có thể được hướng dẫn ngừng dùng một số loại thuốc trước khi nghiệm pháp.

Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose có thể mất tới 4 giờ. Vì hoạt động có thể can thiệp vào kết quả kiểm tra, sẽ được yêu cầu ngồi yên trong toàn bộ bài kiểm tra. Không ăn trong khi kiểm tra. Chỉ có thể uống nước trong thời gian này.

Nói chuyện với bác sĩ về bất kỳ mối quan tâm nào về nhu cầu xét nghiệm, rủi ro của nó hoặc cách thực hiện.

Thực hiện nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Vào ngày làm nghiệm pháp, các bước sau sẽ được thực hiện:

Một mẫu máu sẽ được thu thập khi làm. Đây là giá trị đường huyết lúc đói. Nó cung cấp lượng đường cơ sở để so sánh các giá trị glucose khác.

Sẽ được yêu cầu uống một chất dịch ngọt có chứa một lượng glucose đo được. Tốt nhất là uống chất dịch một cách nhanh chóng. Đối với nghiệm pháp dung nạp glucose tiêu chuẩn, sẽ uống 75 gram hoặc 100 gram. Bà bầu uống 50 gram glucose.

Các mẫu máu sẽ được thu thập tại các khoảng thời gian 1, 2 và đôi khi 3 giờ sau khi uống glucose. Mẫu máu cũng có thể được lấy ngay sau 30 phút đến hơn 3 giờ sau khi uống glucose.

Chuyên gia y tế lấy mẫu máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.

Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Áp một miếng gạc hoặc bông gòn trên vị trí kim khi kim được gỡ bỏ.

Tạo áp lực lên nơi lấy máu và sau đó băng lại.

Cảm thấy khi làm nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Có thể thấy khó uống chất dịch glucose cực kỳ ngọt. Một số người cảm thấy ốm sau khi uống chất dịch glucose và có thể nôn mửa. Nôn mửa có thể ngăn hoàn thành nghiệm pháp vào ngày hôm đó.

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Có thể cảm thấy tâm trạng khi lấy một số mẫu máu trong một ngày. Nhưng lượng máu lấy sẽ không gây mất máu hoặc thiếu máu đáng kể.

Rủi ro của nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Mức đường huyết của một số người giảm rất thấp vào cuối nghiệm pháp. Nhưng một số người cảm thấy như lượng đường của họ thấp, khi mức của họ thực sự không thấp. Các triệu chứng của đường huyết thấp bao gồm yếu, đói, đổ mồ hôi và cảm thấy lo lắng hoặc bồn chồn. Nếu phát triển các triệu chứng này trong quá trình kiểm tra, có thể kiểm tra mức đường một cách nhanh chóng bằng máy đo đường huyết. Nếu cấp độ rất thấp, nghiệm pháp sẽ bị dừng lại.

Có rất ít nguy cơ của một vấn đề từ việc lấy máu từ tĩnh mạch.

Có thể phát triển một vết bầm nhỏ ở vị trí lấy máu. Có thể giảm nguy cơ bị bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút sau khi rút kim.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị viêm sau khi lấy mẫu máu. Tình trạng này được gọi là viêm tĩnh mạch và thường được điều trị bằng một miếng gạc ấm áp nhiều lần mỗi ngày.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT) đo lường khả năng sử dụng một loại đường của cơ thể, gọi là glucose, đó là nguồn năng lượng chính của cơ thể.

Bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi khác nhau cho những gì bình thường. Kết quả của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng phòng xét nghiệm. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Giá trị xét nghiệm pháp dung nạp glucose bình thường (75 g glucose)

Khi đói: 7,0 milimol mỗi lít ( mmol / L) hoặc ít hơn.

1 giờ: Ít hơn 10,2 mmol / L.

2 giờ: Ít hơn 7,7 mmol / L.

Bị tiền tiểu đường nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 7,8 đến 11,0 mmol / L (2 giờ sau khi bắt đầu ngiệm pháp).

Nhưng với sàng lọc bệnh tiểu đường thai kỳ ở phụ nữ mang thai, khuyến nghị sử dụng các giá trị glucose cụ thể để chẩn đoán.

