Bốn xét nghiệm sàng lọc khi mang thai (AFP, HCG, estriol và inhibin A)

2013-06-15 10:13 PM
Thông thường, xét nghiệm sàng lọc được thực hiện giữa tuần 15 và tuần 20 của thai kỳ, kết quả của xét nghiệm sàng lọc cho thấy nguy cơ nhất định khi mang thai em bé

Biên tập viên: Trần Tiến Phong

Đánh giá: Trần Trà My, Trần Phương Phương

Định nghĩa

Xét nghiệm sàng lọc là một xét nghiệm trước khi sinh để đo mức của bốn loại chất có trong máu của một người phụ nữ mang thai:

Alpha-fetoprotein (AFP), một loại protein do gan của bé.

Human chorionic gonadotropin (HCG), một hormone được sản xuất bởi nhau thai.

Estriol, một nội tiết tố nhau thai và gan của bé.

Inhibin A, một hormone khác được sản xuất bởi nhau thai.

Thông thường, xét nghiệm sàng lọc được thực hiện giữa tuần 15 và tuần 20 của thai kỳ. Kết quả của xét nghiệm sàng lọc cho thấy nguy cơ nhất định khi mang thai em bé, phát triển hoặc nhiễm sắc thể, chẳng hạn như tật nứt đốt sống hay hội chứng Down.

Nếu mức độ rủi ro là thấp, xét nghiệm sàng lọc có thể cung cấp sự bảo đảm một thai kỳ khỏe mạnh. Nếu mức độ rủi ro là trung bình hoặc cao, có thể chọn thực hiện xét nghiệm sàng lọc theo với xét nghiệm chẩn đoán xâm lấn hơn - chẳng hạn như chọc ối để xác định xem em bé thực sự có hội chứng Down hoặc các vấn đề phát triển hoặc nhiễm sắc thể khác.

Xét nghiệm sàng lọc còn được gọi bằng tên khác nhau.

Tại sao nó được thực hiện

Xét nghiệm sàng lọc được thực hiện để đánh giá nguy cơ mang thai em bé có vấn đề nhất định, phát triển hoặc nhiễm sắc thể, bao gồm:

Tật nứt đốt sống. Tật nứt đốt sống là một dị tật bẩm sinh nghiêm trọng xảy ra khi các mô xung quanh cột sống phát triển không đúng cách.

Thiếu một phần não. Thiếu một phần não là một bộ não kém phát triển và xương sọ chưa hoàn thành. Một em bé sinh ra với thiếu một phần não có thể chết non hoặc chết trong vòng vài giờ hoặc vài ngày sau khi sinh.

Hội chứng Down (trisomy 21). Hội chứng Down là một vấn đề di truyền gây ra chậm phát triển tâm thần và các vấn đề y tế khác.

Hội chứng Edwards (trisomy 18). Hội chứng Edwards là một vấn đề, là nguyên nhân gây chậm phát triển tâm thần nghiêm trọng. Edwards thường gây tử vong trong vòng 1 tuổi.

Một xét nghiệm tương tự được biết đến chỉ kiểm tra AFP, HCG và estriol. Xét nghiệm sàng lọc nhạy cảm hơn. Một số nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe chọn kết hợp các kết quả kiểm tra đầu tiên - kiểm tra hai bước bao gồm xét nghiệm máu và siêu âm kiểm tra chuyên ngành - xét nghiệm sàng lọc. Mặc dù sàng lọc trong tam cá nguyệt đầu tiên được thực hiện sớm trong thai kỳ hơn là xét nghiệm sàng lọc, sẽ không biết kết quả cuối cùng của xét nghiệm này tuần tự cho đến khi cả hai được hoàn thành và phân tích.

Hãy nhớ rằng, xét nghiệm sàng lọc là tùy chọn và kết quả kiểm tra cho thấy cho dù có tăng nguy cơ có vấn đề nhất định khi mang thai em bé, phát triển hoặc nhiễm sắc thể, không phải là liệu em bé thực sự có vấn đề. Trước khi sàng lọc, suy nghĩ về những gì các kết quả có ý nghĩa. Hãy xem xét việc sàng lọc sẽ có thể gây ra lo lắng, hoặc sẽ xử lý khi mang thai tùy thuộc vào kết quả. Cũng có thể xem xét mức độ rủi ro đủ để lựa chọn kiểm tra theo dõi xâm lấn hơn.

Rủi ro

Xét nghiệm sàng lọc là một xét nghiệm trước khi sinh. Xét nghiệm này không gây ra nguy cơ sẩy thai hoặc các biến chứng thai kỳ khác. Tuy nhiên, nó có thể gây căng thẳng chờ đợi kết quả xét nghiệm hoặc dự đoán nhu cầu kiểm tra xâm lấn.

Chuẩn bị

Không cần phải làm bất cứ điều gì đặc biệt để chuẩn bị xét nghiệm sàng lọc. Có thể ăn uống bình thường trước khi xét nghiệm máu.

