- Trang chủ
- Xét nghiệm
- Các chỉ số xét nghiệm và ý nghĩa
- Đường huyết (máu) tại nhà: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Đường huyết (máu) tại nhà: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Nhận định chung
Xét nghiệm đường huyết tại nhà đo lượng glucose trong máu tại thời điểm xét nghiệm. Xét nghiệm có thể được thực hiện tại nhà hoặc bất cứ nơi nào, sử dụng một máy cầm tay nhỏ gọi là máy đo đường huyết.
Xét nghiệm đường huyết tại nhà có thể được sử dụng để theo dõi lượng đường trong máu. Nói chuyện với bác sĩ về tần suất kiểm tra lượng đường trong máu. Tần suất cần kiểm tra tùy thuộc vào điều trị bệnh tiểu đường, mức độ kiểm soát bệnh tiểu đường và sức khỏe tổng thể. Những người dùng insulin để kiểm soát bệnh tiểu đường có thể cần kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên. Kiểm tra lượng đường trong máu tại nhà thường được gọi là tự theo dõi.
Nếu hiếm khi sử dụng insulin hoặc không sử dụng nó, xét nghiệm đường huyết có thể rất hữu ích trong việc tìm hiểu cách cơ thể phản ứng với thực phẩm, bệnh tật, căng thẳng, tập thể dục, thuốc men và các hoạt động khác. Kiểm tra trước và sau khi ăn có thể giúp điều chỉnh những gì ăn.
Một số loại máy đo glucose có thể lưu trữ hàng trăm chỉ số glucose. Điều này cho phép xem lại số đọc glucose thu thập theo thời gian và dự đoán mức glucose vào những thời điểm nhất định trong ngày. Nó cũng cho phép nhanh chóng phát hiện ra bất kỳ thay đổi lớn nào về nồng độ glucose. Một số hệ thống này cũng cho phép lưu thông tin vào máy tính để có thể biến nó thành biểu đồ hoặc một dạng dễ phân tích khác.
Một số mô hình mới hơn của máy đo đường huyết tại nhà có thể giao tiếp với máy bơm insulin. Bơm insulin là máy cung cấp insulin qua ngày. Máy đo giúp quyết định lượng insulin cần để giữ mức đường trong máu trong phạm vi mục tiêu.
Chỉ định xét nghiệm
Xét nghiệm đường huyết tại nhà là một cách chính xác để đo mức đường trong máu tại thời điểm kiểm tra. Nếu bị tiểu đường, việc kiểm tra mức đường huyết tại nhà sẽ cung cấp thông tin về:
Lượng đường trong máu. Điều quan trọng là phải biết khi nào lượng đường trong máu cao hay thấp, để ngăn chặn các tình huống khẩn cấp phát triển. Nó cũng quan trọng để điều trị lượng đường trong máu cao liên tục để có thể giảm nguy cơ phát triển bệnh tim, mạch máu và các biến chứng thần kinh do bệnh tiểu đường.
Dùng bao nhiêu insulin trước mỗi bữa ăn. Nếu dùng insulin tác dụng nhanh hoặc tác dụng ngắn trước bữa ăn, kết quả xét nghiệm đường huyết có thể giúp xác định lượng insulin cần dùng trước mỗi bữa ăn. Nếu lượng đường trong máu cao, có thể cần thêm insulin. Nếu lượng đường trong máu thấp, có thể cần ăn trước khi dùng bất kỳ loại insulin nào.
Tập thể dục, chế độ ăn uống, căng thẳng và bị bệnh ảnh hưởng đến lượng đường trong máu. Kiểm tra lượng đường trong máu có thể giúp tìm hiểu cách cơ thể phản ứng với những điều này. Nếu có thể, có thể điều chỉnh lối sống của mình để cải thiện lượng đường trong máu.
Xét nghiệm đường huyết tại nhà cũng có thể được sử dụng để:
Quyết định về liều insulin ban đầu và lịch trình hoặc để điều chỉnh liều hoặc lịch insulin.
