Xét nghiệm chức năng gan: đánh giá bệnh gan hoặc tình trạng sản xuất protein

2018-11-15 12:00 AM
Kết quả xét nghiệm chức năng gan bất thường không phải lúc nào cũng chỉ ra bệnh gan, bác sĩ sẽ giải thích kết quả và ý nghĩa của chúng

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Nhận định chung

Xét nghiệm chức năng gan là xét nghiệm máu được sử dụng để giúp chẩn đoán và theo dõi bệnh gan hoặc tổn thương. Các xét nghiệm đo lường mức của một số enzyme và protein trong máu.

Một số xét nghiệm đo mức độ gan hoạt động bình thường trong việc sản xuất protein và làm sạch bilirubin, một sản phẩm thải của máu. Các xét nghiệm chức năng gan khác đo các enzym mà tế bào gan sản xuất để đáp ứng với tổn thương hoặc bệnh tật.

Kết quả xét nghiệm chức năng gan bất thường không phải lúc nào cũng chỉ ra bệnh gan. Bác sĩ sẽ giải thích kết quả và ý nghĩa của chúng.

Tại sao nó được thực hiện

Xét nghiệm chức năng gan có thể được sử dụng để:

Đánh giá tình trạng nhiễm trùng gan, chẳng hạn như viêm gan.

Theo dõi sự tiến triển của một căn bệnh, chẳng hạn như viêm gan do virus hoặc do rượu và xác định xem liệu cách điều trị có hiệu quả hay không.

Đo mức độ nghiêm trọng của bệnh, đặc biệt là xơ gan.

Theo dõi các tác dụng phụ của thuốc.

Xét nghiệm chức năng gan kiểm tra mức của một số enzyme và protein trong máu. Mức độ cao hơn hoặc thấp hơn bình thường có thể cho thấy vấn đề về gan. Một số xét nghiệm chức năng gan thông thường bao gồm:

Alanine transaminase (ALT). ALT là một loại enzyme được tìm thấy trong gan giúp cơ thể chuyển hóa protein. Khi gan bị tổn thương, ALT được giải phóng vào máu và mức tăng.

Aspartate transaminase (AST). AST là một loại enzyme giúp chuyển hóa alanine, một axit amin. Giống như ALT, AST thường có trong máu ở mức thấp. Sự gia tăng nồng độ AST có thể cho thấy tổn thương gan hoặc bệnh tật hoặc tổn thương cơ bắp.

Phosphatase kiềm (ALP). ALP là một loại enzyme trong gan, ống dẫn mật và xương. Mức ALP cao hơn bình thường có thể cho thấy tổn thương gan hoặc bệnh tật, chẳng hạn như ống mật bị tắc hoặc một số bệnh về xương.

Albumin và protein toàn phần. Albumin là một trong nhiều protein được tạo ra trong gan. Cơ thể cần những protein này để chống nhiễm trùng và thực hiện các chức năng khác. Hàm lượng albumin và protein toàn phần thấp hơn bình thường có thể cho thấy tổn thương gan hoặc bệnh tật.

Bilirubin. Bilirubin là một chất được sản xuất trong sự phân hủy bình thường của các tế bào hồng cầu. Bilirubin đi qua gan và bài tiết trong phân. Nồng độ bilirubin cao (vàng da) có thể cho thấy tổn thương gan hoặc bệnh hoặc một số loại thiếu máu nhất định.

Gamma-glutamyltransferase (GGT). GGT là một loại enzyme trong máu. Nồng độ cao hơn bình thường có thể biểu hiện tổn thương gan hoặc mật.

L-lactate dehydrogenase (LD). LD là một loại enzyme được tìm thấy trong gan. Nồng độ cao có thể biểu hiện tổn thương gan nhưng có thể tăng lên ở nhiều chứng rối loạn khác.

Thời gian prothrombin (PT). PT là thời gian để máu đông lại. Tăng PT có thể biểu hiện tổn thương gan nhưng cũng có thể tăng nếu đang dùng một số loại thuốc làm loãng máu, chẳng hạn như warfarin.