Những gì có thể mong đợi

Xét nghiệm sàng lọc, một thành viên của nhóm chăm sóc sức khỏe lấy một mẫu máu bằng cách chèn một cái kim vào tĩnh mạch ở cánh tay. Các mẫu máu được gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích. Có thể trở lại hoạt động bình thường ngay lập tức. Kết quả xét nghiệm thường có sẵn trong vòng một tuần.

Kết quả

Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sẽ sử dụng độ tuổi và kết quả của xét nghiệm sàng lọc để đánh giá nguy cơ em bé có vấn đề nhất định, phát triển hoặc nhiễm sắc thể. Các yếu tố khác, chẳng hạn như lịch sử sức khỏe cá nhân hoặc gia đình, cũng có thể co nguy cơ ảnh hưởng. Bác sỹ sẽ giúp hiểu nguy cơ này và những gì nó có nghĩa cho việc mang thai.

Kết quả xét nghiệm sàng lọc được đưa ra như là một xác suất, chẳng hạn như là nguy cơ 1 trong 5,000 em bé có hội chứng Down. Nói chung, xét nghiệm được coi là dương tính nếu rủi ro là 1/250 đến 1/300.
Hãy nhớ rằng xét nghiệm sàng lọc dương tính chỉ đơn giản có nghĩa là mức của một số hoặc tất cả các chất được đo trong máu bên ngoài phạm vi bình thường. Điều này có thể xảy ra vì những lý do khác nhau, bao gồm:

Tính toán sai lầm bao lâu đã mang thai.

Nhiều thai.

Thụ tinh trong ống nghiệm.

Sự hiện diện của các vấn đề y tế khác, như bệnh tiểu đường.

Bà mẹ hút thuốc.

Nếu kết quả xét nghiệm là dương tính, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe có thể đề nghị siêu âm để xác định tuổi thai của em bé và xác nhận số trẻ. Trong siêu âm, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cũng sẽ đánh giá sự tăng trưởng của bé, nhau thai và xác định các bất thường có thể.

Xét nghiệm sàng lọc xác định chính xác khoảng 80% phụ nữ đang mang thai em bé có hội chứng Down. Khoảng 5% phụ nữ có kết quả dương tính giả, có nghĩa là các kết quả xét nghiệm là dương tính, nhưng em bé không thực sự có hội chứng Down.

Khi xem xét các kết quả xét nghiệm, hãy nhớ rằng xét nghiệm sàng lọc chỉ cho thấy nguy cơ tổng thể mang thai em bé có vấn đề nhất định, phát triển hoặc nhiễm sắc thể. Kết quả có nguy cơ thấp không bảo đảm rằng em bé sẽ không có một trong những vấn đề này. Tương tự như vậy, kết quả có nguy cơ cao không nhất thiết có nghĩa rằng bé sẽ được sinh ra với một trong những vấn đề này.

Thông thường, kết quả xét nghiệm bất thường là gợi ý để xem xét xét nghiệm chẩn đoán hơn nữa, chẳng hạn như chọc ối. Xét nghiệm này là xâm lấn hơn xét nghiệm sàng lọc và mang một nguy cơ sẩy thai nhỏ, nhưng nó cung cấp thông tin cụ thể hơn về sức khỏe của bé. Mặc dù siêu âm thường có thể được sử dụng để phát hiện tật nứt đốt sống và thiếu não, xét nghiệm xâm lấn là cách duy nhất để chẩn đoán các rối loạn nhiễm sắc thể.

Thảo luận về kết quả kiểm tra với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Một cố vấn di truyền cũng có thể giúp hiểu các tùy chọn.

Bài viết cùng chuyên mục

Thông tim: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết qủa

Chụp động mạch vành được sử dụng để tìm hiểu động mạch vành có bị xơ vữa động mạch hay không, nếu có tình trạng này, thủ thuật có thể tìm thấy mảng bám

Chụp động mạch phổi: ý nghĩa lâm sàng kết quả

Chụp động mạch phổi được sử dụng để kiểm tra các động mạch dẫn đến phổi và các mạch máu trong phổi, nó cũng có thể tìm thấy hẹp hoặc tắc nghẽn trong mạch máu làm chậm hoặc ngừng lưu thông máu

Chụp cộng hưởng từ (MRI) đầu: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Thủ thuật chụp cộng hưởng từ đầu, được thực hiện bởi kỹ thuật viên, hình ảnh được đọc bởi một bác sĩ X quang, bác sĩ khác cũng có thể đọc được kết quả

Đo nhịp tim: ý nghĩa lâm sàng kết quả kiểm tra

Kiểm tra nhịp tim bằng cách, đếm nhịp đập trong một khoảng thời gian đã đặt, và nhân số đó để có được số nhịp mỗi phút

Điện tâm đồ gắng sức: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Điện tâm đồ nghỉ ngơi luôn được thực hiện trước khi kiểm tra điện tâm đồ gắng sức, và kết quả của điện tâm đồ nghỉ ngơi được so sánh

Xạ hình gan và lá lách: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chất đánh dấu phóng xạ được sử dụng trong thủ thuật này có thể vào sữa mẹ, không cho con bú trong 2 ngày sau khi xạ hình gan và lá lách

Chụp động mạch: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chụp động mạch thông thường có thể nhìn vào các động mạch gần tim, phổi, não, đầu và cổ, chân hoặc cánh tay và động mạch chủ.