Kiểm tra lượng đường trong máu ở những người có triệu chứng đường huyết cao (tăng đường huyết) hoặc lượng đường trong máu thấp (hạ đường huyết).
Thực hiện xét nghiệm
Xét nghiệm đường huyết tại nhà bao gồm chích ngón tay, lòng bàn tay hoặc cẳng tay bằng kim nhỏ (lancet) để lấy một giọt máu và đặt máu lên que thử đặc biệt, đưa vào máy đo đường huyết trước khi bắt đầu xét nghiệm . Máy đo đường huyết hiển thị kết quả xét nghiệm đường huyết trong vòng một phút sau khi xét nghiệm.
Các hướng dẫn xét nghiệm hơi khác nhau đối với từng mẫu máy đo đường huyết tại nhà. Để có kết quả chính xác, hãy làm theo các hướng dẫn một cách cẩn thận. Khi kiểm tra lượng đường trong máu bằng máy đo đường huyết tại nhà:
Rửa tay bằng nước xà phòng ấm. Lau khô chúng bằng khăn sạch.
Chèn kim sạch (lancet) vào thiết bị lancet. Thiết bị lancet là một giá đỡ bút cho lancet. Nó giữ, định vị và kiểm soát độ sâu của lancet đi vào da.
Lấy que thử. Nắp ngay sau khi tháo que để tránh độ ẩm ảnh hưởng đến các que khác.
Chuẩn bị máy đo đường huyết. Thực hiện theo các hướng dẫn đi kèm.
Sử dụng thiết bị lancet để áp cạnh ngón tay với lancet. Đừng dính đầu ngón tay, sẽ đau hơn và có thể không nhận đủ máu để làm xét nghiệm chính xác. Một số máy đo đường huyết mới sử dụng các thiết bị lancet có thể lấy mẫu máu từ các vị trí khác ngoài ngón tay, chẳng hạn như lòng bàn tay hoặc cẳng tay. Nhưng ngón tay thường là nơi chính xác nhất để kiểm tra lượng đường trong máu.
Đặt giọt máu vào đúng điểm của que thử.
Sử dụng bông sạch, áp áp lực nơi ngón tay lấy máu để cầm máu.
Thực hiện theo các hướng dẫn máy đo đường huyết để có kết quả. Một số máy chỉ mất vài giây để đưa ra kết quả.
Có thể ghi kết quả và thời gian đã thử máu. Nhưng hầu hết các máy sẽ lưu trữ kết quả trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, vì vậy luôn có thể quay lại sau và lấy chúng. và bác sĩ sẽ sử dụng hồ sơ này để xem mức độ lượng đường máu thường xuyên nằm trong phạm vi nào.
Vứt bỏ lancet an toàn sau khi sử dụng chúng.
Cảm thấy khi xét nghiệm
Đầu ngón tay có thể bị đau do chích thường xuyên để kiểm tra lượng đường trong máu. Để giúp ngăn ngừa đau đầu ngón tay:
Luôn luôn châm bên ngón tay. Đừng châm vào đầu ngón tay. Điều này làm tăng cơn đau và có thể không nhận đủ máu để làm xét nghiệm chính xác. Ngoài ra, không chích ngón chân để lấy mẫu máu. Điều này có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm trùng ở chân.
Đừng bóp đầu ngón tay. Nếu gặp khó khăn khi lấy một giọt máu đủ lớn, hãy thả tay xuống dưới thắt lưng và đếm đến 5. Sau đó siết ngón tay, bắt đầu gần với bàn tay và di chuyển ra phía ngoài về phía đầu ngón tay.
Sử dụng ngón tay khác nhau mỗi lần. Nếu một ngón tay bị đau, tránh sử dụng nó để kiểm tra lượng đường trong máu trong một vài ngày.
Sử dụng một thiết bị khác. Nếu gặp rắc rối với ngón tay đau, có thể lấy mẫu máu từ các vị trí không phải là ngón tay, chẳng hạn như lòng bàn tay hoặc cẳng tay.