Rủi ro của xét nghiệm

Mẫu máu cho các xét nghiệm chức năng gan thường được lấy từ tĩnh mạch cánh tay. Nguy cơ chính liên quan đến xét nghiệm máu là đau nhức hoặc bầm tím tại vị trí lấy máu. Hầu hết mọi người không có phản ứng nghiêm trọng khi lấy máu.

Cách chuẩn bị

Một số loại thực phẩm và thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm chức năng gan. Bác sĩ có thể sẽ yêu cầu tránh ăn thức ăn và uống một số loại thuốc trước khi lấy máu.

Những gì có thể mong đợi

Trong quá trình kiểm tra

Mẫu máu cho các xét nghiệm chức năng gan thường được rút ra thông qua một cây kim nhỏ được đưa vào tĩnh mạch ở phần cánh tay. Kim được gắn vào một ống nhỏ, để lấy máu. Có thể cảm thấy đau nhanh khi kim được đưa vào cánh tay và trải nghiệm một số khó chịu ngắn hạn tại chỗ sau khi kim được lấy ra.

Sau khi lấy máu

Máu sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích. Nếu phân tích trong phòng thí nghiệm được thực hiện tại chỗ, có thể có kết quả kiểm tra trong vòng vài giờ. Nếu bác sĩ gửi máu đến một phòng xét nghiệm bên ngoài, có thể nhận được kết quả trong vòng vài ngày.

Các kết quả

Kết quả xét nghiệm máu bình thường đối với các xét nghiệm chức năng gan điển hình bao gồm:

ALT. 7 đến 55 đơn vị mỗi lít (U / L).

AST. 8 đến 48 U / L.

ALP. 45 đến 115 U / L.

Albumin. 3,5 đến 5,0 gram mỗi deciliter (g / dL).

Protein toàn phần. 6,3 đến 7,9 g / dL.

Bilirubin. 0,1 đến 1,2 miligram trên mỗi deciliter (mg / dL).

GGT. 9 đến 48 U / L.

LD. 122 đến 222 U / L.

PT. 9,5 đến 13,8 giây.

Những kết quả này là điển hình cho nam giới trưởng thành. Kết quả bình thường khác nhau từ phòng xét nghiệm này đến phòng xét nghiệm khác và có thể hơi khác nhau đối với phụ nữ và trẻ em.

Bác sĩ sẽ sử dụng các kết quả này để giúp chẩn đoán tình trạng hoặc xác định điều trị có thể cần. Nếu đã bị bệnh gan, các xét nghiệm chức năng gan có thể giúp xác định bệnh đang tiến triển như thế nào và đánh giá đáp ứng với điều trị.

Bài viết cùng chuyên mục

Đo tải lượng virus HIV: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Vì tải lượng virus có thể thay đổi theo từng ngày, nên xu hướng theo thời gian được sử dụng để xác định xem tình trạng nhiễm trùng có trở nên tồi tệ hơn không

Ammoniac máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Ammoniac là một sản phẩm phế thải được hình thành như hậu quả của sự thoái giáng nitrogen trong quá trình chuyển hóa protein tại ruột

Aldolase: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Một số phòng xét nghiệm vẫn yêu cầu bệnh nhân nhịn ăn trước khi lấy máu xét nghiệm để làm tăng tính chính xác của kết quả xét nghiệm

Chì: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Phụ nữ mang thai tiếp xúc với chì có thể truyền nó cho em bé, thai nhi, chì cũng có thể được truyền cho em bé qua sữa mẹ

Testosterone: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Testosterone, ảnh hưởng đến tính năng và phát triển tình dục, ở nam, nó được tạo ra bởi tinh hoàn, ở cả nam và nữ, được tạo ra lượng nhỏ bởi tuyến thượng thận.

Đường huyết (máu) và HbA1c: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Thông thường, lượng đường trong máu tăng nhẹ sau khi ăn, sự gia tăng này làm cho tuyến tụy giải phóng insulin để mức đường huyết không quá cao

Kháng thể kháng nhân (ANA): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm kháng thể kháng nhân được sử dụng cùng với các triệu chứng, kiểm tra thể chất và các xét nghiệm khác để tìm ra một bệnh tự miễn

Xét nghiệm Phosphatase kiềm (ALP): ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Số lượng các loại Phosphatase kiềm khác nhau trong máu có thể được đo và sử dụng để xác định xem mức độ cao là từ gan hay xương. Đây được gọi là xét nghiệm isoenzyme kiềm kiềm

