- Trang chủ
- Thông tin
- Thông tin y học nước ngoài
- Sars CoV-2: biến đổi khí hậu có thể đã thúc đẩy sự xuất hiện
Sars CoV-2: biến đổi khí hậu có thể đã thúc đẩy sự xuất hiện
Lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trên toàn cầu trong thế kỷ qua đã khiến miền nam Trung Quốc trở thành điểm nóng cho các loài coronavirus do dơi sinh ra, bằng cách thúc đẩy sự phát triển của môi trường sống trong rừng được loài dơi ưa thích.
Biên tập viên: Trần Tiến Phong
Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương
Một nghiên cứu mới được công bố ngày hôm nay trên tạp chí Science of the Total Environment cung cấp bằng chứng đầu tiên về cơ chế mà biến đổi khí hậu có thể đóng một vai trò trực tiếp trong sự xuất hiện của SARS-CoV-2, loại vi rút gây ra đại dịch COVID-19.
Nghiên cứu đã cho thấy những thay đổi quy mô lớn về kiểu thảm thực vật ở tỉnh Vân Nam, miền nam Trung Quốc, và các vùng lân cận ở Myanmar và Lào, trong thế kỷ qua. Những thay đổi về khí hậu bao gồm sự gia tăng nhiệt độ, ánh sáng mặt trời và carbon dioxide trong khí quyển - ảnh hưởng đến sự phát triển của thực vật và cây cối - đã thay đổi môi trường sống tự nhiên từ vùng cây bụi nhiệt đới sang vùng thảo nguyên nhiệt đới và rừng rụng lá. Điều này đã tạo ra một môi trường thích hợp cho nhiều loài dơi chủ yếu sống trong rừng.
Số lượng coronavirus trong một khu vực có mối liên hệ chặt chẽ với số lượng các loài dơi hiện có khác nhau. Nghiên cứu cho thấy thêm 40 loài dơi đã di chuyển vào tỉnh Vân Nam, miền nam Trung Quốc trong thế kỷ qua, chứa đựng thêm khoảng 100 loại coronavirus do dơi sinh ra. 'Điểm nóng toàn cầu' này là khu vực mà dữ liệu di truyền cho thấy có thể đã phát sinh SARS-CoV-2.
Tiến sĩ Robert Beyer, nhà nghiên cứu tại Khoa Động vật học của Đại học Cambridge và là tác giả đầu tiên của nghiên cứu, cho biết: “Biến đổi khí hậu trong thế kỷ qua đã làm cho môi trường sống ở tỉnh Vân Nam, miền nam Trung Quốc phù hợp với nhiều loài dơi hơn”.
Ông nói thêm: "Hiểu được sự phân bố toàn cầu của các loài dơi đã thay đổi như thế nào do biến đổi khí hậu có thể là một bước quan trọng trong việc tái tạo lại nguồn gốc của đợt bùng phát COVID-19."
Để có được kết quả của họ, các nhà nghiên cứu đã tạo một bản đồ thảm thực vật trên thế giới như cách đây một thế kỷ, sử dụng các bản ghi về nhiệt độ, lượng mưa và độ che phủ của mây. Sau đó, họ sử dụng thông tin về yêu cầu thảm thực vật của các loài dơi trên thế giới để tìm ra sự phân bố toàn cầu của từng loài vào đầu những năm 1900. So sánh điều này với các phân bố hiện tại cho phép họ thấy 'sự phong phú về loài', số lượng các loài khác nhau, đã thay đổi như thế nào trên toàn cầu trong thế kỷ qua do biến đổi khí hậu.
"Khi biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường sống, các loài rời khỏi một số khu vực và di chuyển đến những khu vực khác - mang theo vi rút của chúng. Điều này không chỉ thay đổi các khu vực có vi rút mà rất có thể cho phép các tương tác mới giữa động vật và vi rút, gây ra nhiều vi rút có hại”. Beyer cho biết.
Số dơi trên thế giới mang khoảng 3.000 loại coronavirus khác nhau, với mỗi loài dơi chứa trung bình 2,7 coronavirus - hầu hết không biểu hiện triệu chứng. Sự gia tăng số lượng loài dơi trong một khu vực cụ thể, do biến đổi khí hậu, có thể làm tăng khả năng một loại coronavirus gây hại cho con người có mặt, lây truyền hoặc tiến hóa ở đó.
Hầu hết các coronavirus do dơi mang theo không thể lây vào người. Nhưng một số loại coronavirus lây nhiễm sang người rất có thể bắt nguồn từ loài dơi, bao gồm ba loại có thể gây tử vong cho con người: Hội chứng Hô hấp Trung Đông (MERS), và Hội chứng Hô hấp Cấp tính nặng (SARS) CoV-1 và CoV-2.