Xét nghiệm sàng lọc dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (50 g glucose (1 giờ))

Bình thường: Dưới 7,8 mmol / L.

Xác nhận cần thiết: 7,8 đến 11,0 mmol / L.

Bị tiểu đường thai kỳ nếu kết quả xét nghiệm dung nạp glucose đường uống là 11,1 mmol / L (1 giờ sau khi bắt đầu nghiệm pháp).

Xét nghiệm chẩn đoán dung nạp glucose đối với bệnh tiểu đường thai kỳ (75 g glucose)

Các giá trị chỉ ra bệnh tiểu đường thai kỳ.

Khi đói: Nhiều hơn hoặc bằng 5,1 mmol / L.

1 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 10,0 mmol / L.

2 giờ: Nhiều hơn hoặc bằng 8,5 mmol / L.

Giá trị cao

Nồng độ glucose cao có thể được gây ra bởi:

Bệnh tiểu đường.

Tiểu đường thai kỳ.

Bệnh cường giáp.

Một số loại thuốc, chẳng hạn như corticosteroid, niacin, phenytoin (Dilantin), một số thuốc lợi tiểu và một số loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao, HIV hoặc AIDS.

Một lượng lớn hormone cortisol trong máu (hội chứng Cushing).

Bệnh di truyền, chẳng hạn như hemochromatosis.

Pheochromocytoma.

Giá trị thấp

Nồng độ glucose thấp có thể được gây ra bởi:

Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc dùng để điều trị bệnh tiểu đường, một số loại thuốc huyết áp (như propranolol) và một số loại thuốc trị trầm cảm.

Giảm sản xuất hormone cortisol và aldosterone (bệnh Addison).

Các vấn đề với tuyến giáp hoặc tuyến yên hoạt động kém.

Một khối u hoặc các vấn đề khác của tuyến tụy.

Bệnh gan.

Nhiều vấn đề có thể thay đổi mức đường huyết. Bác sĩ sẽ thảo luận về bất kỳ kết quả bất thường đáng kể nào liên quan đến các triệu chứng và sức khỏe trong quá khứ.

Yếu tố ảnh hưởng đến nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Những lý do có thể không thể làm bài kiểm tra hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Hút thuốc.

Rượu.

Phẫu thuật gần đây, bệnh tật, và các bệnh truyền nhiễm.

Giảm cân thông qua chế độ ăn kiêng.

Thời gian nằm dài trên giường (chẳng hạn như từ bệnh viện hoặc bệnh).

Điều cần biết thêm

Nếu được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường thai kỳ, có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn sau này trong cuộc sống. Nên sàng lọc bệnh tiểu đường trong vòng 6 tuần đến 6 tháng sau khi sinh em bé, trước khi có thai trong tương lai và cứ sau ba năm.

Bài viết cùng chuyên mục

Urê nitơ máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm nitơ urê máu có thể được thực hiện với xét nghiệm creatinine máu, mức creatinine trong máu cũng cho biết thận hoạt động như thế nào

Globulin tủa lạnh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khi bệnh nhân mang globulin tủa lạnh trong máu tiếp xúc với lạnh, có thể thấy xuất hiện các biến cố mạch máu tại các phẩn xa của chi

Xét nghiệm axit folic: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm đo lượng axit folic trong máu, là một trong nhiều vitamin B, cơ thể cần axit folic để tạo ra các tế bào hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu

Đường huyết (máu) tại nhà: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Một số loại máy đo glucose có thể lưu trữ hàng trăm chỉ số glucose, điều này cho phép xem lại số đọc glucose thu thập theo thời gian và dự đoán mức glucose vào những thời điểm nhất định trong ngày

Ethanlol: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mỗi quốc gia phê chuẩn một giới hạn của riêng mình về nồng độ cồn trong máu được coi là ngưỡng gây độc

Xét nghiệm bệnh Lyme: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Bệnh Lyme có thể khó chẩn đoán, vì các triệu chứng tương tự như bệnh khác, nếu nghĩ rằng mắc bệnh Lyme, bác sĩ sẽ kiểm tra lâm sàng và xét nghiệm

Haptoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong điểu kiện bình thường có rất ít hemoglobin trong dòng tuần hoàn, tuy nhiên khi các hổng cầu bị phá hủy, nó sẽ giải phóng ra hemoglobin

Enzyme (men) tim: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các nghiên cứu về enzyme tim phải luôn được so sánh với các triệu chứng, kết quả khám thực thể và kết quả đo điện tâm đồ

Xét nghiệm Ketone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Ketone có thể được kiểm tra trong phòng xét nghiệm, hoặc bằng cách sử dụng xét nghiệm máu, hoặc nước tiểu tại nhà

Aldosterone máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khi một khối u tạo ra aldosterone, mức aldosterone sẽ cao trong khi mức renin sẽ thấp, thông thường kiểm tra hoạt động renin được thực hiện khi đo mức aldosterone

Kali (K) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nhiều loại thực phẩm rất giàu kali, bao gồm chuối, nước cam, rau bina và khoai tây, chế độ ăn uống cân bằng, có đủ kali cho nhu cầu của cơ thể

D-dimer: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Sự bình thường trở lại các giá trị của D dimer trong thời gian theo dõi chứng tỏ quá trình hình thành fibrin được cân bằng trở lại nhờ áp dụng điều trị

Ammoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Ammoniac là một sản phẩm phế thải được hình thành như hậu quả của sự thoái giáng nitrogen trong quá trình chuyển hóa protein tại ruột

Virus suy giảm miễn dịch ở người (HIV): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Vi rút suy giảm miễn dịch ở người kiểm tra phát hiện kháng thể HIV, hoặc kháng nguyên hoặc DNA hoặc RNA của HIV trong máu hoặc một loại mẫu

Hormon cận giáp (PTH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Không nên đánh giá đơn độc nồng độ PTH, do PTH có tác động tới cả nồng độ canxi và phospho, vì vậy cũng thường cần được đánh giá nồng độ của cả hai ion này

Ý nghĩa xét nghiệm tế bào, mô bệnh học, hormon

Xác định các rối loạn về hormon sinh dục và giới tính trong các trường hợp như: thiểu năng tinh hoàn, ­u nang tinh hoàn, thiểu năng buồng trứng, thiểu năng nhau thai, buồng trứng không phát triển, bế kinh do ­u nang nội tiết

Hemoglobin (Hb): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hematocrit và nồng độ hemoglobin có thể được làm theo serie để đánh giá tình trạng mất máu cũng như để đánh giá đáp ứng đối với điều trị tình trạng thiếu máu

Xét nghiệm virus viêm gan B: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Kháng thể viêm gan có thể mất vài tuần hoặc vài tháng để phát triển, vì vậy, một người bị nhiễm bệnh có thể có kiểm tra âm tính khi mới nhiễm trùng

Natri (Na) trong máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các chất điện giải khác, chẳng hạn như kali, canxi, clorua, magiê và phốt phát, có thể được kiểm tra cùng lúc với natri

Hồng cầu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hồng cầu là các tế bào không nhân có dạng giống như một đĩa hai mặt lõm, được sinh ra trong tủy xương và bị phá hủy trong lách

Bilirubin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Hem sẽ được chuyển thành biliverdin nhờ enzym oxygenase của microsom, sau đó thành Bilirubin dưới tác dụng của enzym biliverdin reductase

Creatinin máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong một số bệnh lý cơ, lượng creatin trong các sợi cơ bị giảm với tăng song song creatin máu và creatin niệu và giảm phối hợp creatinin máu và creatinin niệu

Áp lực thẩm thấu huyết thanh: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khi độ thẩm thấu huyết thanh giảm, cơ thể ngừng giải phóng ADH, làm tăng lượng nước trong nước tiểu

Creatinine và thanh thải Creatinine: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Creatine được hình thành khi thức ăn được chuyển thành năng lượng thông qua một quá trình gọi là trao đổi chất, thận lấy creatinine ra khỏi máu và đưa nó ra khỏi cơ thể qua nước tiểu

Kháng nguyên ung thư 125 (CA 125): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thông thường, xét nghiệm CA 125 được sử dụng để kiểm tra mức độ hiệu quả điều trị ung thư buồng trứng hoặc để xem liệu ung thư buồng trứng đã quay trở lại