Xét nghiệm vitamin D: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Cơ thể sử dụng ánh nắng mặt trời, để tự tạo ra vitamin D, Vitamin D có trong thực phẩm, như lòng đỏ trứng, gan và cá nước mặn

Nồng độ thuốc trong máu: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Bác sĩ kiểm tra nồng độ thuốc, để đảm bảo rằng đang dùng một liều an toàn, và hiệu quả, xét nghiệm này cũng được gọi là theo dõi thuốc điều trị

Hormon kích thích tạo nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Trong giai đoạn tạo hoàng thể, FSH kích thích sự sản xuất progesteron và hormon này cùng với estradiol, tạo thụận lợi cho đáp ứng của buồng trứng với LH

Cholesterol và triglyceride máu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cholesterol và triglyceride máu để giúp xác định khả năng mắc bệnh tim, đặc biệt là nếu có các yếu tố nguy cơ khác đối với bệnh tim hoặc các triệu chứng gợi ý bệnh tim

Antithrombin III: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Tình trạng cân bằng thích hợp giữa thrombin và antithrombin III cho phép cơ thể bảo đảm quá trình cầm máu bình thường

Xét nghiệm DNA bào thai từ tế báo máu mẹ: xác định giới tính và dị tật

Những xét nghiệm này được chỉ định bởi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và có thể được thực hiện tại bất kỳ bệnh viện hoặc phòng xét nghiệm

Ý nghĩa xét nghiệm dấu ấn ung thư và bệnh xã hội

Giá trị chính của AFP là theo dõi tiến trình bệnh và hiệu quả điều trị K­ tế bào gan nguyên phát, K tinh hoàn sau điều trị phẫu thuật, xạ trị hoặc hoá trị liệu

Canxi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Khẩu phần canxi trong thức ăn vào khoảng 1g mỗi ngày và được cung cấp chủ yếu bởi sữa, các chế phẩm của sữa và lòng trắng trứng

Xét nghiệm DHEA S: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mức độ DHEA S thường cao ở trẻ sơ sinh, nó thấp hơn trong thời thơ ấu và sau đó tăng trở lại ở tuổi dậy thì

Globulin mang thyroxin (TBG): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Xét nghiệm cung cấp các thông tin giúp chẩn đoán phân biệt giữa các bệnh lý thực sự của tuyến giáp với các bệnh lý không phải tại tuyến giáp gây biến đổi nồng độ TBG

Xét nghiệm bệnh Phenylketon niệu (PKU): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Xét nghiệm bệnh phenylketon niệu, được thực hiện để kiểm tra xem em bé sơ sinh, có enzyme cần thiết, để sử dụng phenylalanine, trong cơ thể hay không

Xét nghiệm Chlamydia: ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Một số loại xét nghiệm có thể được sử dụng để tìm chlamydia, nhưng khuyến nghị xét nghiệm khuếch đại axit nucleic bất cứ khi nào có thể

Hormone kích thích nang trứng (FSH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Mức hormone kích thích nang trứng có thể giúp xác định xem cơ quan sinh dục nam hay nữ, tinh hoàn hoặc buồng trứng có hoạt động tốt hay không

Cytokin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Cùng một loại cytokin song nó có thể có các tác động khác biệt nhau trong các tình huống khác nhau, trong khi nhiều loại cytokin khác nhau lại có thể có cùng một tác động

Axit lactic Dehydrogenase (LDH): ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Nồng độ Axit lactic Dehydrogenase giúp chẩn đoán bệnh phổi, ung thư hạch, thiếu máu và bệnh gan, nó cũng giúp xác định hóa trị hoạt động như thế nào

Catecholamine nước tiểu: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Catecholamine làm giảm lượng máu đi đến da và ruột, làm tăng máu đi đến các cơ quan chính, chẳng hạn như não, tim và thận, điều này giúp cơ thể chuẩn bị cho các phản ứng

Creatinine và thanh thải Creatinine: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Creatine được hình thành khi thức ăn được chuyển thành năng lượng thông qua một quá trình gọi là trao đổi chất, thận lấy creatinine ra khỏi máu và đưa nó ra khỏi cơ thể qua nước tiểu