Thời gian thromboplastin từng phần (PTT): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

2019-10-10 10:54 AM
PTT hoặc aPTT dài hơn bình thường, có thể có nghĩa là thiếu, hoặc mức độ thấp của một trong các yếu tố đông máu, hoặc một chất khác cần thiết để đông máu

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Thời gian thromboplastin từng phần (PTT) là xét nghiệm máu đo thời gian máu đóng cục. Xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần có thể được sử dụng để kiểm tra các vấn đề chảy máu.

Các yếu tố đông máu là cần thiết để máu đóng cục (đông máu). Thời gian thromboplastin từng phần là một xét nghiệm quan trọng vì thời gian để máu đóng cục có thể bị ảnh hưởng bởi:

Thuốc làm loãng máu, chẳng hạn như heparin. Mộtét nghiệm khác, xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần được kích hoạt (aPTT), có thể được sử dụng để tìm hiểu xem có sử dụng đúng liều heparin hay không.

Mức độ thấp của các yếu tố đông máu.

Sự thay đổi trong hoạt động của bất kỳ yếu tố đông máu.

Sự vắng mặt của bất kỳ yếu tố đông máu.

Các chất khác, được gọi là chất ức chế, ảnh hưởng đến các yếu tố đông máu.

Sự gia tăng trong việc sử dụng các yếu tố đông máu.

Một xét nghiệm đông máu khác, được gọi là thời gian prothrombin (PT) hoặc INR (tỷ lệ chuẩn hóa quốc tế), đo các yếu tố đông máu khác. Thời gian thromboplastin từng phần và thời gian prothrombin thường được thực hiện cùng lúc để kiểm tra các vấn đề chảy máu gây ra bởi một vấn đề với các yếu tố đông máu.

Chỉ định xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần

Thời gian thromboplastin từng phần (PTT) được thực hiện để:

Tìm nguyên nhân gây chảy máu bất thường hoặc bầm tím.

Kiểm tra mức độ thấp của các yếu tố đông máu. Việc thiếu một số yếu tố đông máu có thể gây ra rối loạn chảy máu như bệnh máu khó đông.

Kiểm tra các vấn đề gây ra vấn đề đông máu. Các tình trạng như hội chứng kháng thể kháng phospholipid hoặc hội chứng chống đông máu lupus phát triển khi hệ thống miễn dịch tạo ra các kháng thể tấn công các yếu tố đông máu. Điều này có thể khiến máu đóng cục dễ dàng trong tĩnh mạch và động mạch.

Kiểm tra xem có an toàn để làm một thủ thuật hoặc phẫu thuật có thể gây chảy máu.

Kiểm tra gan hoạt động như thế nào.

Xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần được kích hoạt (aPTT) được sử dụng sau khi dùng thuốc làm loãng máu để xem có sử dụng đúng liều thuốc hay không. Nếu xét nghiệm được thực hiện cho mục đích này, aPTT có thể được thực hiện cứ sau vài giờ. Khi tìm thấy liều thuốc chính xác, sẽ không cần quá nhiều xét nghiệm.

Chuẩn bị xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần

Nhiều loại thuốc có thể thay đổi kết quả của xét nghiệm này. Hãy chắc chắn nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc không kê đơn và thuốc theo toa dùng.

Thực hiện xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần

Các chuyên gia sức khỏe rút máu sẽ:

Quấn một dải thun quanh cánh tay trên để ngăn dòng máu chảy. Điều này làm cho các tĩnh mạch bên dưới dải lớn hơn nên dễ dàng đưa kim vào tĩnh mạch.

Làm sạch vị trí kim bằng cồn.

Đặt kim vào tĩnh mạch. Có thể cần nhiều hơn một thanh kim.

Gắn một ống vào kim để làm đầy máu.

Tháo băng ra khỏi cánh tay khi thu thập đủ máu.

Đặt một miếng gạc hoặc bông gòn lên vị trí kim khi kim được lấy ra.

Tạo áp lực trên nơi lấy máu và sau đó băng lại.

Cảm thấy khi xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần

Mẫu máu được lấy từ tĩnh mạch trên cánh tay. Một dây thun được quấn quanh cánh tay trên. Nó có thể cảm thấy chặt. Có thể không cảm thấy gì cả từ kim, hoặc có thể cảm thấy đau nhói hoặc véo nhanh.

Rủi ro của xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần

Có rất ít khả năng xảy ra vấn đề khi lấy mẫu máu lấy từ tĩnh mạch.

Có thể co một vết bầm nhỏ tại nơi lấy máu. Có thể hạ thấp cơ hội bầm tím bằng cách giữ áp lực trên nơi lấy máu trong vài phút.

Trong một số ít trường hợp, tĩnh mạch có thể bị sưng sau khi lấy mẫu máu. Vấn đề này được gọi là viêm tĩnh mạch. Nén ấm có thể được sử dụng nhiều lần trong ngày để điều trị.

Ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thời gian thromboplastin từng phần (PTT) là xét nghiệm máu đo thời gian máu đóng cục.

Giá trị bình thường

Các giá trị bình thường được liệt kê ở đây, được gọi là phạm vi tham chiếu, chỉ là hướng dẫn. Các phạm vi này khác nhau từ phòng xét nghiệm đến phòng xét nghiệm khác và phòng xét nghiệm có thể có một phạm vi khác nhau cho những gì bình thường. Báo cáo của phòng xét nghiệm nên chứa phạm vi sử dụng phòng xét nghiệm. Ngoài ra, bác sĩ sẽ đánh giá kết quả dựa trên sức khỏe và các yếu tố khác. Điều này có nghĩa là một giá trị nằm ngoài các giá trị bình thường được liệt kê ở đây có thể vẫn bình thường.

Thời gian thromboplastin từng phần (PTT): 60 - 70 giây.

Thời gian thromboplastin từng phần được kích hoạt (aPTT): 30 - 40 giây.

Liều heparin được thay đổi để kết quả PTT hoặc aPTT gấp khoảng 1,5 đến 2,5 lần giá trị bình thường.

Giá trị bất thường

PTT hoặc aPTT dài hơn bình thường có thể có nghĩa là thiếu hoặc mức độ thấp của một trong các yếu tố đông máu hoặc một chất khác cần thiết để đông máu. Điều này có thể được gây ra bởi các rối loạn chảy máu, chẳng hạn như bệnh Hemophilia hoặc bệnh von Willebrand.

PTT hoặc aPTT dài hơn bình thường có thể được gây ra bởi bệnh gan, bệnh thận (như hội chứng thận hư) hoặc điều trị bằng thuốc làm loãng máu.

PTT dài hơn bình thường có thể được gây ra bởi các vấn đề như hội chứng kháng thể kháng phospholipid hoặc hội chứng chống đông máu lupus. Những vấn đề này xảy ra khi hệ thống miễn dịch tạo ra các kháng thể tấn công các yếu tố đông máu. Điều này có thể khiến máu đóng cục dễ dàng trong tĩnh mạch và động mạch.

PTT có thể lâu hơn khi đang sử dụng heparin, vì vậy giá trị PTT cần được kiểm tra chặt chẽ. Nếu có PTT lâu hơn, có thể có nguy cơ chảy máu cao hơn.

Yếu tố ảnh hưởng đến xét nghiệm thời gian thromboplastin từng phần

Những lý do có thể không thể làm xét nghiệm hoặc tại sao kết quả có thể không hữu ích bao gồm:

Dùng một số sản phẩm thảo dược hoặc các biện pháp tự nhiên.

Uống một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc kháng histamine.

Điều cần biết thêm

Thời gian thromboplastin từng phần (PTT) và thời gian thromboplastin từng phần hoạt hóa (aPTT) có thể là bình thường ở những người bị rối loạn chảy máu di truyền nhưng chỉ có triệu chứng nhẹ.

aPTT được sử dụng để kiểm tra điều trị cho những người đang sử dụng heparin hoặc thuốc làm loãng máu khác để ngăn ngừa cục máu đông.

Đôi khi những người sử dụng heparin có aPTT cao hơn vì các chất khác trong máu chứ không phải do thuốc làm loãng máu. Một xét nghiệm được gọi là xét nghiệm trung hòa heparin có thể được thực hiện để xem điều này có đúng không.

Một xét nghiệm đông máu khác, được gọi là thời gian prothrombin (PT), đo các yếu tố đông máu khác. Thời gian thromboplastin từng phần và thời gian prothrombin thường được thực hiện cùng một lúc để kiểm tra các vấn đề chảy máu.

PTT hoặc aPTT được thực hiện thường xuyên ở những người có vấn đề về chảy máu hoặc đông máu. Các xét nghiệm cũng được thực hiện trước khi làm thủ thuật hoặc phẫu thuật trong đó chảy máu quá nhiều có thể là một mối quan tâm.

Bài viết cùng chuyên mục

Xét nghiệm bệnh Lyme: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Bệnh Lyme có thể khó chẩn đoán, vì các triệu chứng tương tự như bệnh khác, nếu nghĩ rằng mắc bệnh Lyme, bác sĩ sẽ kiểm tra lâm sàng và xét nghiệm

Bilirubin máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khi nồng độ bilirubin cao, da và lòng trắng mắt có thể xuất hiện màu vàng, vàng da có thể do bệnh gan, rối loạn máu hoặc tắc nghẽn ống mật, ống cho phép mật đi từ gan đến ruột non

Độ thẩm thấu máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm hữu ích để đánh giá tình trạng cô đặc của nước tiểu: bình thường thận thải trừ nước tiểu được cô đặc hơn gấp 3 lần so với huyết tương