Khu vực được nghiên cứu xác định là điểm nóng về sự gia tăng phong phú loài dơi do khí hậu cũng là nơi cư trú của tê tê, loài vật được cho là vật chủ trung gian của SARS-CoV-2. Virus này có khả năng đã nhảy từ dơi sang những con vật này, sau đó chúng được bán tại một chợ động vật hoang dã ở Vũ Hán - nơi xảy ra đợt bùng phát đầu tiên trên người.
Các nhà nghiên cứu nhắc lại lời kêu gọi từ các nghiên cứu trước đó nhằm thúc giục các nhà hoạch định chính sách thừa nhận vai trò của biến đổi khí hậu trong việc bùng phát các bệnh do vi rút và giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu như một phần của các chương trình phục hồi kinh tế COVID-19.
"Đại dịch COVID-19 đã gây ra thiệt hại kinh tế và xã hội to lớn. Các chính phủ phải nắm bắt cơ hội để giảm thiểu rủi ro sức khỏe do các bệnh truyền nhiễm bằng cách thực hiện hành động quyết định để giảm thiểu biến đổi khí hậu", Giáo sư Andrea Manica tại Khoa Động vật học của Đại học Cambridge, người đã tham gia vào nghiên cứu.
Giáo sư Camilo Mora tại Đại học Hawai'i tại Manoa, người khởi xướng dự án cho biết: “Thực tế là biến đổi khí hậu có thể đẩy nhanh việc lây truyền mầm bệnh từ động vật hoang dã sang người nên là một lời cảnh tỉnh khẩn cấp để giảm lượng khí thải toàn cầu”.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết phải hạn chế việc mở rộng các khu vực đô thị, đất canh tác và bãi săn vào môi trường sống tự nhiên để giảm sự tiếp xúc giữa con người và động vật mang bệnh.
Nghiên cứu chỉ ra rằng trong thế kỷ qua, biến đổi khí hậu cũng đã thúc đẩy sự gia tăng số lượng loài dơi ở các khu vực xung quanh Trung Phi và các khu vực rải rác ở Trung và Nam Mỹ.
Bài viết cùng chuyên mục
Rượu và sức khỏe: không uống tốt hơn một chút?
Rõ ràng có những lý do chính đáng để ngăn cản việc uống rượu quá mức, lái xe say rượu và những vấn đề liên quan đến rượu khác có thể tránh được
Già đi nhanh hơn: tại sao lại do trầm cảm, chấn thương
Hiệu ứng lão hóa sớm này có ý nghĩa quan trọng hơn ở những người có trải nghiệm về thời thơ ấu, chẳng hạn như bạo lực, chấn thương, bỏ bê hoặc lạm dụng
Covid-19: biểu hiện lâm sàng của bệnh Coronavirus 2019 có triệu chứng
Trong số những bệnh nhân có triệu chứng COVID-19, ho, đau cơ và đau đầu là những triệu chứng thường được báo cáo nhất. Các đặc điểm khác, bao gồm tiêu chảy, đau họng và các bất thường về mùi hoặc vị, cũng được mô tả rõ ràng.
Virus corona: điều trị những người bị nhiễm bệnh
Virus corona mới là một loại virus, không nên sử dụng kháng sinh phòng ngừa hoặc điều trị, tuy nhiên, có thể dùng kháng sinh vì có thể đồng nhiễm vi khuẩn
Sars-CoV-2: có thể lây nhiễm sang tinh hoàn
Một số bệnh nhân đã báo cáo đau tinh hoàn và một số báo cáo cho thấy giảm testosterone, một loại hormone quan trọng được sản xuất trong tinh hoàn.
Các chất dinh dưỡng hoạt động cùng nhau: nên ăn cùng nhau
Có thể đã từng nghe nói rằng ăn thực phẩm giàu vitamin thì tốt hơn so với việc bổ sung vitamin, vì thực phẩm có chứa một hỗn hợp các chất dinh dưỡng tương tác
Dịch truyền tĩnh mạch: tinh bột hydroxyethyl (HES)
Mặc dù tỷ lệ phản ứng phản vệ đáng kể liên quan đến HES, dường như là thấp, một số phản ứng phản vệ đã được báo cáo
Vắc xin Covid Pfizer-BioNTech: chỉ có hiệu quả 39% với biến thể delta
Vắc-xin hai liều vẫn hoạt động rất tốt trong việc ngăn ngừa bệnh nặng ở người, cho thấy hiệu quả 88% đối với việc nhập viện và 91% đối với bệnh nặng, theo dữ liệu của Israel được công bố hôm thứ năm.
Chứng mất trí: uống quá nhiều và quá ít rượu có thể làm tăng nguy cơ
Những phát hiện này cho thấy rằng cả việc kiêng rượu ở tuổi trung niên và uống nhiều làm tăng nguy cơ mất trí nhớ khi so sánh với uống từ nhẹ đến vừa
Triệu chứng của coronavirus mới (COVID-19): đột ngột mất mùi hoặc vị giác
Bằng chứng từ các địa điểm trên khắp thế giới rằng, chứng mất mùi, và chứng cảm giác vị giác thay đổi, là những triệu chứng quan trọng liên quan đến đại dịch.
