- Trang chủ
- Thông tin
- Thông tin y học nước ngoài
- Sars CoV-2: biến đổi khí hậu có thể đã thúc đẩy sự xuất hiện
Sars CoV-2: biến đổi khí hậu có thể đã thúc đẩy sự xuất hiện
Lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trên toàn cầu trong thế kỷ qua đã khiến miền nam Trung Quốc trở thành điểm nóng cho các loài coronavirus do dơi sinh ra, bằng cách thúc đẩy sự phát triển của môi trường sống trong rừng được loài dơi ưa thích.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Một nghiên cứu mới được công bố ngày hôm nay trên tạp chí Science of the Total Environment cung cấp bằng chứng đầu tiên về cơ chế mà biến đổi khí hậu có thể đóng một vai trò trực tiếp trong sự xuất hiện của SARS-CoV-2, loại vi rút gây ra đại dịch COVID-19.
Nghiên cứu đã cho thấy những thay đổi quy mô lớn về kiểu thảm thực vật ở tỉnh Vân Nam, miền nam Trung Quốc, và các vùng lân cận ở Myanmar và Lào, trong thế kỷ qua. Những thay đổi về khí hậu bao gồm sự gia tăng nhiệt độ, ánh sáng mặt trời và carbon dioxide trong khí quyển - ảnh hưởng đến sự phát triển của thực vật và cây cối - đã thay đổi môi trường sống tự nhiên từ vùng cây bụi nhiệt đới sang vùng thảo nguyên nhiệt đới và rừng rụng lá. Điều này đã tạo ra một môi trường thích hợp cho nhiều loài dơi chủ yếu sống trong rừng.
Số lượng coronavirus trong một khu vực có mối liên hệ chặt chẽ với số lượng các loài dơi hiện có khác nhau. Nghiên cứu cho thấy thêm 40 loài dơi đã di chuyển vào tỉnh Vân Nam, miền nam Trung Quốc trong thế kỷ qua, chứa đựng thêm khoảng 100 loại coronavirus do dơi sinh ra. 'Điểm nóng toàn cầu' này là khu vực mà dữ liệu di truyền cho thấy có thể đã phát sinh SARS-CoV-2.
Tiến sĩ Robert Beyer, nhà nghiên cứu tại Khoa Động vật học của Đại học Cambridge và là tác giả đầu tiên của nghiên cứu, cho biết: “Biến đổi khí hậu trong thế kỷ qua đã làm cho môi trường sống ở tỉnh Vân Nam, miền nam Trung Quốc phù hợp với nhiều loài dơi hơn”.
Ông nói thêm: "Hiểu được sự phân bố toàn cầu của các loài dơi đã thay đổi như thế nào do biến đổi khí hậu có thể là một bước quan trọng trong việc tái tạo lại nguồn gốc của đợt bùng phát COVID-19."
Để có được kết quả của họ, các nhà nghiên cứu đã tạo một bản đồ thảm thực vật trên thế giới như cách đây một thế kỷ, sử dụng các bản ghi về nhiệt độ, lượng mưa và độ che phủ của mây. Sau đó, họ sử dụng thông tin về yêu cầu thảm thực vật của các loài dơi trên thế giới để tìm ra sự phân bố toàn cầu của từng loài vào đầu những năm 1900. So sánh điều này với các phân bố hiện tại cho phép họ thấy 'sự phong phú về loài', số lượng các loài khác nhau, đã thay đổi như thế nào trên toàn cầu trong thế kỷ qua do biến đổi khí hậu.
"Khi biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường sống, các loài rời khỏi một số khu vực và di chuyển đến những khu vực khác - mang theo vi rút của chúng. Điều này không chỉ thay đổi các khu vực có vi rút mà rất có thể cho phép các tương tác mới giữa động vật và vi rút, gây ra nhiều vi rút có hại”. Beyer cho biết.
Số dơi trên thế giới mang khoảng 3.000 loại coronavirus khác nhau, với mỗi loài dơi chứa trung bình 2,7 coronavirus - hầu hết không biểu hiện triệu chứng. Sự gia tăng số lượng loài dơi trong một khu vực cụ thể, do biến đổi khí hậu, có thể làm tăng khả năng một loại coronavirus gây hại cho con người có mặt, lây truyền hoặc tiến hóa ở đó.
Hầu hết các coronavirus do dơi mang theo không thể lây vào người. Nhưng một số loại coronavirus lây nhiễm sang người rất có thể bắt nguồn từ loài dơi, bao gồm ba loại có thể gây tử vong cho con người: Hội chứng Hô hấp Trung Đông (MERS), và Hội chứng Hô hấp Cấp tính nặng (SARS) CoV-1 và CoV-2.