Rủi ro của xét nghiệm
Có rất ít nguy cơ biến chứng từ việc kiểm tra máu bằng máy đo đường huyết tại nhà.
Có thể bị nhiễm trùng ở ngón tay nếu không rửa tay.
Có thể có khu vực cứng trên đầu ngón tay do xét nghiệm đường huyết thường xuyên. Sử dụng kem dưỡng da để giúp làm mềm các khu vực này.
Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Xét nghiệm đường huyết tại nhà đo lượng glucose trong máu tại thời điểm xét nghiệm. Xét nghiệm có thể được thực hiện tại nhà hoặc bất cứ nơi nào, sử dụng máy đo đường huyết.
Phạm vi lượng đường trong máu như sau đây. Nhưng, tùy thuộc vào sức khỏe, và bác sĩ có thể thiết lập một phạm vi khác nhau.
|
Phạm vi lượng đường trong máu được đề nghị |
|
|
Đối với người lớn không mang thai mắc bệnh tiểu đường: |
4.0 - 7.0 mmol / L trước bữa ăn 5.0 - 10.0 mmol / L 2 giờ sau khi bắt đầu bữa ăn |
|
Đối với phụ nữ mang thai mắc bệnh tiểu đường loại 1 hoặc loại 2 hoặc mắc bệnh tiểu đường liên quan đến mang thai (tiểu đường thai kỳ): |
5,3 mmol / L hoặc ít hơn, trước khi ăn sáng 7,8 mmol / L hoặc ít hơn, 1 giờ sau khi bắt đầu bữa ăn, hoặc 6,7 mmol / L hoặc ít hơn 2 giờ sau khi bắt đầu bữa ăn |
Nhiều vấn đề có thể thay đổi mức đường huyết. Bác sĩ sẽ thảo luận về bất kỳ kết quả bất thường đáng kể nào liên quan đến các triệu chứng và sức khỏe trong quá khứ.
Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm
Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:
Cồn trong giọt máu. Nếu làm sạch da bằng cồn xát, hãy để khu vực này khô hoàn toàn trước khi dán nó vào lancet.
Nước hoặc xà phòng trên ngón tay.
Bóp ngón tay.
Giọt máu quá lớn hoặc quá nhỏ.
Lượng đường trong máu rất thấp (dưới 40 mg / dL hoặc 2,2 mmol / L) hoặc rất cao (trên 400 mg / dL hoặc 22,2 mmol / L).
Que thử ẩm hoặc ướt. Không lưu trữ que thử đúng. Khi lấy ra khỏi hộp, nhanh chóng bảo đảm nắp trở lại để tránh ẩm làm hỏng các que không sử dụng.
Chăm sóc đúng cách các thiết bị kiểm tra lượng đường trong máu là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và để có được kết quả chính xác.
Làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Không làm rơi hoặc cố tình làm hỏng máy.
Không lưu trữ máy ở một nơi rất nóng hoặc rất lạnh.
Làm sạch máy thường xuyên, và thay pin theo hướng dẫn.
Điều cần biết thêm
Trang thiết bị
Có một số phong cách khác nhau của máy đo đường huyết tại nhà trên thị trường hiện nay. Mỗi máy có các tính năng hơi khác nhau. Hãy tìm một máy phù hợp với nhu cầu. cũng có thể tìm kiếm trên Internet các thiết bị theo dõi glucose tại nhà.
Các kết quả
Nếu nghĩ rằng kết quả kiểm tra từ máy khác với những gì mong đợi, hãy lặp lại xét nghiệm. Cũng có thể cần phải hiệu chỉnh lại máy của mình trước khi kiểm tra lại nếu kết quả không như mong đợi. Nếu nhận được kết quả tương tự với xét nghiệm thứ hai, có thể cần nói chuyện với bác sĩ về những việc cần làm tiếp theo.