Natri (Na) trong nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm natri trong nước tiểu, để kiểm tra cân bằng nước và điện giải, tìm nguyên nhân của mức natri thấp hoặc cao, kiểm tra các bệnh thận

Ý nghĩa chỉ số tinh dịch đồ trong vô sinh nam

< 50% tinh trùng di động về phía trước (loại a và b) và < 20% tinh trùng loại a: suy nhược tinh trùng. < 30% tinh trùng có hình dạng bình thường: dị dạng tinh trùng

Kháng thể kháng tuyến giáp (antithyroid): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Những xét nghiệm này không phải là xét nghiệm hormone tuyến giáp, nồng độ hormone tuyến giáp cao hay thấp cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tuyến giáp

Xét nghiệm virus viêm gan A: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Xét nghiệm tìm kiếm các kháng thể do cơ thể tạo ra để chống lại virus, chúng sẽ ở trong máu nếu hiện tại bị nhiễm viêm gan A, hoặc đã từng bị nhiễm trong quá khứ

Brain Natriuretic Peptide (BNP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nếu tim phải làm việc vất vả hơn bình thường trong một khoảng thời gian dài, chẳng hạn như do suy tim, tim sẽ giải phóng nhiều BNP hơn, làm tăng nồng độ BNP trong máu

ACTH: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ ACTH máu có các biến đổi theo nhịp ngày đêm, với nồng độ đỉnh xảy ra trong thời gian từ 6 đến 8 giờ sáng và nồng độ đáy

Dung nạp glucose đường uống: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống, thường được thực hiện để kiểm tra bệnh tiểu đường, xảy ra khi mang thai

Xét nghiệm vitamin D: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Cơ thể sử dụng ánh nắng mặt trời, để tự tạo ra vitamin D, Vitamin D có trong thực phẩm, như lòng đỏ trứng, gan và cá nước mặn

Creatine Kinase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Creatine Kinase được tạo thành từ ba loại enzyme nhỏ hơn, được gọi là isoenzyme, MM, MB và BB, không chỉ nhìn vào tổng mức CK mà còn ở cấp độ của những bộ phận

Agglutinin lạnh: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Bình thường nồng độ agglutinin lạnh trong máu thấp, nhưng ung thư hạch hoặc một số bệnh nhiễm trùng, như viêm phổi do mycoplasma, có thể mức agglutinin lạnh tăng lên

Androstenedion máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Androstenedion được tế bào gan và mô mỡ chuyển thành estron, Estron là một dạng của estrogen với hoạt lực tương đối thấp so với estradiol

Canxi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khẩu phần canxi trong thức ăn vào khoảng 1g mỗi ngày và được cung cấp chủ yếu bởi sữa, các chế phẩm của sữa và lòng trắng trứng

Xét nghiệm di truyền: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Thừa hưởng một nửa thông tin di truyền từ mẹ và nửa còn lại từ cha, gen xác định nhóm máu, màu tóc và màu mắt, cũng như nguy cơ mắc một số bệnh

Cytokin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cùng một loại cytokin song nó có thể có các tác động khác biệt nhau trong các tình huống khác nhau, trong khi nhiều loại cytokin khác nhau lại có thể có cùng một tác động

Natri (Na) trong máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các chất điện giải khác, chẳng hạn như kali, canxi, clorua, magiê và phốt phát, có thể được kiểm tra cùng lúc với natri

Ferritin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Ferritin giúp dự trữ sắt trong cơ thể, vì vậy định lượng nồng độ ferritin cung cấp một chỉ dẫn, về tổng kho dự trữ sắt có thể được đưa ra sử dụng.

Xét nghiệm Rubella: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Rubella thường không gây ra vấn đề lâu dài, nhưng một người phụ nữ bị nhiễm virut rubella khi mang thai, có thể truyền bệnh cho em bé

Fibrinogen: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Lấy đủ bệnh phẩm máu vào ống nghiệm để đảm bảo tương quan thể tích máu và chất chống đông

Độc tố Clostridium Difficile: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

C difficile có thể truyền từ người này sang người khác, nhưng nhiễm trùng là phổ biến nhất ở những người dùng thuốc kháng sinh hoặc đã dùng chúng gần đây

Gamma globulin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm globulin miễn dịch

Các gama globulin có tất cả các đặc tính cơ bản về khả năng phản ửng đối với các kháng nguyên đặc hiệu do đó chúng cũng có các đặc tính miễn dịch

Xét nghiệm Phosphatase kiềm (ALP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Số lượng các loại Phosphatase kiềm khác nhau trong máu có thể được đo và sử dụng để xác định xem mức độ cao là từ gan hay xương. Đây được gọi là xét nghiệm isoenzyme kiềm kiềm

CPK (creatin phosphokinase và các isoenzym): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cần tránh gây tan máu do nồng độ cao của hemoglobin có thể làm xét nghiệm định lượng CPK không chính xác, do ức chế hoạt tính của CPK