Bác sỹ đông y: bị bỏ tù vì thay thế thuốc tiểu đường bằng đông y
Timothy Morrow, 84 tuổi, đã bị kết án vì hành nghề đông y, cũng như một số vụ lạm dụng trẻ em có khả năng gây tổn thương hoặc tử vong
Đau bụng khi mang thai: những điều cần biết
Khi thai nhi phát triển, tử cung mở rộng ra ngoài vị trí thông thường để chứa nó, động tác này gây áp lực lên bụng, bao gồm cả bụng
Nguyên nhân gây ra mồ hôi vùng háng?
Những người bị ra mồ hôi quá mức, mồ hôi ngay cả khi nhiệt độ bên trong cơ thể là bình thường, nếu không điều trị, ra mồ hôi quá mức có thể gây ra các vấn đề về da
Bệnh thận mãn tính: sống với bệnh thận giai đoạn một
Không có cách chữa trị bệnh thận, nhưng có thể ngăn chặn tiến triển của nó hoặc ít nhất là làm chậm thiệt hại, việc điều trị đúng và thay đổi lối sống có thể giúp giữ cho một người và thận của họ khỏe mạnh lâu hơn
Vắc xin Covid-19: sự phát triển và các loại vắc xin
Theo truyền thống, các bước này diễn ra tuần tự và mỗi bước thường mất vài năm để hoàn thành. Việc phát triển vắc xin COVID-19 đã tăng tốc với tốc độ chưa từng có, với mỗi bước diễn ra trong vài tháng.
Tiền tiểu đường: ngủ muộn có thể dẫn đến tăng cân
Bệnh tiểu đường là một căn bệnh phổ biến với tác động đến chất lượng cuộc sống, xác định các yếu tố lối sống mới có thể giúp chúng tôi tư vấn cho bệnh nhân giai đoạn sớm
Covid-19 trong tương lai: rủi ro thay đổi đối với giới trẻ
Nghiên cứu dự đoán rằng COVID19 có thể chuyển hướng sang ảnh hưởng chủ yếu đến trẻ em khi người lớn đạt được miễn dịch cộng đồng.
Biện pháp khắc phục chóng mặt và nôn mửa
Có những dấu hiệu của đột quỵ, chẳng hạn như mặt rũ, thay đổi cân bằng, yếu cơ, thay đổi ý thức, đau đầu dữ dội, tê hoặc ngứa ran hoặc khó suy nghĩ hoặc nói không rõ ràng
Nghiên cứu ngược lại những gì chúng ta biết về sỏi thận
Mặc dù nhìn chung sỏi thận là vô hại, sỏi thận có liên quan đến các tình trạng nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như béo phì, tiểu đường và cao huyết áp
Thực phẩm có chất lượng dinh dưỡng thấp liên quan đến nguy cơ ung thư cao hơn
Các tác giả nghiên cứu cho biết hiện nay nhiều quốc gia hơn nên thực thi ghi nhãn thực phẩm để xác định rõ ràng giá trị dinh dưỡng
Viêm nhiễm âm đạo: nguyên nhân và những điều cần biết
Khi có thể, nên mặc đồ lót bằng vải cotton và quần lót có đáy quần bằng cotton, điều này có thể làm giảm nguy cơ phát triển viêm và kích thích âm đạo
Cảm xúc của ruột: thực phẩm ảnh hưởng đến tâm trạng
Những gì chúng ta ăn, đặc biệt là thực phẩm có chứa chất phụ gia, thực phẩm chế biến, ảnh hưởng đến môi trường đường ruột, và làm tăng nguy cơ mắc bệnh
Âm đạo có mùi như hành tây: phải làm gì
Mùi hành tây nồng nặc dường như không tự nhiên nhưng có thể xảy ra do mồ hôi, vệ sinh kém, thực phẩm cụ thể trong chế độ ăn uống hoặc nhiễm trùng
Vắc xin Covid-19: tiêm chủng cho trẻ em không phải là ưu tiên hàng đầu
Khi chúng ta ở một nơi thực sự khó khăn, như chúng tôi hiện tại, nơi mà nguồn cung cấp vắc-xin không đủ cho tất cả mọi người trên thế giới, việc tiêm chủng cho trẻ em không phải là ưu tiên hàng đầu ngay bây giờ.
Tiểu đường: sự khác biệt giữa các loại 1 và 2
Bệnh tiểu đường có liên quan đến nguy cơ cao hơn về bệnh tim mạch, bệnh thận, mất thị lực, tình trạng thần kinh, và tổn thương các mạch máu và các cơ quan