Xét nghiệm Helicobacter Pylori (HP): ý nghĩa lâm sàng kết quả xét nghiệm

Helicobacter Pylori có thể gây loét dạ dày, nhưng hầu hết những người bị Helicobacter Pylori trong hệ thống tiêu hóa của họ không bị loét

Nghiên cứu điện sinh lý: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong thủ thuật này, bác sĩ sẽ chèn một hoặc nhiều ống thông vào tĩnh mạch, điển hình là ở háng hoặc cổ, sau đó, luồn những ống thông này vào tim

Điện di Hemoglobin: ý nghĩa lâm sàng chỉ số xét nghiệm

Các loại huyết sắc tố có điện tích khác nhau và di chuyển ở tốc độ khác nhau, số lượng của từng loại huyết sắc tố hiện tại được đo

Điện động nhãn đồ (ENG): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong thời gian điện động nhãn đồ, các điện cực được gắn vào mặt gần mắt để ghi lại chuyển động của mắt, các chuyển động được ghi lại trên giấy biểu đồ

Nội soi trung thất: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Trong nhiều trường hợp, nội soi trung thất đã được thay thế bằng các phương pháp khác, chụp cắt lớp vi tính, siêu âm nội soi, hoặc nội soi phế quản

Nội soi đại tràng (ruột già)

Nếu cần thiết, khối u hoặc các loại mô bất thường có thể được loại bỏ thông qua phạm vi trong quá trình nội soi. Mẫu mô (sinh thiết) có thể được thực hiện trong nội soi.

Siêu âm thai nhi: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Siêu âm thai nhi có thể được thực hiện theo hai cách, thiết bị đầu dò được di chuyển qua bụng, trong siêu âm qua âm đạo, đầu dò được đưa vào âm đạo

Kiểm tra căng thẳng co thắt: đánh giá sức khỏe thai nhi

Trong một cơn co thắt, máu và oxy cung cấp cho em bé giảm xuống trong một thời gian ngắn, đây không phải là một vấn đề đối với hầu hết các bé

Sinh thiết thận

Hầu hết các mẫu sinh thiết thận được thực hiện bằng cách chèn một kim nhỏ qua da, trong thủ thuật này, thiết bị hình ảnh giúp hướng dẫn kim vào thận.

Nội soi khớp: ý nghĩa lâm sàng chỉ số kết quả

Trong quá trình nội soi khớp, máy soi khớp được đưa vào khớp thông qua một vết mổ trên da, ống soi có một nguồn ánh sáng và một máy quay video được gắn vào nó

Chụp cắt lớp phát xạ Positron (PET): ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Chụp cắt lớp phát xạ Positron thường được sử dụng để đánh giá ung thư, kiểm tra lưu lượng máu, xem các cơ quan hoạt động như thế nào

Chụp động mạch vành (Angiograms)

Thủ tục đặt ống thông tim có thể chẩn đoán và điều trị bệnh tim và mạch máu. Chụp mạch vành, có thể giúp chẩn đoán bệnh tim, là loại phổ biến nhất của thủ tục ống thông tim.

Tính ngày kinh nguyệt kế hoạch hóa gia đình

Phương pháp nhịp điệu có thể được sử dụng như một cách để thúc đẩy khả năng sinh sản hoặc như là một phương pháp ngừa thai, bằng cách giúp đánh giá những ngày tốt nhất để có

Sinh thiết da

Sinh thiết da được sử dụng để chẩn đoán hoặc loại trừ các điều kiện và các bệnh da. Nó cũng có thể được sử dụng để loại bỏ các tổn thương da.

Chụp cắt lớp vi tính (angiograms CT) mạch vành

Trong chụp mạch CT, không có ống thông được đặt trong háng, và thuốc nhuộm nhìn thấy trên CT scan được tiêm qua một đường (IV) tiêm tĩnh mạch đặt trong tay hay cánh tay.

Xạ hình Gallium: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Gallium tích tụ trong ruột già trước khi cơ thể loại bỏ nó dưới dạng phân, vì vậy, có thể cần phải uống thuốc nhuận tràng vào đêm trước khi thủ thuật

Xét nghiệm đánh giá hệ thống đông máu cầm máu

Bình thường, máu lưu thông trong lòng mạch ở trạng thái lỏng, không bị đông nhờ có sự cân bằng giữa hệ thống đông máu và ức chế đông máu

Nội soi buồng tử cung: ý nghĩa lâm sàng giá trị kết quả

Nội soi buồng tử cung có thể được thực hiện để tìm ra nguyên nhân chảy máu bất thường, hoặc chảy máu xảy ra sau khi một phụ nữ đã qua thời kỳ mãn kinh