Khu vực được nghiên cứu xác định là điểm nóng về sự gia tăng phong phú loài dơi do khí hậu cũng là nơi cư trú của tê tê, loài vật được cho là vật chủ trung gian của SARS-CoV-2. Virus này có khả năng đã nhảy từ dơi sang những con vật này, sau đó chúng được bán tại một chợ động vật hoang dã ở Vũ Hán - nơi xảy ra đợt bùng phát đầu tiên trên người.
Các nhà nghiên cứu nhắc lại lời kêu gọi từ các nghiên cứu trước đó nhằm thúc giục các nhà hoạch định chính sách thừa nhận vai trò của biến đổi khí hậu trong việc bùng phát các bệnh do vi rút và giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu như một phần của các chương trình phục hồi kinh tế COVID-19.
"Đại dịch COVID-19 đã gây ra thiệt hại kinh tế và xã hội to lớn. Các chính phủ phải nắm bắt cơ hội để giảm thiểu rủi ro sức khỏe do các bệnh truyền nhiễm bằng cách thực hiện hành động quyết định để giảm thiểu biến đổi khí hậu", Giáo sư Andrea Manica tại Khoa Động vật học của Đại học Cambridge, người đã tham gia vào nghiên cứu.
Giáo sư Camilo Mora tại Đại học Hawai'i tại Manoa, người khởi xướng dự án cho biết: “Thực tế là biến đổi khí hậu có thể đẩy nhanh việc lây truyền mầm bệnh từ động vật hoang dã sang người nên là một lời cảnh tỉnh khẩn cấp để giảm lượng khí thải toàn cầu”.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải hạn chế việc mở rộng các khu vực đô thị, đất canh tác và bãi săn vào môi trường sống tự nhiên để giảm sự tiếp xúc giữa con người và động vật mang bệnh.
Nghiên cứu chỉ ra rằng trong thế kỷ qua, biến đổi khí hậu cũng đã thúc đẩy sự gia tăng số lượng loài dơi ở các khu vực xung quanh Trung Phi và các khu vực rải rác ở Trung và Nam Mỹ.
Bài viết cùng chuyên mục
Cô đơn: có thể làm tăng nguy cơ tử vong ở người mắc bệnh
Bệnh nhân cô đơn, có nguy cơ tử vong sau khi rời bệnh viện cao hơn, báo cáo của The Independent cho biết
Hội chứng sau viêm tủy xám (Bại liệt) (Post-Polio Syndrome)
Những người đã chống chịu qua được bệnh viêm tủy xám nên lắng nghe cơ thể của mình. Tránh những hoạt động gây đau nhức – đây là một dấu hiệu cảnh báo.
Thuốc hiện có có thể ngăn ngừa bệnh Alzheimer?
Các tác giả của một nghiên cứu mới, từ Đại học Virginia ở Charlottesville, cho rằng một loại thuốc được gọi là memantine, hiện đang được sử dụng để kiểm soát các triệu chứng của bệnh Alzheimer
Covid-19: thuốc chống huyết khối và tương tác thuốc
Chloroquine và hydroxychloroquine là những chất ức chế CYP2D6 và P-glycoprotein vừa phải. Chúng có ít tương tác với apixaban và rivaroxaban, nhưng cần thận trọng khi dùng chung với dabigatran và edoxaban.
Chảy máu sau mãn kinh: hãy kiểm tra
Phân tích cho thấy hầu hết chảy máu sau mãn kinh là do tình trạng không ung thư, chẳng hạn như teo âm đạo, u xơ tử cung hoặc polyp
Trầm cảm sau đột quỵ: chẩn đoán và can thiệp
Các yếu tố rủi ro của chứng trầm cảm sau đột quỵ bao gồm giới tính nữ, tuổi dưới 60, ly dị, nghiện rượu, mất ngôn ngữ không thường xuyên, thiếu hụt động cơ lớn
Lọc máu: ưu và nhược điểm của chạy thận nhân tạo và lọc màng bụng
Chạy thận nhân tạo có thể được khuyến nghị cho những người không thể tự thực hiện lọc màng bụng, chẳng hạn như những người khiếm thị, mắc chứng mất trí nhớ hoặc đang trong tình trạng sức khỏe kém
Cảm xúc của ruột: thực phẩm ảnh hưởng đến tâm trạng
Những gì chúng ta ăn, đặc biệt là thực phẩm có chứa chất phụ gia, thực phẩm chế biến, ảnh hưởng đến môi trường đường ruột, và làm tăng nguy cơ mắc bệnh
Thoái hóa đốt sống cổ: điều gì cần biết?
Một số hoạt động lâu dài có thể làm tăng nguy cơ phát triển thoái hóa đốt sống cổ, chẳng hạn như mang tải nặng, luyện tập võ thuật, hoặc là một vũ công chuyên nghiệp
Hành vi bốc đồng: điều gì xảy ra trong não?