Có thể ghi kết quả và thời gian đã thử máu. Nhưng hầu hết các máy sẽ lưu trữ kết quả trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần, vì vậy luôn có thể quay lại sau và lấy chúng. Điều này có thể giúp xác định xem các bước thực hiện để kiểm soát bệnh tiểu đường có hiệu quả hay không.
Xét nghiệm đường trong nước tiểu không phải là một dấu hiệu chính xác về mức đường huyết. Nồng độ đường trong máu có thể cao lâu trước khi đường có thể được phát hiện trong nước tiểu. Nhưng xét nghiệm nước tiểu có thể được sử dụng để kiểm tra một tình trạng nghiêm trọng gọi là nhiễm toan đái tháo đường. Ketone cũng có thể được xét nghiệm trong máu.
Giám sát
Nếu đang sử dụng máy bơm insulin hoặc nếu sử dụng insulin nhiều hơn một lần một ngày, sẽ cần phải kiểm tra lượng đường trong máu thường xuyên. Số lần kiểm tra có thể thay đổi mỗi ngày, tùy thuộc vào thời điểm ăn, những gì làm và cảm giác. Ví dụ, có thể cần kiểm tra lượng đường trong máu của mình 5 lần một ngày và 8 lần vào ngày hôm sau.
Thăm khám thai định kỳ và theo dõi đường huyết tại nhà thường xuyên là rất quan trọng đối với phụ nữ mang thai mắc bệnh tiểu đường. Phụ nữ giữ mức đường huyết trong phạm vi được khuyến nghị sẽ tăng cơ hội sinh con khỏe mạnh hơn và giảm khả năng bị biến chứng liên quan đến bệnh tiểu đường.
Theo dõi glucose liên tục (CGM) có thể hữu ích cho những người muốn thường xuyên kiểm tra lượng đường trong máu mà không cần kiểm tra mức đường máu bằng máy đo đường huyết mỗi lần. CGM có thể hiển thị các mẫu đường trong máu khi lượng đường trong máu cao hoặc thấp đã xảy ra.
Bài viết cùng chuyên mục
Độ thẩm thấu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng cô đặc của nước tiểu: bình thường thận thải trừ nước tiểu được cô đặc hơn gấp 3 lần so với huyết tương
Hemoglobin (Hb): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hematocrit và nồng độ hemoglobin có thể được làm theo serie để đánh giá tình trạng mất máu cũng như để đánh giá đáp ứng đối với điều trị tình trạng thiếu máu
Canxi (Ca) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Khi nồng độ canxi máu thấp, xương sẽ giải phóng canxi, khi nồng độ canxi máu tăng, lượng canxi dư sẽ được lưu trữ trong xương hoặc đi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu và phân
Hormon tăng trưởng (GH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hormon tăng trưởng GH là một polypeptid, chức năng chính cùa hormon này là kích thích sự phát triển, tổng hợp protein, sử dụng axit béo, huy động insulin và sản xuất RNA
Áp lực thẩm thấu niệu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm giúp để chẩn đoán phân biệt giữa tăng nỉtơ máu nguồn gốc trước thận với hoại tử ống thận cấp do thiếu máu cục bộ gây nên
Glucose máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Định lượng nồng độ glucose máu sê cho các kết quả khác biệt khi xét nghiệm được thực hiện trên máu toàn phần hay trên huyết tương do các hồng cầu chứa rất ít glucose
Natri (Na) trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm natri trong nước tiểu, để kiểm tra cân bằng nước và điện giải, tìm nguyên nhân của mức natri thấp hoặc cao, kiểm tra các bệnh thận
Protein phản ứng C (CRP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Nồng độ CRP cao là do nhiễm trùng và nhiều bệnh mãn tính, nhưng xét nghiệm CRP không thể chỉ ra vị trí viêm hoặc nguyên nhân gây ra bệnh
Natri (Na) trong máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Các chất điện giải khác, chẳng hạn như kali, canxi, clorua, magiê và phốt phát, có thể được kiểm tra cùng lúc với natri
Erythropoietin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Erythropoietin cho phép các tế bào gốc của tủy xương biệt hóa thành các nguyên hổng cầu, một tế bào tiền thân của hổng cẩu
Ammoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Ammoniac là một sản phẩm phế thải được hình thành như hậu quả của sự thoái giáng nitrogen trong quá trình chuyển hóa protein tại ruột
Phốt phát trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Thận giúp kiểm soát lượng phốt phát trong cơ thể, phốt phát bổ sung được lọc qua thận, và đi ra khỏi cơ thể qua nước tiểu
Aldosterone nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Tìm nguyên nhân gây ra huyết áp cao hoặc nồng độ kali thấp, điều này được thực hiện khi nghi ngờ tuyến thượng thận hoạt động quá mức hoặc tăng trưởng tuyến thượng thận bất thường
Xét nghiệm Ketone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Ketone có thể được kiểm tra trong phòng xét nghiệm, hoặc bằng cách sử dụng xét nghiệm máu, hoặc nước tiểu tại nhà
Ý nghĩa nhuộm hóa học tế bào
Các marker bạch cầu: CD4, CD8, Biết được giảm miễn dịch trong HIV (AIDS), CD4 giảm nặng, tỷ lệ CD4/CD8 giảm nặng
Ý nghĩa xét nghiệm tế bào, mô bệnh học, hormon
Xác định các rối loạn về hormon sinh dục và giới tính trong các trường hợp như: thiểu năng tinh hoàn, u nang tinh hoàn, thiểu năng buồng trứng, thiểu năng nhau thai, buồng trứng không phát triển, bế kinh do u nang nội tiết
Ý nghĩa xét nghiệm vi sinh, vi rus, vi khuẩn
Ở người, sán lá gan lớn ký sinh ở hệ thống tĩnh mạch cửa, con cái đi ngược dòng máu, chảy tới những huyết quản nhỏ và đẻ ở tĩnh mạch cửa đó
Xét nghiệm bệnh Lyme: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Bệnh Lyme có thể khó chẩn đoán, vì các triệu chứng tương tự như bệnh khác, nếu nghĩ rằng mắc bệnh Lyme, bác sĩ sẽ kiểm tra lâm sàng và xét nghiệm
Alpha Fetoprotein (AFP) máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm
Không có AFP hoặc chỉ ở mức rất thấp thường được tìm thấy trong máu của những người đàn ông khỏe mạnh hoặc phụ nữ khỏe mạnh, không mang thai
Bilirubin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Hem sẽ được chuyển thành biliverdin nhờ enzym oxygenase của microsom, sau đó thành Bilirubin dưới tác dụng của enzym biliverdin reductase
Ý nghĩa xét nghiệm viêm gan
HBsAb (hay Anti HBs) là kháng thể chống kháng nguyên bề mặt viêm gan B, thể hiện sự có miễn dịch với viêm gan B, sử dụng trong theo dõi trong tiêm phòng vacxin
Ý nghĩa xét nghiệm các emzym chống ô xy hóa
Đánh giá khả năng chống oxy hoá của cơ thể trong nhiều bệnh lý và hội chứng toàn thể: tuổi già, ung thư, nhiễm bột, ngộ độc thuốc, uống rượu nhiều, quá tải sắt, bệnh miễn dịch
Xét nghiệm Rubella: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Rubella thường không gây ra vấn đề lâu dài, nhưng một người phụ nữ bị nhiễm virut rubella khi mang thai, có thể truyền bệnh cho em bé
Huyết thanh học chẩn đoán virus viên gan (A, B, C, D, E): ý nghĩa chỉ số xét nghiệm
Các viêm gan virus là các nhiễm trùng toàn thân với tác động ưu thế đối với tế bào gan gây các tổn thương viêm và các biến đổi thoái hóa của tế bào gan
Kháng thể kháng nhân (ANA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm
Xét nghiệm kháng thể kháng nhân được sử dụng cùng với các triệu chứng, kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác để tìm ra một bệnh tự miễn