Bốc đồng không phải lúc nào cũng là điều xấu, nhưng nó thường có thể dẫn đến những hậu quả không mong muốn, hoặc không lường trước được
Vắc xin Covid-19 AstraZeneca: Liên minh châu Âu đã không đặt hàng sau tháng 6
Cơ quan quản lý dược phẩm của châu Âu hôm thứ Sáu cho biết họ đang xem xét các báo cáo về một chứng rối loạn thoái hóa thần kinh hiếm gặp ở những người đã tiêm vắc-xin AstraZeneca.
Ốm nghén: cơn đỉnh điểm và những điều cần biết
Các chuyên gia tin rằng ốm nghén có thể là cách cơ thể bảo vệ các bà mẹ và thai nhi khỏi bệnh từ nguồn thực phẩm, một số hóa chất có trong thực phẩm
Bệnh tiểu đường: các yếu tố của chế độ ăn uống lành mạnh
Một mô hình ăn uống lành mạnh sẽ giúp giảm cân và kiểm soát lượng đường trong máu, huyết áp và cholesterol, nó cũng tốt cho tim, não, và mọi phần khác của cơ thể
Kinh nguyệt quá nhiều hoặc không đều: nguyên nhân và những điều cần biết
Chảy máu quá nhiều có thể gây thiếu máu, hoặc thiếu sắt, và có thể báo hiệu một tình trạng y tế tiềm ẩn, bác sĩ có thể điều trị thành công
Bệnh thận mãn tính: sống với bệnh thận giai đoạn hai
Nếu phát hiện ra đang bệnh thận mãn tính ở giai đoạn 2, thì thường là do đã được kiểm tra một tình trạng khác như bệnh tiểu đường hoặc huyết áp cao
Thuốc đông y bổ xung: FDA đưa ra tuyên bố mới về rủi ro
Trong tuyên bố của mình, FDA giải thích sự cần thiết phải bảo vệ công chúng, khỏi những rủi ro tiềm ẩn, của các thuốc đông y bổ xung
Phụ thuộc nicotine (nghiện thuốc lá) là gì?
Triệu chứng cai nghiện, bao gồm cảm giác thèm ăn, ủ rũ và khó chịu, tập trung kém, tâm trạng chán nản, tăng sự thèm ăn và mất ngủ, tiêu chảy hoặc táo bón cũng có thể xảy ra
Tại sao nên nói chuyện với con chó
Câu nói nhịp nhàng phổ biến trong tương tác của con người với chó trong văn hóa phương Tây, nhưng không có khảng định nào về việc liệu nó có mang lại lợi ích
Chế độ ăn uống khi mang thai: những điều cần biết
Một chế độ ăn uống lành mạnh cho thai kỳ nên giống như chế độ ăn uống lành mạnh thông thường, chỉ với 340 đến 450 calo bổ sung mỗi ngày
Sức khỏe tình dục của nam giới (Sexuality for Men)
Trong khi nhiều người đàn ông mắc bệnh tê liệt vẫn có thể “làm cứng” nhưng trạng thái cương cứng có thể không đủ độ hoặc không đủ lâu để giao hợp.
Năm lời khuyên để tránh biến chứng bệnh tiểu đường
Khám sức khỏe thường xuyên nên bao gồm việc kiểm tra sự hiện diện của bất kỳ biến chứng tiểu đường cũng như cách để giảm nguy cơ biến chứng.
Phụ nữ eo hình bánh mỳ: có thể tăng nguy cơ đau tim
Vòng eo và nguy cơ đau tim: Nghiên cứu cho thấy mối liên hệ mạnh mẽ giữa việc tăng kích thước vòng eo, đặc biệt là tỷ lệ eo/hông lớn, và nguy cơ mắc bệnh đau tim, đặc biệt ở phụ nữ.
Với cơn đau lưng: không nằm tại giường có thể giúp ích
Quá nhiều thời gian trên giường làm suy yếu cơ bắp, bao gồm cả những cơ bắp cần thiết để hỗ trợ lưng, một số người phát triển các vấn đề về tiêu hóa, chẳng hạn như táo bón
Bảo vệ tim: cải thiện giấc ngủ và kiểm soát căng thẳng
May mắn thay, có thể học những cách lành mạnh hơn để ứng phó với stress có thể giúp tim và cải thiện chất lượng cuộc sống, chúng bao gồm các bài tập thư giãn
Covid-19: biểu hiện lâm sàng của bệnh Coronavirus 2019 có triệu chứng
Trong số những bệnh nhân có triệu chứng COVID-19, ho, đau cơ và đau đầu là những triệu chứng thường được báo cáo nhất. Các đặc điểm khác, bao gồm tiêu chảy, đau họng và các bất thường về mùi hoặc vị, cũng được mô tả rõ ràng.
